II SA/Rz 371/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w RzeszowieRzeszów2011-01-20
NSAAdministracyjneŚredniawsa
zagospodarowanie przestrzennewarunki zabudowyprzywrócenie poprzedniego sposobu zagospodarowaniakodeks postępowania administracyjnegouchybienia proceduralnedecyzja przedwczesnasamorządowe kolegium odwoławczewójt gminy

WSA w Rzeszowie oddalił skargę P.K. na decyzję SKO uchylającą decyzję Wójta Gminy nakazującą przywrócenie poprzedniego sposobu zagospodarowania działki rolnej, uznając, że decyzja Wójta była przedwczesna i obarczona istotnymi uchybieniami proceduralnymi.

Sprawa dotyczyła skargi P.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO), która uchyliła decyzję Wójta Gminy nakazującą przywrócenie poprzedniego sposobu zagospodarowania działki rolnej. Wójt uznał, że P.K. dokonał zmiany sposobu zagospodarowania terenu bez uzyskania decyzji o warunkach zabudowy. SKO uchyliło decyzję Wójta, wskazując na liczne uchybienia proceduralne, w tym brak wyczerpującego materiału dowodowego i nieustalenie stron postępowania. WSA w Rzeszowie oddalił skargę P.K., podzielając stanowisko SKO, że decyzja Wójta była przedwczesna i obarczona istotnymi błędami, które uniemożliwiały jej utrzymanie w obrocie prawnym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie rozpoznał skargę P.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO), która uchyliła decyzję Wójta Gminy nakazującą przywrócenie poprzedniego sposobu zagospodarowania działki nr ewid. 393/2 z charakteru rolniczego. Wójt Gminy wszczął postępowanie z urzędu, ustalając, że na działce, która zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego powinna mieć charakter rolny, zlokalizowano infrastrukturę związaną z magazynowaniem i sortowaniem węgla. Wójt nakazał przywrócenie poprzedniego sposobu zagospodarowania terenu, powołując się na art. 59 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. P.K. złożył odwołanie, zarzucając Wójtowi m.in. naruszenie przepisów k.p.a., niezawiadomienie pełnomocnika o czynnościach, a także brak podstaw do wydania decyzji. SKO uchyliło decyzję Wójta, uznając ją za przedwczesną i obarczoną istotnymi uchybieniami, w tym brakiem należytego ustalenia stron postępowania, brakiem kluczowych dokumentów (np. decyzji o warunkach zabudowy) oraz wadliwym protokołem z rozprawy. SKO przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. P.K. wniósł skargę do WSA, zarzucając SKO nierozpatrzenie wniosku o wyłączenie Wójta Gminy z postępowania. WSA w Rzeszowie oddalił skargę, uznając stanowisko SKO za prawidłowe. Sąd podkreślił, że decyzja Wójta była przedwczesna, a postępowanie prowadzone z istotnymi naruszeniami przepisów k.p.a., w tym art. 7, 10, 77 i 80 k.p.a. WSA zgodził się z SKO, że w sytuacji rażących naruszeń proceduralnych przez organ I instancji, organ odwoławczy miał prawo uchylić decyzję i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. Sąd uznał również, że zarzut dotyczący nierozpatrzenia wniosku o wyłączenie Wójta był przedwczesny, gdyż nie ustalono jeszcze stron postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, decyzja taka nie może zostać wydana, jeśli postępowanie zostało przeprowadzone z istotnymi naruszeniami przepisów proceduralnych, w tym brakiem należytego ustalenia stanu faktycznego i prawnego oraz stron postępowania.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organ I instancji dopuścił się istotnych uchybień proceduralnych, takich jak brak rzetelnego zgromadzenia materiału dowodowego, nieustalenie właściciela nieruchomości i stron postępowania, brak kluczowych dokumentów oraz wadliwe prowadzenie rozprawy. Te błędy sprawiły, że decyzja Wójta była przedwczesna i nie mogła się ostać.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (19)

Główne

upzp art. 59 § 1-3

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 10

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Pomocnicze

k.p.a. art. 28

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 32

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 33

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 36

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 37

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 24

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 25

Kodeks postępowania administracyjnego

P.u.s.a. art. 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

P.p.s.a. art. 134

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 145 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 68 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Decyzja Wójta Gminy była przedwczesna i obarczona istotnymi uchybieniami proceduralnymi. Organ I instancji nie zgromadził wyczerpującego materiału dowodowego. Nie ustalono należycie stron postępowania. Nie doręczono decyzji organu I instancji pełnomocnikowi strony. Organ I instancji nie ustosunkował się do zgromadzonego materiału dowodowego i nie dokonał analizy stanu faktycznego w zestawieniu z przepisem prawa.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia art. 25 § 1 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie przez organ odwoławczy wniosku o wyłączenie Wójta Gminy z postępowania administracyjnego (uznany za przedwczesny).

Godne uwagi sformułowania

decyzja jest przedwczesna nie zostało poprzedzone wyczerpującym zgromadzeniem i rozpatrzeniem materiału dowodowego sposób prowadzenia postępowania administracyjnego nie był wolny od istotnych uchybień brak rzetelnego i wyczerpującego zgromadzenia materiału dowodowego nieustalenie kręgu osób mających legitymację procesową pominięcie i niezapewnienie udziału w postępowaniu ustanowionym przez P. K. pełnomocnikom

Skład orzekający

Jerzy Solarski

przewodniczący

Małgorzata Wolska

sprawozdawca

Anna Bembenek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uchybienia proceduralne w postępowaniu administracyjnym, zwłaszcza dotyczące ustalenia stron, zgromadzenia dowodów i zapewnienia udziału pełnomocnika, mogą stanowić podstawę do uchylenia decyzji organu I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez organ odwoławczy."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji związanej z zagospodarowaniem przestrzennym i przepisami k.p.a. oraz ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Jego zastosowanie może być ograniczone do podobnych stanów faktycznych i prawnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak istotne są procedury administracyjne i jak błędy formalne mogą prowadzić do uchylenia decyzji, nawet jeśli merytoryczna strona sprawy wydaje się jasna. Jest to przykład ilustrujący znaczenie prawidłowego prowadzenia postępowania dla prawników procesualistów.

Błędy proceduralne Wójta Gminy doprowadziły do uchylenia decyzji nakazującej przywrócenie sposobu zagospodarowania działki.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Rz 371/10 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2011-01-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2010-04-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Anna Bembenek
Jerzy Solarski /przewodniczący/
Małgorzata Wolska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6159 Inne o symbolu podstawowym 615
Hasła tematyczne
Zagospodarowanie przestrzenne
Sygn. powiązane
II OSK 1016/11 - Wyrok NSA z 2012-09-27
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2003 nr 80 poz 717
art. 59 ust. 1-3
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 7, art. 10, art. 25, art. 28, art. 68 § 1, art. 77, art. 80, art. 107 § 3, art. 136, art. 138 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Jerzy Solarski Sędziowie NSA Małgorzata Wolska /spr./ SO del. Anna Bembenek Protokolant ref. stażysta Anna Zięba po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 20 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi P. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia poprzedniego sposobu zagospodarowania terenu -skargę oddala-
Uzasadnienie
II SA/Rz 371/10
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania P. K. – reprezentowanego przez pełnomocnika radcę prawnego W. B. uchyliło decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] listopada 2009 r., Nr [...] nakazującą P. K., właścicielowi nieruchomości nr ewid. 393/2 obręb T., przywrócenie poprzedniego sposobu zagospodarowania terenu jako nieruchomości o charakterze rolniczym, a sprawę przekazało do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
W podstawie prawnej organ powołał art. 138 § 2 w zw. z art. 7, art. 77, art. 10, art. 40 § 2 k.p.a. oraz art. 59 ust. 3 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2003 r. Nr 80, poz. 717 ze zm.) – zwanej dalej upzp.
Z uzasadnienia decyzji i akt administracyjnych wynika, że Wójt Gminy [...] wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie przywrócenia poprzedniego sposobu zagospodarowania działek nr 393/2 położonych w T. gm. [...].
W toku postępowania ustalono, że w dniu 8 października 1999 r. P. K. decyzją Urzędu Gminy [...] nr [...] ustalającą warunki zabudowy i zagospodarowania terenu, uzyskał pozwolenie na realizację zadania inwestycyjnego w postaci budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego, przyłącza energetycznego, gazowego, wodociągowego i kanalizacyjnego oraz budynku gospodarczego na działce o nr ewid. 393/2. Zgodnie z obowiązującym na dzień 8.10.1999 r. miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego działka 393 położona na terenie wsi T. znajduje się na terenach o symbolu E 1 R - tereny rolne – zainwestowanie możliwe pod warunkiem prowadzenia gospodarstwa rolnego. Aktualnie na działce nr 393/2 na utwardzonym terenie zlokalizowane są hałdy węgla zajmujące ok. ¾ powierzchni działki, zlokalizowany jest nadto sortownik węgla, 4 taśmociągi, kosz wsypowy, budynek administracyjny, waga towarowa, zraszacze oraz transformator. Działka ogrodzona jest szczelnym ogrodzeniem, od strony budynku – płotem z blachy, dalej ogrodzeniem betonowo-drewnianym, od północnej i wschodniej strony usytuowane są zraszacze mające zapobiegać emisji pyłów węglowych.
Decyzją z dnia [...] listopada 2009 r., Nr [...] Wójt Gminy [...] nakazał P. K.j, właścicielowi nieruchomości nr ewid. 393/2 obręb T., przywrócenie poprzedniego sposobu zagospodarowania terenu jako nieruchomości o charakterze rolniczym. Organ I instancji wskazał, że sposób użytkowania nieruchomości i zlokalizowana na niej infrastruktura odbiega od ustaleń zawartych w decyzji Wójta Gminy [...] nr [...] o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Ponadto na działce nr 393/2 realizowany jest plan zagospodarowania przestrzennego, którego zamierzeniem jest przeznaczenie tego terenu pod budownictwo mieszkaniowe. W świetle powyższego organ uznał, że nastąpiła zmiana sposobu zagospodarowania terenu, uzasadniająca w myśl art. 59 ust. 1 upzp uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy. Zmiana zagospodarowania terenu bez uzyskania tej decyzji, stosownie do treści art. 59 ust. 3 pkt 2 skutkuje wydaniem decyzji nakazującej przywrócenie poprzedniego sposobu zagospodarowania.
Od decyzji tej odwołanie złożył P. K., zastępowany przez radcę prawnego W. B., wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez inny organ (wskazany przez organ II instancji), wyłączenie organu I instancji w oparciu o art. 24 w zw. z art. 25 k.p.a., a także o ustalenie i ukaranie winnych zaniedbań związanych z prowadzeniem postępowania od 20.07.2009 r. do 20.11.2009 r. wobec niepowiadomienia pełnomocnika strony o przedłużaniu terminu oraz naruszeniu art. 36 i 37 k.p.a.
W obszernym uzasadnieniu odwołujący się wskazał również na naruszenie art. 10 k.p.a. w zw. z art. 32 i 33 k.p.a. poprzez niezawiadomienie i niepoinformowanie ustanowionego pełnomocnika o czynnościach podejmowanych w sprawie oraz niedoręczenie decyzji organu I instancji; naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. poprzez wydanie decyzji w sytuacji, gdy toczy się odrębne postępowanie w przedmiocie wydania decyzji o warunkach zabudowy dla przedmiotowych działek, które to postępowanie nie zostało ostatecznie zakończone; naruszenie art. 6 i 7 k.p.a. poprzez dowolne interpretowanie nakazów ustawowych; naruszenie art. 9 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego i prawnego sprawy; naruszenie art. 11 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak powiązania pomiędzy obowiązkiem wyjaśnienia przesłanek, którymi kierował się organ przy załatwianiu sprawy a obowiązkiem sporządzenia treści uzasadnienie decyzji.
Po rozpoznaniu powyższego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r., nr [...] uchyliło w całości zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
W motywach tego rozstrzygnięcia Kolegium wskazało, że będąca przedmiotem odwołania decyzja jest przedwczesna, a jej wydanie nie zostało poprzedzone wyczerpującym zgromadzeniem i rozpatrzeniem materiału dowodowego. Przede wszystkim nie sposób było stwierdzić w oparciu o jakie dowody organ ustalił, że P. K., będący adresatem decyzji, jest właścicielem działki oznaczonej jako nr 393/2. Brak również dokumentów pozwalających ustalić osoby bądź podmioty, którym ewentualnie przysługiwałby status strony w przedmiotowym postępowaniu. Należyte ustalenie kręgu osób mających legitymację procesową, jest jednym z podstawowych obowiązków organu prowadzącego postępowanie.
Kolegium wskazało, że w aktach sprawy brak jest decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...].10.1999 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy
i zagospodarowania terenu dla działki nr 393/2, zatem wnioski wywodzone przez organ I instancji z tej decyzji są przedwczesne i nie znajdują uzasadnienia w materiale dowodowym zgromadzonym w aktach sprawy. Zalegająca w aktach sprawy kserokopia protokołu z przeprowadzonej w dniu 12.08.2009 r. rozprawy połączonej z oględzinami nie może stanowić wiarygodnego dokumentu odzwierciedlającego jej przebieg. Nadto przedmiot sprawy administracyjnej określono jako "przywrócenie poprzedniego zagospodarowania terenu na działkach o nr ewid. 393/2, 399, 400", podczas gdy przedmiotowe postępowanie dotyczy wyłącznie działki o nr 393/2. O rozprawie powiadomieni zostali A. K. i Spółka A. Sp. zo.o., a organ I instancji nie wyjaśnił w jakim charakterze ww. podmioty uczestniczyły w czynnościach dowodowych. Z opisu stanu działki nr 393/2 nie wynika, które z elementów istniejących na działce stanowią, w ocenie organu, zmianę zagospodarowania terenu wymagającą sankcjonowania w trybie art. 59 ust. 3 upzp i dlaczego. Powyższe powoduje, iż uzasadnienie decyzji wydanej przez organ I instancji nie spełnia wymogów zawartych w art. 107 § 3 k.p.a. Organ ten nie ustosunkował się do zgromadzonego materiału dowodowego, nie dokonał analizy stanu faktycznego w zestawieniu z przepisem prawa stanowiącym podstawę wydania decyzji, co stanowi także obrazę art. 7 i art. 77 k.p.a.
Kolegium wskazało ponadto na naruszenie przez organ I instancji przepisów procesowych tj. art. 10 k.p.a. poprzez pominięcie i niezapewnienie udziału w postępowaniu ustanowionym przez P. K. pełnomocnikom tj. W. P. oraz radcy prawnemu W. B. Pominięcie pełnomocnika strony jest równoznaczne z pominięciem samej strony i stanowi przesłankę uzasadniającą wznowienie postępowania.
Odnośnie pozostałych zarzutów organ II instancji wskazał, że zarzut dotyczący wydania decyzji w sytuacji, gdy postępowanie w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy nie zostało ostatecznie zakończone, nie znajduje uzasadnienia. W aktach sprawy brak bowiem dokumentu potwierdzającego, że równolegle toczy się postępowanie o wydanie decyzji o ustaleniu warunków zabudowy. Za bezprzedmiotowe Kolegium uznało żądanie ustalenia i ukarania winnych zaniedbań prowadzenia postępowania i naruszenia art. 36 i 37 k.p.a., gdyż z chwilą wydania decyzji stan bezczynności minął. Kolegium podniosło, że na obecnym etapie nie jest możliwa ocena podstaw wyłączenia organu I instancji od orzekania w sprawie, wobec braku jakichkolwiek ustaleń organu dotyczących stron przedmiotowego postępowania. Stwierdzenie istotnych uchybień w zakresie należytego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz naruszeń przepisów k.p.a. powoduje, że zaskarżona decyzja jest przedwczesna i jako taka wymaga wyeliminowania z obrotu prawnego.
Skargę na tę decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie P. K. - zastępowany przez pełnomocnika radcę prawnego W. B. i zarzucił naruszenie art. 25 § 1 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie przez organ odwoławczy wniosku o wyłączenie Wójta Gminy [...] z postępowania administracyjnego. W tym zakresie wniósł o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm prawem przepisanych. Skarżący wskazał, że matka i siostra Wójta Gminy są sąsiadkami nieruchomości w stosunku do której prowadzone jest postępowanie administracyjne (świadczą o tym zalegające w aktach sprawy wypisy z ewidencji gruntów). Niezgodne z prawem działanie Wójta związane jest z próbą ochrony interesów materialnych najbliższej rodziny. Wójt świadomie działa na niekorzyść strony, chroniąc tym samym nieruchomości bliskich członków rodziny przez oddziaływaniem związanym z prowadzoną przez skarżącego działalnością gospodarczą.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie i podtrzymało w całości argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo wskazało, że orzeczenie o wyłączeniu organu I instancji nie mogło znaleźć miejsca w przyjętym rozstrzygnięciu, bowiem nie mieści się w katalogu rozstrzygnięć organu odwoławczego, wskazanym art. 138 k.p.a. Weryfikacja istnienia podstawy wyłączenia organu, oparta na przesłance pozostawania przez osobę sprawującą funkcję w określonym stosunku ze stroną może być dokonana po ustaleniu kogo należy uznać za stronę postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a. Tymczasem podstawą uchylenia decyzji organu I instancji było zaniechanie dokonania jakichkolwiek ustaleń w tym zakresie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Wojewódzki sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269, ze zm.). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej wskrócie P.p.s.a. Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W myśl art. 145 § 1 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach.
Dokonując kontroli we wskazanym wyżej zakresie Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego
z dnia [...] stycznia 2010 r. Nr [...], którą uchylono decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] listopada 2009 r., Nr [...] nakazującą P. K., właścicielowi nieruchomości nr ewid. 393/2 obręb T., przywrócenie poprzedniego sposobu zagospodarowania terenu jako nieruchomości o charakterze rolniczym, a sprawę przekazano do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Sąd za prawidłowe uznał stanowisko Kolegium, że w sprawie wystąpiły przesłanki uzasadniające uchylenie decyzji Wójta Gminy [...] i przekazanie temu organowi sprawy do ponownego rozpoznania, wobec faktu, że wydanie decyzji nie zostało poprzedzone wyczerpującym zgromadzeniem i rozpatrzeniem całego materiału dowodowego niezbędnego do wydania rozstrzygnięcia, a sposób prowadzenia postępowania administracyjnego nie był wolny od istotnych uchybień.
W dniu 20 lipca 2009 r. zostało wszczęte z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie przywrócenia poprzedniego sposobu zagospodarowania działki nr 393/2 położonej w T. gm. [...].
Postępowanie prowadzone było na postawie przepisów ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2003 r. Nr 80, poz. 717 ze zm.) – zwanej dalej upzp. Stosownie do art. 59 ust. 1 zmiana zagospodarowania terenu w przypadku braku planu miejscowego, polegająca na budowie obiektu budowlanego lub wykonaniu innych robót budowlanych, a także zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, z zastrzeżeniem art. 50 ust. 1 i art. 86, wymaga ustalenia, w drodze decyzji, warunków zabudowy. Przepis art. 50 ust. 2 stosuje się odpowiednio. Zgodnie zaś z art. 59 ust. 2 przepis ust. 1 stosuje się również do zmiany zagospodarowania terenu, która nie wymaga pozwolenia na budowę, z wyjątkiem tymczasowej, jednorazowej zmiany zagospodarowania terenu, trwającej do roku. Natomiast art. 59 ust. 3 upz stanowi, że w przypadku zmiany zagospodarowania terenu, o której mowa w ust. 2, bez uzyskania decyzji o warunkach zabudowy, wójt, burmistrz albo prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu nieruchomości:
1) wstrzymanie użytkowania terenu, wyznaczając termin, w którym należy wystąpić z wnioskiem o wydanie decyzji o ustaleniu warunków zabudowy, albo
2) przywrócenie poprzedniego sposobu zagospodarowania.
W doktrynie wyrażono stanowisko, że art. 59 ust. 3 upz przewiduje dwa rodzaje sankcji za dokonanie bez uzyskania decyzji o warunkach zabudowy zmian zagospodarowania terenu, niewymagających uzyskania pozwolenia na budowę. Wybór jednej z wymienionych sankcji ma charakter uznaniowy i winien być poprzedzony dokładnym wyjaśnieniem stanu faktycznego oraz uzasadniony. Z uzasadnienia tego powinno wynikać, iż wspomniany wybór został dokonany zgodnie z przepisem art. 7 k.p.a., to jest z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, (por. Tomasz Bąkowski Komentarz do art. 59 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U.03.80.717), [w:] T. Bąkowski, Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Komentarz, Zakamycze, 2004).
Przyjąć zatem należy, że w prowadzonym postępowaniu w sprawie przywrócenia poprzedniego sposobu zagospodarowania terenu, decyzja winna być wydana w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony i rozpatrzony zgodnie z zasadami wyrażonymi w k.p.a.
Zdaniem Sądu, Samorządowe Kolegium Odwoławcze zasadnie uznało, że organ I instancji dopuścił się takich uchybień w toku postępowania, które dyskwalifikują wydaną przez niego decyzję. Przede wszystkim materiał dowodowy nie został zgromadzony w sposób rzetelny i wyczerpujący. W aktach sprawy brak bowiem jakiegokolwiek dokumentu, z którego wynikałoby ustalenie przez organ, że P. K. – osoba na którą nałożono obowiązek przywrócenia poprzedniego sposobu zagospodarowania działki nr ewid. 393/2 jest właścicielem tej nieruchomości. Brak również dokumentów (m. in. wypisu z ewidencji gruntów, wyrysu z mapy ewidencyjnej), na podstawie których można by ustalić osoby lub podmioty, którym zgodnie z art. 28 k.p.a. przysługiwałby status stron w przedmiotowym postępowaniu. Brak także decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...].10.1999 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla działki nr 393/2, na którą powołuje się w uzasadnieniu decyzji organ I instancji. Zatem wnioski wywodzone przez Wójta Gminy są przedwczesne i nie znajdują uzasadnienia w materiale dowodowym zgromadzonym w aktach sprawy.
Ponadto sam sposób prowadzenia postępowania (rozprawa połączona z oględzinami
i sporządzony z tych czynności protokół) nie spełniają wymogów przewidzianych
w przepisach k.p.a., w tym w art. 68 § 1 k.p.a. Brak bowiem wyjaśnienia w jakim charakterze A. K. i A. Sp. zo.o., zawiadomieni o rozprawie, brali w tych czynnościach udział. Brak wskazania w uzasadnieniu decyzji, które z elementów istniejących na działce stanowią, zmianę zagospodarowania terenu wymagającą sankcjonowania w trybie art. 59 ust. 3 upzp i dlaczego. Powoływanie się na postanowienia zawarte w Studium Uwarunkowań i Zagospodarowania Przestrzennego Gminy [...], (którego zresztą brak jest w aktach sprawy), powodowało w ocenie organu naruszenie wymogów zawartych w art. 107 § 3 k.p.a. Ponadto nieustosunkowanie się do zgromadzonego materiału dowodowego oraz niedokonanie analizy stanu faktycznego w zestawieniu z przepisem prawa stanowiącym podstawę wydania decyzji, stanowiło obrazę art. 7 i art. 77 k.p.a.
Kolegium wskazało również, że organ I instancji pomijając i niezapewniając udziału w postępowaniu ustanowionym przez P. K. pełnomocnikom tj. W. P. oraz radcy prawnemu W. B. naruszył art. 10 k.p.a. Powyższe równoznaczne jest z pominięciem samej strony i stanowi przesłankę uzasadniającą wznowienie postępowania. Słusznie zatem organ ten uznał, że wykazane wyżej uchybienia, jakich dopuścił się organ I instancji w toku postępowania, nie mogły stanowić podstawy do wydania prawidłowej decyzji.
Z treści art. 136 k.p.a. wynika, że organ odwoławczy może przeprowadzić tylko uzupełniające postępowanie dowodowe. Natomiast dopuszczalność wydania przez organ odwoławczy decyzji kasacyjnej, połączonej z przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji, jest ograniczone przesłanką wskazującą, że "rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części". Sytuacja taka ma miejsce, gdy organ I instancji w ogóle nie przeprowadza postępowania wyjaśniającego lub przeprowadził je z rażącym naruszeniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. W takich przypadkach organ odwoławczy, aby dokonać oceny prawidłowości ustalenia stanu faktycznego, musiałby przeprowadzić postępowanie wyjaśniające albo w całości, albo w znacznej części, a do tego nie jest uprawniony, gdyż nie mieści się to w jego kompetencji (por. wyrok NSA z dnia 25 września 2008 roku, II OSK 1629/07).
Taka sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie. Naruszenie przez Wójta Gminy [...] ogólnych zasad postępowania administracyjnego, wyrażonych w art. 7 i 10 k.p.a. oraz obowiązków proceduralnych określonych w art. 77 i 80 k.p.a. uzasadniało skorzystanie przez organ II instancji z kompetencji wynikających z art.138 § 2 k.p.a. Kolegium w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wykazało, że wydanie decyzji przez organ I instancji nie zostało poprzedzone postępowaniem dowodowym, nie wyjaśniono istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności, a w szczególności nie ustalono należycie stron postępowania.
Sąd, w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, podziela stanowisko wyrażone w wyroku NSA z dnia 15 lipca 2008r., sygn. akt II GSK 88/08, (niepubl.), że "(...)w przypadku gdy organ odwoławczy stwierdzi, że strony postępowania nie zostały prawidłowo ustalone, to ma on obowiązek zastosować art. 138 § 2 kpa tzn. uchylić zaskarżoną decyzję i przekazać sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia z uwagi na konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części. Działanie takie, w razie ustalenia, że stroną postępowania jest inny podmiot niż ten, wobec którego toczyło się dotychczasowe postępowanie, zabezpiecza tej osobie, przewidziany art. 15 kpa dwuinstancyjny tryb postępowania".
Nie jest trafny zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 25 § k.p.a. poprzez nierozpatrzenie przez Kolegium wniosku o wyłączenie Wójta Gminy [...] od rozpoznania sprawy. Wobec braku jakichkolwiek ustaleń organu dotyczących stron przedmiotowego postępowania, przedwczesna byłaby ocena podstaw wyłączenia Wójta Gminy [...] od orzekania w sprawie. Oczywistym zaś jest, że stosownie do treści art. 25 k.p.a. strona ma możliwość złożenia wniosku o wyłączenie organu, a wniosek taki winien zostać rozpoznany przed wydaniem decyzji pierwszoinstancyjnej.
Z tych wszystkich względów uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI