II SA/Rz 371/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w RzeszowieRzeszów2025-04-23
NSAAdministracyjneWysokawsa
warunki zabudowyzagospodarowanie przestrzenneład przestrzennystosunki wodneochrona środowiskainteresy osób trzecichpostępowanie administracyjneuchylenie decyzjiponowne rozpatrzenie sprawy

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił sprzeciw od decyzji uchylającej ustalenie warunków zabudowy z powodu niewyjaśnionych kwestii dotyczących stosunków wodnych i odpadów na sąsiednich działkach.

Skarżący wnieśli sprzeciw od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która uchyliła decyzję Prezydenta Miasta o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji trzech budynków mieszkalnych. Organ II instancji uznał, że decyzja była przedwczesna z powodu niewyjaśnionych kwestii dotyczących wpływu inwestycji na stosunki wodne i potencjalnego składowania odpadów na sąsiednich działkach, co mogło mieć wpływ na interesy osób trzecich. Sąd administracyjny oddalił sprzeciw, uznając, że organ II instancji prawidłowo zastosował art. 138 § 2 K.p.a., przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji w celu wyjaśnienia tych wątpliwości.

Przedmiotem sprawy była kontrola decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) w Rzeszowie, która uchyliła decyzję Prezydenta Miasta o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie trzech budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie szeregowej. SKO uznało, że decyzja organu I instancji została wydana przedwcześnie, bez należytego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, w szczególności dotyczącego wpływu planowanej inwestycji na stosunki wodne oraz potencjalnego składowania odpadów na sąsiednich działkach. SKO powołało się na wcześniejsze orzecznictwo sądów administracyjnych, które wskazywało na konieczność dokładnego badania tych kwestii, aby zapewnić ochronę interesów osób trzecich. Skarżący wnieśli sprzeciw od decyzji SKO, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i merytorycznych, w tym brak odniesienia się do wszystkich zarzutów odwołania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił sprzeciwy, uznając, że SKO prawidłowo zastosowało art. 138 § 2 K.p.a. Sąd podkreślił, że sprzeciw jest ograniczoną formą kontroli sądowej, skupiającą się na ocenie prawidłowości zastosowania przez organ II instancji przepisu o uchyleniu decyzji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia. Sąd zgodził się z organem II instancji, że kwestie dotyczące naruszenia stosunków wodnych i składowania odpadów na sąsiednich działkach wymagają dalszego wyjaśnienia przez organ I instancji, co uzasadniało uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, organ II instancji prawidłowo zastosował art. 138 § 2 K.p.a., ponieważ stwierdzone uchybienia wymagały ponownego, niemal całościowego przeprowadzenia postępowania dowodowego przez organ I instancji.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że kwestie dotyczące wpływu inwestycji na stosunki wodne i składowanie odpadów na sąsiednich działkach, które były podstawą uchylenia decyzji przez organ II instancji, są na tyle istotne i niejasne, że uzasadniają ponowne przeprowadzenie postępowania dowodowego przez organ I instancji. Sprzeciw od decyzji kasacyjnej jest ograniczoną formą kontroli sądowej, skupiającą się na ocenie prawidłowości zastosowania art. 138 § 2 K.p.a.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (10)

Główne

u.p.z.p. art. 61 § 1 pkt 1 i 5

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Wymaga analizy wpływu inwestycji na istniejące stosunki wodne oraz zgodności z przepisami odrębnymi, w tym Prawa wodnego i przepisów o ochronie środowiska.

K.p.a. art. 138 § § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa do uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, gdy postępowanie dowodowe wymaga ponownego niemal całościowego powtórzenia.

P.p.s.a. art. 151a § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzekania przez sąd administracyjny w przypadku oddalenia sprzeciwu.

Pomocnicze

K.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

K.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

P.p.s.a. art. 111 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do połączenia spraw do wspólnego rozpoznania.

P.p.s.a. art. 64a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ograniczenie zakresu kontroli sądowej w postępowaniu ze sprzeciwu.

P.p.s.a. art. 64b § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ograniczenie kręgu stron postępowania sądowoadministracyjnego w przypadku sprzeciwu.

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego art. 9 § pkt 1 i 3

Dotyczy wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu.

u.o.g.r.l. art. 10a

Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych

Dotyczy zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Zarzuty skarżących dotyczące naruszenia przepisów proceduralnych i merytorycznych przez organ II instancji w kontekście oceny prawidłowości zastosowania art. 138 § 2 K.p.a.

Godne uwagi sformułowania

Sprzeciw w przeciwieństwie do skargi jest ograniczoną formą kontroli sądowo administracyjnej sprowadzającą się do oceny czy Organ II instancji prawidłowo zastosował art. 138 § 2 k.p.a. Instytucja ta miała służyć przyspieszeniu postępowania i zapobiec bezpodstawnym uchyleniom decyzji przez Organ II instancji. Organ II instancji trafnie zwrócił uwagę na to, że okoliczności sprawy nakazują wyjaśnienie sprawy w znacznej części.

Skład orzekający

Karina Gniewek-Berezowska

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wskazuje na konieczność szczegółowego badania wpływu inwestycji na stosunki wodne i kwestie związane ze składowaniem odpadów na sąsiednich działkach w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy, nawet jeśli wymaga to ponownego przeprowadzenia postępowania dowodowego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której istnieją wątpliwości co do wpływu inwestycji na sąsiednie nieruchomości i toczą się odrębne postępowania w tych sprawach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa ilustruje, jak ważne jest kompleksowe badanie wpływu inwestycji na otoczenie, nawet w sprawach dotyczących warunków zabudowy. Podkreśla znaczenie ochrony interesów osób trzecich i potencjalnych skutków środowiskowych.

Niewyjaśnione problemy z wodą i odpadami blokują budowę domu. Sąd wyjaśnia, jak ważne jest badanie wpływu inwestycji na sąsiadów.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Rz 371/25 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2025-04-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-03-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Karina Gniewek-Berezowska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne
Zagospodarowanie przestrzenne
Skarżony organ
Prezes Rady Ministrów
Treść wyniku
oddalono sprzeciw
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151a § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 572
art. 138 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Sentencja
23 kwietnia 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Karina Gniewek-Berezowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 kwietnia 2025 r. w Rzeszowie sprawy ze sprzeciwu A. S., E. S. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z 17 lutego 2025 r. nr SKO.415/466/2024 w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy - oddala sprzeciw -
Uzasadnienie
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie (dalej: "Kolegium", "SKO", "Organ odwoławczy" lub "Organ II instancji") z 17 lutego 2025 r. nr SKO.415/466/2024 w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy.
Wydanie decyzji poprzedzało postępowanie administracyjne o następującym przebiegu:
Pismem z 27 czerwca 2024 r. uzupełnionym w dniu 5 lipca 2024 r., R.B. (dalej: "Inwestor"), wystąpił wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji pod nazwą: "Trzy budynki mieszkalne jednorodzinne w zabudowie szeregowej" na działce nr [...] obr. [...] w [....] w rejonie ul. [...].
Decyzją nr AR-P.6730.789.2024.MW8 z 24 września 2024 r. Prezydent Miasta [...] (dalej: "Prezydent" lub "Organ I instancji") ustalił warunki zabudowy na ww. zamierzenie inwestycyjne.
W uzasadnieniu przedmiotowej decyzji Organ I instancji wskazał, że teren inwestycji znajduje się na obszarze włączonym w granice administracyjne Miasta [....] (dawna miejscowość [....], od 2010 r. część [....]), nieobjętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie z art. 4 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1130 – dalej: "u.p.z.p."), sposób zagospodarowania terenu ustala się w drodze decyzji o warunkach zabudowy. Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego Miasta [...] (uchwała nr [....] z dnia [...] września 2023 r.) wskazuje, że inwestycja planowana jest na obszarze mieszkaniowym (C.M.2). Studium, jako dokument planistyczny, nie stanowi aktu prawa miejscowego i nie jest podstawą prawną decyzji, jednak wyznacza ogólne kierunki rozwoju przestrzennego.
Na podstawie art. 61 u.p.z.p. oraz Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. (Dz. U. z 2003 r. Nr 164, poz. 1588 z późn. zm.), Organ I instancji przeprowadził analizę urbanistyczną terenu. Obszar analizowany wyznaczono w promieniu trzykrotności szerokości frontu działki (ok. 87 m). Analiza wykazała możliwość kontynuacji funkcji zabudowy szeregowej.
Na podstawie art. 60 ust. 4 ustawy, projekt decyzji opracowała osoba posiadająca odpowiednie uprawnienia. Ustalono parametry nowej zabudowy, w tym linię zabudowy, wskaźniki intensywności zabudowy, wysokość obiektów, geometrię dachu i szerokość elewacji frontowej.
Spełnione zostały wszystkie przesłanki warunkujące możliwość wydania decyzji o warunkach zabudowy:
1. działka posiada dostęp do drogi publicznej i służebność przejazdu,
2. uzbrojenie terenu jest wystarczające,
3. inwestycja jest zgodna z istniejącą funkcją zabudowy w otoczeniu,
4. nie wymaga zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych (art. 10a ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych, t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 82),
5. nie koliduje z inwestycjami celu publicznego,
6. nie znajduje się w obszarach ograniczeń wynikających z ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. o przygotowaniu i realizacji strategicznych inwestycji w zakresie sieci przesyłowych (Dz. U. z 2024 r. poz. 555 i 834).
Końcowo Prezydent wskazał, że projekt decyzji został zaopiniowany pozytywnie przez właściwe Organy, a w przypadkach milczącego uzgodnienia (brak stanowiska w ustawowym terminie), uzgodnienie uznaje się za dokonane na mocy art. 64 ust. 1 u.p.z.p.
Odwołanie od tej decyzji wnieśli: A.S. (dalej: "Skarżąca") i E.S. ("Skarżący"). Odwołanie E.S. zarzuciło zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów art. 61 ust. 1 pkt 5 u.p.z.p. oraz art. 7 i 77 K.p.a. Z kolei odwołanie A.S. zarzuciło zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów:
a) art. 52 ust. 2 pkt 1 i art. 61 ust. 5a u.p.z.p.;
b) art. 61 ust. 5 a w zw. z § 9 pkt 1 i 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego;
c) art. 7 , art.8 i art.28 K.p.a.;
d) art. 61 ust. 1 pkt 5 u.p.z.p. w zakresie naruszenia art. 54 ust.2d u.p.z.p.;
e) art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p.
Po rozpatrzeniu odwołania Skarżących, opisaną na wstępie decyzją z 17 lutego 2025 r. nr SKO.415/466/2024, SKO działając na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm. – dalej: "K.p.a."), uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Organ I instancji.
Organ II instancji, rozpatrując odwołanie strony od decyzji Prezydenta w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy, stwierdził, że decyzja ta została wydana przedwcześnie, bez uwzględnienia wszystkich istotnych okoliczności faktycznych i prawnych, mogących mieć wpływ na ocenę możliwości realizacji inwestycji w zgodzie z zasadą ładu przestrzennego oraz ochrony interesów osób trzecich. W szczególności podniósł, że Organ I instancji nie przeprowadził należytej analizy wpływu inwestycji na istniejące stosunki wodne, mimo iż z akt sprawy wynika, że istnieją uzasadnione obawy co do ich naruszenia – co może skutkować szkodami na działkach sąsiednich. Kolegium zważyło, że w tej sytuacji wymagane było nie tylko ogólne sformułowanie obowiązku "niepogarszania stosunków wodnych", ale realna ocena, czy inwestycja jest możliwa do zrealizowania bez wywoływania negatywnych skutków środowiskowych.
Organ II instancji wskazał, że obowiązek ten wynika nie tylko z przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (art. 61 ust. 1 pkt 1 i 5 u.p.z.p.), ale także z przepisów ustawy – Prawo wodne oraz przepisów o ochronie środowiska. W tym kontekście Kolegium powołało się na wyrok WSA w Łodzi z dnia 23 marca 2018 r. (sygn. II SA/Łd 1067/17), w którym wskazano, iż "ocena wpływu inwestycji na stosunki wodne nie może być pominięta na etapie ustalania warunków zabudowy, jeżeli istnieją przesłanki wskazujące na możliwość ich naruszenia". Dodatkowo, w uzasadnieniu powołano się na decyzję GDOŚ z dnia 27 kwietnia 2015 r. (nr DOOŚ-OA.4201.5.2015.MD.4), gdzie wskazano na konieczność uwzględniania potencjalnych skutków kumulatywnych dla środowiska przy wydawaniu aktów w sprawach planistycznych.
Kolegium podkreśliło również, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych (np. wyrok WSA w Warszawie z dnia 5 listopada 2020 r., sygn. IV SA/Wa 1424/20), Organ nie może poprzestać na zapewnieniach inwestora, lecz powinien wnikliwie zbadać, czy projektowana inwestycja jest wykonalna w zgodzie z obowiązującymi przepisami prawa i zasadą zrównoważonego rozwoju. W sytuacji, gdy z dokumentów oraz zeznań stron wynika, że teren inwestycji może być wykorzystywany w sposób sprzeczny z prawem (np. poprzez nielegalne odprowadzanie wód opadowych lub magazynowanie odpadów), organ planistyczny ma obowiązek uwzględnić te okoliczności – nawet jeżeli dotyczą one innych postępowań administracyjnych. Kolegium powołało się na wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 24.04.2024 r. sygn. II SA/Rz 1930/23 ( zapadły w podobnej sprawie ) uchylający decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia 13.09.2023 r. nr SKO.415/266/2023 oraz decyzję Prezydenta Miasta [....] znak: AR-P.6730.14.58.2022.AS z dnia 22 maja 2023 r. w sprawie ustalenia na wniosek P. R.B. warunków zabudowy na zamierzenie inwestycyjne pod nazwą: "Budynek mieszkalny jednorodzinny wolnostojący, droga wewnętrzna" na działce nr [...] oraz części działki nr [...] obr. [...] położonych w [...] przy ul. [...], tj. w sąsiedztwie planowanej inwestycji. W uzasadnieniu w/w wyroku Sąd wskazał, że wątpliwości budzi zapis decyzji w którym wskazano: "przy projektowaniu rozwiązań dotyczących odprowadzenia wód deszczowych z połaci dachowych, z powierzchni terenu o zmniejszonej chłonności (parkingi, dojazdy, dojścia, płace, itp.) i odwodnienia pozostałej części terenu należy w sposób szczególny uwzględnić wpływ ewentualnych zmian w stosunkach wodnych na stabilność posadowienia istniejących budynków i budowli, a także zapewnić co najmniej zachowanie aktualnego stanu stosunków wodnych (tj. nie pogorszenie) w granicach lokalizacji i w bezpośrednim sąsiedztwie". W ocenie Sądu wątpliwości budzi właśnie ten warunek decyzji, który nakazuje "zapewnienie co najmniej zachowania aktualnego stanu stosunków wodnych". Zdaniem Sądu w sytuacji, gdy organom z urzędu wiadomym jest, że właśnie w związku z naruszeniem stosunków wodnych oraz w związku z nawiezieniem odpadów na sąsiednią działkę, toczą się odrębne postępowania, których wynik na obecna chwilę nie jest wiadomy, to zapis w decyzji o zachowaniu co najmniej aktualnego stanu stosunków wodnych nie daje pełnej gwarancji, że interesy osób trzecich będą skutecznie chronione". Zawarte w decyzji sformułowania (zapisy) w tym zakresie winny zostać skonstruowane na tyle jednoznacznie i w sposób niebudzący wątpliwości, by w pełni i skutecznie zapewnić ochronę praw osób trzecich. Wprawdzie konkretyzacja wymogów dotyczących ochrony interesów osób trzecich, następuje dopiero na kolejnym etapie postępowania inwestycyjnego, tj. na etapie postępowania o pozwoleniu na budowę, jednakże zdaniem Sądu w decyzji ustalającej warunki zabudowy zapisy te winny być na tyle precyzyjne i nie pozostawiające wątpliwości, żeby ochrona osób trzecich była zapewniona. Korekta tego zapisu będzie rzeczą organu przy ponownym rozpatrzeniu sprawy".
Jednocześnie Kolegium stwierdziło, że ponieważ wyrok ten odnosi się m.in. do warunków zabudowy na działkach pozostających w bezpośrednim sąsiedztwie - zalecenia w nim zawarte winny zostać uwzględnione przez organ I instancji w toku ponownie prowadzonego postępowania .
W konsekwencji, Organ II instancji uznał, że decyzja została wydana z naruszeniem art. 7 i 77 § 1 K.p.a., tj. bez wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Sprzeciw od powyższej decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnieśli:
- A.S. pismem z 21 lutego 2025 r. oraz
- E.S. pismem z 3 marca 2025 r.
Skarżąca zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:
- art. 107 § 1 i 3 K.p.a., art. 110 K.p.a. w zw. z art. 8 § 1 i 2 K.p.a. oraz art. 138 § 2 K.p.a. poprzez wydanie decyzji nie spełniającej podstawowych wymogów przewidzianych dla tego typu aktu administracyjnego. W szczególności zaś wydanie decyzji, bez odniesienia się do wszystkich zarzutów podnoszonych w treści odwołania oraz odniesienia się do stawianych zarzutów w sposób, który wskazuje na umyślne niezrozumienie ich istoty, co (oprócz naruszenia o charakterze formalnym) narusza również zasadę pogłębiania zaufania obywateli oraz zasadę informowania stron. Brak rzetelnego uzasadnienia faktycznego w zestawieniu z zarzutami odwołania;
- art. 52 ust.2 pkt 1 i art. 61 ust. 5a u.p.z.p. poprzez zaakceptowanie w decyzji Prezydenta Miasta [...] błędów w sporządzonej analizie urbanistycznej, mając na względzie pełnię zarzutów przedłożonych w pierwotnym odwołaniu;
- art. 61 ust. 1, pkt. 1 u.p.z.p. poprzez błędną interpretację uregulowań w zakresie przesłanek do wydania decyzji o warunkach zabudowy tj. z pominięciem wymagań stanowiących o ustaleniu tych warunków mając na uwadze kontynuację parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu dla nowej zabudowy w odniesieniu do zabudowy istniejącej w terenie analizowanym;
- art. 61 ust. 1 pkt 5 u.p.z.p. poprzez błędną interpretację uregulowań w zakresie przesłanek do wydania decyzji o warunkach zabudowy, a w szczególności nie zwrócenie uwagi na wydanie decyzji o warunkach zabudowy w sposób niezgodny z odrębnymi przepisami prawa tj. Rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, (dalej: Rozporządzenie.);
- art. 1 ust 2 pkt 1 u.p.z.p. poprzez zaakceptowanie decyzji w formie nieuwzględniającej podstawowych zasad planowania i zagospodarowania przestrzennego tj. wymagań ładu przestrzennego, w tym urbanistyki i architektury;
- art. 77. § 1 K.p.a. poprzez brak ustosunkowania się do przedłożonych w odwołaniu dowodów wskazujących na wielowymiarowe naruszenie przepisów w skarżonej pierwotnie decyzji Prezydenta Miasta [...] co pokazuje, iż nie zostały one w ogóle rozpatrzone lub rozpatrzone z nienależytą dokładnością;
- art. 138 § 2 K.p.a. poprzez nie wskazanie w decyzji Organowi I instancji koniecznego do wyjaśnienia kompletnego zakresu sprawy mającego istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie oraz jednoczesne nie wskazanie w niej pełni okoliczności wynikających z charakteru sprawy (co jest pochodną treści wniesionego przez pierwotnie odwołania), które należy wziąć pod uwagę przy ponownym jej rozpatrzeniu;
- art. 15 K.p.a. poprzez brak należytego i kompleksowego rozpoznania sprawy w toku prowadzonego powtórnie postępowania, zgodnie z założeniami zasady dwuinstancyjności.
Na tych podstawach wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji SKO z 17 lutego 2025 r., oraz uchylonej nią decyzji Organu I instancji z dnia 24 września 2024 r., ponadto o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
Z kolei Skarżący zarzucił Organowi II instancji naruszenie: art. 7 K.p.a., art.77 § 1 K.p.a. oraz art.61 ust. 1 pkt.5 u.p.z.p. W obszernym uzasadnieniu do sprzeciwu Skarżący zwrócił uwagę na nierozstrzygniętą do dnia dzisiejszego kwestię odpadów powstałych podczas realizacji kanalizacji deszczowej w latach 2019 i 2020, które mają wpływ na rozpatrywaną aktualnie inwestycję
W odpowiedzi na sprzeciwy Organ II instancji wniósł o ich oddalenie, podtrzymując dotychczas zajęte stanowisko.
Postanowieniem z 22 kwietnia 2025 r. sygn. akt II SA/Rz 372/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zarządził na podstawie art. 111 § 1 P.p.s.a. połączenie do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy o sygn. akt II SA/Rz 371/25 i II SA/Rz 372/25 i prowadzić je dalej pod sygn. akt II SA/Rz 371/25.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Sprzeciwy nie zasługują na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja kasacyjna wydana w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego budowy trzech budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie szeregowej na działce nr [...] obręb [...] w [....] dla R.B.
Podstawą uchylenia decyzji Prezydenta Miasta [...] ustalającej warunki zabudowy było nie ustalenie zgodności inwestycji z przepisami odrębnymi na podstawie art. 61 ust. 5 u.p.z.p.
Organ II instancji stwierdził bowiem, że teren działki nr ewid. [...] znajduje się w bezpośrednim sąsiedztwie innych działek [...] i [...], co do których także toczyły się postępowania o ustalenie warunków zabudowy. Decyzje w tych sprawach zostały uchylone do ponownego rozpoznania celem zapewnienia zachowania aktualnego stanu stosunków wodnych. Powołano się na fakt nawiezienia odpadów na sąsiednie działki i wynikające z tego naruszenie stosunków wodnych.
W niniejszej sprawie Organ II instancji stwierdził, że ustalenia te mogą mieć wpływ na wynik sprawy i są na tyle istotne, że uzasadniają uchylenie decyzji Organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.
Skarżący we wniesionych sprzeciwach nie kwestionują tego, ale podnoszą, że Organ II instancji powinien odnieść się do wszystkich zarzutów. Twierdzą, że warunki zabudowy dla przedmiotowej inwestycji w ogóle nie powinny zostać wydane.
Sprzeciw w przeciwieństwie do skargi jest ograniczoną formą kontroli sądowo administracyjnej sprowadzającą się do oceny czy Organ II instancji prawidłowo zastosował art. 138 § 2 k.p.a.
Jak wiadomo przepis ten daje podstawę Organowi II instancji uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenie jedynie w sytuacji gdy postępowanie dowodowe wymaga ponownego niemal całościowego powtórzenia.
Instytucja ta miała służyć przyspieszeniu postępowania i zapobiec bezpodstawnym uchyleniom decyzji przez Organ II instancji. Wprowadzając ją ustawodawca ograniczył krąg stron postępowania sądowoadministracyjnego wyłącznie do Organu i podmiotów wnoszących sprzeciw ( art. 64b 3 p.p.s.a.). Właśnie ze względu na ograniczony krąg stron postępowania nie można rozszerzać kontroli sądowoadministracyjnej w ramach sprzeciwu. Przepis art. 64 a p.p.s.a. wyraźnie ogranicza zakres kontroli do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. Pamiętać należy, że pozostali uczestnicy postępowania nie będąc stroną postępowania wywołanego sprzeciwem nie mają wpływu na wynik sprawy. Zatem niedopuszczalna jest interpretacja pozwalająca na rozszerzenie kontroli poza granice 138 § 2 k.p.a. Odbyłoby by się to z pominięciem ich prawa do czynnego udziału w postępowaniu i ewentualnego wpływu na podjęte rozstrzygnięcie, które rzutowałoby na przebieg ponownie prowadzonego postępowania administracyjnego.
Zatem dokonując kontroli decyzji wydanej na podstawie powołanego przepisu należy odpowiedzieć na pytanie, czy stwierdzone uchybienie miało wpływ na wynik sprawy oraz czy uzasadniało ponowne przeprowadzenie postępowania w całości i czy było prawidłowo uzasadnione.
Zgodzić należy się z Organem, czego nie kwestionują Skarżący że w istocie w sąsiedztwie wnioskowanej działki znajdują się działki w stosunku do których toczyło się postępowanie o nawiezienie odpadów, a także naruszenie stosunków wodnych. Zwrócić należy także uwagę na to, że WSA rozpoznając skargę na decyzje dotyczące ustalenia warunków zabudowy dla działek położonych dalej od działki Skarżących ( [...]) tj. działek [...] i [...] w prawomocnym już wyroku stwierdził, że kwestia nawiezienia ziemi ma wpływ na ocenę zgodności z przepisami odrębnymi w tym chociażby Prawa wodnego, i że na obecnym etapie wynik sprawy nie jest przesądzony
Logiczne wydają się w związku z tym twierdzenia Organu II instancji, że także w sprawie z wniosku o ustalenie warunków zabudowy dla nieruchomości [...] położonej bliżej nieruchomości Skarżących, a w sąsiedztwie wyżej wymienionych nieruchomości, takie wnioski są uzasadnione.
Kwestia ta jak wynika z uzasadnienia innego wyroku tutejszego Sądu z 18 marca 2025 r., sygn. akt II SA/Rz 1584/24 nadal nie została wyjaśniona. Właśnie ze względu na ponowny brak ustaleń w tym przedmiocie Sąd wskazanym wyrokiem uchylił decyzję Organów obu instancji w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji na działce [...] dla G. sp. z o.o.
W świetle powyższego także w niniejszej sprawie powinna zostać wyjaśniona kwestia zgodności z przepisami odrębnymi. Zatem słuszne jest stanowisko Organu II instancji, że kwestia ta powinna zostać zbadana przez Organ I instancji. Nie powinno to jednak odbyć się bezrefleksyjnie i bez uwzględnienia tego, że inwestycja planowana jest na położonej w pobliżu, ale jednak innej działce. Organ I instancji, jak słusznie wskazał Organ II instancji powinien był tą kwestię rozważyć poprzez ustalenie na tle niniejszej sprawy jaki wpływ nawiezienie odpadów będzie miało na działkę [...] i na ile w związku z powyższym wnioski Sądów zawarte w powołanych wyrokach będą aktualne. W dalszej kolejności ustalenia powinny odpowiedzieć na pytanie na jakim etapie znajdują się te postępowania i czy pozawalają na poczynienie wiążących ustaleń w decyzji o warunkach zabudowy.
Zausterkowanie z tych przyczyn decyzji Organu I instancji było usprawiedliwione.
Odpowiedź na postawione pytania warunkuje kierunek rozstrzygnięcia decyzji i może czynić pozostałe ustalenia bezprzedmiotowymi.
Z tych powodów ustalenie tych kwestii powinno odbywać się przed Organem I instancji.
W sytuacji uchylenia zaskarżonej decyzji brak było podstaw do odnoszenia się do meritum sprawy, w tym rozważania przez Organ, czy powołane przez organ przepisy są właściwe, czy też nie, ponieważ kwestia rozstrzygnięcia sprawy przez Organ I instancji jest otwarta i musi być pozostawiona właśnie jemu.
Organ II instancji uchylił zaskarżoną decyzję wskazując podstawy swojego stanowiska. Organ II instancji trafnie zwrócił uwagę na to, że okoliczności sprawy nakazują wyjaśnienie sprawy w znacznej części. Żądanie ażeby Organ II instancji dokonał ustaleń w sprawie i rozstrzygnął co do jej istoty, prowadziłoby do naruszenia treści art. 15 k.p.a.
Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 a §2 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI