II SA/Rz 356/25

II SA/Rz 356/25 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2025-09-11
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-03-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Jarosław Szaro /przewodniczący/
Małgorzata Niedobylska /sprawozdawca/
Piotr Popek
Symbol z opisem
6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Kara administracyjna
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 988
art. 2 pkt 35a, art. 64 ust. 2
Ustawa z dnia  20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 572
art. 7, art. 77 § 1 i art. 80, art. 81a § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Jarosław Szaro, Sędzia WSA Małgorzata Niedobylska /spr./, Sędzia WSA Piotr Popek, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 września 2025 r. sprawy ze skargi T. H. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z dnia 22 stycznia 2025 r. nr 1801-IGC.4802.39.2024 w przedmiocie kary za przejazd po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Podkarpackiego Urzędu Celno-Skarbowego w Przemyślu z 31 października 2024 r. nr 408000-CZC1.4802.1100.2024, 2) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie na rzecz skarżącego T. H. kwotę 450 (czterysta pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
T.H. (dalej: Przewoźnik/Skarżący) poddał kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie (dalej: DIAS/organ odwoławczy) z 22 stycznia 2025r. nr 1801-IGC.4802.39.2024. Utrzymano nią w mocy decyzję Naczelnika Podkarpackiego Urzędu Celno-Skarbowego w [...] z 31 października 2024 r. nr 408000-CZC1-1.4802.1100.2024, którą nałożono na Przewoźnika karę pieniężną w wysokości 15.000 zł za wykonywanie przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia odpowiedniej kategorii.
Z okoliczności faktycznych sprawy ustalonych przez organy wynikało, że 22 maja 2023 r. funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej przeprowadzili w Oddziale Celnym w [...] kontrolę wyjeżdżającego z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej pojazdu członowego składającego się z trzyosiowego ciągnika siodłowego marki [...] nr rej. [...] i czteroosiowej naczepy ciężarowej marki [...] nr rej. [...]. Skontrolowanym pojazdem przewożony był towar niepodzielny w postaci używanej koparki marki [...] Pojazdem tym przewoźnik - Firma "T." T.H., wykonywał międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy.
W wyniku kontroli, tj. ważenia masy całkowitej i dynamicznego obciążenia osi oraz pomiaru długości, wysokości i szerokości ww. pojazdu członowego, stwierdzono przekroczenie dopuszczalnej normy nacisku na grupie osi ciągnika siodłowego wchodzącego w skład pojazdu członowego o 300kg/1,58% (dopuszczalna norma - 19t), przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu członowego o 17200kg/43,00% (dopuszczalna norma - 40t), przekroczenie dopuszczalnej szerokości pojazdu członowego z ładunkiem o 85cm/33,33% (dopuszczalna norma 255cm), przekroczenie dopuszczalnego wystawania ładunku z lewej strony o 17cm i z prawej strony o 22cm (dopuszczalna norma do 23cm z każdej strony) oraz przekroczenie dopuszczalnej wysokości pojazdu z ładunkiem o 30cm/7,50% (dopuszczalna norma do 4m). W wyniku ponownego pomiaru masy całkowitej i dynamicznego obciążenia osi oraz pomiaru długości, wysokości i szerokości, stwierdzono przekroczenie dopuszczalnej normy nacisku na 4 osi o 100kg/1,11% (dopuszczalna norma - 9t) i 5 osi o 200kg/2,22% (dopuszczalna norma - 9t), które były składowymi grupy osi naczepy ciężarowej, przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu członowego o 17250kg/43,13%, przekroczenie dopuszczalnej szerokości pojazdu członowego z ładunkiem o 85cm/33,33%, przekroczenie dopuszczalnego wystawania ładunku z lewej strony o 17cm i z prawej strony o 22 cm oraz przekroczenie dopuszczalnej wysokości pojazdu z ładunkiem o 30cm/7,50%.
Uzyskane parametry wskazywały, że pojazd jest nienormatywny, a przejazd nim wymaga zezwolenia kategorii V na przejazd pojazdu nienormatywnego. W trakcie kontroli kierowca pojazdu okazał zezwolenie kategorii IV, wydane przez Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad na okres 6 miesięcy w terminie od 9 grudnia 2022 r. do 9 czerwca 2023 r., ale zdaniem organu przedmiotowe zezwolenie było kategorii niższej, niż wymagana na podstawie wyników kontroli.
Z uwagi na powyższe, decyzją z dnia 31 października 2024 r. Naczelnik Podkarpackiego Urzędu Celno-Skarbowego w [....] nałożył na Przewoźnika karę pieniężną w wysokości 15000 zł w związku z wykonywaniem przewozu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia odpowiedniej kategorii, tj. kategorii V. Jako podstawę prawną wymiaru kary organ wskazał m.in. przepisy art. 64ea, art.140aa ust.1 i art.140ab ust.1 pkt 3 lit.c) ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2022r., poz.988 ze zm. – dalej: p.r.d.).
W odwołaniu od powyższej decyzji Przewoźnik zarzucił naruszenie:
- § 27 ust. 2 w zw. z § 8 oraz § 9 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 25 września 2007 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu, oraz szczegółowego zakresu badań i sprawdzeń wykonanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych, przez ich niezastosowanie w sprawie, przejawiające się przeprowadzeniem ważenia pojazdu w miejscu, co do którego nie wyznaczono rzeczywistego spadku wzdłużnego i poprzecznego, jak również nie sprawdzono dopuszczalnego miejscowego odchylenia płaszczyzny strefy ważenia,
- § 1 pkt 1 oraz zapisów tabeli nr 1, załącznika nr 1 ww. rozporządzenia, przez nieuwzględnienie dopuszczalnego błędu pomiarowego i wydanie decyzji o nałożeniu kary w związku z przekroczeniem nacisku osi o wartość mniejszą, niż minimalny błąd pomiarowy wagi tam określony.
W uzasadnieniu wskazano, że protokół ważenia kontrolowanego pojazdu w dniu 22 maja 2023 r. nie może stanowić podstawy do nałożenia kary pieniężnej, ponieważ proces ważenia odbywał się z naruszeniem ww. przepisów. W aktach sprawy brak dokumentu wskazującego, że został dokonany odbiór geodezyjny punktu kontrolnego znajdującego się na przejściu granicznym w [...], a ponadto przy ustalaniu wyniku ważenia należało uwzględnić granicę błędu wynoszącą 4% dla użytej w czasie kontroli wagi. Gdyby błąd pomiaru został uwzględniony, to nie zostałoby wykazane przekroczenie nacisku na grupie osi ciągnika siodłowego wchodzącego w skład pojazdu członowego, a w konsekwencji pojazd nie zostałby uznany za nienormatywny, ponieważ pozostałe parametry skontrolowanego pojazdu mieściły się zakresie posiadanego zezwolenia kategorii IV.
Powołaną wyżej decyzją z 22 stycznia 2025r. Dyrektor izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Zdaniem DIAS, prawidłowo organ I instancji uznał, że kontrolowany pojazd był pojazdem nienormatywnym w rozumieniu przepisów prawa o ruchu drogowym. Jak wynika z akt sprawy oraz obowiązujących przepisów prawa, szerokość skontrolowanego pojazdu członowego z ładunkiem przekroczyła dopuszczalną normę (255cm) o 85cm/33,33%. Dodatkowo nastąpiło przekroczenie dopuszczalnego wystawania ładunku z lewej strony o 17 cm i z prawej strony o 22cm (przy dopuszczalnym limicie po 23cm z każdej strony) oraz przekroczenie dopuszczalnej wysokości pojazdu z ładunkiem (4m) o 30cm/7,50%, natomiast dopuszczalna masa całkowita pojazdu (40 t) została przekroczona o 17200kg/43%. Ponadto nastąpiło przekroczenie dopuszczalnych limitów nacisku na grupie osi ciągnika siodłowego wchodzącego w skład pojazdu członowego o 300kg (przekroczenie o 1,58%) przy dopuszczalnym przewidzianym przepisami prawa nacisku grupy osi wynoszącym 19 ton.
Organ odwoławczy podniósł, że ustalone w wyniku kontroli rzeczywiste parametry kontrolowanego pojazdu, zgodnie z załącznikiem nr 1 do ustawy Prawo o ruchu drogowym, zakwalifikowały pojazd jako nienormatywny kategorii V. Tym samym właściwym dokumentem, uprawniającym do poruszania po drodze publicznej, było zezwolenie kategorii V, przewoźnik zaś dysponował zezwoleniem kategorii IV, a więc niższej niż wymagana. Jednocześnie z akt sprawy wynika, że kontrolowanym pojazdem przewożony był ładunek niepodzielny. Zgodnie z art. 64ea p.r.d., w przypadku wykonywania przejazdu pojazdem nienormatywnym na podstawie zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, kategorii innej niż wymagana albo na podstawie zezwolenia kategorii V z przekroczonymi parametrami technicznymi pojazdu lub zespołu pojazdów wskazanymi w tym zezwoleniu, przejazd pojazdu nienormatywnego uznaje się za wykonywany bez zezwolenia. Uzasadniało to nałożenie kary pieniężnej w wysokości 15000zł, na podstawie art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit.c) p.r.d.
Odnosząc się do zarzutów odwołania DIAS wskazał, że użyta w toku kontroli samochodowa waga dynamiczna marki [...], numer fabryczny EWP- 08/2014, była przeznaczona do pomiaru nacisków osi i sumarycznej masy pojazdu, co wynika jednoznacznie z wystawionego przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w Krakowie świadectwa legalizacji ponownej z 5 października 2022 r. Wydane świadectwo legalizacji ponownej wagi oznacza zatem, że waga spełnia wszystkie wymagania określone powyższym rozporządzeniem, w tym dotyczące prawidłowego zainstalowania wagi w miejscu użytkowania, zatwierdzonego przez odpowiedniego geodetę. Ważne świadectwo legalizacji wagi stacjonarnej świadczy o tym, że zarówno waga, jak i stanowisko pomiarowe (strefa ważenia) spełniają wszelkie wymogi metrologiczne i umożliwiają dokonywanie właściwych i wiarygodnych pomiarów. Stosując zatem wagę z ważną legalizacją, zasadnym jest przyjęcie jako wyniku pomiaru wskazań wagi, bez dodatkowych interpretacji tego wyniku związanych z analizą błędu pomiaru. Błędy graniczne to kryteria, które są badane przez organ administracji metrologicznej wydający świadectwo legalizacji, a nie kryteria prawidłowego użytkowania urządzeń pomiarowych. Wprawdzie zgodnie z § 20 ust. 1 ww. rozporządzenia przy pomiarze obciążenia osi rozróżnia się cztery klasy dokładności wag, a dla klasy dokładności wagi D (jak w niniejszej sprawie) przewidziano dla zatwierdzenia typu legalizacji wagi odchylenie ±2%, natomiast dla użytkowania wagi - odchylenie ±4%, lecz nie oznacza to konieczności korygowania każdego wyniku pomiaru o wskazane wyżej odchylenia dopuszczalne. Dlatego też, jako podstawę nakładania kar pieniężnych w przypadku stwierdzenia przejazdu pojazdu nienormatywnego w zakresie nacisków osi, przyjmowana jest wartość nacisku podana przez wagę, bez dodatkowych interpretacji tego wyniku związanych z analizą błędów pomiaru. Przyjęte stanowisko zbieżne jest z opinią Głównego Urzędu Miar wyrażoną w pismach z 19 marca 2021 r. i z 13 marca 2024 r.
Organ zaznaczył, że przewoźnik nie wykazał okoliczności, które uwalniałyby go od odpowiedzialności za stwierdzone naruszenie.
W skardze skierowanej do tut. Sądu Przewoźnik domagając się uchylenia wydanych decyzji organów obu instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania, zarzucił naruszenie:
I. przepisów materialnych, tj. § 27 ust. 2 w zw. z § 8 oraz § 9 usta. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 25 września 2007r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu, oraz szczegółowego zakresu badań i sprawdzeń wykonanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych, poprzez ich niezastosowanie w sprawie, przejawiające się przeprowadzeniem ważenia pojazdu strony w miejscu co do którego nie wyznaczono rzeczywistego spadku wzdłużnego i poprzecznego, jak również nie sprawdzono dopuszczalnego miejscowego odchylenia płaszczyzny strefy ważenia,
II. przepisów materialnych, tj. § 1 pkt 1 oraz zapisów tabeli nr 1, załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 25 września 2007r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu, oraz szczegółowego zakresu badań i sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych, poprzez nieuwzględnienie dopuszczalnego błędu pomiarowego określonego we wskazanej tabeli i nałożenie kary w związku z przekroczeniem nacisku osi o wartość mniejszą, niż minimalny błąd pomiarowy wagi tam określony.
W uzasadnieniu Skarżący podniósł, że ważenie kontrolowanego pojazdu przeprowadzone w dniu 22 maja 2023r. dokonane zostało z naruszeniem ww. przepisów, więc jego wynik nie może stanowić podstawy wydania decyzji o nałożeniu kary. Dopuszczalny błąd pomiarowy określony przez producenta na poziomie 4% to dopuszczalny błąd pomiarowy przy pomiarach nacisków osi w użytkowaniu wag, zatem uzyskanie 19 300 kg przy pomiarze nacisku spornej podwójnej osi napędowej oznacza, że w rzeczywistości ta wielkość kształtuje się na poziomie 19 300 kg +/- 4% Organy nie uwzględniły dopuszczalnego błędu granicznego w użytkowaniu wag użytych do kontroli, choć powinny, na co wskazuje orzecznictwo sądów administracyjnych. Uznać więc należy, że w aktach sprawy nie ma w istocie żadnego dowodu na to, iż nacisk spornej osi przekraczał 19 000 kg, stanowiących wartość normatywną. Reszta parametrów wagowych i wymiarowych "objęta" była natomiast posiadanym przez stronę i ważnym na dzień kontroli zezwoleniem kategorii IV.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługiwała na uwzględnienie, choć nie wszystkie sformułowane w niej zarzuty okazały się zasadne. Kontrolowane decyzje wydano z naruszeniem przepisów postępowania w zakresie ustaleń faktycznych oraz przepisów prawa materialnego odnośnie do sposobu interpretacji wyników pomiaru/wskazania wagi, co w świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935) wymagało uchylenia zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji.
Z dotychczasowych ustaleń faktycznych organów wynikało, że szerokość skontrolowanego pojazdu członowego z ładunkiem przekroczyła dopuszczalną normę (255cm) o 85cm/33,33%. Dodatkowo nastąpiło przekroczenie dopuszczalnego wystawania ładunku z lewej strony o 17 cm i z prawej strony o 22cm (przy dopuszczalnym limicie po 23cm z każdej strony) oraz przekroczenie dopuszczalnej wysokości pojazdu z ładunkiem (4m) o 30cm/7,50%, natomiast dopuszczalna masa całkowita pojazdu (40 t) została przekroczona o 17200kg/43%. Ponadto nastąpiło przekroczenie dopuszczalnych limitów nacisku na grupie osi ciągnika siodłowego wchodzącego w skład pojazdu członowego o 300kg (przekroczenie o 1,58%) przy dopuszczalnym przewidzianym przepisami prawa nacisku grupy osi wynoszącym 19 ton. Na tej podstawie kontrolowany pojazd uznano za nienormatywny w rozumieniu art. 2 pkt 35a p.r.d. Ponieważ Skarżący nie posiadał zezwolenia odpowiedniej kategorii na przejazd pojazdu nienormatywnego (V), nałożono na niego karę pieniężną w wysokości przewidzianej za brak zezwolenia kategorii V.
Zgodnie z obowiązującym stanem prawnym, korzystanie z dróg publicznych w Polsce regulowane jest przepisami przede wszystkim ustawami - Prawo o ruchu drogowym oraz o drogach publicznych. Zawarte w tych aktach prawnych normy jako zasadę przewidują poruszanie się po drogach publicznych wyłącznie pojazdów nienaruszających określonych dla nich nacisków osi, wymiarów lub masy całkowitej. Zgodnie z art. 2 pkt 35a p.r.d. za pojazd nienormatywny uznaje się pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku, wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy. Z art. 64 ust. 1 p.r.d. wynika, że ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem m.in. uzyskania odpowiedniego zezwolenia. W art. 64 ust. 2 p.r.d. postanowiono natomiast o zakazie przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny z wyłączeniem pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I lub kategorii II.
Skarżący podnosił w toku postępowania dwie zasadnicze kwestie: 1) brak dowodów wskazujących na to, że został dokonany odbiór geodezyjny punktu kontrolnego znajdującego się na przejściu granicznym w [...] 2) błąd pomiaru i niezastosowanie wskaźnika korekty przy interpretacji wyniku.
Odnośnie do pierwszego ze wskazanych zagadnień Sąd uznał, że stanowisko Skarżącego jest bezpodstawne. Powołany w skardze przepis § 27 ust. 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 25 września 2007 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu, oraz szczegółowego zakresu badań i sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych (Dz. U. z 2007 r. Nr 188, poz. 1345 – dalej: rozporządzenie z 25 września 2007r.) stanowi, że geometria powierzchni strefy ważenia oraz powierzchni poza strefą ważenia, w zakresie o którym mowa w § 8 i § 9 ust. 1 i 2, powinna być opisana i udokumentowana. W myśl § 28 tego rozporządzenia, badania i sprawdzenia wykonywane podczas prawnej kontroli metrologicznej wagi przeprowadza się w miejscu jej użytkowania. Podczas badań sprawdza się dokumentację techniczno-konstrukcyjną zgłoszonej do badań wagi, przeprowadza się badania egzemplarza wagi, a także spełnienie wymagań odnośnie do właściwego zainstalowania, zgodnego z wymaganiami dotyczącymi w szczególności wypoziomowania powierzchni jezdni, strefy ważenia i strefy poza strefą ważenia (§ 29 ust.1 pkt 1 i pkt 3 lit. j) rozporządzenia z 27 września 2007r.).
Dokumenty opisujące geometrię strefy ważenia i powierzchni poza tą strefą sporządza się i przedstawia w procesie legalizowania urządzenia pomiarowego. Wystawienie świadectwa legalizacji pierwotnej i dopuszczenie wagi do użytkowania na przejściu granicznym w [...] oznaczało, że została ona prawidłowo zainstalowana, a potwierdza to ważne w dniu ważenia świadectwo legalizacji ponownej. Jak zasadnie stwierdził DIAS, ważne świadectwo legalizacji wagi stacjonarnej świadczy o tym, że zarówno waga, jak i stanowisko pomiarowe (strefa ważenia) spełniają wszelkie wymogi metrologiczne i umożliwiają dokonywanie właściwych pomiarów.
Za zasadne Sąd uznał natomiast zarzuty Skarżącego odnośnie do interpretacji wyników ważenia pojazdu. O ile wynik pomiaru jako taki nie może być kwestionowany, ponieważ wynikał ze wskazania posiadającej świadectwo legalizacji wagi, o tyle ostatecznie przyjętą wartość Sąd uznał za ustalenie co najmniej przedwczesne. Było ono wynikiem naruszenia n/w przepisów w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jak dotychczas, nie wykazano w sposób prawidłowy, czyniący zadość kodeksowej zasadzie prawdy obiektywnej i obowiązkowi dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego (art. 7 k.p.a.), że Skarżącemu należy przypisać odpowiedzialność za naruszenie przepisów p.r.d. Nie uwzględniając przepisów rozporządzenia, otrzymanego wyniku pomiaru nie poddano interpretacji przy uwzględnieniu przewidzianego w tym akcie prawnym wskaźnika korekty tzw. błędu granicznego. Nie wykazano więc ponad wszelką wątpliwość, że do przypisanego Przewoźnikowi naruszenia faktycznie doszło.
Ponieważ kontrolowane decyzje dotyczą wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej, to nie może być jakichkolwiek wątpliwości co do ustaleń faktycznych świadczących o naruszeniu prawa. W sytuacji Skarżącego chodzi o zapewnienie takiego stopnia pewności pomiaru, który nie będzie pozostawiać wątpliwości, że uzyskane rezultaty są prawidłowe i mogą służyć jako wystarczający materiał do stwierdzenia wystąpienia przekroczenia, z którym wiąże się sankcja administracyjna. Dlatego wymaga zaznaczenia, że to, że użyta do pomiaru waga posiadała ważne świadectwo legalizacyjne nie oznacza, że wskazywany przez nią wynik ważenia jest ostatecznym dowodem na stwierdzenie naruszenia prawa i każdy wykonany przy jej użyciu pomiar odpowiada wartości rzeczywistego nacisku osi pojazdu na podłoże. Świadczą zresztą o tym wykonane pomiary, w których wartości między pierwszym i drugim ważeniem na poszczególnych osiach naczepy istotnie się różnią. Gdyby zaś uwzględnić tolerancję 4%, to parametry pojazdu mieściłyby się w zakresie wartości określonych w zezwoleniu kategorii IV, którym Przewoźnik dysponował.
Wagi samochodowe służące do ważenia pojazdów w ruchu klasyfikowane są do różnych klas dokładności z punktu widzenia ich precyzji (dokładności). Okoliczność ta, jak trafnie podnosił Skarżący, powinna zostać uwzględniona podczas analizy (interpretacji) wyniku pomiaru, ponieważ wskazują na nią przepisy ww. rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 25 września 2007 r. Wyróżniono w nim 4 klasy wag, odnośnie do których w załączniku nr 1 do rozporządzenia określono poziom dopuszczalnych odchyleń. Dla wagi klasy D odchylenie dopuszczalne w % skorygowanego obciążenia osi i osi wielokrotnej od skorygowanego obciążenia osi lub osi wielokrotnej pojazdu kontrolnego innego niż dwuosiowy podczas ważenia dynamicznego, przy użytkowaniu wagi określono na ±4%. Trudno bowiem oczekiwać, aby waga, zainstalowana w różnych miejscach i warunkach, dokonywała takich samych pomiarów (tak precyzyjnych), jak waga działająca w warunkach laboratoryjnych z prawidłowym wzorcem masy, bez wpływu na wynik pomiaru czynników zewnętrznych. Organy tego postanowienia rozporządzenia nie uwzględniły przy interpretacji wskazań wagi.
Za nieprawidłowe Sąd uznał stanowisko organu odwoławczego, że otrzymany wynik ważenia nie powinien być poddany korekcie, ponieważ stosowne błędy graniczne zostały już uwzględnione przy legalizacji wagi. Gdyby tak miało być, że każdy otrzymany wynik ważenia jest autentyczny, to prawny podział wag na klasy nie miałby racji bytu, skoro po otrzymaniu świadectwa legalizacji każda waga wskazywałaby wynik odzwierciedlający rzeczywiste obciążenie. Tak jednak nie jest, a twierdzenie, że żaden przepis prawa nie przewiduje korygowania wyników pomiarów dokonywanych w trakcie kontroli pojazdów, jest nieprawidłowe i stanowi naruszenie przepisów zawartych w załączniku ww. rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 25 września 2007 r. Wyróżnia ono zarówno wartości błędów podczas legalizacji wagi, jak i podczas użytkowania. Z klasy użytej wagi wynika, że może dochodzić w trakcie pomiarów dokonywanych w różnych warunkach do odchyleń, które mieszczą się granicach prawnie dopuszczalnych błędów. Bez uwzględnienia przewidzianego w rozporządzeniu wskaźnika korekty wyniku pomiaru nie można w sposób niewątpliwy przypisać przewoźnikowi naruszenia, jeżeli wskazane przez wagę przekroczenie dopuszczanych wartości mieści się w granicach tzw. błędu granicznego. Korekta taka czyni również zadość rozstrzyganiu wątpliwości natury faktycznej na korzyść podmiotu administrowanego, stosownie do art. 81a § 1 k.p.a. oraz art. 10 ust. 2 ustawy – Prawo przedsiębiorców (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego o sygn. akt II GSK 705/24, II GSK 2135/23, II GSK 315/21, II GSK 2094/22, II GSK 737/23, II GSK 472/24, II GSK 315/21), zwłaszcza gdy wynik pomiaru ma charakter graniczny.
Powołane przez DIAS pisma Głównego Urzędu Miar nie stanowią źródła prawa, a zajęte w nich stanowisko jest sprzeczne z aktualnym orzecznictwem sądów administracyjnych (por. np. wyroki NSA z 28 sierpnia 2024 r., sygn. akt II GSK 472/24, z 16 października 2024 r., sygn. akt II GSK 705/24 i z 12 czerwca 2025r. sygn. akt II GSK 2389/24, wyrok WSA w Olsztynie z 24 czerwca 2025r. sygn. akt II SA/Ol 284/25 - publ.: orzeczenia.nsa.gov.pl, CBOSA).
Wyraźnego podkreślenia wymaga, że dokonując pomiaru mającego służyć jako dowód w sprawie o ukaranie podmiotu wykonującego przejazd, organ ma obowiązek zapewnić narzędzia pomiarowe posiadające nie tylko wymagane urzędowe potwierdzenie prawidłowości i powtarzalności uzyskiwanych wyników w zbliżonych warunkach, ale i to, aby uzyskany wynik był wynikiem rzeczywistym (por. wyroki NSA o sygn. akt II GSK 2223/15, II GSK 1204/20). Tymczasem stanowisko organu, że otrzymane wyniki uwzględniały już taką korektę, nie poddaje się weryfikacji, ponieważ nie jest wiadome, czy była to korekta in plus czy in minus i czy użyta waga zapewniała taką korektę. Dlatego w warunkach granicznych, z którymi organy miały do czynienia w okolicznościach sprawy, akceptacja wyniku ważenia powinna być poprzedzona jego interpretacją, a w razie wątpliwości powinny one zostać rozstrzygnięte na korzyść podmiotu wykonującego przejazd o wartości błędów granicznych, o których mowa w ww. rozporządzeniu Ministra Gospodarki z dnia 25 września 2007 r. Wadą dotychczasowego postępowania było oparcie rozstrzygnięcia wyłącznie na wyniku pomiaru i powołanie się na świadectwo legalizacji ponownej, a odrzucenie potrzeby wyjaśnienia oraz ewentualnego uwzględnienia dopuszczalnych prawnie błędów pomiaru wagi.
Z podanych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) oraz art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., Sąd orzekł jak w sentencji.
Ponownie rozpoznając sprawę organy uwzględnią powyższe uwagi co do konieczności poddania uzyskanego wyniku interpretacji przy uwzględnieniu klasy użytej do pomiaru wagi oraz przewidzianego dla niej wskaźnika korekty. W razie takiej potrzeby organ zasięgnie informacji u producenta wagi co do jej specyfikacji i występujących dopuszczalnych błędów pomiarów, które będzie zobowiązany uwzględnić na korzyść strony.
O kosztach postępowania sądowego, w wysokości poniesionego wpisu od skargi, orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.