II SA/Rz 380/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę córki na postanowienie odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie uchylenia decyzji o skierowaniu jej matki do domu pomocy społecznej, uznając, że córka nie jest stroną w tym postępowaniu i nie może inicjować takich działań.
Skarżąca, córka osoby skierowanej do domu pomocy społecznej, wniosła o uchylenie decyzji o skierowaniu matki do DPS, twierdząc, że nie miała ona uzasadnienia i że rodzina mogła zapewnić opiekę w domu. Organy administracji odmówiły wszczęcia postępowania, uznając, że skarżąca nie jest stroną w sprawie skierowania do DPS. WSA w Rzeszowie oddalił skargę, potwierdzając, że stroną jest tylko osoba kierowana do DPS, a nie jej rodzina, nawet jeśli posiada pełnomocnictwo, zwłaszcza gdy jej interes jest sprzeczny z interesem matki.
Sprawa dotyczyła skargi A. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krośnie, które utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie uchylenia decyzji z 2018 r. o skierowaniu matki skarżącej do domu pomocy społecznej (DPS). Skarżąca twierdziła, że skierowanie nie miało uzasadnienia i że rodzina mogła zapewnić opiekę w domu. Organy administracji uznały, że skarżąca nie jest stroną w postępowaniu o skierowanie do DPS, ponieważ zgodnie z ustawą o pomocy społecznej, stroną jest tylko osoba kierowana do placówki, a nie jej zstępni, nawet jeśli zobowiązani do partycypacji w kosztach. WSA w Rzeszowie oddalił skargę, podkreślając, że skarżąca działała we własnym imieniu i na własny interes, który był sprzeczny z interesem jej matki, która wielokrotnie ubiegała się o umieszczenie w DPS. Sąd wskazał, że art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej pozwala na zmianę lub uchylenie decyzji z urzędu, ale nie daje uprawnienia do inicjowania takiego postępowania przez osoby trzecie, które nie są stronami. Sąd odwołał się również do wcześniejszych orzeczeń w tej samej sprawie, które oddalały skargi skarżącej dotyczące tej samej decyzji.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, osoba, która nie jest stroną postępowania (w tym przypadku córka osoby kierowanej do DPS), nie może skutecznie żądać wszczęcia postępowania w przedmiocie uchylenia lub zmiany decyzji o skierowaniu do DPS.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że stroną postępowania o skierowanie do DPS jest wyłącznie osoba kierowana do placówki, a nie jej zstępni, nawet jeśli posiadają pełnomocnictwo, zwłaszcza gdy ich interes jest sprzeczny z interesem osoby kierowanej. Przepis art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej pozwala na zmianę lub uchylenie decyzji z urzędu, ale nie daje uprawnienia do inicjowania takiego postępowania przez osoby trzecie.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (25)
Główne
P.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.s. art. 106 § ust. 5
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 106 § ust. 5
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 54 § ust. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 61 § ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 59 § ust. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.s. art. 54 § ust. 1
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
u.p.s. art. 61 § ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
u.p.s. art. 59 § ust. 1
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
K.p.a. art. 28
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 61 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 63 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 144
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 157 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 159 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
P.u.s.a. art. 1 § § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
P.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 145
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 119 § pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 250 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu § § 4 ust. 1 i 2, § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c
K.p.a. art. 154
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 155
Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarżąca nie jest stroną w postępowaniu o skierowanie do DPS. Interes skarżącej jest sprzeczny z interesem jej matki. Pełnomocnictwo nie czyni skarżącej stroną, jeśli działa we własnym imieniu i na własny interes. Art. 106 ust. 5 u.p.s. nie uprawnia osób trzecich do inicjowania postępowania o uchylenie decyzji.
Odrzucone argumenty
Skarżąca działała w imieniu matki na podstawie pełnomocnictwa. Organ powinien był wszcząć postępowanie z urzędu. Decyzja o skierowaniu do DPS została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Skarżąca ma interes prawny ze względu na obowiązek ponoszenia odpłatności.
Godne uwagi sformułowania
interes wyrażany przez Skarżącą w toku przedmiotowego postępowania jest zasadniczo interesem własnym Skarżącej - sprzecznym z interesem jej matki. Matka Skarżącej wielokrotnie ubiegała się bowiem o umieszczenie jej w DPS, córka zaś - w obliczu trudności związanych z realizacją obowiązku partycypowania w kosztach pobytu matki w DPS - decyzję tę po raz kolejny zwalcza. nie jest pewne, że Skarżąca mogłaby zostać uznana za reprezentującą interesy swojej matki, na podstawie załączonego pełnomocnictwa.
Skład orzekający
Jolanta Kłoda-Szeliga
sprawozdawca
Maria Mikolik
przewodniczący
Stanisław Śliwa
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie kręgu stron w postępowaniu o skierowanie do domu pomocy społecznej oraz możliwości inicjowania postępowań dotyczących uchylenia lub zmiany decyzji przez osoby niebędące stronami."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji konfliktu interesów między matką a córką w kontekście skierowania do DPS.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje złożoność relacji rodzinnych i prawnych w kontekście pomocy społecznej, pokazując, jak indywidualne interesy mogą stać w sprzeczności z prawem i procedurami.
“Córka walczyła o uchylenie decyzji o skierowaniu matki do DPS, ale sąd uznał, że działała we własnym interesie.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Rz 380/25 - Wyrok WSA w Rzeszowie Data orzeczenia 2025-09-03 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2025-03-19 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie Sędziowie Jolanta Kłoda-Szeliga /sprawozdawca/ Maria Mikolik /przewodniczący/ Stanisław Śliwa Symbol z opisem 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej Hasła tematyczne Pomoc społeczna Skarżony organ Inne Treść wyniku oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 935 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Dz.U. 2024 poz 1283 art. 106 ust. 5, art. 54 ust. 1, art. 61 ust. 1 pkt 2, art. 59 ust. 1, Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Maria Mikolik Sędziowie NSA Stanisław Śliwa AWSA Jolanta Kłoda-Szeliga /spr./ po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 3 września 2025 r. sprawy ze skargi A. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krośnie z dnia 20 stycznia 2025 r. nr SKO.4110.123.1928.2024 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania I. oddala skargę; II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na rzecz radcy prawnego J. G. wynagrodzenie w kwocie 590 zł 40/100 /słownie: pięćset dziewięćdziesiąt złotych czterdzieści groszy/ tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w tym: tytułem wynagrodzenia kwotę 480 zł /słownie: czterysta osiemdziesiąt złotych/ i tytułem 23 % podatku VAT kwotę 110 zł 40/100 /słownie: sto dziesięć złotych czterdzieści groszy/. Uzasadnienie Zaskarżonym postanowieniem z dnia 20 stycznia 2025 r. nr SKO.4110.123.1928.2024, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krośnie (dalej: SKO, Kolegium lub Organ odwoławczy) po rozpoznaniu zażalenia A. B. (dalej: Skarżąca), utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza Gminy [...] (dalej: Burmistrz lub Organ I instancji) z 20 listopada 2024 r. nr [...] o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie uchylenia decyzji Burmistrza z 26 marca 2018r. nr [...] w przedmiocie skierowania M. K. do domu pomocy społecznej. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Wnioskiem z 23 września 2024 r. (uzupełnionym pismem z 25 października 2024 r.), Skarżąca zwróciła się do Organu I instancji o uchylenie decyzji własnej Burmistrza z 26 marca 2018 r. w przedmiocie skierowania jej matki, do domu pomocy społecznej. W uzasadnieniu wniosku szczegółowo wyjaśniła motywy złożenia wniosku, które sprowadzają się do konkluzji, iż zdaniem wnioskodawczyni skierowanie jej matki do DPS, nie miało uzasadnienia w jej stanie zdrowia. Ponadto rodzina M. K. mogła zapewnić jej opiekę w miejscu jej zamieszkania. Postanowieniem z 20 listopada 2024 r., o nr [...], Burmistrz odmówił Skarżącej wszczęcia ww. postępowania. W uzasadnieniu wyjaśnił, że zgodnie z art. 28 ustawy, z dnia 14 czerwca 1960 roku, Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm., dalej: K.p.a.), stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie. Interes lub obowiązek, o którym mowa w tym przepisie, oprócz cech bezpośredniości (tj. odnoszenia się do praw i obowiązków osoby wnoszącej odwołanie) musi cechować się aktualnością. Organ wskazał, że w rozpatrywanej sprawie cechy te nie zachodzą. Decyzja, co do której Skarżąca wniosła o uchylenie, nie zawiera rozstrzygnięcia odnoszącego się bezpośrednio do wnioskodawczyni. Zatem nie legitymuje się ona statusem strony. Na powyższe postanowienie zażalenie złożyła Skarżąca, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Organ I instancji. Opisanym na wstępie postanowieniem z 20 stycznia 2025 r., SKO działając na podstawie art. 17 pkt 1, art. 138 § 1 pkt 1, art. 144 K.p.a. oraz art. 106 ust. 5 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2024 r. poz. 1283 ze zm., dalej: u.p.s.), utrzymało w mocy postanowienie Organu I instancji. W uzasadnieniu Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 61 § 1 K.p.a., postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Z kolei, jak wynika z art. 63 § 2 K.p.a., każde podanie powinno zawierać żądanie będące jego istotnym i obligatoryjnym elementem. Określenie żądania należy do obowiązków osoby wnoszącej podanie. Żądanie obejmuje także wskazanie trybu, w jakim strona zamierza dochodzić swoich praw. Organ naprowadził, że pierwszą czynnością organu administracji publicznej po wpłynięciu pisma jest ustalenie, czy osoba je wnosząca posiada status strony w danym postępowaniu, zgodnie z art. 28 K.p.a. W rozpoznawanej sprawie Skarżąca, w pismach z 23 września oraz 25 października 2024 r., wniosła o uchylenie decyzji Burmistrza z 26 marca 2018 r., na podstawie art. 106 ust. 5 u.p.s., dotyczącej skierowania jej matki do DPS. Organ wskazał, że stroną w postępowaniu o skierowanie do domu pomocy społecznej, zgodnie z art. 54 ust. 1 u.p.s., jest wyłącznie osoba ubiegająca się o świadczenie - w tym przypadku matka Skarżącej. Przepisy nie przewidują udziału osób zobowiązanych do partycypacji w kosztach pobytu (np. członków rodziny) w tym postępowaniu. Tym samym, Skarżąca nie posiada legitymacji strony w przedmiotowej sprawie. Organ podkreślił również, że art. 106 ust. 5 u.p.s. przewiduje możliwość zmiany lub uchylenia decyzji wyłącznie z urzędu i wyłącznie przez organ, który wydał tę decyzję. Przepis ten nie przyznaje uprawnienia do inicjowania takiego postępowania osobom trzecim. W konsekwencji, Skarżąca nie posiadała uprawnienia do żądania uchylenia decyzji Burmistrza z 26 marca 2018 r. w trybie wskazanym w jej wniosku. Odnosząc się do skargi z 30 października 2024 r., złożonej przez Skarżącą w toku postępowania odwoławczego, organ wyjaśnił, iż zarzuty w niej zawarte również nie znajdują podstaw prawnych. Stroną w postępowaniu o umieszczenie w DPS jest wyłącznie osoba ubiegająca się o świadczenie, a ustawa nie przewiduje obowiązku zawiadamiania członków rodziny o wszczęciu lub przebiegu takiego postępowania. Z kolei w zakresie zarzutu dotyczącego dochodzenia przez GOPS w [...] odpłatności za pobyt matki Skarżącej w placówce opiekuńczej, Organ wyjaśnił, że obowiązek taki wynika wprost z art. 61 ust. 1 pkt 2 u.p.s., zgodnie z którym do ponoszenia kosztów pobytu zobowiązani są zstępni mieszkańca domu pomocy społecznej. Działania GOPS w tym zakresie mają więc podstawę prawną i są zgodne z przepisami obowiązującego prawa. Na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wniosła Skarżąca, wskazując że nie zgadza się z treścią rozstrzygnięcia oraz podnosząc, że nawet jeśli nie przysługuje jej formalny status strony, to organ powinien działając z urzędu, odnieść się merytorycznie do wszystkich przedstawionych przez nią zarzutów i dowodów, które mogą mieć istotne znaczenie dla legalności wskazanej decyzji. W ocenie Skarżącej, przesłanki określone w art. 106 ust. 5 u.p.s. umożliwiają zmianę lub uchylenie decyzji z urzędu, a zatem brak wniosku strony nie wyłącza kompetencji organu do podjęcia działań. Skarżąca podniosła, że posiada wiedzę o nieprawidłowościach, jakie towarzyszyły wydaniu decyzji z 26 marca 2018 r., a jej twierdzenia i załączone dowody powinny być potraktowane jako materiał procesowy, uzasadniający przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego z urzędu. Dodatkowo Skarżąca wskazała, że posiada interes prawny w sprawie, gdyż skierowanie matki do domu pomocy społecznej wiąże się z obowiązkiem ponoszenia odpłatności przez zstępnych ponieważ emerytura matki nie pokrywa pełnych kosztów pobytu. W jej ocenie, na podstawie art. 28 K.p.a. powinna zostać uznana za stronę postępowania, ponieważ istnieje realna możliwość, że postępowanie dotyczy jej interesu prawnego, który może zostać ograniczony poprzez skutki finansowe wskazanej decyzji. Skarżąca zarzuciła również, że decyzja z 26 marca 2018 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa, w szczególności przepisów ustawy o pomocy społecznej, ponieważ jej zdaniem środki publiczne zostały wydatkowane niezasadnie na pobyt jej matki w DPS. W związku z powyższym powołała się na art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., domagając się wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. W jej ocenie zachodzą przesłanki wskazane także w art. 157 § 2 i art. 159 § 1 K.p.a., które uzasadniają zarówno wszczęcie takiego postępowania z urzędu, jak i wstrzymanie wykonania decyzji z uwagi na jej możliwe dotknięcie wadą rażącego naruszenia prawa. W związku z powyższym Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. W piśmie procesowym z 13 sierpnia 2025 r. pełnomocniczka Skarżącej, ustanowiona w drodze pomocy prawnej, w uzupełnieniu stanowiska Skarżącej podniosła, że organy obu instancji pominęły fakt, że Skarżąca jest pełnomocnikiem swojej matki M. K. w przedmiotowym postępowaniu. Organy obu instancji uznając automatycznie, że wniosek pochodzi od osoby która nie ma przymiotu strony w postępowaniu o umieszczenie w DPS, nie zauważając zupełnie, że wniosek ten został złożony w imieniu M. K., za pośrednictwem jej pełnomocniczki - Skarżącej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jej zakres wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 dalej: P.p.s.a.), wg którego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 P.p.s.a., sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, jedynie wtedy, gdy dotknięte są wadami w postaci: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy albo zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 K.p.a. lub innych przepisach. Dokonując kontroli w wyżej zakreślonych granicach Sąd nie stwierdził aby zaskarżone postanowienie naruszało prawo. W pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutu, podniesionego w piśmie uzupełniającym zarzuty skargi, dotyczącego nieuwzględnienia przez organy prowadzące postępowanie, faktu że Skarżąca posiada pełnomocnictwo do reprezentowania swojej matki i w toku przedmiotowego postępowania, wniosła wniosek o zmianę decyzji Burmistrza, działając na podstawie tego pełnomocnictwa. Zarzut ten, w ocenie Sądu, nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności, należy podkreślić, że wniosek Skarżącej złożony w przedmiotowej sprawie w sposób wyraźny wskazuje, że wnioskodawczyni A. B. działała w imieniu własnym, zwracając się do Burmistrza o uchylenie wydanej przez niego decyzji, w sprawie skierowania jej matki do DPS. Również w imieniu własnym działała Skarżąca, kierując do Burmistrza pismo z 5 lipca 2024 r. zawierające prośbę o podjęcie niezbędnych działań w celu zweryfikowania prawidłowości tej samej decyzji, w którym odwoływała się wyraźnie do własnej oceny przedmiotowej sprawy pisząc: "w mojej ocenie powyższa decyzja jest bezpodstawna i niesprawiedliwa", a nadto odwołując się do, formułowanego już wcześniej, własnego interesu finansowego, wynikającego z faktu obciążenia zstępnych opłatami za pobyt M. K. w DPS. Mimo, iż do pisma tego załączone zostało pełnomocnictwo do działania w imieniu M. K., to okoliczności sprawy nie prowadzą do wniosku, że Skarżąca w przedmiotowej sprawie działała w imieniu matki. W ocenie Sądu, przy tak wyraźnie sformułowanym żądaniu wniosku, organy prowadzące przedmiotowe postępowanie, nie miały podstaw do uznania, że Skarżąca - jak to zasugerowała pełnomocniczka Skarżącej w piśmie z 13 sierpnia 2025r. uzupełniającym skargę do WSA w Rzeszowie - sformułowała rozpatrywany w przedmiotowej sprawie wniosek w imieniu swojej matki. Załączenie zatem do jednego z wielu pism, sporządzonych w sprawie szeroko pojętej opieki nad M. K., (w pliku kilkunastu dokumentów zawierających m.in. kopie decyzji, kopie oświadczeń różnych osób, notatki służbowe policji, zdjęcia, zaświadczenia i pisma) pełnomocnictwa do działania w imieniu matki, nie jest równoznaczne ze złożeniem wniosku w imieniu matki. Co ważniejsze jednak, w przedmiotowej sprawie nie jest pewne, że Skarżąca mogłaby zostać uznana za reprezentującą interesy swojej matki, na podstawie załączonego pełnomocnictwa. Pełnomocnictwo to obejmuje bowiem upoważnienie Skarżącej do reprezentowania M. K. przed sądami powszechnymi administracyjnymi oraz osobami fizycznymi, a w związku z tym, do składania wniosków, podań, pism, oświadczeń i wyjaśnień, zapewnień, do odwoływania się od niekorzystnych dla mocodawczyni decyzji, zarządzeń, postanowień i innych orzeczeń, a nadto do odbioru korespondencji. W przedmiotowej sprawie nie sposób natomiast nie zauważyć, że interes wyrażany przez Skarżącą w toku przedmiotowego postępowania jest zasadniczo interesem własnym Skarżącej - sprzecznym z interesem jej matki. Matka Skarżącej wielokrotnie ubiegała się bowiem o umieszczenie jej w DPS, córka zaś - w obliczu trudności związanych z realizacją obowiązku partycypowania w kosztach pobytu matki w DPS - decyzję tę po raz kolejny zwalcza. Przedmiotowa sprawa jest bowiem częścią większej całości, w odniesieniu do której wielokrotnie wypowiadał się tutejszy Sąd. Wyrokiem z 18 stycznia 2017 r. II SA/Rz 682 /16 tut. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję SKO w Krośnie i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza o odmowie skierowania M. K. do DPS (k. 11 akt adm.). Na skutek tego wyroku, wydana została decyzja, będąca przedmiotem sporu w przedmiotowej sprawie, tj. decyzja Burmistrza z 26 marca 2018 r. o skierowaniu M. K. do domu pomocy społecznej na pobyt stały. Wyrokiem z 29 sierpnia 2023 r. II SA/Rz 425/23 tutejszy sąd oddalił skargę A. B. na postanowienie SKO w Krośnie w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w/w decyzji Burmistrza z 26 marca 2018 r. Wyrokiem z 23 kwietnia 2024 II SA/Rz 1830/23 tutejszy sąd oddalił skargę A. B. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności w/w decyzji Burmistrza z 26 marca 2018 r. W tej sytuacji, skoro Skarżąca wniosła o uchylenie w/w decyzji Burmistrza z 26 marca 2018 r. powołując się wyraźnie na działanie w imieniu własnym, a nadto na interes własny, organy prowadzące przedmiotowe postępowanie nie miały podstaw do przyjęcia, że Skarżąca działa w imieniu swojej matki. Tym samym działaniu organów w stanie faktycznym przedmiotowej sprawy, nie można przypisać zarzuconego naruszenia przepisów postępowania. Wobec powyższego Sąd uznał za niezasadny, podniesiony przez pełnomocniczkę Skarżącej, zarzut pominięcia faktu, że Skarżąca działała w przedmiotowym postępowaniu w imieniu matki. Przechodząc do meritum sprawy należy podkreślić, że przesłanką uchylenia decyzji w trybie art. 106 ust. 5 u.p.s. jest zmiana stanu prawnego, zmiana sytuacji dochodowej bądź osobistej strony, a także stwierdzenie, że świadczenie zostało pobrane nienależnie. Przedmiotem kontroli Sądu w przedmiotowej sprawie jest postanowienie w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania, w sprawie uchylenia decyzji o skierowaniu M. K. do domu pomocy społecznej. Z wnioskiem w tym przedmiocie wystąpiła Skarżąca - córka umieszczonej w DPS. Organ odmawiając wszczęcia wnioskowanego postępowania, podkreślił iż tego rodzaju postępowanie, należy do postępowań wszczynanych wyłącznie z urzędu, a tym samym Skarżąca nie jest osobą uprawnioną do żądania wszczęcia takiego postępowania. Przepis art. 106 ust. 5 u.p.s. stanowi regulację szczególną wobec przewidzianej w K.p.a. możliwości zmiany lub uchylenia decyzji ostatecznej - jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony (art. 154-155 K.p.a.). Przepis ten dopuszcza przełamanie zasady ochrony praw dobrze nabytych na zasadach innych niż ustanowione w przepisach postępowania administracyjnego. Ingerencja w prawa nabyte strony ograniczona została jednak do okoliczności ściśle wskazanych w treści przepisu, wystąpienie których kontroluje organ prowadzący postępowanie. Stąd podstawą do wszczęcia opisanego postępowania jest stanowisko własne organu w kwestii wystąpienia wspomnianych przesłanek nie zaś sugestie osób zainteresowanych kierunkiem rozstrzygnięcia w sprawie. Niezależnie od powyższego należy podkreślić, że Skarżąca nie jest stroną w postępowaniu o umieszczeniu jej matki w DPS. Jedyną stroną w postępowaniu dotyczącym skierowania do domu pomocy społecznej - ewentualnie uprawnioną do ubiegania się o podjęcie, przewidzianych przez prawo, czynności nadzorczych wobec takiej decyzji - jest matka Skarżącej, bowiem to ona została zakwalifikowana, jako spełniająca warunki wskazane w art. 54 ust. 1 u.p.s., zgodnie z którym osobie wymagającej całodobowej opieki z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności, niemogącej samodzielnie funkcjonować w codziennym życiu, której nie można zapewnić niezbędnej pomocy w formie usług opiekuńczych, przysługuje prawo do umieszczenia w domu pomocy społecznej. Skarżąca, jako zstępna osoby skierowanej do domu pomocy społecznej (art. 61 ust. 1 pkt 2 u.p.s.), nie ma interesu prawnego w postępowaniu o skierowanie osoby bliskiej do domu pomocy społecznej (art. 59 ust. 1 u.p.s.) - por. wyrok NSA z 23 października 2020 r. o sygn. I OSK 1162/20. Tym bardziej zatem, Skarżąca nie może skutecznie żądać wszczęcia postępowania w przedmiocie uchylenia bądź zmiany rozstrzygnięcia organu w przedmiocie skierowania osoby bliskiej do domu pomocy społecznej. Skarżąca, jako osoba w sposób faktyczny zainteresowana rozstrzygnięciami zapadającymi w sprawach szeroko pojętej opieki nad jej mamą - zarówno w aspekcie należytego sprawowania owej opieki, jak również w aspekcie finansowego obciążenia zstępnych kosztami tej opieki - może kierować do organu różnego rodzaju wnioski, czy też informować organ o zmieniających się okolicznościach faktycznych przedmiotowej sprawy. Dla skutecznego jednak wszczęcia postępowania w sprawie zmiany bądź uchylenia wydanej uprzednio decyzji, właściwy organ musiałby podzielić argumentację Skarżącej i uznać podjęcie postępowania za zasadne. To organ administracji publicznej, wszczynając postępowanie z urzędu, musi wykazać zasadność wszczęcia takiego postępowania. Wbrew jednak twierdzeniom zawartym w skardze, organ nie musi - w ramach postępowań prowadzonych z urzędu - traktować każdego postulatu osoby faktycznie zainteresowanej sprawą jako podstawy do wszczęcia postępowania. Tym samym nie są uzasadnione podniesione przez Skarżącą zarzuty dotyczące braku podjęcia przez organ działań z urzędu w przedmiocie zmiany bądź uchylenia decyzji o umieszczeniu matki Skarżącej w DPS. Nie ma również podstaw do uwzględnienia podnoszonych przez Skarżącą zarzutów nieważności tej decyzji - o czym przesądził tut. Sąd w wyroku z 23 kwietnia 2024r. II SA/Rz 1830/23. Reasumując, rozstrzygnięcie stanowiące przedmiot postępowania w niniejszej sprawie nie zostało dotknięte wadami stanowiącymi podstawę do jego wyeliminowania z obrotu prawnego. Na marginesie przedmiotowego postępowania - w nawiązaniu do argumentów skargi - należy powtórzyć za poprzednimi orzeczeniami tutejszego Sądu, że konieczność ponoszenia odpłatności za pobyt matki w DPS na podstawie art. 61 ust. 1 pkt 2 u.p.s., stanowi przedmiot odrębnego postępowania (por. wyroki NSA z: 8 marca 2013 r. I OSK 1634/12, Lex 2204264; 17 marca 2015 r. I OSK 2229/13, Lex 1676017; 5 października 2016 r. I OSK 338/15, Lex 2168098), w którym Skarżąca, może podjąć obronę swoich praw w zakresie spoczywającego na niej obowiązku odpłatności za pobyt matki w DPS. W związku z powyższym, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a. Na podstawie art. 250 § 1 P.p.s.a. w związku z § 4 ust. 1 i 2 oraz § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2019 r. poz. 18 ze zm.) Sąd przyznał adwokatowi z urzędu kwotę 590,40 zł obejmującą podatek od towarów i usług, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej Skarżącej z urzędu. Sąd uwzględnił wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 kwietnia 2020 r. w sprawie SK 66/19 i uznał, że analiza statusu adwokata oraz jego roli w postępowaniu, w którym występuje jako podmiot powołany i zobowiązany do zastępstwa prawnego, prowadzi do uznania, że różnicowanie jego wynagrodzenia, tj. obniżenie pełnomocnikom z urzędu wynagrodzenia, które otrzymaliby, gdyby występowali w sprawie jako pełnomocnicy z wyboru, nie ma konstytucyjnego uzasadnienia. Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w trybie art. 119 pkt 3 P.p.s.a. zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę, co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Skarżąca wraz ze skargą złożyła wniosek o rozpoznanie sprawy na rozprawie jednak wskazać należy, że z art. 119 pkt 3 P.p.s.a. wynika, że rozpoznanie sprawy przez sąd administracyjny na posiedzeniu niejawnym we wskazanych tam okolicznościach nie jest uzależnione od woli skarżącego. W związku z tym złożenie przez Skarżącego wniosku o rozpoznanie takiej sprawy na posiedzeniu jawnym nie pozbawia sądu ustawowego uprawnienia do rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym (tak wyrok NSA z 11 marca 2021 r., I OSK 4109/18, wyrok NSA z 11 czerwca 2019 r., II OSK 1867/17. Zaznaczyć należy, że Skarżącej została przyznana pomoc prawna poprzez ustanowienie dla niej adwokata. Zostały zatem zapewnione gwarancje procesowe, związane z możliwością obrony praw Skarżącej .
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI