II SA/Rz 350/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w RzeszowieRzeszów2025-06-18
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlaneroboty budowlanewstrzymanie budowytymczasowy obiekt budowlanypozwolenie na budowęzgłoszenie budowylegalizacja budowynadzór budowlanysamowola budowlana

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych tymczasowego obiektu handlowego, uznając, że wymagał on pozwolenia na budowę, a nie zgłoszenia.

Skarżący kwestionował postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych tymczasowego obiektu handlowego, twierdząc, że spełnia on warunki zwolnienia z pozwolenia na budowę i wymagał jedynie zgłoszenia. Sąd administracyjny uznał jednak, że obiekt, posadowiony na luźnych płytach betonowych i niebędący trwale związany z gruntem, jest tymczasowym obiektem budowlanym wymagającym pozwolenia na budowę, a jego budowa bez takiego pozwolenia skutkuje zastosowaniem procedury legalizacyjnej i wstrzymaniem robót. Sąd podzielił stanowisko organów nadzoru budowlanego co do kwalifikacji obiektu i sposobu obliczenia opłaty legalizacyjnej.

Sprawa dotyczyła skargi R. K. na postanowienie Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PWINB) utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) o wstrzymaniu robót budowlanych przy budowie tymczasowego obiektu budowlanego o funkcji handlowej. Obiekt ten, o wymiarach 2,00m x 3,06m, wykonany w konstrukcji drewnianej, posadowiony był na luźno ułożonych płytach betonowych, nie posiadał fundamentów i nie był trwale związany z gruntem. Skarżący twierdził, że obiekt spełnia warunki art. 29 ust. 1 pkt 7 Prawa budowlanego (wymaga jedynie zgłoszenia) i kwestionował wysokość naliczonej opłaty legalizacyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę, podzielając stanowisko organów nadzoru budowlanego. Sąd uznał, że obiekt, ze względu na sposób posadowienia i brak trwałości związania z gruntem, jest tymczasowym obiektem budowlanym w rozumieniu art. 3 pkt 5 P.b., który wymagał uzyskania pozwolenia na budowę, a nie zgłoszenia. Budowa bez wymaganego pozwolenia skutkuje zastosowaniem art. 48 ust. 1 P.b., w tym wstrzymaniem robót budowlanych. Sąd potwierdził również prawidłowość sposobu obliczenia opłaty legalizacyjnej zgodnie z art. 49d ust. 1 pkt 1 P.b. w związku z art. 59f P.b., odrzucając argumentację skarżącego dotyczącą zastosowania innych przepisów.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, wymaga pozwolenia na budowę, ponieważ nie jest trwale związany z gruntem i nie spełnia warunków zwolnienia z obowiązku uzyskania pozwolenia.

Uzasadnienie

Obiekt nie posiada fundamentów, jest posadowiony na luźnych płytach betonowych, co oznacza, że nie jest trwale związany z gruntem. Spełnia definicję tymczasowego obiektu budowlanego, który wymaga pozwolenia na budowę, chyba że spełnia specyficzne warunki określone w art. 29 P.b., czego w tym przypadku nie stwierdzono.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (5)

Główne

P.b. art. 48 § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Podstawa do wstrzymania budowy obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.

P.b. art. 49d § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Zasady obliczania opłaty legalizacyjnej dla budowy wymagającej pozwolenia na budowę.

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia nieuzasadnionej skargi.

Pomocnicze

P.b. art. 3 § pkt 5

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Definicja tymczasowego obiektu budowlanego.

K.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Obiekt budowlany posadowiony na luźnych płytach betonowych nie jest trwale związany z gruntem i stanowi tymczasowy obiekt budowlany wymagający pozwolenia na budowę. Budowa tymczasowego obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę uzasadnia zastosowanie procedury z art. 48 P.b., w tym wstrzymanie robót. Prawidłowe obliczenie opłaty legalizacyjnej zgodnie z art. 49d ust. 1 pkt 1 P.b. w związku z art. 59f P.b.

Odrzucone argumenty

Obiekt spełnia warunki art. 29 ust. 1 pkt 7 P.b. i wymaga jedynie zgłoszenia. Opłata legalizacyjna powinna być niższa, zgodnie z innymi przepisami.

Godne uwagi sformułowania

Cecha trwałego połączenia z gruntem sprowadza się do posadowienia obiektu na tyle trwale, by zapewnić mu stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym, mogącym go zniszczyć lub spowodować przesunięcie czy przemieszczenie w inne miejsce. Obiekt, którego dotyczy sprawa nie posiada fundamentów, gdyż jest posadowiony na płytkach betonowych położnych luźno na gruncie, a zatem nie jest budynkiem.

Skład orzekający

Piotr Godlewski

przewodniczący

Stanisław Śliwa

sprawozdawca

Maria Mikolik

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących tymczasowych obiektów budowlanych, wymogu pozwolenia na budowę oraz zasad obliczania opłat legalizacyjnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego przypadku tymczasowego obiektu budowlanego o funkcji handlowej, posadowionego w określony sposób.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu samowoli budowlanej i interpretacji przepisów Prawa budowlanego, co jest interesujące dla prawników specjalizujących się w tej dziedzinie.

Tymczasowy obiekt handlowy bez pozwolenia na budowę – kiedy wystarczy zgłoszenie, a kiedy grozi wstrzymanie robót?

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Rz 350/25 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2025-06-18
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-03-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Maria Mikolik
Piotr Godlewski /przewodniczący/
Stanisław Śliwa /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 725
art. 3 pkt 5, art. 48 ust. 1 pkt 1, art. 49d ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Piotr Godlewski Sędziowie NSA Stanisław Śliwa /spr./ WSA Maria Mikolik po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 18 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi R. K. na postanowienie Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z dnia 22 stycznia 2025 r. nr OA.7722.25.4.2024 w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych – skargę oddala –
Uzasadnienie
Podkarpacki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie (PWINB), postanowieniem z 22 stycznia 2025 r. nr OA.7722.25.4.2024, utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] (PINB)
z 9 grudnia 2024 r. w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych, w podstawie prawnej podając art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), zwanej dalej "K.p.a.".
Z ustaleń Organu I instancji dokonanych podczas kontroli przeprowadzonej w dniu 17 września 2024 r. wynikało, że na działce nr [...] w miejscowości P., stanowiącej własność "P." Sp. z o.o. z siedzibą w P. znajduje się obiekt budowlany wykonany w konstrukcji drewnianej oraz wiata również wykonana w konstrukcji drewnianej. Na działce tej prowadzona jest też budowa budynku handlowo-usługowego. Przedmiotem postępowania w sprawie Organ uczynił obiekt budowlany wykonany w konstrukcji drewnianej z krawędziaków o różnych przekrojach, który został posadowiony na płytkach betonowych, ułożonych luźno na gruncie. Przedmiotowy obiekt przykryty jest dachem dwuspadowym, pokrytym blachodachówką, ściany obiektu obite są deską elewacyjną. Nie posiada on żadnych instalacji. W dniu kontroli wewnątrz obiektu znajdowały się przedmioty przeznaczone do handlu typu: zabawki, drobiazgi. Wymiary zewnętrzne obiektu wynoszą 2,00m x 3,06m, wysokość w szczycie wynosi 2,95m, natomiast wysokość w okapie wynosi 2,46m. Obiekt zlokalizowany jest w odległości 4,33m od krawędzi jezdni.
Według oświadczenia R. K. (dalej: "Skarżący") jest on inwestorem przedmiotowego obiektu, a postawiony on został w czerwcu 2023 r. Skarżący nie posiada dokumentów w postaci zgłoszenia czy pozwolenia na budowę. Dokumentów takich nie odnaleziono także w zasobach Starostwa Powiatowego w [...].
PINB stwierdził, że przedmiotowy obiekt należy uznać za obiekt budowlany tymczasowy w rozumieniu art. 3 pkt 5 ustawy z 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2024 r. poz. 725 z późn. zm.), określanej następnie jako "P.b.", który wymaga uzyskania pozwolenia na budowę, ponieważ nie spełnia warunków art. 29 ust. 1 pkt 7 P.b. tj. przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu ale nie później niż przed upływem 180 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu. Nie posiada on bowiem fundamentów, a jego konstrukcja ustawiona jest na płytkach betonowych ułożonych luźno na gruncie.
Wobec powyższego, wskazanym postanowieniem z 9 grudnia 2024 r., PINB wstrzymał Skarżącemu roboty budowlane przy budowie obiektu budowlanego. Równocześnie poinformował, że w terminie 30 dni od dnia doręczenia niniejszego postanowienia inwestor, właściciel lub zarządca w/w obiektu budowlanego ma możliwość złożenia wniosku o jego legalizację. W celu uzyskania decyzji o legalizacji koniecznym będzie wniesienie opłaty legalizacyjnej, której zasady obliczenia określone są w art. 49d ust. 1 pkt 1 P.b. Opłatę tę Organ wyliczył na kwotę 125 000 zł.
Skarżący złożył zażalenie na powyższe postanowienie. Zakwestionował stanowisko PINB o zaliczeniu obiektu, którego dotyczy sprawa do tymczasowych obiektów budowlanych w sytuacji, gdy spełnia on warunki z art. 29 ust. 1 pkt 7 P.b. Okoliczność tę potwierdza zaświadczenie Wójta Gminy [...] z 14 stycznia 2022 r. wydane dla celów toczącego się postępowania w sprawie legalizacji wiaty o funkcji handlowej i wymiarach zewnętrznych 5,10 m x 2,26 m wykonanej z konstrukcji drewnianej, usytuowanej również na działce nr [...] w P. Zaświadczenie to stwierdza, że działka ta w Miejscowym Planie Zagospodarowania Przestrzennego [....] położona jest na terenach oznaczonych 4 UH- tereny zabudowy usługowej gdzie przeznaczeniem podstawowym są obiekty służące obsłudze pacjentów i turystów wraz z obiektami towarzyszącymi. Niezależnie od tego, Organ nieprawidłowo wyliczył opłatę legalizacyjną, do której winien mieć zastosowanie art. 49d ust. 2 pkt 2 P.b. tak jak w przypadku wskazanej wyżej wiaty o funkcji handlowej i wymiarach zewnętrznych 5,10 m x 2,26 m, usytuowanej na tej samej działce nr [...] i wobec której obowiązuje ten sam zapis w MPZP, dla której PINB obliczył opłatę legalizacyjną w wysokości 5000 zł.
Postanowieniem z dnia 22 stycznia 2025 r. PWINB utrzymał w mocy kwestionowane postanowienie. W jego ocenie, PINB prawidłowo zakwalifikował obiekt o wymiarach zewnętrznych 2,00m x 3,06m i wysokości w szczycie 2,95m, w okapie 2,46m do kategorii tymczasowych obiektów budowlanych, o których mowa w art. 3 pkt 5 P.b. Stosownie do tego przepisu, przez tymczasowy obiekt budowlany należy rozumieć obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przekrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe, przenośne wolnostojące maszty antenowe. Cechami odróżniającymi obiekt budowlany od tymczasowego obiektu budowlanego jest albo czas użytkowania obiektu albo trwałość jego związania z gruntem. Tymczasowy obiekt budowlany ma bądź krótką trwałość użytkowania (krótszą od trwałości technicznej) bądź nie jest trwale związany z gruntem. Oczywiście zawsze musi przy tym odpowiadać cechom obiektu budowlanego, do których zalicza się zarówno budynki, jak i budowle, oraz obiekty małej architektury, zgodnie z definicją obiektu budowlanego zawartą w art. 3 pkt 1 P.b. Cecha trwałego połączenia z gruntem sprowadza się do posadowienia obiektu na tyle trwale, by zapewnić mu stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym, mogącym go zniszczyć lub spowodować przesunięcie czy przemieszczenie w inne miejsce. Zatem o trwałym związaniu obiektu budowlanego z gruntem przesądzają przede wszystkim jego cechy konstrukcyjne, wskazujące, że nie jest on przeznaczony do przenoszenia. Obiekt, którego dotyczy sprawa nie posiada fundamentów, gdyż jest posadowiony na płytkach betonowych położnych luźno na gruncie, a zatem nie jest budynkiem. Nie jest też obiektem małej architektury, przez który – zgodnie z art. 3 pkt 4 P.b. należy rozumieć niewielkie obiekty, a w szczególności: kultu religijnego, jak: kapliczki, krzyże przydrożne, figury (lit. a), posągi, wodotryski i inne obiekty architektury ogrodowej (lit. b), użytkowe służące rekreacji codziennej i utrzymaniu porządku, jak: piaskownice, huśtawki, drabinki, śmietniki (lit. c).
Dalej PWINB podniósł, że w odniesieniu do tymczasowych obiektów budowlanych ani pozwolenia na budowę, ani zgłoszenia nie wymagają jedynie: - obiekty przeznaczone do czasowego użytkowania w trakcie realizacji robót budowlanych, położone na terenie budowy oraz ustawione barakowozy używane przy wykonywaniu robót budowlanych, badaniach geologicznych i pomiarach geodezyjnych (art. 29 ust. 2 pkt 21 P.b.) oraz tymczasowe obiekty budowlane, stanowiące wyłącznie eksponaty wystawowe, niepełniące jakichkolwiek funkcji użytkowych, usytuowane na terenach przeznaczonych na ten cel (art. 29 ust. 2 pkt 22 P.b.).
Przedmiotowy tymczasowy obiekt budowlany nie stanowi obiektu przeznaczonego do czasowego użytkowania w trakcie realizacji robót budowlanych, położonego na terenie budowy czy używanego przy wykonywaniu robót budowlanych, ponieważ nie jest on funkcjonalnie i czasowo powiązany z prowadzonymi robotami budowlanymi na działce nr [...] w P. Obiekt ten ma funkcję handlową. Ponadto, decyzja o pozwoleniu na budowę budynku handlowo-usługowego na działce nr [...] w P. została wydana 19 października 2023 r., a przedmiotowy obiekt został usytuowany na tej działce znacznie wcześniej, bo w czerwcu 2023 r.
PWINB podniósł następnie, że zgłoszeniu podlegają z kolei tymczasowe obiekty budowlane, niepołączone trwale z gruntem i przewidziane do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce - w terminie określonym w zgłoszeniu, nie później niż przed upływem 180 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu (art. 29 ust. 1 pkt 7 Prawa budowlanego). Budowa przedmiotowego obiektu nie została jednakże objęta tą regulacją, bowiem przepis ten zwalnia z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, pod oznaczonymi warunkami, tymczasowe obiekty budowlane, których budowę zgłoszono z trybie art. 30 ust. 2 P.b. W niniejszym przypadku obiekt zrealizowano w czerwcu 2023 r., nie dokonując uprzedniego zgłoszenia. Oznacza to, że jego wzniesienie wymagało uzyskania pozwolenia na budowę, którego inwestor - Skarżący nie posiada.
W przypadku budowy obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganego pozwolenia zastosowanie znajdują przepisy art. 48 P.b., pozwalające zalegalizować powstałą samowolę budowlaną pod warunkiem, że inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego złoży wniosek o legalizację, przedłoży wymagane postanowieniem dokumenty legalizacyjne oraz wniesie opłatę legalizacyjną.
PWINB opisał w dalszej części procedurę legalizacyjną, koncentrując uwagę na wysokości opłaty legalizacyjnej. Wskazał więc, że zgodnie z art. 49d ust. 1 pkt 1P.b., wysokość opłaty legalizacyjnej w przypadku budowy wymagającej decyzji o pozwoleniu na budowę lub budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1-3 - oblicza się zgodnie
z przepisem art. 59f, z tym że stawka opłaty podlega pięćdziesięciokrotnemu podwyższeniu. Natomiast zgodnie z art. 59f ust. 1 P.b., karę stanowi iloczyn stawki opłaty (s), współczynnika kategorii obiektu budowlanego (k) i współczynnika wielkości obiektu budowlanego (w). Kategorie obiektów budowlanych określa załącznik do P.b., zgodnie z którym opisaną powyżej budowlę, jaką jest tymczasowy obiekt budowlany, należy zaliczyć do VIII kategorii obiektów budowlanych p.n.: "inne budowle". Organ I instancji prawidłowo więc wskazał sposób wyliczenia opłaty legalizacyjnej, która będzie równa 125 000 zł tj. 50 x (s = 500 zł) x (k = 5,0) x (w =1,0) = 50 x 500 zł x 5,0 x 1,0.
R. K. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na postanowienie Organu odwoławczego, wnosząc o jego uchylenie i powtarzając argumentację zażalenia.
W odpowiedzi na skargę PWINB w Rzeszowie wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W świetle art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty mogą stanowić przedmiot kontroli sądowej. Skargą niniejszą objęto postanowienie PWINB utrzymujące w mocy postanowienie PINB o wstrzymaniu robót budowlanych przy budowie obiektu budowlanego, wydane na podstawie art. 48 ust. 1 P.b. Stosownie do art. 48 ust. 4 P.b., na tego rodzaju akt przysługuje zażalenie. Dokonując analizy zaskarżonego rozstrzygnięcia, jak też poprzedzającego jego wydanie postępowania Sąd miał na względzie kryterium zgodności z prawem, zgodnie z treścią art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267). Ze względu na to, że nie stwierdzono wystąpienia wad określonych w art. 145 § 1 pkt 1 i pkt 2 P.p.s.a. skargę oddalono w oparciu na art. 151 P.p.s.a. jako nieuzasadnioną. Nie zauważono więc, by postanowienie dotknięte było wadą nieważności z art. 156 K.p.a., jak też, by zaistniało naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego czy inne naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przy czym, Sąd przeprowadzając kontrolę miał na uwadze także brzmienie art. 134 § 1 P.p.s.a., zgodnie z którym rozstrzygając sprawę czyni to w jej granicach z tym, że nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Kontrolowanym postanowieniem PWINB utrzymał w mocy postanowienie PINB
w [....], którym Organ ten wstrzymał Skarżącemu roboty budowlane przy budowie obiektu budowlanego tymczasowego, usytuowanego na działce nr [...] w miejscowości P. PINB ustalił, że na nieruchomości tej, stanowiącej własność "P." Sp. z o.o. z siedzibą w P., znajduje się obiekt budowlany wykonany w konstrukcji drewnianej z krawędziaków o różnych przekrojach, który został posadowiony na płytkach betonowych, ułożonych luźno na gruncie. Przedmiotowy obiekt przykryty jest dachem dwuspadowym, pokrytym blacho dachówką. Jego ściany obite są deską elewacyjną; nie posiada on żadnych instalacji. W dniu kontroli wewnątrz obiektu znajdowały się przedmioty przeznaczone do handlu typu: zabawki, drobiazgi. Wymiary zewnętrzne przedmiotu postępowania to: 2,00m x 3,06m, wysokość w szczycie wynosi 2,95m, natomiast wysokość w okapie wynosi 2,46m. Jest on zlokalizowany w odległości 4,33m od krawędzi jezdni. Jego inwestorem jest Skarżący, a posadowiony został w czerwcu 2023 r. W świetle powyższych ustaleń PINB uznał, że obiekt, którego sprawa dotyczy to tymczasowy obiekt budowlany, którego umieszczenie na działce wymagało uzyskania pozwolenia na budowę, czego jednak Inwestor nie dokonał. Powyższe skutkowało wydaniem postanowienia na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1 P.b. wraz z informacją o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu, z czym wiąże się z kolei konieczność uiszczenia opłaty legalizacyjnej. Stanowisko Organu I instancji zaakceptował PWINB, który utrzymał w mocy kwestionowane postanowienie.
Z powyższym nie zgodził się Skarżący, którego zdaniem obiekt, którego sprawa dotyczy spełnia warunki z art. 29 ust. 1 pkt 7 P.b., co oznacza, że nie wymagał on uzyskania pozwolenia na budowę, a jedynie dokonania zgłoszenia i wielkość wyliczonej opłaty legalizacyjnej powinna być inna.
W świetle art. 48 ust. 1 P.b., organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego lub jego części będącego
w budowie albo wybudowanego bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę.
Obiekt budowlany to budynek, budowla bądź obiekt małej architektury, wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych. Rodzajem obiektu budowlanego, zdefiniowanym w art. 3 pkt 5 P.b. jest tymczasowy obiekt budowlany, a więc obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przekrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe, przenośne wolno stojące maszty antenowe.
Jak stanowi art. 28 ust. 1 P.b., roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Te ostatnie przepisy wskazują przypadki, w których nie jest potrzebne uzyskanie takiego pozwolenia, a wystarczy tylko dokonanie zgłoszenia, jak też sytuacje, kiedy nie jest wymagane ani pozwolenie ani też zgłoszenie. Przy czym, roboty budowlane to budowa, a także prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego (art. 3 pkt 7 P.b.), zaś budowa to wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowa, rozbudowa, nadbudowa obiektu budowlanego (art. 3 pkt 6 P.b.).
Zdaniem Organów, taki właśnie tymczasowy obiekt budowlany znajduje się na działce nr [...] w P., a Sąd stanowisko to podziela. Fakt ten potwierdza protokół kontroli przeprowadzonej w dniu 17 września 2024 r., w którym stwierdzono, że obiekt posadowiony jest na luźno ułożonych na gruncie płytach betonowych. Okoliczność ta znajduje też odbicie w załączonych do przedmiotowego protokołu zdjęciach, które
w wyraźny sposób ukazują sposób umieszczenia obiektu na gruncie. We wskazanym protokole kontroli odnotowano też, że we wnętrzu obiektu znajdowały się "przedmioty typu zabawki, drobiazgi i przedmioty przeznaczone do handlu". Nie można mieć zatem wątpliwości co do tego, że nie jest on z tym gruntem trwale połączony i jak najbardziej możliwe jest jego przeniesienie w inne miejsce bez szkody dla jego konstrukcji i funkcjonalności. Mieści się on nadto w kategorii obiektów wymienionych w cytowanym art. 3 pkt 5 P.b. takich jak kioski uliczne czy pawilony sprzedaży ulicznej. Jak słusznie stwierdził PWiNB, nie jest to budynek, bowiem nie posiada fundamentów (czego wymaga art. 3 pkt 2 P.b.), jak też obiektem małej architektury, do których art. 3 pkt 4 P.b. zalicza niewielkie obiekty, w szczególności: kultu religijnego, jak: kapliczki, krzyże przydrożne, figury (lit. a), posągi, wodotryski i inne obiekty architektury ogrodowej (lit. b), użytkowe służące rekreacji codziennej i utrzymaniu porządku, jak: piaskownice, huśtawki, drabinki, śmietniki (lit. c). Jest to więc budowla w rozumieniu art. 3 pkt 3 P.b.
Jeśli chodzi o tymczasowe obiekty budowlane, to nie jest w ich wypadku konieczne uzyskanie pozwolenia na budowę czy też zgłoszenia tylko w dwóch wypadkach tj.: w odniesieniu do obiektów przeznaczonych do czasowego użytkowania w trakcie realizacji robót budowlanych, położonych na terenie budowy, oraz ustawiania barakowozów używanych przy wykonywaniu robót budowlanych, badaniach geologicznych i pomiarach geodezyjnych (art. 29 ust. 2 pkt 21 P.b.) jak też odnośnie do tymczasowych obiektów budowlanych stanowiących wyłącznie eksponaty wystawowe, niepełniących jakichkolwiek funkcji użytkowych, usytuowanych na terenach przeznaczonych na ten cel (art. 29 ust. 2 pkt 22 P.b.).
Z przyczyn oczywistych obiekt, którego dotyczy sprawa nie należy do tej drugiej kategorii obiektów. Nie można go też zaliczyć do pierwszej grupy, bowiem z prowadzonego przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego rejestru wniosków, decyzji i zgłoszeń wynika, że decyzja o pozwoleniu na budowę budynku handlowo-usługowego na działce nr [...] w P., a więc na działce, na której znajduje się będący przedmiotem rozpoznania obiekt, wydana została 19 października 2023 r.,
a obiekt ten posadowiony został wcześniej, bo w czerwcu 2023 r. Nie można też uznać, jak chce tego Skarżący, że przedmiotowy obiekt mieści się w kategorii określonej w art. 29 ust. 1 pkt 7 P.b., a zatem tymczasowych obiektów budowlanych niepołączonych trwale z gruntem i przewidzianych do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce - w terminie określonym w zgłoszeniu, ale nie później niż przed upływem 180 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu. Przepis ten wymaga bowiem, by dokonano zgłoszenia budowy danego obiektu, a w niniejszej sprawie zgłoszenia takiego brak. Tymczasowy obiekt budowlany musi zatem zostać postawiony zgodnie z warunkami określonymi w art. 29 ust. 1 pkt 7 P.b., aby móc zostać zaliczony do objętych tą regulacją obiektów. Koniecznymi wymogami uznania, że zaistniał przypadek z wymienionego przepisu są więc: dokonanie zgłoszenia budowy w organie administracji architektoniczno-budowlanej oraz zamiar inwestora rozbiórki bądź przeniesienia obiektu w inne miejsce w terminie w zgłoszeniu tym określonym. Powyższe w okolicznościach niniejszej sprawy nie zostały dochowane.
Skoro więc na wzniesienie tymczasowego obiektu budowlanego, którego rozpoznawana sprawa dotyczy konieczne było uzyskanie pozwolenia na budowę - bowiem obiekt ten nie mieści się w grupie tych obiektów, które uzyskania takiego pozwolenia nie wymagają - a inwestor tj. Skarżący decyzji takiej nie uzyskał, to zasadnie Organ I instancji zastosował procedurę z art. 48 ust. 1 pkt 1 P.b. i wstrzymał roboty budowlane przy jego budowie.
Jeśli zaś chodzi o wielkość opłaty legalizacyjnej, którą wyliczyły Organy, to należy uznać, że ich stanowisko jest uzasadnione. W świetle bowiem art. 49d ust. 1 pkt 1 P.b., wysokość tej opłaty w przypadku budowy wymagającej decyzji o pozwoleniu na budowę oblicza się zgodnie z przepisem art. 59f, z tym że stawka opłaty podlega pięćdziesięciokrotnemu podwyższeniu. Zgodnie więc z art. 59f ust. 1P.b., opłata stanowi iloczyn stawki opłaty (s), która w świetle art. 59f ust. 2 P.b. wynosi 500 zł, współczynnika kategorii obiektu budowlanego (k) i współczynnika wielkości obiektu budowlanego (w). Przy czym, wedle art. 59f ust. 3 P.b. te dwie ostatnie wielkości określa załącznik do ustawy. W świetle tego załącznika tymczasowy obiekt budowlany jak w sprawie niniejszej należy zaliczyć do kategorii VIII, czyli innych budowli, dla którego współczynnik kategorii (k) to 5,0, a współczynnik wielkości to 1,0 (w). Iloczyn powyższych danych daje kwotę 500 zł, którą następnie należy pomnożyć przez 50, co z kolei daje kwotę opłaty legalizacyjnej wynoszącą 25 000 zł.
Wbrew twierdzeniu Skarżącego, stawka przedmiotowej opłaty nie może wynosić 5000 zł, jaka wskazana jest w art. 49d ust. 1 pkt 2 lit. a P.b., bowiem unormowanie to dotyczy budowy, o której mowa m. in. w art. 29 ust. 1 pkt 4-10 P.b. Wyżej zauważono już jednak, że będący przedmiotem oceny tymczasowy obiekt budowlany nie jest obiektem z art. 29 ust. 1 pkt 7 P.b.
Reasumując, Sąd uznał, że rozpoznające sprawę Organy w sposób prawidłowy przeprowadziły postępowanie w tej sprawie. Zebrano bowiem materiał dowodowy wystarczający do ustalenia stanu faktycznego, po czym na jego podstawie dokonano właściwej kwalifikacji prawnej. Organy zasadnie uznały więc, że obiekt, który oceniały to tymczasowy obiekt budowlany, do którego wzniesienia niezbędne było wcześniejsze uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę, czego jednak Inwestor nie dokonał. Dlatego zastosowały procedurę z art. 48 ust. 1 pkt 1 P.b. tj. wstrzymały roboty budowlane. Swoje stanowisko uzasadniły, przy czym uzasadnienie rozstrzygnięcia Organu II instancji jest szersze i odnosi się do podniesionych przez Skarżącego w zażaleniu zarzutów. Nie sposób więc przyjąć, jak stwierdził Skarżący w złożonej skardze, że brak jest motywów zajętego stanowiska. PINB zastosował się także do wymogów co do uzasadnienia wynikających z art. 48 ust. 3 P.b. W uzasadnieniu wydanego postanowienia poinformował bowiem o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu, o konieczności wniesienia w takiej sytuacji opłaty legalizacyjnej oraz przedstawił zasady jej obliczania. To samo uczynił również Organ II instancji, uzasadniając wydane przez siebie postanowienie.
Skarżący podniósł, że przedmiotowy obiekt położony jest w świetle miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego na terenach zabudowy usługowej, gdzie podstawowym przeznaczeniem są obiekty służące obsłudze pacjentów i turystów wraz z obiektami towarzyszącymi, co zgodne jest z pełnioną przez niego funkcją handlową. W sprawie niniejszej okoliczność ta nie jest jednak kwestionowana i nie zmienia ona tego, że do wzniesienia tego obiektu należało uzyskać pozwolenie na budowę. Jego brak spowodował wszczęcie procedury legalizacyjnej, z której skorzystanie jest prawem inwestora, z którego może, lecz nie musi skorzystać. W odniesieniu zaś do podniesionej przez Skarżącego kwestii, że w stosunku do innego obiektu, również znajdującego się na działce nr [...] w P., Organ I instancji wyliczył inną wielkość opłaty legalizacyjnej, należy wskazać, że sprawa niniejsza dotyczy konkretnego obiektu i to on właśnie podlega w niej ocenie, nie zaś inne obiekty. Należy także podnieść, że również w przypadku, gdy obiekt budowlany został wybudowany bez wymaganego zgłoszenia organ nadzoru budowlanego obowiązany jest wydać postanowienie o wstrzymaniu budowy, a to na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 2 P.b.
Z wyżej podanych przyczyn skargę oddalono na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI