II SA/Rz 374/23

II SA/Rz 374/23 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2023-09-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-03-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Elżbieta Mazur-Selwa
Karina Gniewek-Berezowska /sprawozdawca/
Magdalena Józefczyk /przewodniczący/
Symbol z opisem
6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne
Ewidencja gruntów
Skarżony organ
Główny Geodeta Kraju
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2021 poz 1990
art. 24 ust. 2a - 2c
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - t.j.
Dz.U. 2021 poz 1390
§ 35, § 45 ust. 1 i 2
Rozporządzenie Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Magdalena Józefczyk Sędziowie WSA Elżbieta Mazur - Selwa AWSA Karina Gniewek - Berezowska /spr./ po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 5 września 2023 r. sprawy ze skargi G. Z. na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Rzeszowie z dnia 1 lutego 2023 r. nr GK-II.7221.112.2022 w przedmiocie odmowy aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Starosty [...] z dnia 9 listopada 2022 r. nr GN.6623.4.1.2022; II. zasądza od Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Rzeszowie na rzecz skarżącej G. Z. kwotę 200 zł /słownie: dwieście złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Rzeszowie (dalej: "PWINGiK", "Organ odwoławczy", "Organ II instancji") z 1 lutego 2023 r., nr GK-II.7221.112.2022, utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...] (dalej: "Organ I instancji", "Starosta") z 9 listopada 2022 r. nr GN.6623.4.1.2022 orzekającą o odmowie aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków.
W podstawie prawnej zaskarżonej decyzji wskazano art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 2000; dalej: "k.p.a.") oraz art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r. poz. 1990 ze zm.; dalej: "Pgik")
Wydanie decyzji poprzedzało postępowanie administracyjne o następującym przebiegu.
G. Z. (dalej: "Skarżąca") zwróciła się do Starosty [...] z wnioskiem o wszczęcie procedury o zmianę danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków w sprawie przywrócenia klasyfikacji działki nr [...] położonej w M. Gmina [...] z B - tereny mieszkaniowe na Br grunty rolne zabudowane. Skarżąca zaznaczyła, że przedmiotową działkę nabyła "jako rolną z przeznaczeniem na działkę siedliskową". Podała, że stanowi ona integralną część jej "gospodarstwa rolnego i nie podlega wyłączeniu z całości gospodarstwa rolnego i innemu opodatkowaniu niż całość gospodarstwa".
Następnie Organ I instancji zawiadomił Skarżącą o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie aktualizacji użytku gruntowego oraz funkcji budynku niemieszkalnego o ID [...] na działce ewid. nr [...] położonej na terenie wsi M., gmina [...] oraz zawiadomił Skarżącą o oględzinach przedmiotowej działki. Z oględzin tych sporządzono protokół, w którym stwierdzono, że działka nr [...] jest zabudowana budynkiem mieszkalnym oraz innym budynkiem niemieszkalnym (w którym znajduje się sklep). Za budynkami znajduje się zaplecze dla gospodarstwa rolnego właścicieli. Ponadto na działce znajduje się mały budynek (oznaczony jako ib), w którym przechowywane są drobne narzędzia rolnicze oraz zagroda dla drobiu.
Po tak przeprowadzonym postępowaniu, Starosta decyzją z 30 marca 2022 r. nr GN.6623.4.1.2022 odmówił aktualizacji ewidencji gruntów i budynków obrębu M. gmina [...], tj. pozostawieniu bez zmian użytku gruntowego B o pow. 0,0944 ha w działce nr [...].
Od powyższej decyzji Skarżąca złożyła odwołanie wnosząc o przywrócenie klasyfikacji nieruchomości nr ewid. [...] położonej w M. gmina [...] na Br, czyli tereny rolne zabudowane.
W wyniku rozpoznania złożonego odwołania, PWINGiK decyzją z 19 września 2022 r. nr GK-II.7221.112.2022 uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia Organowi I instancji.
Po ponownie przeprowadzonym postępowaniu, Starosta decyzją z 9 listopada 2022 r. nr GN.6623.4.1.2022 orzekł o odmowie aktualizacji ewidencji gruntów i budynków obrębu [...] gmina [...], tj. pozostawieniu bez zmian użytku gruntowego B o pow. 0,0944 ha w działce nr [...].
W uzasadnieniu decyzji, Organ I instancji wskazał, że nie zachodzą przesłanki do zaliczenia działki ewid. nr [...] położonej w M. do gruntów rolnych zabudowanych w oparciu o przepis lp. 5 ust. 1 pkt 3 załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii w sprawie ewidencji gruntów i budynków z dnia 27 lipca 2021 r. (Dz.U. z 2021 r. poz. 1390 z późn. zm.; dalej: "rozporządzenie egib"), jak również lp. 5 ust. 3 tegoż załącznika.
Od powyższej decyzji Skarżąca złożyła odwołanie wskazując, że Starosta bezprawnie zmienił klasyfikację jej działki siedliskowej nr ewid. [...] położonej w M. gmina [...] i tym samym odłączył tę nieruchomość od całości gospodarstwa rolnego, co jest niezgodne ze stanem prawnym, faktycznym i dokumentami źródłowymi.
Po rozpatrzeniu odwołania, Podkarpacki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Rzeszowie, opisaną na wstępie decyzją z 1 lutego 2023 r., nr GK-II.7221.112.2022 utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Organ odwoławczy na wstępie wskazał, że przedmiotem niniejszej sprawy jest aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków, dotycząca użytku gruntowego w działce ewidencyjnej nr [...] po przeprowadzonej modernizacji tej ewidencji.
W dalszej kolejności Organ II instancji wyjaśnił, że z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że w czasie prowadzonej w 2018 r. modernizacji ewidencji gruntów i budynków obrębu [...], w odniesieniu do działki nr [...] zmieniono dotychczas wykazany na niej użytek gruntowy - grunty rolne zabudowane oznaczone symbolem Br-PsVI, na tereny mieszkaniowe oznaczone symbolem B. Przebieg konturów użytków gruntowych dla przedmiotowej działki został zweryfikowany przy pomocy ortofotomapy. Wykonawca modernizacji w dniu 4 listopada 2019 r. przeprowadził wizję terenową na działkach nr [...] i [...] w M., podczas której stwierdził, że działka nr [...] jest zabudowana budynkiem mieszkalnym oraz przylegającym do niego innym budynkiem niemieszkalnym, natomiast na działce nr [...] nie istnieje żaden budynek, który można zaliczyć jako ewidencyjny. Natomiast niezgodności w określeniu oznaczenia i zasięgu konturu użytku B w działce nr [...] nie stwierdzono.
PWINGiK wyjaśnił również, że projekt operatu opisowo-kartograficznego, sporządzony w wyniku modernizacji ewidencji gruntów i budynków m.in. obrębu [...] stał się operatem ewidencji gruntów i budynków i został ujawniony w bazie danych ewidencji gruntów i budynków. Informacja Starosty z 9 października 2018 r. w sprawie modernizacji ewidencji gruntów i budynków obrębu [...] została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym Województwa Podkarpackiego z [...] października 2018 r. poz. [...].
Organ odwoławczy podał, że Skarżąca zwróciła się do Starosty [...] o zmianę użytku gruntowego w działce nr [...] położonej w obrębie [...] z użytku B tereny mieszkaniowe, na grunty rolne zabudowane - Br, który obowiązywał przed modernizacją ewidencji gruntów i budynków. Natomiast z przekazanych przez Organ I instancji akt wynika, że tożsama sprawa dotycząca zmiany użytku gruntowego na działce nr [...], położonej w obrębie [...], była już uprzednio prowadzona przez Starostę, który decyzją z [...] lutego 2020 r. nr [...] umorzył postępowanie na podstawie art. 105 § 2 k.p.a., wszczęte na wniosek G. Z., gdyż Skarżąca pismem z 30 stycznia 2020 r. wniosła o wycofanie wniosku w sprawie zmiany użytku na przedmiotowej działce.
Z kolei w przedmiotowej sprawie, Organ II instancji postanowił dopuścić do sprawy dowody znajdujące się już w posiadaniu Starostwa Powiatowego w [...], tj. pismo Przedsiębiorstwa Usług Geodezyjno-Projektowych [...] Sp. z o.o. z 5 listopada 2019 r.; pismo Wójta Gminy [...] z 8 stycznia 2020 r.; pismo Wydziału Geodezji, Katastru i Gospodarki Nieruchomościami Starostwa Powiatowego w [...] z 29 stycznia 2020 r.; decyzję Starosty [...] z [...] marca 2021 r. nr [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę; protokół i dokumentację fotograficzną z wizji terenowej z 21 stycznia 2020 r. Ponadto Organ I instancji w dniu 28 grudnia 2021 r. przeprowadził ponowne oględziny na działce nr [...]. Z protokołu oględzin ww. nieruchomości wynika, że na gruncie podczas oględzin obecni byli: K. Z. - syn Skarżącej oraz pracownik Starostwa Powiatowego w [...]. W trakcie oględzin stwierdzono, że przedmiotowa działka zabudowana jest budynkiem mieszkalnym oraz innym budynkiem niemieszkalnym, w którym znajduje się sklep. Północno-zachodnia część działki stanowi zaplecze dla gospodarstwa rolnego właścicieli, tj. znajdują się tam dwa małe budynki pełniące funkcję gospodarczą, miejsce przechowywania drobnych narzędzi rolniczych oraz kurnik dla drobiu. Ponadto w trakcie oględzin Organ I instancji sporządził dokumentację fotograficzną, która potwierdza ustalenia wynikające z protokołu oględzin ww. nieruchomości.
PWINGiK wskazał, że Starosta zwrócił się do Wydziału Architektury i Budownictwa Starostwa Powiatowego w [...] o udzielenie informacji czy od roku 2010, dla działki ewid. nr [...] zostało wydane pozwolenie na budowę budynku niemieszkalnego znajdującego się na przedmiotowej działce. W odpowiedzi Wydział Geodezji, Katastru i Gospodarki Nieruchomościami poinformował, że ostatnią decyzją wydaną dla działki nr [...] była decyzja Starosty [...] z [...] marca 2010 r. nr [...], z której wynika, że dla przedmiotowej działki zatwierdzono projekt budowlany i udzielono pozwolenia na przebudowę "istniejącego budynku gospodarczego na sklep branży spożywczo-przemysłowej".
Ponadto Starosta zwrócił się do Urzędu Gminy [...] o udzielenie informacji dotyczącej położenia przedmiotowej działki w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego oraz informację czy w konturze, w którym znajduje się działka ewid. nr [...] dopuszczalna jest zabudowa zagrodowa. W odpowiedzi Wójt poinformował, że zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonym uchwałą Nr [...] Rady Gminy [...] z dnia [...] lutego 2017 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu wsi M., opublikowanego w Dzienniku Urzędowym Województwa Podkarpackiego z [...] marca 2017 r. poz. [...], działka nr [...] ma przeznaczenie: IMN/U - tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej i usług, 5KDW - tereny dróg wewnętrznych.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że w wyniku ponownej analizy pod kątem przepisu lp. 5 ust. 1 pkt 3 załącznika nr 1 rozporządzenia egib Starosta ustalił, że na żadnej z działek ewidencyjnych, których właścicielką jest Skarżąca, nie znajdują się budynki przeznaczone do produkcji rolniczej, które mogłyby tworzyć zorganizowaną całość gospodarczą z działką ewid. nr [...]. Dokonując tej analizy, Starosta wziął pod uwagę grunty Skarżącej położone w miejscowościach sąsiednich, tj. obręb [...] gm. [...] i obręb [...] gm. [...]. W związku z powyższym Organ I instancji uznał, że w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki do zaliczenia przedmiotowej działki do gruntów rolnych zabudowanych w oparciu o przepisy lp. 5 ust. 1 pkt 3 załącznika nr 1 do rozporządzenia egib, jak również lp. 5 ust. 3 tego załącznika.
W ocenie Organu odwoławczego zebrany w sprawie materiał dowodowy potwierdza stanowisko Organu I instancji, co do prawidłowości klasyfikacji ewidencyjnej użytku o pow. 0,0944 ha w działce nr [...] określonego, jako tereny mieszkaniowe (B) zgodnie z przepisami rozporządzenia egib. Zdaniem Organu II instancji dla określenia rodzaju użytku gruntowego, objętego wnioskiem Skarżącej istotne znaczenie ma przede wszystkim rodzaj posadowionych na działce nr [...] obiektów budowlanych oraz charakter zabudowy. Z protokołu przeprowadzonych oględzin wynika, że działka nr [...] zabudowana jest budynkiem mieszkalnym i innym budynkiem niemieszkalnym, w którym znajduje się sklep. Na przedmiotowej działce brak jest budynków składowych dla rolnictwa, budynków inwentarskich czy też budynków wykorzystywanych do celów rolniczych, poza małą budowlą pełniącą funkcję kurnika. Natomiast zaplecze rolnicze stanowi przydomowy ogródek, zaparkowany ciągnik za domem oraz przyczepa przed domem.
Końcowo Organ odwoławczy wyjaśnił, że ewidencja gruntów i budynków będąc zbiorem danych o istniejącym stanie faktycznym i prawnym w odniesieniu do przedmiotu nią objętego, posiada tylko funkcje informacyjno-techniczne, nie tworzy natomiast stanów prawnych. Rejestruje natomiast stany prawne ustalone w innym trybie i przez inne organy. Organy prowadzące ewidencję gruntów i budynków działają zgodnie z obowiązującą zasadą aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi. Zatem skoro będące w zasobach dokumentacyjnych organu dokumenty dotyczące działki nr [...] potwierdzają zgodność z charakterystyką użytków zaliczonych do terenów mieszkaniowych - B, to nie można było uznać za wystarczające dla dokonania zmiany żądanie Skarżącej nie poparte stosownymi dokumentami oraz dokumentacją geodezyjną niezbędną do wprowadzenia zmian.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wniosła G. Z., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Starosty z 9 listopada 2022 r. oraz o przywrócenie klasyfikacji działki siedliskowej nr [...] położonej w M. na Br, tj. grunty rolne zabudowane.
W uzasadnieniu skargi, Skarżąca opisała przebieg postępowania administracyjnego a następnie wskazała, że nie zgadza się z zapadłymi w sprawie decyzjami, gdyż działka ta została potwierdzona aktem notarialnym z [...] lipca 1993 r. i stała się jej własnością jako użytek rolny - rola pastwisko. Ponadto zgodnie z prawomocną i ostateczną decyzją Wójta Gminy [...] z [...] października 1996 r. o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu przedmiotowej działki cyt. "warunki wynikające z ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego działka inwestora zgodnie z ww. planem znajduje się w konturach: B 115 MRMN - tereny zabudowy zagrodowej i jednorodzinnej", również w załączniku graficznym do tej decyzji działka siedliskowa oznaczona jest jako użytek rolny – Ps.
Skarżąca wyjaśniła również, że decyzją z [...] lutego 1997 r. Urząd Rejonowy w [...] udzielił jej pozwolenia na budowę domu na działce siedliskowej nr ewid. [...] bez konieczności jej odrolnienia, stanowiącej użytek rolny R - VI , które stało się prawomocne [...] marca 1997 r. Następnie 3 listopada 2006 r. do zawiadomienia o zakończeniu budowy domu na działce siedliskowej nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nie wniósł sprzeciwu, a na mapie z 11 października 2006 r. pt. "inwentaryzacja powykonawcza tej inwestycji" nieruchomość ta zaklasyfikowana jest jako użytek rolny R – VI. W nakazach podatkowych działka siedliskowa do 2018 r. (do tzw. modernizacji) wliczana była do całości jej gospodarstwa rolnego i był za nią opłacany podatek rolny, natomiast dom to budynek mieszkalny położony na gruntach gospodarstw rolnych. Skarżąca podniosła, że jest rolnikiem, a jej gospodarstwo rolne ma powierzchnię 3,6 ha, co daje 1,3 ha powierzchni przeliczeniowej i posiada siedlisko na działce nr ewid. [...] położonej w M. Wskazała również, że na jej działce siedliskowej i sąsiedniej nr ewid. [...] także rolnej, poza domem mieszkalnym są budynki gospodarcze do przechowywania sprzętu rolniczego, kurnik oraz kacznik z wybiegiem dla drobiu, place postojowe i manewrowe dla maszyn rolniczych, tj. ciągnika rolniczego i dwóch przyczep, a pozostałe grunty zajęte są pod rabaty, kwietniki i warzywniki, rosną tam również drzewka owocowe.
Skarżąca zarzuciła, że Organ II instancji manipuluje faktami, gdyż w dokumentach Organu I instancji jej działka przed modernizacją została oznaczona jako Br – grunty rolne zabudowane, a nie B.
W odpowiedzi na skargę PWINGiK wniósł o jej oddalenie, podtrzymując rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonej decyzji oraz stanowisko wyrażone w jej uzasadnieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634; dalej: "p.p.s.a."), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania w sposób, który odpowiednio miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja odmawiająca aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków wsi M. gmina [...] na działce nr ewid. [...] tj. użytek gruntowy B o pow. 0,0944 ha.
Z akt sprawy wynika, że na podstawie modernizacji ewidencji gruntów przeprowadzonej w 2017 r. usunięto rozbieżność w zapisach dotyczących użytków działki nr [...] poprzez zastąpienie dotychczasowych wpisów: w części graficznej użytek B, w opisowej użytku Br/PsIV jednym wpisem - użytek B.
Skarżąca twierdzi, że stan ten nie jest zgodny ze stanem rzeczywistym. Podnosi, że nabyła działkę jako rolną i takie nadal jest jej przeznaczenie. Twierdzi, że jest rolnikiem, prowadzi gospodarstwo rolne, które ma powierzchnię 3,6 ha, co daje 1,3 ha powierzchni przeliczeniowej, na działce [...] znajduje się jej siedlisko. Uzasadnia, że zarówno na tej działce, jak i na działce nr ewid. [...] znajdują się budynki gospodarcze do przechowywania sprzętu rolniczego, kurnik oraz kacznik z wybiegiem dla drobiu, place postojowe i manewrowe dla maszyn rolniczych tj. ciągnika rolniczego i dwóch przyczep. Pozostałe grunty zajęte są pod rabaty, kwietniki i warzywniki także drzewa owocowe.
Spór sprowadza się do prawidłowej kwalifikacji działki nr [...] do użytku B.
W sprawie w zasadzie bezsporne jest, że zmiany użytku dokonano na podstawie modernizacji przeprowadzonej w 2017 r. do której Skarżąca nie złożyła zastrzeżeń.
Możliwość i tryb aktualizacji ewidencji gruntów i budynków reguluje art. 24 ust. 2a Pgik, zgodnie z którym, informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji:
- z urzędu - pkt 1 - jeżeli zmiany tych informacji wynikają z: przepisów prawa (lit. a), dokumentów, o których mowa w art. 23 ust. 1-4 (lit. b), materiałów zasobu (lit. c), wykrycia błędnych informacji (lit. d),
- bądź - pkt 2 - na wniosek podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1, lub władających gruntami na zasadach samoistnego posiadania.
Stosownie do art. 24 ust. 2b Pgik, aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje:
1) w drodze czynności materialno-technicznej na podstawie:
a) przepisów prawa,
b) wpisów w księgach wieczystych,
c) prawomocnych orzeczeń sądu, a w przypadkach dotyczących europejskiego poświadczenia spadkowego - orzeczeń sądu,
d) ostatecznych decyzji administracyjnych,
e) aktów notarialnych,
ea) aktów poświadczenia dziedziczenia oraz europejskich poświadczeń spadkowych, f) zgłoszeń budowy budynku, zawiadomień o zakończeniu budowy budynku oraz zgłoszeń rozbiórki budynku, o których mowa odpowiednio w art. 30, art. 54 oraz art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, oraz zgłoszeń dotyczących zmiany sposobu użytkowania budynku lub jego części, o których mowa w art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, do których właściwy organ nie wniósł sprzeciwu,
g) wpisów w innych rejestrach publicznych,
h) wniosku zainteresowanego podmiotu ewidencyjnego i wskazanej w tym wniosku dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, jeżeli wnioskowana zmiana obejmuje informacje gromadzone w ewidencji gruntów i budynków dotyczące nieruchomości znajdujących się w wyłącznym władaniu wnioskodawcy albo wnioskodawców;
2) w drodze decyzji administracyjnej - w pozostałych przypadkach.
Odmowa aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje w drodze decyzji administracyjnej (art. 24 ust. 2c Pgik).
Stosownie do § 45 ust. 1 rozporządzenia egib mającego zastosowanie w niniejszej sprawie - aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych w celu:
1) zastąpienia danych niezgodnych ze stanem faktycznym, stanem prawnym lub obowiązującymi standardami technicznymi odpowiednimi danymi zgodnymi ze stanem faktycznym lub prawnym oraz obowiązującymi standardami technicznymi;
2) ujawnienia nowych danych ewidencyjnych;
3) wyeliminowania danych błędnych.
Przy aktualizacji operatu ewidencyjnego przepisy § 35 i § 36 stosuje się odpowiednio (§ 45 ust. 2 rozporządzenia egib).
Stosownie do § 35 rozporządzenia egib, źródłami danych ewidencyjnych niezbędnych do założenia ewidencji są:
1) materiały i informacje zgromadzone w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym;
2) wyniki pomiarów fotogrametrycznych;
3) wyniki terenowych pomiarów geodezyjnych;
4) dane zawarte w innych ewidencjach i rejestrach, prowadzonych na podstawie odrębnych przepisów przez: sądy, organy administracji publicznej oraz państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne;
5) dane zawarte w dokumentach udostępnionych przez zainteresowane osoby, organy i jednostki organizacyjne;
6) dane zawarte w dokumentacji architektoniczno-budowlanej gromadzonej i przechowywanej przez organy administracji publicznej;
7) wyniki oględzin.
Z akt sprawy wynika, że decyzją z [...] października 1996 r. [...] Wójt Gminy [...] ustalił dla Skarżącej warunki zabudowy dla działki ewid. nr [...] pod budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego, bezodpływowego zbiornika na ścieki oraz przyłączy infrastruktury technicznej. W decyzji wskazano, że działka inwestycyjna znajduje się zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego Gminy [...] zatwierdzonego uchwałą Nr [...] GRN w [...] z [...] września 1984 r. ogłoszoną w Dzienniku Urzędowym Województwa [....] Nr [...] zmienionym uchwałą Nr [...] Rady gminy w [...] z [...] września 1991 r. ogłoszoną w Dzienniku Urzędowym Województwa [....] Nr [...] poz. [...] w konturach B 115 MRMN – teren zabudowy zagrodowej jednorodzinnej z możliwością uzupełnienia plombowego.
6 września 2006 r. Skarżąca dokonała zgłoszenia przystąpienia do realizacji budynku gospodarczego na działce ewid. nr [...]. Decyzją z dnia [...] października 2009 r., Nr [...] ustalono warunki zabudowy na zamierzenie inwestycyjne polegające na zmianie sposobu użytkowania istniejącego na działce ewid. nr [...] budynku gospodarczego na sklep branży spożywczo - przemysłowej. Decyzją zaś z [...] marca 2020 r. Nr [...] Starosta [...] zatwierdził projekt budowalny i udzielił pozwolenia na "przebudowę istniejącego budynku gospodarczego na sklep branży spożywczo – przemysłowej wraz z wykonaniem wewnętrznych instalacji oraz przebudową zajazdu indywidualnego na publiczny.
Aktualnie działka ewid. nr [...] w Miejscowym Palnie Zagospodarowania Przestrzennego uchwalonym uchwałą Rady Gminy [...] z [...] lutego 2017 r., Nr [...] należy do 1 MN/U – tj. tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej i usługowej.
Na podstawie oględzin przeprowadzonych w dniu 28 grudnia 2021 r. ustalono, że na działce nr ewid. [...] znajduje się budynek mieszkalny wraz z innym budynkiem niemieszkalnym ( w którym znajduje się sklep). Za budynkiem znajduje się zaplecze dla gospodarstwa rolnego, mały budynek oznaczony jako "ib", w którym przechowywane są drobne narzędzia rolnicze oraz paliwo do ciągnika. Ciągnik i inne maszyny rolnicze garażowane są bez zadaszenia. Na działce znajduje się również zagroda dla drobiu ( hodowane są kury i kaczki).
Ustalono również, że Skarżąca poza działką nr ewid. [...] jest właścicielką dwóch innych działek położonych w M. tj.: działki ewid. nr [...] – niezabudowanej, stanowiącej RIV- grunty orne klasy VI o pow. 0,0699 ha oraz działki ewid. nr [...] - niezbudowanej stanowiącej PsV- pastwisko trwałe klasy V o pow. 0,1185 ha i Lzr-PsV- grunty zadrzewione i zakrzewione na pastwisku trwałym klasy V o pow. 0,0021 ha. W miejscowości J. gm. [...] jest właścicielką ośmiu działek ewidencyjnych tj. działki ewid. nr [...] – niezabudowanej, stanowiącej RIVa - grunty orne klasy IVa o pow. 0,2027 ha, działki ewid. nr [...] - niezabudowanej, stanowiącej RIVa - grunty orne klasy IVa o pow. 0,1984 ha, działki ewid. nr [...] - niezabudowanej, stanowiącej RIVa-grunty orne klasy IVa o pow. 0,1638 ha, działki ewid. nr [...] - niezabudowanej, stanowiącej RIVa- grunty orne klasy IVa o pow. 0,1684 ha. Działki ewid. nr [...] - niezabudowanej, stanowiącej LsIV- lasy klasy IV o pow. 0,1022 ha, działki ewid. nr [...] – niezbudowanej, stanowiącej RV- grunty orne klasy V o pow. 0,3536 ha i Lzr-RV- grunty zadrzewione i zakrzewione na gruntach ornych klasy V o pow. 0,2342 ha, działki ewid. nr [...] - niezabudowanej, stanowiącej RV- grunty orne klasy V o pow. 0,2342 ha, działki ewid. nr [...] - niezabudowanej, stanowiącej RV- grunty orne klasy V o pow. 0,2478 ha, działki ewid. nr [...] - niezabudowanej, stanowiącej RV- grunty orne klasy V o pow. 0,4367 ha i RVI – grunty orne klasy VI o pow. 0,5673 ha.
Celem oceny prawidłowej kwalifikacji konieczne jest przytoczenie przepisów warunkujących przyjęcie określonego użytku.
Zgodnie z lp. 5 załącznika nr 6 do rozporządzenia egib,
1. Do gruntów rolnych zabudowanych zalicza się grunty zajęte pod:
1) budynki przeznaczone do produkcji rolniczej, nie wyłączając produkcji rybnej, w szczególności: spichlerze, przechowalnie owoców i warzyw, stodoły, budynki inwentarskie, budynki na sprzęt rolniczy, magazyny i sortownie ryb, wylęgarnie ryb, podchowalnie ryb, wędzarnie, przetwórnie, chłodnie, a także budowle i urządzenia rolnicze, w szczególności: zbiorniki na płynne odchody zwierzęce, płyty do składowania obornika, silosy na kiszonki, silosy na zboże i pasze, komory fermentacyjne i zbiorniki biogazu rolniczego, a także instalacje służące do otrzymywania biogazu rolniczego, place składowe, place postojowe i manewrowe dla maszyn rolniczych;
2) budynki przeznaczone do przetwórstwa rolno-spożywczego, z wyłączeniem gruntów zajętych pod przemysłowe zakłady przetwórstwa rolniczego bazujących na surowcach pochodzących spoza gospodarstwa rolnego, w skład którego wchodzą te budynki;
3) budynki mieszkalne oraz inne budynki i urządzenia, takie jak: komórki, garaże, szopy, kotłownie, podwórza, śmietniki, składowiska odpadów, jeżeli z gruntami, budynkami, budowlami lub urządzeniami, o których mowa w pkt 1 i 2, tworzą zorganizowaną całość gospodarczą i są położone w tej samej miejscowości lub w bezpośrednim sąsiedztwie w miejscowości sąsiedniej.
2. Do gruntów rolnych zabudowanych zalicza się także:
1) grunty położone między budynkami i urządzeniami, o których mowa w ust. 1 pkt 1-3, lub w bezpośrednim sąsiedztwie tych budynków i urządzeń, i niewykorzystywane na inny cel, który uzasadniałby zaliczenie ich do innej grupy użytków gruntowych, w tym zajęte pod rabaty, kwietniki, warzywniki;
2) grunty zajęte pod budynki, budowle i urządzenia, o których mowa w ust. 1, niewykorzystywane obecnie do produkcji rolniczej, jeżeli grunty te nie zostały wyłączone z produkcji rolnej w rozumieniu ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1161).
3. W przypadku gdy w skład siedliska usytuowanego na gruncie rolnym wchodzi wyłącznie budynek mieszkalny i urządzenia, o których mowa w ust. 1 pkt 3, to grunt w granicach tego siedliska zalicza się do gruntów rolnych zabudowanych, jeżeli z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo z decyzji o warunkach zabudowy wydanej w związku z budową tego budynku wynika, że przeznaczony jest tylko pod zabudowę zagrodową, albo też z projektu budowlanego stanowiącego załącznik do ważnego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia budowy upoważniającego do rozpoczęcia budowy wynika, że na gruncie tym mogą być budowane budynki i urządzenia, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2.
Z kolei zgodnie z lp. 12 załącznika nr 6 do rozporządzenia egib, do terenów mieszkaniowych zalicza się grunty, niewchodzące w skład działek siedliskowych, o których mowa w lp. 5:
1) zajęte pod budynki zaliczone w PKOB do działu 11 - budynki mieszkalne;
2) zajęte pod budynki gospodarcze i techniczne, związane funkcjonalnie z budynkami mieszkalnymi, o których mowa w pkt 1, oraz urządzenia, w szczególności: podwórza, dojazdy, przejścia, przydomowe place gier, zabaw i odpoczynku, studnie, zbiorniki, przewody naziemne, urządzenia do gromadzenia i oczyszczenia ścieków, śmietniki, składowiska odpadów, obiekty małej architektury, ogrodzenia, oczka wodne, ogródki skalne;
3) położone między budynkami i urządzeniami, o których mowa w pkt 1 i 2, lub w bezpośrednim sąsiedztwie tych budynków i urządzeń i niewykorzystywane do innego celu, który uzasadniałby zaliczenie ich do innej grupy użytków gruntowych, w tym zajęte pod trawniki, rabaty, kwietniki, warzywniki.
Zdaniem Organu I instancji działka nr [...] nie posiada elementów określonych w lp. 5 ust. 1 pkt 1 i 2 załącznika nr 1 do rozporządzenia egib, brak jest bowiem budynków składowych dla rolnictwa, budynków inwentarskich, poza małą budowlą pełniącą funkcje kurnika. Zaplecze rolnicze na przedmiotowej działce to przydomowy ogródek, zaparkowany ciągnik oraz przyczepa przed domem. Z kolei Organ II instancji stwierdził, że Starosta dokładnie wyjaśnił zagospodarowanie działki ewid. nr [...] a także to czy zainteresowana prowadzi produkcję rolniczą oraz czy budynek usytuowany na działce objętej wnioskiem tworzy zorganizowaną całość gospodarczą z gruntami, budynkami, budowlami lub urządzeniami, o których mowa w przepisach lp. 5 ust. 1 pkt 1 i 2 tabeli złącznika nr 1 do rozporządzenia egib.
Tymczasem z protokołu oględzin, jak również dołączonych do niego zdjęć wynika, że na działce ewid. nr [...] znajduje się budynek. Podczas pierwszych oględzin wskazano, że jest to ruina, podczas drugich stwierdzono, że jest to mały budynek, w którym przechowywane są drobne narzędzia rolnicze. Kwestia tego budynku została w zasadzie całkowicie pominięta w uzasadnieniach decyzji obu organów, żaden z organów nie odnosi się do tego. Tymczasem Skarżąca twierdzi, że w budynku tym znajdują się urządzenia, które służą jej do prowadzenia działalności rolniczej.
W świetle powyższego kwestia kwalifikacji tego budynku powinna zostać wyjaśniona, zwłaszcza w sytuacji, gdy w zasadzie od charakteru tego budynku zależy powodzenie wniosku.
Nie ulega bowiem wątpliwości, że do kwalifikacji budynków mieszkalnych jako gruntów rolnych zabudowanych konieczne jest ustalenie, że stanowią one zorganizowaną całość gospodarczą z budynkami przeznaczonymi do produkcji rolniczej- lp. 5 ust. 1 pkt 3 tabeli załącznika nr 1 do rozporządzenia egib. Zatem ustalenie jaką funkcję pełni wskazany budynek i jakie jest jego przeznaczenie niewątpliwie będzie miało znaczenie dla oceny wniosku.
W ocenie Sądu tego w sprawie zabrakło. Tymczasem Skarżąca konsekwentnie w odwołaniu, a następnie w skardze podnosiła, że na tej działce postawiła budynki gospodarcze, które służą do prowadzenia produkcji rolnej.
Wyłącznie ta kwestia wymagać będzie ustalenia. Wykluczone bowiem jest spełnienie alternatywnych przesłanek do przyjęcia, że mamy do czynienia z gruntami rolnymi zabudowanymi, o których mowa w lp. 5 ust. 2 pkt 3 załącznika nr 1 do rozporządzenia egib, z uwagi na to, że z zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie wynika aby teren działki został przeznaczony wyłącznie pod zabudowę zagrodową, przeciwnie wynika z niego, że został przeznaczony pod zabudowę mieszkaniową i usługową. Z kolei z decyzji o warunkach zabudowy wynika, że teren działki [...], na którą wydano warunki zabudowy wynika, to teren przeznaczony pod zabudowę zagrodową i jednorodzinną z możliwością uzupełnienia plombowego.
W świetle powyższego zadaniem Organu w ponownie prowadzonym postępowaniu będzie ustalenie, czy znajdujący się na działce ewid. nr [...] budynek opisany w jednym protokole jako ruina w drugim jako mały budynek przeznaczony do przechowywania drobnych narzędzi rolniczych oznaczony według protokołu "ib" może pełnić funkcję budynku gospodarczego o jakim mowa w lp. 5 ust. 1 pkt 1 załącznika nr 1 do rozporządzenia egib.
Mając powyższe na uwadze Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, jak również decyzje Organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. i art. 135 p.p.s.a. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200, 205 § 1 i 209 p.p.s.a.