II SA/Rz 374/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w RzeszowieRzeszów2006-03-16
NSAnieruchomościWysokawsa
planowanie przestrzennezagospodarowanie przestrzenneuchwała rady gminyzarzuty do planudrogi wewnętrzneprawo własnościnaruszenie procedurystwierdzenie nieważności

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie stwierdził nieważność uchwały Rady Miasta odrzucającej zarzuty do miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, uznając naruszenie trybu postępowania i prawa materialnego.

Sprawa dotyczyła uchwały Rady Miasta odrzucającej zarzuty do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, dotyczące m.in. zaplanowania dróg wewnętrznych. Skarżący podnosili, że uchwała narusza ich interes prawny i prawo własności. Sąd uznał, że uchwała narusza prawo w stopniu uzasadniającym stwierdzenie jej nieważności, wskazując na naruszenie trybu postępowania oraz prawa materialnego w zakresie planowania dróg wewnętrznych.

Przedmiotem skargi było uchwała Rady Miasta odrzucająca zarzuty do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta J. "Ś. – część III". Skarżący kwestionowali m.in. zaplanowanie dróg wewnętrznych (tzw. sięgaczy komunikacyjnych) na ich działkach. Sąd rozpoznał skargi kilku grup skarżących, w tym I. i K. M., C. i J. M., K. i Z. M. oraz H. i W. G. W pierwszej kolejności Sąd oddalił skargę J. i C. M. z powodu wniesienia jej po terminie. Następnie Sąd stwierdził nieważność uchwały Rady Miasta odrzucającej zarzuty, uznając, że doszło do naruszenia trybu postępowania (art. 27 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym) poprzez ponowne opracowanie projektu planu, mimo wcześniejszego prawomocnego rozstrzygnięcia w tej kwestii. Dodatkowo Sąd wskazał na naruszenie prawa materialnego, w szczególności art. 10 ust. 1 pkt 2 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, poprzez zaplanowanie dróg wewnętrznych bez podstawy prawnej i wbrew woli właścicieli. Sąd zasądził koszty postępowania od Rady Miasta na rzecz skarżących I. i K. M.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, uchwała narusza prawo w stopniu uzasadniającym stwierdzenie jej nieważności.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził naruszenie trybu postępowania poprzez ponowne opracowanie projektu planu mimo wcześniejszego rozstrzygnięcia oraz naruszenie prawa materialnego w zakresie planowania dróg wewnętrznych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_nieważność

Przepisy (12)

Główne

Uzp art. 10 § 1 pkt 1 i 2

Ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym

W miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego ustala się przeznaczenie terenu oraz linie rozgraniczające tereny o różnych funkcjach lub różnych zasadach przeznaczenia terenu oraz linie rozgraniczające ulice, place oraz drogi publiczne wraz z urządzeniami pomocniczymi. W planie można wyznaczyć tereny pod realizację ulic, placów oraz dróg publicznych, co oznacza zamknięty katalog.

Uzp art. 24 § ust.1-3

Ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym

Zarzut może wnieść każdy, którego interes prawny lub uprawnienia zostały naruszone przez ustalenia przyjęte w projekcie planu. Zarzut należy wnieść na piśmie w terminie 14 dni po upływie okresu wyłożenia projektu. O uwzględnieniu bądź odrzuceniu zarzutu rozstrzyga rada gminy w drodze uchwały z uzasadnieniem.

Uzp art. 27 § ust. 1

Ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym

Naruszenie trybu postępowania lub właściwości organów określonych w art. 18 Uzp powoduje nieważność uchwały rady gminy.

Ppsa art. 147 § 1 pkt 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uwzględniając skargę na uchwałę organu jednostki samorządu terytorialnego, podjętą w sprawie z zakresu administracji publicznej, stwierdza nieważność tej uchwały w całości lub w części.

Pomocnicze

Uzp art. 18

Ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym

Ustawa o samorządzie gminnym art. 7 § ust.1

Sprawy dotyczące ładu przestrzennego należą do wyłącznej właściwości gminy.

Ustawa o samorządzie gminnym art. 18 § ust.2 pkt 15

Ppsa art. 134 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Ppsa art. 152

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Opatrzenie wyroku klauzulą ochrony tymczasowej.

Ppsa art. 200

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzekanie o kosztach postępowania.

Ustawa o drogach publicznych art. 8 § ust. 1a

Nadanie nazwy drodze wewnętrznej wymaga zgody właścicieli terenów, na których jest zlokalizowana.

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym art. 85 § ust.2

Do miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, w stosunku do których podjęto uchwałę o przystąpieniu do sporządzania lub zmiany planu oraz zawiadomiono o terminie wyłożenia, ale postępowanie nie zostało zakończone przed dniem wejścia w życie ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie trybu postępowania przez ponowne opracowanie projektu planu mimo wcześniejszego rozstrzygnięcia. Naruszenie prawa materialnego w zakresie planowania dróg wewnętrznych, które nie mieszczą się w katalogu dróg publicznych i wymagają zgody właścicieli.

Odrzucone argumenty

Argumentacja Rady Miasta dotycząca potrzeby zapewnienia dojazdu do działek i korzystniejszego rozwiązania komunikacyjnego. Argumentacja o braku interesu prawnego skarżących J. i C. M. z powodu wniesienia zarzutów po terminie.

Godne uwagi sformułowania

granice władztwa planistycznego gminy nie obejmują prawa do zaplanowania w projekcie planu zagospodarowania przestrzennego przebiegu dróg wewnętrznych. takie nieuprawnione działanie rady stanowi naruszenie trybu postępowania woluntaryzm w uzasadnianiu podejmowanych uchwał z zakresu planowania przestrzennego.

Skład orzekający

Jerzy Solarski

przewodniczący

Robert Sawuła

sprawozdawca

Zbigniew Czarnik

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących planowania przestrzennego, w szczególności zasad planowania dróg wewnętrznych oraz naruszenia trybu postępowania przez organy samorządowe."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z procedurą uchwalania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego na podstawie ustawy z 1994 r.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak istotne jest przestrzeganie procedur planistycznych i jak sąd może interweniować w przypadku ich naruszenia, chroniąc prawa właścicieli. Pokazuje też złożoność konfliktów związanych z planowaniem przestrzennym.

Sąd stwierdził nieważność uchwały planistycznej. Kluczowe naruszenia procedury i prawa własności.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Rz 374/05 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2006-03-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-04-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Jerzy Solarski /przewodniczący/
Robert Sawuła /sprawozdawca/
Zbigniew Czarnik
Symbol z opisem
6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Planowanie przestrzenne
Zagospodarowanie przestrzenne
Skarżony organ
Rada Miasta
Treść wyniku
Oddalono skargę
Stwierdzono nieważność zaskarżonego aktu
Powołane przepisy
Dz.U. 1999 nr 15 poz 139
art. 10 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 18, art. 24 ust.1-3, art. 27 ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym - tekst jednolity.
Dz.U. 2000 nr 71 poz 838
art. 8 ust. 1a
Ustawa dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art.147 par. 1 pkt 1, art. 152
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Solarski Sędziowie WSA Zbigniew Czarnik WSA Robert Sawuła /spr./ Protokolant: sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 16 marca 2006 r. na rozprawie sprawy ze skarg I. i K. M., C. i J. M., K. i Z. M. oraz H. i W. G. na uchwałę Rady Miasta z dnia [...] lutego 2005 r. Nr [...] w przedmiocie zarzutów do miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego I. skargę J. i C. M. oddala; II. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały; III. stwierdza, że zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; IV. zasądza od Rady Miasta na rzecz skarżących I. i K. M. solidarnie kwotę 300 zł /słownie: trzysta złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
II SA/Rz 374/05
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi I. i K. M., C. i J. M., K. M. i Z. M., H. G. i W. G. jest uchwała Rady Miejskiej Nr [...] z [...].02.2005r. w przedmiocie odrzucenia zarzutów wniesionych do projektu planu zagospodarowania przestrzennego Miasta J. "Ś. – część III". Skargę na przedmiotową uchwałę wnieśli także A. W. i S. W., ale prawomocnym postanowieniem z 11.08.2005r. Wojewódzki Sąd Administracyjny (WSA) w Rzeszowie skargę tych osób odrzucił z powodu braku usunięcia w terminie braków formalnych skargi.
Uchwałą z [...].04.1996r. Nr [...] Rada Miasta postanowiła przystąpić do sporządzenia Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego Miasta w wyznaczonych i opisanych granicach, określonych w załączniku graficznym do tej uchwały. W jej § 2 wskazano, że przedmiotem i zakresem planu jest zabezpieczenie terenów dla realizacji drogi południowej, uporządkowanie układu komunikacyjnego, poszerzenie terenów budownictwa mieszkaniowego i usług w oparciu o zgłoszone wnioski. Wykonanie uchwały powierzono zarządowi miasta. Zarząd Miasta pismem z 20.05.1996r. wystąpił w trybie art.18 ust.2 pkt 2 ustawy z 7.07.1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym ze stosownym zawiadomieniem o przystąpieniu do sporządzania planu zagospodarowania przestrzennego, informując o możliwości składania wniosków. Informacja tej treści ukazała się także w prasie lokalnej. W aktach sprawy (k.5 T.2) zalega także pismo z 28.07.1997r. w sprawie zaopiniowania – uzgodnienia projektu planu w terminie 21 dni od jego udostępnienia. Pismo to, jak wynikać ma z jego treści, zostało skierowane do "właściwych organów wg rozdzielnika". Akta sprawy nie zawierają powyższego rozdzielnika.
Projekt Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego dla obszaru Ś. był następnie wyłożony, wraz z prognozą skutków wpływu ustaleń planu na środowisko przyrodnicze w dniach od 26 kwietnia do 19 maja 1999r.. W tym czasie zarząd miasta poinformował także o możliwości składania zarzutów i protestów do planu. Przedmiotem złożonych wówczas zarzutów przez K. i Z. M., J. i C. M. oraz I. i K. M. było zaplanowanie dwóch sięgaczy komunikacyjnych od ul. Z. B. przez parcele zgłaszających zarzut, a urządzonych do obsługi komunikacyjnej działek położonych w tym rejonie.
Rozpoznając, m.in. te zarzuty, uchwałą Nr [...] Rada Miejska w dn.[...].12.1999r. postanowiła je uwzględnić. Kolejną uchwałą Nr [...] z dn.[...].09.2000r. zmieniono uchwałę Nr [...] dodając m.in. uzasadnienia do uwzględnionych zarzutów. W załączniku do uchwały z dn.[...].09.2000r. podano m.in., że dojazd do działek, dla których urządzono sięgacze istnieje od wielu lat w postaci drogi służebnej od drogi publicznej, tj. od ul.B.. Wprowadzenie sięgaczy spowodowałoby ograniczenie prawa własności osób składających zarzuty, utrudniłoby prawidłowe zagospodarowania działek. Ponadto wskazano, że sięgacze wprowadzają dojazd od strony ul. Z. B., która nie spełnia obowiązujących wymogów zakresie dojść i dojazdów do działek budowlanych w zespole budynków jednorodzinnych w rozumieniu § 14 ust.2 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z 14.12.1994r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 15 z 1999r., poz.140 ze zm.).
Projekt Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego Miasta dla Obszaru Ś. został ponownie wyłożony w dniach od 30 września do 28.10.2002r. do publicznego wglądu w zakresie obszarów, w których nastąpiły zmiany w wyniku uwzględnienia protestów i zarzutów.
Na tym etapie procedury planistycznej zarzuty wnieśli H. i W. G., A. i S. W. oraz T. i S. P., domagający się przywrócenia sięgaczy komunikacyjnych od strony ul. Z. B., przewidzianych w pierwotnym projekcie planu. Ustosunkowujący się do tych zarzutów burmistrz w piśmie z 11.12.2002r. wniósł o przywrócenie sięgaczy z korektą dotyczącą ich długości. Uchwałą Nr . z dn.[...].06.2003r. Rada Miejska odrzuciła m.in. zarzuty wniesione przez w/w osoby w aspekcie przywrócenia sięgaczy komunikacyjnych od strony ul. Z. B.. Wyrokiem z 13.01.2004r. SA/Rz 1039/03 WSA w Rzeszowie oddalił skargi na powyższą uchwałę w przedmiocie odrzucenia zarzutów.
Burmistrz Miasta pismem z 8.11.2004r. zawiadomił o możliwości wnoszenia protestów i zarzutów w związku z wyłożeniem projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta dla obszaru "Ś. III" i prognozy oddziaływania na środowisko w terminie od 17 listopada do 15 grudnia 2004r. doręczając to zawiadomienie właścicielom i władającym nieruchomościami stosownie do danych zawartych w ewidencji gruntów. Zawiadomienie to w formie obwieszczenia ukazało się także w prasie lokalnej. W zawiadomieniu tym wskazano, że zainteresowani mogą składać zarzuty i protesty w terminie nie dłuższym niż 14 dni po upływie okresu wyłożenia projektu planu. Treść projektu planu w § 4 ust. 7 zawiera sformułowanie: "Obsługa komunikacyjna terenu MN: 1) Bezpośrednio z istniejących ulic, graniczących na całym obwodzie z terenem MN 2) Wyznaczonymi na rysunku planu ulicami wewnętrzne KW1 i KW2 3) Dojazdami nie wydzielonymi, w rozumieniu § 3 ust.1 pkt 10". § 5 projektu zawiera następującą zaś treść: "1.Wyznacza się na rysunku planu pod symbolami KW1 i KW2 tereny przeznaczone pod komunikację dla realizacji ulic wewnętrznych. 2. Szerokość w liniach rozgraniczających wyznaczonych ulic wewnętrznych – wg rysunku planu". W wyznaczonym terminie zarzuty do projektu planu wnieśli: A. i S. W., I. M. i K. M., K. M. i Z. M., H. i W. G..
I. M. i K. M. (podanie zawierające zarzut zostało podpisane "M. I.K.") sprzeciwili się zaplanowaniu tzw. sięgacza – drogi dojazdowej na swojej działce nr 1280/1. Podnieśli, że cała ich działka liczy 301m², planowany sięgacz ma mieć powierzchnię 80m², co oznaczać ma pozostawienie niewielkiej powierzchni gruntu przed oknami domu. Dodatkowo wskazano, że zabrano już wnoszącym zarzut działkę nr 1289/9 o pow. 200m², za którą nadal opłacać trzeba podatek.
K. i Z. M. wnieśli zarzut sprzeciwiając się zaprojektowaniu sięgacza komunikacyjnego oznaczonego w projekcie planu symbolem KW1. W motywach zarzutu argumentowano, że ulica Z. B. nie spełnia wymogów i parametrów drogi publicznej, z uwagi na jej szerokość. Zaprojektowane od niej sięgacze komunikacyjne oznaczone symbolami w projekcie planu jako KW1 i KW2 zlokalizowane są na prywatnych działkach i w ocenie wnoszących zarzut nie mieszczą się w pojęciu celu publicznego, w rozumieniu ustawy o gospodarce nieruchomościami z 1997r.. Podniesiono, że do działek o nr ewid.1276/3 i 1276/5, dla których zaprojektowano sięgacz komunikacyjny KW1, istnieje od wielu lat dojazd służebny od ul.B.. Eksponując wydane przez lata "akty prawne" miejscowych władz, wnoszący zarzut przywołali "święte prawo własności", negując w praktyce konieczność zlokalizowania sięgaczy komunikacyjnych.
W zarzucie H. i W. G. sprzeciwili się zaprojektowaniu sięgacza komunikacyjnego KW1, jeśli chodzi o jego długość. Wnoszący zarzut podnieśli, że uprzednio obowiązujący plan zagospodarowania przestrzennego przewidywał wewnętrzną drogę osiedlową poprzez działkę nr 1279, 1276/4 do wschodniej granicy działki nr 1278/3. Wnoszący zarzut podnoszą, iż przebieg tej drogi uwzględniany był m.in. przy okazji uzyskiwania pozwolenia na budowę domu, wynikał także z uprzednich działań Urzędu Miasta. W zarzucie przywołano dotychczasowe pisma kierowane w tej sprawie do burmistrza w toku dotychczasowych prac planistycznych.
Burmistrz Miasta w pisemnym akcie z 19.01.2005r. (k.30 akt administracyjnych) zajął stanowisko w sprawie wniesionych zarzutów, postanawiając po szczegółowej analizie odrzucić wszystkie wniesione zarzuty.
Wnoszących zarzuty zawiadomiono o terminie sesji Rady Miejskiej, podczas której miały być rozpatrywane wniesione zarzuty, stosowne obwieszczenie o terminie sesji zostało wywieszone oraz ogłoszone w prasie lokalnej.
Uchwałą Nr [...] z [...].02.2005r. Rada Miejska działając na podstawie art.24 ust.3 ustawy z 7.07.1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jednol. Dz.U. Nr 15 z 1999r., poz.139 ze zm., zwana dalej Uzp) oraz art.18 ust.2 pkt 15 ustawy z 8.03.1990r. o samorządzie gminnym (tekst jednol. Dz.U. Nr 142 z 2001r., poz.1591 ze zm.) postanowiła odrzucić wszystkie wniesione zarzuty. Uzasadnienie odrzucenia zarzutów zawarto w załączniku do przedmiotowej uchwały, powierzając jej wykonanie burmistrzowi. Uzasadnienie odrzucenia zarzutów wniesionych przez K. i Z. M. oraz I. i K. M. w istocie są tożsame. Rada w przedmiotowej uchwale przywołuje normy art.7 ust.1 ustawy z 8.03.1990r. o samorządzie gminnym (Dz.U. Nr 142 z 2001r., poz.1591 ze zm.) oraz art.4 ust.1 i art.33 ustawy z 7.07.1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 15 z 1999r., poz.139 ze zm., zwana dalej Uzp) w zakresie, w jakim powołuje się, iż sprawy dotyczące ładu przestrzennego należą do wyłącznej właściwości gminy, a ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, kształtują wespół z innymi przepisami prawa, sposób wykonywania prawa własności nieruchomości. Rada Miejska wywodzi, że w projekcie planu, ze względu na "potrzebę" zapewnienia możliwości właściwego dojazdu do zabudowanych działek położonych wewnątrz terenu zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej (MN) objętego tym projektem, tj. do działek 1276/3, 1276/5 wyznaczono ulicę wewnętrzną KW1, odnośnie działek, które mają być obsługiwane komunikacyjnie dzięki zaprojektowaniu ulicy wewnętrznej KW2 nie wskazano ich enumeratywnie. Powołano się także na uprzednie rezerwowanie tych części nieruchomości, objętych konturami KW1 i KW2 na cele komunikacyjne, w dotychczasowych planach miejscowych. Wskazano ponadto, że planowana ulica KW2 wbrew twierdzeniom I. i K. M., będzie uszczuplać ich działkę Nr 1280/1 o pow. 20m², a nie o 80 m². Organ twierdzi, że zaprojektowane rozwiązanie komunikacyjne jest korzystniejsze z punktu widzenia wymagań ładu przestrzennego niż obecne rozwiązanie funkcjonujące na zasadzie dojazdu służebnego od ul.B.. Utrzymanie takich rozwiązań komunikacyjnych uznano za nie mające sensownej alternatywy, przy założeniu iż ustalony niegdyś dojazd służebny okazał się uciążliwy i stwarza problemy zarówno w sferze przestrzennej, jak i społecznej. Zaznaczono jednakże, iż wyznaczone ulice wewnętrzne KW1 i KW2 nie są drogą publiczną, a są jedynie "wskazaniem alternatywnego rozwiązania dojazdu". Odnosząc się do zarzutu wniesionego przez H. i W. G. organ gminy wskazuje, że potrzebą w rozumieniu art.10 ust.1 Uzp w aspekcie wniesionego zarzutu było zapewnienie dojazdu do działek położonych wewnątrz terenu zabudowy mieszkaniowej, w tym i do działki nr 1276/3. Wyeksponowano, że działka ta ma zapewniony sądownie dojazd wyznaczoną służebnością od strony ul.B., zaś wyznaczony dojazd jako ulica wewnętrzna KW1 ma stanowić alternatywne rozwiązanie dojazdu do tej działki. Odnośnie długości tej ulicy dojazdowej uznano, że skoro jej "przedłużeniem" jest działka 1276/4 stanowiąca współwłasność wnoszących zarzut, to mogą oni przeznaczyć tę właśnie działkę pod własne potrzeby komunikacyjne i nie wymaga to regulacji poprzez plan miejscowy. Uznano także, że zachowanie przewidzianego w obowiązującym do 2003r. planie miejscowym długości sięgacza, nie znajduje uzasadnienia w obowiązujących przepisach prawa.
Powyższą uchwałę doręczono osobom wnoszącym zarzuty informując je o możliwości wniesienia skargi w terminie 30 dni od jej otrzymania do WSA w Rzeszowie, pouczenie nie zawiera wskazania odnośnie trybu wnoszenia samej skargi.
Wspólną skargę na uchwałę o odrzuceniu zarzutów wnieśli I. i K. M. oraz C. i J. M., zarzucając nierzetelność organu, manipulowanie faktami w celu osiągnięcia efektu prawnego, naruszającego interes prawny skarżących. Skarżący zadają retoryczne pytanie dla kogo wskazany alternatywny dojazd ma być korzystniejszy, wskazują iż w wydanych decyzjach zezwalających na wzniesienie budynków mieszkalnych obu rodzin nie uwidoczniono sięgacza komunikacyjnego, który ponadto ma być zaprojektowany niezgodnie z przepisami prawa budowlanego. Jego wykonanie spowoduje istotne uszczuplenie działki J. M., całkowicie uniemożliwia dojazd do garażu jego budynku mieszkalnego, przywołując na te okoliczność ustalenia z wizji dokonanej przez radnych.
W odpowiedzi na tę skargę zastępca burmistrza, działający z upoważnienia Burmistrza Miasta wniósł o odrzucenie skargi C. i J. M., o oddalenie skargi I. i K. M., a także o zasądzenie kosztów postępowania od skarżących na rzecz Rady Miejskiej. Wniosek o odrzucenie skargi J. i C. M. argumentowano tym, że osoby te nie złożyły zarzutów w terminie, zarzuty ich wpłynęły z uchybieniem terminu w dn.4.02.2005r., sam termin upływał w dn.29.12.2004r. Udzielono J. i C. M. odpowiedzi w tej kwestii pismem burmistrza z 16.03.2005r. Odnośnie skargi I. i K. M. w istocie podtrzymano stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały, podkreślając że teren ten stanowi obszar trudny do racjonalnego rozwiązania przy uwzględnieniu interesów wszystkich mieszkańców.
K. i Z. M. we wniesionej skardze cytują uzasadnienie zaskarżonej uchwały eksponując uwzględnianie interesów faktycznych osób, które posiadają zabudowę w głębi od ul.Z. B.. Wskazują, że pas tej zabudowy wykształcony jest w oparciu o istniejący dojazd służebny, nadto jest to pas nieruchomości szerszy niż pas nieruchomości, z których zamierza się dokonać uszczuplenia terenu pod potrzeby komunikacyjne, sugerując rozważenie możliwości wykonania dojazdów od strony ul.P..
W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie i zasądzenie zwrotu kosztów na rzecz skarżonego organu gminy. W argumentacji przywołano dotychczasowe uzasadnienie zaskarżonej uchwały oraz te same motywy, jakie legły u jej podstaw.
W skardze na uchwałę Rady Miasta z [...].02.2005r. H. i W. G. wnoszą o uchylenie jej § 1 pkt 4 oraz "odrzucenie jako nieprawdziwych uzasadnień zawartych w pkt 4 załącznika do uchwały". Rekapitulując dotychczasowe prace planistyczne oraz podejmowane rozmaite rozstrzygnięcia w aspekcie łącznika od ul. Z. B. do działek położonych w głębi terenu między tą ulica a ul. P., skarżący wywodzą iż wybudowali w przeszłości dom mieszkalny zakładając istnienie dojazdu od tych dwóch ulic. Przyznając, iż uprzednio sąd administracyjny nie uwzględnił ich skarg na nieprawidłowe, według skarżących, działania organów gminy miejskiej Jasło pozbawiające prawidłowego dojazdu od strony ul. Z. B. skarżący domagają się przywrócenia łącznika dojazdowego o długości takiej, jak uwzględniał to obowiązujący do 2003r. plan zagospodarowania przestrzennego. Skarżący wyrażają pogląd, że podjęcie przez radę miejską nowej uchwały korygującej nie będzie kolidować z uprzednio wydanym wyrokiem SA/Rz 1039/03. H. i W. G. zwrócili ponadto uwagę na nieprawidłowe oznaczenie numeru ich działki w uzasadnieniu uchwały w przedmiocie odrzucenia zarzutów, albowiem prawidłowo należało wskazać, iż chodzi o działkę nr 1276/5, a nie nr ewid. 1276/3. Zarzucają ponadto gołosłowne powoływanie się przez organy gminy na istnienie dojazdu służebnego, podczas gdy w rzeczywistości skarżący mają w praktyce taki dojazd uniemożliwiony, z uwagi na odmowę przez sąd powszechny wpisania służebności do księgi wieczystej. Dla skarżących dojazd przez zaplanowaną drogę wewnętrzną KW 1 jest nie tyle rozwiązaniem alternatywnym, ale podstawowym warunkiem prawidłowej obsługi komunikacyjnej swojej działki.
Odpowiadając na skargę H. i W. G. burmistrz wniósł o jej oddalenie, podtrzymując generalnie stanowisko zawarte w zaskarżonej uchwale. Organ gminy przyznał, że nieprawidłowo powołano w uzasadnieniu uchwały numer ewidencyjny działki skarżących. W ocenie organu przyjęte w projekcie planu rozwiązanie jest efektem kompromisu między sprzecznymi interesami mieszkańców tego rejonu miasta. W ocenie organów gminy miejskiej takie ustalenie warunków dojazdu, jak zaproponowano w projekcie planu, do działek położonych wewnątrz terenu między ul. Z. B. i ul. P. odpowiada przesłance zaistnienia potrzeby, o jakiej mowa w art.10 ust.1 pkt 5 Uzp.
Na rozprawie w dn.25.01.2006r. Sąd zobowiązał pełnomocników strony przeciwnej do uzupełnienia akt sprawy o uchwałę Rady Miasta z dn.[...].12.2003r. Nr [...] w przedmiocie uchwalenia Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego Miasta dla obszaru Ś., prognozę oddziaływania projektu planu na środowisko, dowody dokonania uzgodnień projektu planu z właściwymi podmiotami, a także wyciąg z sesji rady z dn.14.02.2005r. z listą obecności radnych. Uzupełniając dokumenty Burmistrz Miasta w piśmie procesowym z dn.3.02.2006r. (data wpływu do Sądu) wyjaśnił, iż z obszaru objętego planem uchwalonym w dn.[...].12.2003r. wyłączono trzy obszary, na terenie których istniały spory odnośnie treści planu. Wyraził także pogląd, że rada miasta uprzednio uwzględniła w części zarzuty H. i W. G oraz A. i S. W.. W ocenie burmistrza po oddaleniu skarg tych osób przez WSA w Rzeszowie wyrokiem SA/Rz 1039/03 kontynuowano procedurę planistyczną wskutek powyższego wyroku. Wskazano ponadto, że dokumentacja formalnoprawna wymagana przepisami Uzp dla wyłączonych obszarów była wspólna, do momentu ich wyłączenia z treści planu uchwalonego w dn.29.12.2003r., który został poddany promulgacji.
Przed rozprawą obszerne pismo procesowe złożyli skarżący H. i W. G., raz jeszcze przytaczający przebieg rozmaitych czynności podejmowanych w związku z zaplanowanymi w tym rejonie drogami wewnętrznymi. Ilustrując swe wywody kopiami różnych dokumentów skarżący wykazują liczne przeszkody na drodze, ich zdaniem, poprawnego uregulowania kwestii dojazdów do działek położonych w obszarze objętym projektem planu zagospodarowania przestrzennego "Ś. III". Raz jeszcze sprzeciwili się skróceniu sięgacza komunikacyjnego.
W trakcie rozprawy skarżący podtrzymali swoje stanowiska. Pełnomocnicy strony przeciwnej wyjaśnili, że rada miasta nie podejmowała odrębnej uchwały o wyłączeniu określonych obszarów spod obowiązywania planu uchwalonego dla obszaru Śródmieścia miasta, ale fakt ten oznaczono na załączniku graficznym do tego planu. W ocenie składających to oświadczenie taka praktyka nie była kwestionowana przez organ nadzoru. Wyjaśnili ponadto, że nie dokonywano odrębnych uzgodnień i zaopiniowania odnośnie projektu planu "Ś. III", uznając iż uzyskane uprzednio stanowiska organów współdziałających są wystarczające.
Wojewódzki sąd administracyjny zważył, co następuje:
W niniejszej sprawie skarga podlega rozpatrzeniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (ustawa z 30.08.2002r., Dz.U. Nr 153, poz.1271 ze zm., zwana dalej Ppsa). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art.134 § 1 Ppsa), zaś podstawowym kryterium kontroli jest zgodność zaskarżonego aktu z prawem. Sąd uwzględniając skargę na uchwałę organu jednostki samorządu terytorialnego, podjętą w sprawie z zakresu administracji publicznej (a taki charakter ma uchwała w przedmiocie odrzucenia zarzutów do projektu planu zagospodarowania przestrzennego), stwierdza nieważność tej uchwały w całości lub w części, albo stwierdza, że została wydana z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie jej nieważności (art.147 § 1 Ppsa). Skarga jest uzasadniona, aczkolwiek nie wszystkie zarzuty w niej podniesione Sąd uznał za trafne.
W pierwszej kolejności należy rozpatrzyć kwestię istnienia interesu prawnego u skarżących J. i C. M.. Nie ulega wątpliwości, że skarżący ci nie złożyli zarzutów wobec projektu planu w terminie wyznaczonym przez art.24 ust.2 Uzp. Zarzut należy wnieść na piśmie, w terminie nie dłuższym niż 14 dni, po upływie okresu wyłożenia projektu. Niespornym jest, czego również sami skarżący nie kwestionują, że wnieśli zarzuty po upływie tego terminu. Z tych przyczyn uznać należy, że osoby które nie wniosły zarzutów w terminie przewidzianym w art.24 ust.2 Uzp, nie mają interesu prawnego w zaskarżeniu uchwały odrzucającej zarzuty tych z kolei osób, które je wniosły w terminie i którymi zajmowała się rada miasta. Osobom, które w terminie nie wniosły zarzutów pozostaje ochrona własnego interesu prawnego w postaci zaskarżenia uchwały zatwierdzającej plan zagospodarowania przestrzennego. Z tej przyczyny skarga J. i C. M. podlega oddaleniu.
Zdaniem Sądu w tym składzie uchwała Rady Miasta Nr [...] odrzucająca zarzuty narusza prawo, w stopniu uzasadniającym stwierdzenie jej nieważności w całości, choć skargi pozostałych osób Sąd uwzględnił, biorąc pod uwagę takie naruszenia prawa, które nie zostały w skargach wyeksponowane. Niespornym jest, iż K. i Z. M., H. i W. G., I. i K. M. wnieśli zarzuty spełniające wymogi z art.24 ust.1 i 2 uzp. Na marginesie wypada tylko zauważyć, że organ nie wzywał I. i K. M. do uzupełnienia braku w aspekcie niejednoznaczności podpisania pisma, będącego zarzutem do planu (pismo podpisano "M..I.K."). Zaskarżona uchwała odrzuca te zarzuty.
Sprawę legalności uchwały odrzucającej zarzuty do projektu planu zagospodarowania przestrzennego oceniać należy w świetle ustawy z dn.7.07.1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jednol. Dz.U. Nr 15 z 1999r., poz.139 ze zm., zwana dalej Uzp). Ustawa ta miała zastosowanie w przedmiotowej sprawie, albowiem z mocy art.85 ust.2 ustawy z dn.27.03.2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz.717 ze zm.) "do miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego oraz planów przestrzennych województw w stosunku, do których podjęto uchwałę o przystąpieniu do sporządzania lub zmiany planu oraz zawiadomiono o terminie wyłożenia tych planów do publicznego wglądu, ale postępowanie nie zostało zakończone przed dniem wejścia w życie ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe". W myśl art.24 ust.1 Uzp zarzut może wnieść każdy, którego interes prawny lub uprawnienia zostały naruszone przez ustalenia przyjęte w projekcie planu zagospodarowania przestrzennego, wyłożonym do publicznego wglądu. Zarzut należy wnieść na piśmie, w terminie nie dłuższym niż 14 dni, po upływie okresu wyłożenia projektu (art.24 ust.2 Uzp), zaś o uwzględnieniu bądź odrzuceniu zarzutu rozstrzyga rada gminy, w drodze uchwały, zawierającej uzasadnienie faktyczne i prawne (art.24 ust.3 Uzp). Art.27 ust.1 Uzp stanowi ponadto, że naruszenie trybu postępowania oraz właściwości organów określonych w art.18 Uzp powoduje nieważność uchwały rady gminy w całości lub w części.
Biorąc pod uwagę treść akt przekazanych przez organ oraz uzupełnionych na żądanie Sądu, treść skarg a także składanych oświadczeń podczas rozprawy Sąd uznaje, że doszło w sprawie do naruszenia trybu postępowania, o jakim mowa w art.27 ust.1 Uzp, które prowadzić musi do stwierdzenia nieważności przedmiotowej uchwały. Rada Miasta uchwaliła Miejscowy Plan Zagospodarowania Przestrzennego dla Miasta osiedle Ś. uchwałą Nr [...] z dn.[...].12.2003r. (opubl. Dz. Urz. Woj. Nr [...] z dn.[...].02.2004r., poz.124). Jest bezspornym, iż z mocy obowiązywania tego planu, wyłączony został obszar objęty zaskarżoną uchwałą, albowiem nie uwzględniono go w załączniku graficznym do uchwały z dn.[...].12.2003r.. Na etapie wyłożenia projektu planu dla osiedla Ś. wobec zaplanowania dróg wewnętrznych oznaczonych symbolem KW1 i KW2 zostały zgłoszone zarzuty, które Rada Miasta uwzględniła uchwałą Nr [...] z dn.[...].12.1999r., a uzasadnienie do odrzucenia zarzutów zawarto w uchwale Nr [...] z dn.[...].09.2000r. Ponawiając prace planistyczne wyłożono projekt planu, w którym nie uwzględniono sięgaczy komunikacyjnych KW1 i KW2, a zarzuty H. i W. G., A. i S. W. oraz T. i S. P. domagających się przywrócenia takiego rozwiązania komunikacyjnego Rada Miasta odrzuciła uchwałą Nr [...] z dn.[...].06.2003r.. Wbrew twierdzeniom Burmistrza Miasta zawartym w piśmie procesowym z dn.3.02.2006r. (k.106 akt sądowych), pełnomocników strony przeciwnej podczas rozprawy w dn.16.03.2006r., wywodom skargi W. i H. G., rada odrzuciła zarzuty, a nie je częściowo uwzględniła. Wynika to z literalnego brzmienia samej treści uchwały, oraz oznaczenia uzasadnienia do tej uchwały. Nawet przy przyjęciu pewnej sprzeczności między treścią rozstrzygnięcia zawartego w uchwale Nr [...] a jej elementami uzasadnienia przyjąć należy prymat rozstrzygnięcia a nie uzasadnienia zawartego w tej uchwale. Skargi H. i W. G., T. i S. P. oraz A. i S. W. na powyższą uchwałę w przedmiocie odrzucenia zarzutów do projektu planu zagospodarowania przestrzennego oddalił WSA w Rzeszowie prawomocnym wyrokiem z dn.13.01.2004r. SA/Rz 1039/03. Oznacza to, że w obrocie prawnym pozostają prawomocne uchwały Rady Miasta: z jednej strony uwzględniająca zarzuty przeciwko zaplanowaniu sięgaczy komunikacyjnych, a drugiej strony oddalająca zarzuty do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który nie przewiduje między ul. P. a ul. Z. B. dróg wewnętrznych. Skoro Rada Miasta odrzuciła prawomocnie zarzuty w aspekcie braku uwzględnienia sięgaczy komunikacyjnych KW1 i KW2, to brak było podstaw do ponawiania prac planistycznych i opracowywania takiego projektu, który ponownie powyższe rozwiązanie obsługi komunikacyjnej przewiduje. W myśl art.25 Uzp "Jeżeli rada gminy stwierdzi konieczność dokonania zmian w przedstawionym do uchwalenia projekcie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w tym także w wyniku uwzględnienia wniosków, protestów i zarzutów, czynności, o których mowa w art.18 ust.2, ponawia się w zakresie niezbędnym do dokonania tych zmian". Skoro zarzuty oddalono, a brak było stwierdzenia przez radę miejską innych przesłanek do zmiany projektu planu (w aktach sprawy brak jakiegokolwiek stanowiska rady o potrzebie odmiennego ukształtowania treści projektu planu), to brak było, w ocenie Sądu, podstaw do ponawiania etapu tworzenia w istocie nowego projektu planu zagospodarowania przestrzennego. Takie nieuprawnione działanie rady stanowi naruszenie trybu postępowania, o jakim mowa w art.27 ust.1 Uzp. Niezależnie od powyższego zauważyć trzeba, że w uzasadnieniu do uchwały Nr [...] uwzględniającej zarzuty przeciwko zaplanowaniu sięgaczy komunikacyjnych (por. uchwała Nr [...]) rada eksponowała naruszenie prawa własności osób, przez nieruchomości których zaplanowano drogi wewnętrzne, a także niedostosowanie ze względów technicznych ul. Z. B. do pełnienia funkcji drogi dojazdowej. Podejmując z kolei zaskarżoną uchwałę Rada Miasta pominęła dotychczasowe stanowiska, jakie zajmowała w tej kwestii, co uzasadniałoby stwierdzenie o pewnym woluntaryzmie w uzasadnianiu podejmowanych uchwał z zakresu planowania przestrzennego.
Niezależnie od powyższych uwag, uchwała w sprawie odrzucenia zarzutów do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego narusza prawo materialne także w innym zakresie, które to naruszenie nie zostało wyeksponowane przez skarżących. Projekt planu przewiduje obsługę komunikacyjną terenu poprzez zaplanowanie dróg wewnętrznych oznaczonych jako KW1 i KW2. Stosownie do treści art.10 ust.1 pkt 1 i 2 Uzp w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego ustala się w zależności od potrzeb przeznaczenie terenu oraz linie rozgraniczające tereny o różnych funkcjach lub różnych zasadach przeznaczenia terenu oraz linie rozgraniczające ulice, place oraz drogi publiczne wraz z urządzeniami pomocniczymi. W myśl art.10 ust.1 pkt 2 Uzp w planie można wyznaczyć tereny pod realizację ulic, placów oraz dróg publicznych, co w ocenie Sądu oznacza, że takie wyliczenie obszarów przewidzianych pod potrzeby komunikacyjne ma charakter zamknięty, a nie przykładowy. Zgodnie z art.8 ustawy z 21.03.1985r. o drogach publicznych (tekst jednol. Dz.U. Nr 7 z 2000r., poz.838 ze zm.) drogi wewnętrzne to drogi nie zaliczone do żadnej kategorii dróg publicznych, w szczególności to drogi dojazdowe do osiedli mieszkaniowych, ich budowa i utrzymanie należy do zarządcy terenu lub w razie jego braku, do właściciela tego terenu. Zgodnie z art.8 ust.1a ustawy o drogach publicznych nadanie nazwy drodze wewnętrznej wymaga zgody właścicieli terenów, na których jest zlokalizowana. Charakter prawny dróg wewnętrznych wyklucza, aby można uznać realizację takiej drogi np. za realizację celu publicznego i wbrew woli właściciela terenu dokonać wywłaszczenia pod jej realizację. Zaprojektowanie dróg wewnętrznych przy braku zgody właścicieli gruntów, na obszarze których miałyby one powstać, w praktyce oznacza pozorne działanie planistyczne, skoro nie mogłoby ono zostać zrealizowane. Granice władztwa planistycznego gminy nie obejmują prawa do zaplanowania w projekcie planu zagospodarowania przestrzennego przebiegu dróg wewnętrznych. Akceptując sprzeczną z prawem treść projektu planu zagospodarowania przestrzennego rada podjęła uchwałę naruszającą art.10 ust.1 pkt 2 Uzp, a tym samym naruszyła wymagania wynikające z art.24 ust.3 Uzp. Podobne stanowisko prezentowane było uprzednio w orzecznictwie sądowym (por. wyrok WSA w Warszawie z 4.03.2005r. IV SA 3935/2003, IV SA 3937/2003, opubl. baza orzecznictwa komput. Lex Polonica).
Sąd ubocznie zwraca uwagę na bezprzedmiotowość domagania się zwrotu kosztów postępowania od skarżących na rzecz Rady Miejskiej (takie żądanie wyrażono w odpowiedzi na skargi), albowiem Ppsa nie przewiduje zwrotu kosztów postępowania w razie oddalenie skargi.
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd działając na podstawie art.147 § 1 pkt 1 Ppsa orzekł jak w sentencji. Opatrzenie wyroku klauzulą ochrony tymczasowej znajduje uzasadnienie w dyspozycji art.152 Ppsa. O kosztach postępowania orzeczono po myśli art.200 Ppsa, zasądzając ich zwrot na rzecz skarżących I. i K. M., których skargę Sąd uwzględnił, a skarżący wniósł żądanie zwrotu kosztów.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI