I SA 1324/02
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Warszawie uchylił decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o przyznaniu świadczenia na pokrycie kosztów najmu, uznając, że organ błędnie odmówił wszczęcia postępowania.
Skarżący P. S. domagał się stwierdzenia nieważności decyzji przyznającej świadczenie na pokrycie kosztów najmu lokalu mieszkalnego, kwestionując datę rozpoczęcia naliczania świadczenia. Organ administracji odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności, uznając brak podstaw. WSA w Warszawie uchylił decyzję organu I i II instancji, stwierdzając, że organ administracji nie może odmówić wszczęcia postępowania nadzorczego, powołując się na brak podstaw do stwierdzenia nieważności, jeśli wnioskodawca jest stroną postępowania.
Sprawa dotyczyła skargi P. S. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, która utrzymała w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Rejonowego o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji przyznającej świadczenie finansowe na pokrycie kosztów najmu lokalu mieszkalnego. Skarżący kwestionował sposób naliczenia świadczenia, domagając się uwzględnienia okresu od daty zawarcia umowy najmu, a nie od daty wskazanej w decyzji. Organ administracji odmówił wszczęcia postępowania, uznając brak podstaw do stwierdzenia nieważności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Sąd wskazał, że organ administracji publicznej nie może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, uzasadniając to brakiem podstaw do stwierdzenia nieważności wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Odmowa wszczęcia postępowania nadzorczego może nastąpić jedynie w ściśle określonych przypadkach formalnych, takich jak wniesienie wniosku przez osobę niebędącą stroną lub przez osobę nieposiadającą zdolności do czynności prawnych. W rozpoznawanej sprawie skarżący był stroną postępowania, a organ administracji błędnie odmówił wszczęcia postępowania, opierając się na merytorycznej ocenie zasadności wniosku.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, organ administracji publicznej nie może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, uzasadniając to brakiem podstaw do stwierdzenia nieważności wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a.
Uzasadnienie
Odmowa wszczęcia postępowania nadzorczego może nastąpić tylko w ściśle określonych przypadkach formalnych, takich jak wniesienie wniosku przez osobę niebędącą stroną lub przez osobę nieposiadającą zdolności do czynności prawnych. Organ powinien najpierw przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w kwestiach formalnych, a nie oceniać merytorycznie zasadność wniosku o stwierdzenie nieważności.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (8)
Główne
k.p.a. art. 157 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Odmowa wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji następuje tylko wówczas, gdy żądanie zostało wniesione przez osobę, która nie jest stroną w sprawie albo gdy wniosek pochodzi od strony nie mającej zdolności do czynności prawnych.
Pomocnicze
k.p.a. art. 156 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 134 § § 1
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi.
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 145 § § 1 pkt.1 c
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 152
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 97 § § 1
Sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i w których postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ administracji publicznej nie może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, powołując się na brak podstaw merytorycznych do stwierdzenia nieważności, jeśli wnioskodawca jest stroną postępowania i posiada zdolność do czynności prawnych.
Godne uwagi sformułowania
organ administracji publicznej nie może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, uzasadniając to brakiem podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji wymienionych w art.156 § 1 k.p.a. istnieje zasadnicza różnica pomiędzy odmową wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności, a odmową stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej.
Skład orzekający
Leszek Włoskiewicz
przewodniczący
Cezary Pryca
sprawozdawca
Anna Tarnowska-Mieliwodzka
członek
Janina Antosiewicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej oraz zakresu kognicji sądu administracyjnego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji odmowy wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego w postępowaniu administracyjnym, jakim jest prawidłowe wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Wyjaśnia fundamentalną różnicę między odmową wszczęcia a odmową merytorycznego rozpatrzenia wniosku.
“Kiedy organ administracji nie może odmówić wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji?”
Dane finansowe
WPS: 1146,4 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA 1324/02 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2004-03-17 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2002-06-07 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Anna Tarnowska-Mieliwodzka Cezary Pryca /sprawozdawca/ Janina Antosiewicz Leszek Włoskiewicz /przewodniczący/ Skarżony organ Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Treść wyniku Uchylono decyzję I i II instancji Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Leszek Włoskiewicz Sędziowie NSA - Cezary Pryca (spr.) asesor WSA - Anna Tarnowska-Mieliwodzka Protokolant Anna Jurak po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2004 r. sprawy ze skargi P. S. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. z dnia [...] maja 2002 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] maja 2000 r. numer [...] Dyrektora Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W., 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. na rzecz P. S. kwotę10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2002 roku numer [...] Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. utrzymał w mocy decyzję z [...] maja 2000 roku numer [...] Dyrektora Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z [...] sierpnia 1999 roku numer [...] Dyrektora Oddziału Terenowego Nr. [...] Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ administracji publicznej podniósł, że decyzją z dnia [...] października 1998 roku numer [...] Dyrektor Oddziału Rejonowego Garnizonu W. Wojskowej Agencji Mieszkaniowej przyznał P. S. świadczenie finansowe umożliwiające pokrycie kosztów najmu lokalu mieszkalnego w wysokości 1146,40 złotych na okres od 1 sierpnia 1998 roku do 31 lipca 1999 roku. W dniu 10 sierpnia 1999 roku P. S. wystąpił do Dyrektora Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Oddział Terenowy Nr. [...] w W. z pismem, w którym wnosił o wydanie stosownej decyzji dotyczącej refundacji kosztów najmu , jako nawiązanie do decyzji z [...] października 1998 roku numer [...] Dyrektora Oddziału Rejonowego Garnizonu W. oraz wskazał, że komplet dokumentów dołączony jest do decyzji z [...] października 1998 roku numer [...]. Pismem z dnia 12 sierpnia 1999 roku Wojskowa Agencja Mieszkaniowa Oddział Terenowy Nr. [...] w W., wezwała P. S. do dopełnienia wszelkich formalności umożliwiających wydanie decyzji o przyznaniu świadczenia finansowego umożliwiającego pokrycie kosztów najmu lokalu mieszkalnego. W dniu 24 sierpnia 1999 roku P. S. złożył w Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Oddział Terenowy Nr. [...] w W. umowę najmu lokalu mieszkalnego. Umowa najmu została zawarta w dniu 1 sierpnia 1999 roku, na czas określony, to jest do 31 lipca 2000 roku. Umowa najmu dotyczyła tego samego lokalu mieszkalnego, który był przedmiotem najmu w okresie obowiązywania decyzji z [...] października 1999 roku numer [...] Dyrektora Oddziału Rejonowego Garnizonu W. Wojskowej Agencji Mieszkaniowej. Pismem z dnia 26 sierpnia 1999 roku Wojskowa Agencja Mieszkaniowa Oddział Terenowy Nr. [...] w W. powiadomiła P. ., że ze względu na brak możliwości przydzielenia osobnej kwatery stałej oraz z uwagi na brak możliwości przydzielenia tymczasowego zakwaterowania wyraża zgodę na wynajmowanie przez P. S. lokalu mieszkalnego w okresie od 24 sierpnia 1999 roku do 31 lipca 2000 roku. Decyzją z dnia [...] sierpnia 1999 roku numer [...] Dyrektor Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Oddział Terenowy Nr. [...] w W. przyznał P. S. świadczenie finansowe umożliwiające pokrycie kosztów najmu lokalu mieszkalnego w wysokości 7346,66 złotych, to jest 1220,60 złotych miesięcznie, za okres od 24 sierpnia 1999 roku do 31 lipca 2000 roku. W dniu 28 marca 2000 roku P. S. wystąpił z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] sierpnia 1999 roku numer [...] Dyrektora Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Oddział Terenowy Nr. [...] w W. w części dotyczącej naliczenia świadczenia finansowego od dnia 24 sierpnia 1999 roku, a nie od dnia 1 sierpnia 1999 roku. Decyzją z dnia [...] maja 2000 roku numer [...] Dyrektor Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W., działając w oparciu o przepis art.157 § 3 k.p.a. w związku z art.156 § 1 pkt.2 k.p.a., odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z [...] sierpnia 1999 roku numer [...] Dyrektora Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Oddział Terenowy Nr. [...] w W. Postanowieniem z dnia [...] marca 2002 roku numer [...] Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. przywrócił P. S. termin do złożenia odwołania od decyzji z [...] maja 2000 roku numer [...] Dyrektora Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. Decyzją z dnia [...] maja 2002 roku numer [...] Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] maja 2000 roku numer [...] Dyrektora Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. Na decyzję z dnia [...] maja 2002 roku numer [...] Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł P. S. Skarżący domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji podniósł, że organ administracji publicznej błędnie naliczył wysokość przysługującego świadczenia, bowiem brał pod uwagę okres czasu od dnia 24 sierpnia 1999 roku, a nie od daty zawarcia umowy najmu, to jest od dnia 1 sierpnia 1999 roku. Ponadto skarżący podniósł, że dla zawarcia umowy najmu konieczne jest uzyskanie wiadomości, iż właściwe organy wyrażają zgodę na pokrycie kosztów najmu lokalu mieszkalnego i dopiero wówczas istnieje podstawa do zawarcia umowy najmu tegoż lokalu mieszkalnego. W odpowiedzi na skargę Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej podtrzymał swoją argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest na tyle zasadna, że skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji. W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na dwa zagadnienia o charakterze procesowym . Po pierwsze stosownie do treści art.1 i art.2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę-Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz.1271), z dniem 1 stycznia 2004 roku weszły w życie przepisy ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Po drugie z treści art.97 § 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę-Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika jednoznacznie, że sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i w których postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ponadto podkreślić należy, że stosownie do treści art.134 § 1 w/w ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi. W związku z powyższym podnieść należy, że wniosek P. S. z 28 marca 2000 roku miał na celu stwierdzenie nieważności decyzji z [...] sierpnia 1999 roku numer [...] Dyrektora Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Oddział Terenowy Nr. [...] w W. w części dotyczącej naliczenia świadczenia finansowego od dnia 24 sierpnia 1999 roku. Poza sporem pozostaje okoliczność, że decyzja organu I instancji z [...] maja 2000roku numer [...] odmawia wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] sierpnia 1999 roku numer [...] Dyrektora Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Oddział Terenowy Nr. [...] w W.. Natomiast w orzecznictwie dominuje pogląd według, którego organ administracji publicznej nie może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, uzasadniając odmowę brakiem podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji wymienionych w art.156 § 1 k.p.a. Należy pamiętać o tym, iż istnieje zasadnicza różnica pomiędzy odmową wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności, a odmową stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej. Zgodnie z treścią art.157 § 3 k.p.a. odmowa wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji następuje tylko wówczas, gdy żądanie zostało wniesione przez osobę, która nie jest stroną w sprawie albo gdy wniosek pochodzi od strony nie mającej zdolności do czynności prawnych. Oznacza to, że, odmowę wszczęcia postępowania nadzorczego winno poprzedzać postępowanie wyjaśniające, dotyczące kwestii formalnych związanych z ustaleniem, czy wniosek o stwierdzenie nieważności pochodzi od podmiotu mającego w tej sprawie przymiot strony i czy osoba ta posiada zdolność do czynności prawnych ( vide wyrok NSA z 20.12.1994 r. I SA 1143/93, ONSA 3/95, poz.145, wyrok NSA z 8.11.1995 r III S.A. 182/95, ONSA 4/96, poz.167). W rozpoznawanej sprawie organ administracji publicznej odmawiając wszczęcia postępowania nadzorczego, uzasadnił to rozstrzygnięcie brakiem podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej. Jednocześnie poza sporem pozostaje okoliczność ( tego nie kwestionuje organa administracji publicznej), że skarżący jest stroną postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z [...] sierpnia 1999 roku numer [...] Dyrektora Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Oddział Terenowy Nr. [...] w W., a więc wniosek o stwierdzenie nieważności pochodzi od podmiotu uprawnionego, posiadającego zdolność do czynności prawnych. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art.145 § 1 pkt.1 c, art.152, art.200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz.1270) w związku z art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz.1271) orzekł, jak w sentencji wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI