II SA/Rz 382/05

II SA/Rz 382/05 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2006-02-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-04-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Maria Zarębska-Kobak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 106 poz 1126
art. 28 ust. 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity.
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 111 § 1, art. 113 § 1, art. 145 § 1 pkt 4
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 119 § 1, art. 120, art. 145 § 1 pkt 1 lit. b, art. 145 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie Przewodniczący sędzia NSA Maria Zarębska-Kobak po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2006 r. w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, skargi J. i L. K., na decyzję Wojewody [...], z dnia [...] lutego 2005r. o nr [...] wydaną w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na rozbudowę zespołu garaży osiedlowych w M. na rzecz [...] Spółdzielni Mieszkaniowej w M., -postanawia- 1) stwierdzić nieważność zaskarżonej decyzji Wojewody [...], oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty Powiatu [...] z dnia [...] grudnia 2004r. o nr [...], oraz postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2005r. o nr [...] w części dotyczącej uzupełnienia struktury decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2005r. o nr [...], 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku 3) zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżących J. i L. K. kwotę 500 zł., (słownie: pięćset złotych) solidarnie tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi jest decyzja Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2005 r Nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Starosty Powiatu [...] z dnia [...] grudnia 2004 roku Nr [...] w przedmiocie udzielenia [...] Spółdzielni Mieszkaniowej w M. pozwolenia na rozbudowę zespołu garaży na działkach nr ewid. 2069/7, 2069/4 2069/5 w rejonie ulic D. i Z. w M.
Wobec zaistniałej oczywistej omyłki pisarskiej w sentencji zaskarżonej decyzji w wierszu 5 i jej uzasadnieniu w wierszu 10 co do oznaczenia wnioskodawcy Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] lutego 2005 roku Nr [...] na podstawie art. 111 § 1 i art. 113 § 1 i 3 kpa sprostował oczywistą omyłkę poprzez zmianę, że miejsce [...] Spółdzielni Mieszkaniowej w M. wpisał [...] Spółdzielnię Mieszkaniową oraz uzupełnił o brakujące w decyzji pouczenie o terminie i sposobie jej zaskarżenia, które to postanowienie jest również przedmiotem skargi.
W podstawie prawnej powołano przepis art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.
W uzasadnieniu decyzji zostało wyjaśnione, że Starosta Powiatu [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2004 roku Nr [...] udzielił pozwolenia na rozbudowę istniejącego zespołu garaży osiedlowych o 10 boksów garażowych wraz z urządzeniami budowlanymi dla prawidłowego ich funkcjonowania na działkach nr ewid. 2069/4, 2069/5 i części działki 2069/7 przed zmianą nr ewid. 2069/3 – obr.5 S. położonych w rejonie ulic D. i Z. w M. , kategoria obiektu XVII wg projektu W. M.
Inwestor do wniosku przedłożył projekt budowlany zaopatrzony w wymagane uzgodnienia i opinie, dokumenty dotyczące prawa do dysponowania terenem na cele budowlane oraz , ostateczną decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...].04.2004 r Nr [...] o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.
W odwołaniu do Wojewody [...] odwołujący J. i L. K. wnieśli o uchylenie w/w decyzji zarzucając jej legalność. W/g odwołujących działka na której planowana jest inwestycja wobec jej nie zagospodarowania zgodnie z celem wywłaszczenia w okresie prawem przewidzianym podlega zwrotowi byłym właścicielom .
Dodatkowo zarzucili , że planowana inwestycja utrudni im dojazd do ich działki , jest niezgodna z planem zagospodarowania przestrzennego, uciążliwość planowanej inwestycji oraz przedłożone przez inwestora do wniosku prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Rozpatrując odwołanie organ odwoławczy nie uwzględnił odwołania i stawianych w nim zarzutów.
W uzasadnieniu wyjaśnił, że działka nr ewid. 2004 własności J. i L. K. posiada bezpośredni stały zjazd z ulicy S.
Obowiązujący do dnia 31 grudnia 2003 roku miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego utracił swoją ważność i ustalenia które były w nim zawarte utraciły moc, natomiast wiążące są ustalenia zawarte w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania przestrzennego która to decyzję inwestor dołączył do wniosku.
Zarzut dotyczący zwrotu nieruchomości na której realizowana jest planowana inwestycja jako zbędnej na cel określony w decyzji wywłaszczeniowej wykracza poza zakres niniejszej sprawy.
Reasumując organ odwoławczy nie dopatrzył się uchybień dających podstawę do uchylenia decyzji organu I instancji .
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący J. i L. K. wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2005 roku jako wydanych z naruszeniem prawa.
W uzasadnieniu skargi powtórzyli argumentację zawartą w odwołaniu podnosząc, że realizacja inwestycji planowana jest na ich nieruchomości na co nie wyrażają zgody.
Wg ustaleń geodety S. M. działka nr 2004 wpisana jest w Kw [...], wpisana jest na rzecz skarżących. Działka 2004 powstała z części działki 476/2 która w sposób nieuprawniony oznaczona została konturem A-B-E o pow. 0.0080 ha weszła w skład działki 2069/7 i wpisana na rzecz [...] Spółdzielni Mieszkaniowej , który to fakt uzasadnia wniosek skarżących o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
Uwzględniwszy powyższy wniosek, Sąd postanowieniem z dnia [...] czerwca 2005 roku wydał postanowienie na mocy którego wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi i przyczyn wywiedzionych jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga podlega uwzględnieniu z przyczyn całkowicie odmiennych niż zostało w niej podniesione.
Kontrola tegoż Sądu sprowadza się do badania zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej./ art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz.U z 2002 r Nr 153 poz. 1269/, przy czym Sąd ten z mocy art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz.U Nr 153 poz. 1270/ zwana dalej P.p.s.a., nie jest związany zarzutami ani wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach w granicach sprawy, której dotyczy skarga , jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia / art. 135 ustawy/.
Kontrola zgodności z prawem decyzji przebiega w pewnej kolejności i punktem wyjścia jest w pierwszej kolejności badanie czy zaskarżony akt nie jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a.
Stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji zwalnia Sąd do udzielenia odpowiedzi na zarzuty podniesione w skardze.
Sąd rozpoznając skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2005 roku, dopatrzył się w działaniach organów obu instancji naruszeń prawa o których mowa w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. natomiast w postanowieniu Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2005 roku Nr [...] w części dotyczącej zapisu o pouczeniu o terminie i sposobie zaskarżenia z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a..
Charakter tych naruszeń uzasadnia rozpoznanie skargi w postępowaniu uproszczonym w oparciu o art. 119 § 1 i 120 P.p.s.a.
Stwierdzić należy, że organy obu stancji prawidłowo proceodwały w przedmiocie udzielenie pozwolenia na budowę w oparciu o przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane/ Dz.U z 2000 r Nr 106 poz. 1126 ze z/ zwana dalej ustawą. ustawą
A jeżeli tak to zgodnie z treścią art. 28 ust. 2 wymienionej ustawy stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są; inwestor, oraz właściciele, użytkownicy, wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu.
Starosta Powiatowy w [...] pismem z dnia [...] listopada 2004 roku zawiadomił o wszczęciu postępowania władających nieruchomościami sąsiednimi w stosunku do tych, na których planowana była inwestycja - uznając ich za strony postępowania. Wśród tych osób znajdował się również T. K. -władający działką nr 2003.
W konsekwencji uznania T. K. za stronę postępowania kierowano do niego całość korespondencji związanej z toczącym się postępowaniem, w tym decyzje obu instancji , oraz w/w postanowienie , które to akty są przedmiotem
W toku postępowania sądowego na rozprawie w dniu 6 stycznia 2006 roku Sąd uzyskał informację, że T. K. zmarł w 1988 roku. Informacja ta znalazła potwierdzenie w nadesłanym przez Urząd Stanu Cywilnego w M. skróconym odpisie aktu zgonu T. K.
Rozstrzygniecie o sytuacji prawnej osoby, która zmarła przed wszczęciem postępowania uznać należy za rażące naruszenie prawa, dające podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji obu instancji z podstawy prawnej przewidzianej w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a.
l
Stwierdzić należy, że organy naruszyły także przepisy procedury administracyjnej poprzez nie zagwarantowanie czynnego udziału w czynnościach procesowych wszystkim stronom postępowania. W/w postępowaniu nie brały udziału spadkobiercy po T. K. którym przysługuje prawo strony z tytułu własności do działki o nr 2003.
Prawo własności tej działki przeszło wraz z pozostałymi prawami i obowiązkami T. K. na jego spadkobierców.
Wojewoda [...] jak również Starosta [...] nie zapewnili spadkobiercom po T. K. uczestniczenia w toczącym się postępowaniu administracyjnym.
Nie ustalili imion, nazwisk i adresów tych osób, które stały się właścicielami majątku po w/w .
Podjęcie tych działań było konieczne , a naruszenie w tym zakresie przepisów procedury stanowi jedną z podstaw wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną./art. 145 § l pkt 4 K.p.a. / .
Wskazane naruszenie przepisów postępowania stanowi samodzielną podstawę wskazana w art. 145 § l pkt l lit. b p.s.a. do uchylenia przez Sąd Administracyjny decyzji Wojewody [...]
Ponieważ jednak zaskarżona decyzja wypełnia także dyspozycję art. 156 § l pkt 4 K.p.a. Sąd zobowiązany jest do stwierdzenia jej nieważności na podstawie art. 145 § l pkt 2 p.s.a. Uznanie przez Sąd, że zaskarżony akt administracyjny jest dotknięty wadą nieważności wyłącza możliwość orzekania o jego uchyleniu. Przyczyny nieważności aktu są cięższymi naruszeniami prawa niż te, które stanowią podstawy wznowienia ostatecznie zakończonego postępowania.
Sąd w niniejszym wyroku stwierdził także nieważność części postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2005r. o nr [...].
Postanowienie to zostało podjęte w przedmiocie uzupełnienia struktury oraz sprostowania decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2005r. o nr [...].
W pkt 2 tego postanowienia organ uzupełnił swą decyzję co do prawa wniesienia skargi do sądu administracyjnego. W części w jakiej wspomniane postanowienie uzupełnia decyzję Wojewody [...] stanowi ono integralną cześć tej decyzji.
Sąd w tym miejscu podziela prezentowany pogląd w wyroku NSA z dnia 22 listopada 2000r. o sygn. akt II SA/Gd 1783/98, ONSA 2002/1/23 w/g którego orzeczenie o uzupełnieniu decyzji lub o odmowie jego uzupełnienia, inaczej niż w procedurze cywilnej nie ma bytu samodzielnego i pozostaje częścią aktu, którego uzupełnienia domaga się strona; w szczególności dzieli losy tego aktu w postępowaniu odwoławczym (zażaleniowym). Z tego w powodu kontrola Sądu musi obejmować także wspomnianą część postanowienia o uzupełnieniu.
W takiej sytuacji część tego postanowienia musi podzielić los decyzji Wojewody [...] nie tylko z przyczyn wskazanych lecz dodatkowo wskazać należy, że i w tej materii zostały naruszone przepisy postępowania administracyjnego.
Podstawowym błędem organu było uzupełnienie decyzji administracyjnej z urzędu.
W świetle art. 111 § l K.p.a. uzupełnienie treści decyzji co do rozstrzygnięcia bądź co do pouczenia o przysługujących środkach prawnych może nastąpić na wniosek strony złożony w terminie 14 dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji.
Możliwość sprostowania decyzji z urzędu a więc nie jej uzupełnienia przewiduje natomiast art. 113 § l K.p.a..
Ustawodawca dopuszcza naprawianie wad nieistotnych decyzji ale inicjatywa naprawy tych wad może pochodzić wyłącznie od strony postępowania.
Organ nie może w takiej sytuacji działać z urzędu uzupełniając treść decyzji z własnej inicjatywy.
W rozpoznawanej sprawie wniosek został złożony jedynie co do sprostowania treści decyzji a nie jej uzupełnienia.
Podejmując czynność uzupełnienia decyzji z urzędu działał bez podstawy prawnej tym samym rażącego naruszył w/w przepisy postępowania administracyjnego.
Sąd jest zobligowany z mocy art. 6 p.p.s.a. wyjaśnić skarżącym że stosownie do treści art. 32 ust. 4 pkt 2 prawa budowlanego pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu , kto złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Przez prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane zgodne z treścią art. 3 pkt 11 prawa budowlanego należy rozumieć tytuł prawny wynikający z prawa własności , użytkowania wieczystego, zarządu, ograniczonego prawa rzeczowego albo stosunku zobowiązaniowego, przewidującego uprawnienia do wykonywania robót budowlanych.
Organ administracji rozpatrując wniosek o udzielenie pozwolenia na budowę stosownie do brzmienia przepis art. 32 ust. 4 pkt 2 prawa budowlanego nie ma podstaw do wydania decyzji odmownej tylko z tego powodu, że wykazane przez inwestora w sposób niewadliwy prawo do dysponowania nieruchomością zostało zakwestionowane ze wskazaniem na spór własnościowy pomiędzy inwestorem a skarżącymi. / vide; wyrok NSA z dnia 4.11.1991 r sygn. akt OSP 1994/6.103, z dnia 29.11.1998 r sygn. akt IV SA 57/97 / lex nr 43720, z 1.10. 1992 r sygn. IV SA 1384/91 – ONSA 1993 Nr 4 poz. 56/
Po ponownym rozpoznaniu sprawy organ ustali i zawiadomi w sposób prawem przewidziany o toczącym się postępowaniu następców prawnych T. K., którym przysługuje przymiot strony tego postępowania .
Brak zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu jest naruszeniem reguły prawnej, której naruszenie stanowi wadę uzasadniającą w przypadku wydania decyzji ostatecznej , żądania wznowienia postępowania/ art. 145 § 1 pkt 4 k.p.c./
Wskazane wyżej rażące naruszenie prawa w decyzjach obu instancji z mocy art. art. 145§ 1pkt 2 wz. z art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a.. obligował Sąd do wyeliminowania ich z obrotu prawnego.
Postanowienie Sądu w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji utraciło byt prawny wobec treści art. 61 § 6 P.p.s.a.
Stwierdzenie, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku znajduje wsparcie w art. 152 P.p.s.a.
O kosztach postępowania orzeczono po myśli art. 200 P.p.s.a.