II SA/Rz 345/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w RzeszowieRzeszów2023-08-01
NSAochrona środowiskaŚredniawsa
hałasochrona środowiskaprawo ochrony środowiskapomiary hałasupoziom hałasutereny chronionedecyzja administracyjnaskarżącyorgan administracji

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę spółki z o.o. na decyzję SKO określającą dopuszczalny poziom hałasu, uznając, że pomiary potwierdziły przekroczenia norm.

Spółka z o.o. zaskarżyła decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krośnie, która uchyliła decyzję Starosty i określiła dopuszczalny poziom hałasu dla spółki. Spółka zarzucała m.in. brak aktualnych i wadliwe pomiary hałasu oraz nieprawidłowe ustalenie terenów chronionych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę, uznając, że przeprowadzone pomiary, mimo zarzutów spółki co do ich aktualności i metodologii, potwierdziły przekroczenia dopuszczalnych norm hałasu, a ustalenia dotyczące terenów chronionych były prawidłowe.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie rozpoznał skargę spółki "A" sp. z o.o. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krośnie, która uchyliła decyzję Starosty i określiła dla spółki dopuszczalny poziom hałasu. Spółka podnosiła zarzuty dotyczące braku aktualnych i wadliwych pomiarów hałasu, nieprawidłowego ustalenia terenów podlegających ochronie akustycznej oraz naruszenia przepisów postępowania. Sąd oddalił skargę, stwierdzając, że postępowanie było prowadzone zgodnie z prawem, a zebrane dowody, w tym pomiary z 2019 roku, potwierdziły przekroczenia dopuszczalnych poziomów hałasu w porze nocnej. Sąd podkreślił, że decyzja o dopuszczalnym poziomie hałasu ma charakter deklaratoryjny i ma na celu zapobieganie naruszeniom w przyszłości, a upływ czasu od wykonania pomiarów czy zmiany stanu faktycznego nie dyskwalifikują możliwości jej wydania, jeśli stwierdzono przekroczenie norm. Sąd uznał również, że ustalenia dotyczące terenów chronionych, dokonane w oparciu o faktyczne zagospodarowanie i obowiązujące Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego, były prawidłowe.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, pomiary te mogą stanowić podstawę, jeśli potwierdziły przekroczenie norm, a decyzja ma charakter deklaratoryjny.

Uzasadnienie

Decyzja o dopuszczalnym poziomie hałasu ma charakter deklaratoryjny i ma na celu zapobieganie naruszeniom w przyszłości. Upływ czasu od wykonania pomiarów czy zmiany stanu faktycznego nie dyskwalifikują możliwości jej wydania, jeśli stwierdzono przekroczenie norm.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (17)

Główne

p.o.ś. art. 115a § ust. 1

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska

p.o.ś. art. 115a § ust. 3

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska

P.p.s.a. art. 153

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

K.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 136 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 107 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego

p.o.ś. art. 378 § ust. 1

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska

p.o.ś. art. 112

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska

p.o.ś. art. 113 § ust. 2 pkt 1

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska

p.o.ś. art. 114 § ust. 2

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska

p.o.ś. art. 115

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska

Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r.

w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku

Rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 7 września 2021 r.

w sprawie wymagań w zakresie prowadzenia pomiarów wielkości emisji

Argumenty

Odrzucone argumenty

Brak aktualnych i wadliwych pomiarów hałasu. Nieprawidłowe ustalenie terenów podlegających ochronie akustycznej. Naruszenie przepisów postępowania (art. 7, 77, 80, 136 K.p.a.). Zaniechanie przeprowadzenia dodatkowego postępowania uzupełniającego. Brak uzasadnienia decyzji organu odwoławczego.

Godne uwagi sformułowania

Decyzja o dopuszczalnym poziomie hałasu jest istotna w sensie prewencyjnym, gdyż ma na celu zapobieganie naruszaniu przez dany zakład poziomu emitowanego hałasu w przyszłości. Samo ustalenie dopuszczalnego poziomu hałasu dla danego zakładu nie rodzi negatywnych skutków prawnych dla adresata. Upływ czasu pomiędzy datą wykonania badania akustycznego, ani zmiany w stanie faktycznym nieruchomości mające ograniczyć poziom emisji hałasu do środowiska, nie stoją w sprzeczności z ustaleniem dopuszczalnego poziomu hałasu w formie decyzji administracyjnej.

Skład orzekający

Jerzy Solarski

przewodniczący sprawozdawca

Paweł Zaborniak

członek

Piotr Godlewski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących dopuszczalnego poziomu hałasu, kwalifikacji terenów chronionych oraz znaczenia pomiarów hałasu w postępowaniu administracyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zakładu przemysłowego i jego wpływu na tereny mieszkaniowe.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu ochrony środowiska - hałasu przemysłowego i jego wpływu na mieszkańców. Pokazuje złożoność postępowań administracyjnych i dowodowych w tym zakresie.

Hałas z fabryki zagrażał mieszkańcom. Sąd rozstrzygnął spór o dopuszczalny poziom emisji.

Sektor

ochrona środowiska

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Rz 345/23 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2023-08-01
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-03-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Jerzy Solarski /przewodniczący sprawozdawca/
Paweł Zaborniak
Piotr Godlewski
Symbol z opisem
6133 Informacja o środowisku
Hasła tematyczne
Ochrona środowiska
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2556
art. 115a ust. 1
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska - t.j.
Dz.U. 2023 poz 259
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Jerzy Solarski /spr./ Sędziowie WSA Piotr Godlewski WSA Paweł Zaborniak Protokolant starszy specjalista Anna Mazurek–Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 sierpnia 2023 r. sprawy ze skargi "A" sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krośnie z dnia 16 grudnia 2022 r. nr SKO.4170.68.3038.2022 w przedmiocie określenia dopuszczalnego poziomu hałasu - skargę oddala –
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 16 grudnia 2022 r., znak: SKO.4170.68.3038.2022 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krośnie (dalej: "Kolegium"), na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r., poz. 2000 ze zm., dalej: "K.p.a.") oraz art. 115a ust. 1 i ust. 3, art. 378 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2022 r., poz. 2556, dalej: "p.o.ś."), po rozpatrzeniu odwołania A. Sp. z o.o. w W. (dalej: "Spółka"/"Skarżąca"), uchyliło decyzję Starosty [...] (dalej: "Starosta"/"organ") z dnia 29 marca 2022 r. nr OS.6241.6.2016 w przedmiocie określenia dla Spółki dopuszczalnego poziomu hałasu i określiło dla Spółki na działkach ewidencyjnych nr: [...], [...], [...], [...], [...] dopuszczalny poziom hałasu na kierunku występowania zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej podlegającej ochronie akustycznej, tj. od strony północno-zachodniej - działka nr: [....] i od strony zachodniej - działka nr [...]: równoważny poziom hałasu dla pory nocy (przedział czasu od godz. 22.00 do godz. 6.00) LAeqN = 40[dB].
W uzasadnieniu stwierdzone zostało, że decyzją z 29 marca 2022 r. Starosta określił dla Spółki na działkach nr [...], [...], [...], [...], [...] dopuszczalny poziom hałasu na kierunku występowania zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej i zagrodowej podlegającej ochronie akustycznej, tj. od strony północno-zachodniej i zachodniej: równoważny poziom hałasu dla pory dnia (przedział czasu od godz. 6°° do godz. 22°°) LAeq D = 50 [dB], równoważny poziom hałasu dla pory nocy (przedział czasu od godz. 22°° do godz. 6°°) LAeqN = 40 [dB]; zobowiązał Spółkę - na tych działkach do ustawowego obowiązku utrzymania poziomu hałasu poniżej dopuszczalnego lub co najmniej na tym poziomie albo zmniejszenia poziomu hałasu co najmniej do dopuszczalnego; zobowiązał także Spółkę do przedkładania do Starostwa wykonanych 2-krotnie w ciągu roku (w każdym półroczu w terminach do 31 lipca i 31 grudnia) całodobowych pomiarów hałasu wykonanych przez akredytowane laboratorium pomiarowe.
Odwołanie od decyzji Starosty wniosła Spółka reprezentowana przez pełnomocnika radcę prawnego, podnosząc brak dowodów potwierdzających przekroczenie dopuszczalnych norm natężenia hałasu - to jest brak niewadliwych badań wykonanych przez podmioty uprawnione wskazane w art. 115a ust. 1 p.o.ś.; art. 115a ust. 3 w zw. z art. 113 tej ustawy, nieuprawnione ustalenie terenów podlegających ochronie przed hałasem w oparciu o nieuprawniony w tym zakresie dokument w postaci Studium przy braku dla przedmiotowego terenu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz nałożenie zobowiązania "do ustawowego obowiązku utrzymania poziomu hałasu poniżej dopuszczalnego lub co najmniej na tym poziomie albo zmniejszenia poziomu hałasu co najmniej do dopuszczalnego" i nałożenie na Spółkę - bez podstawy prawnej oraz bez uprzedniego ostatecznego i prawomocnego określenia równoważnego poziomu hałasu - zobowiązania do "przedkładania do tut. Starostwa wykonanych 2-krotnie w ciągu roku (w każdym półroczu do 31 lipca i 31 grudnia) całodobowych pomiarów hałasu wykonanych przez akredytowane laboratorium pomiarów".
Kolegium orzekło reformatoryjnie i wskazało na przepisy ustawy - Prawo ochrony środowiska, jako podstawę materialno-prawną w rozpoznawanej sprawie. Ustaliło lokalizację zakładu Spółki w kontekście terenów podlegających ochronie akustycznej i związane z tym normy dopuszczalności emisji hałasu. Na główne źródła hałasu emitowanego z terenu zakładu wytypowało urządzenia transportujące bentonit (ładowarka) z placu do hali produkcyjnej, wózki widłowe, ruch samochodów ciężarowych, linię technologiczną zlokalizowaną w hali produkcyjnej wyposażoną w taśmociągi, kołogniotownik, suszarnię, młyn, separator wibracyjny oraz dwa wentylatory zlokalizowane na zewnątrz hali na jej południowej ścianie. Zakład pracuje całą dobę. Linia produkcyjna przerobu surowców mineralnych zlokalizowana jest na działce nr [...]. Kolegium omówiło raport Nr PR/01/09/2019 - Sprawozdanie S/44/19 z pomiarów hałasu emitowanego do środowiska z terenu zakładu konkludując, że wynika z niego, że przeprowadzone pomiary poziomu dźwięku w wyznaczonych punktach pomiarowych wykazały przekroczenia dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku, dla warunków panujących w trakcie pomiarów, w punktach pomiarowych P1 i P3, w porze nocy na poziomie 0 - 4,4 dB. Kwalifikacja terenów pod kątem dopuszczalnego poziomu hałasu w poszczególnych punktach pomiarowych została dokonana na podstawie faktycznego zagospodarowania terenu - z uwagi na brak obowiązujących miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego dla terenów na których wykonano pomiary. Badaniami objęto 3 punkty pomiarowe zlokalizowane na najbliższych terenach chronionych akustycznie. Punkty pomiarowe P1- na terenie posesji przy ul. [....] (dz. ewid. [...]), P2 - na terenie posesji przy ul. [...] (dz. ewid. [...]), P3 - na terenie posesji przy ul. [...] bez numeru (dz. ewid. [...]), znajdowały się na terenie zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej. Punkty pomiarowe zlokalizowano na terenach otaczających budynki mieszkalne, na wysokości 4 m nad powierzchnią terenu, natomiast pomiary tła akustycznego wykonano w cieniu akustycznym budynków mieszkalnych, przy których wykonano pomiary właściwe. Najbliższe tereny chronione (zabudowa mieszkalna jednorodzinna) zlokalizowana jest w kierunku północno-zachodnim, pierwsza linia zabudowy znajduje się w odległości około 15 m od granicy zakładu. Obiektami odbijającymi fale akustyczne w otoczeniu źródeł hałasu jest hałas produkcyjny na terenie zakładu. W otoczeniu punktów pomiarowych takimi obiektami były głównie budynki mieszkalne. Hałas źródeł jest zmienny w czasie (np. różne fazy pracy ładowarki, zmienność położenia źródeł, itp.), a także trudny do wyodrębnienia (poszczególne procesy występują razem lub osobno). W związku z powyższym, ze względu na specyfikę pracy zakładu (brak możliwości pomiaru od każdego z poszczególnych źródeł osobno oraz brak możliwości określenia charakterystycznych okresów działania źródeł, w których poziom emisji dźwięku jest ustabilizowany) pomiary w każdym punkcie wykonano metodą rejestracji hałasu w sposób ciągły w czasie odniesienia T. W każdym punkcie prowadzono ciągłą rejestrację poziomu dźwięku, obejmując porę dnia i nocy. Na podstawie zarejestrowanych w pamięci mierników przebiegów poziomu hałasu, określono poziom hałasu w porze nocy dla jednej najniekorzystniejszej godziny oraz w porze dnia dla ośmiu najniekorzystniejszych godzin kolejno po sobie następujących. Pomiary tła akustycznego, ze względu na brak możliwości wyłączenia zakładu pracy, wykonano w punktach zlokalizowanych w cieniu akustycznym budynków mieszkalnych, przy których wykonano pomiary właściwe w ten sposób, by nie słyszalny był poziom hałasu pochodzący od zakładu będącego przedmiotem oceny. Podczas wykonywania pomiarów warunki atmosferyczne odpowiadały wymaganiom określonym w przepisach, prędkość wiatru na wysokości punktów pomiarowych nie przekraczała 5 m/s, a pomiary warunków atmosferycznych dokonane zostały za pomocą stacji meteorologicznych zlokalizowanych na wysokości 4 m. Dopuszczalne poziomy hałasu dla terenów zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. (Dz. U. z 2014, poz. 112) wynoszą; dla pory dziennej - 50 dB, a dla pory nocnej - 40 dB. Przeprowadzone pomiary poziomu dźwięku w wyznaczonych punktach pomiarowych wykazały wskazane już przekroczenia dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku dla warunków panujących w trakcie pomiarów, w porze nocy na poziomie 0 - 4,4 dB w pkt pomiarowym P1 równoważny poziom dźwięku dla pory nocy wynosił 40,6 dB, w pkt P2 - 39,5 dB, a w pkt P3 - 44,4 dB. Przekroczenie w pkt PI wyniosło 0,6 dB, a w pkt P3 4,4 dB. Z kolei poziom hałasu w porze dnia mieścił się w dopuszczalnych granicach.
Zdaniem Kolegium analiza treści Raportu Nr PR/01/09/2019 wskazuje, że zostały zachowane warunki prawidłowości przeprowadzenia pomiarów akustycznych oraz ustalenia końcowego wyniku pomiarowego. Wskazało, że pomiary zachowania dopuszczalnych poziomów mogą być dokonywane przez organy właściwe w sprawie; brak było podstaw do ustalania równoważnego poziomu hałasu również w oparciu o pomiary wykonane na zlecenie strony postępowania, która w tym katalogu nie mieści się, jest wyłącznie właścicielem nieruchomości, przy której wykonane na zlecenie organu pomiary wykazały przekroczenie dopuszczalnych norm jedynie w porze nocy. Zatem wyłącznym dowodem potwierdzającym przekroczenie dopuszczalnego poziomu hałasu jest Raport Nr PR/01/09/2019, co skutkowało uchyleniem kwestionowanej decyzji i wydaniem orzeczenia reformatoryjnego. Kolegium nie uznało także za konieczne zobowiązania Spółki do przedkładania wykonanych 2-krotnie w ciągu roku (w każdym półroczu w terminach do 31 lipca i 31 grudnia) całodobowych pomiarów hałasu wykonanych przez akredytowane laboratorium pomiarowe. Odnośnie do zarzutów dotyczących ustalenia, niezgodnie ze stanem faktycznym, terenów podlegających ochronie w oparciu o Studium Kolegium wyjaśniło, że rozważania organu odnoszące się do treści Studium dotyczyły zagadnienia ustalenia stron postępowania, a nie charakterystyki terenu wokół zakładu emitującego hałas.
W skardze Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty oraz o zasądzenie kosztów, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzuciła:
1. naruszenie prawa materialnego, to jest art. 115a ust. 1 ustawy poprzez wydanie decyzji o dopuszczalnym poziomie hałasu w sytuacji:
- braku aktualnych - na dzień wydania decyzji - pomiarów wskazujących na przekroczenie dopuszczalnych poziomów hałasu oraz
- wadliwego sporządzenia pomiarów, na których oparto rozstrzygnięcie organu,
a zatem przy braku spełnienia przesłanki prawidłowego stwierdzenia przez organ przekroczenia dopuszczalnych norm hałasu;
2. naruszenie prawa materialnego, to jest art. 115a ust. 3 w zw. art. 115 i 114 ust. 2 ustawy poprzez nieprawidłowe ustalenie przez organ charakteru terenów podlegających ochronie przed hałasem - niezgodnie z rzeczywistym stanem ich zagospodarowania;
3. naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 70, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. poprzez wydanie decyzji określającej dopuszczalny poziom hałasu przy braku dowodów potwierdzających przekroczenie dopuszczalnych norm natężenia hałasu, to jest przy braku aktualnych i niewadliwych badań wykonanych przez podmioty uprawnione wskazane w art. 115a ust. 1 ustawy;
4. naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 136 § 1 K.p.a. poprzez zaniechanie przeprowadzenia dodatkowego postępowania uzupełniającego, pomimo potrzeby zaktualizowania posiadanego materiału dowodowego;
5. naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 107 § 3 K.p.a. poprzez zaniechanie przez organ uzasadnienia:
- dlaczego nie skorzystał z procedury opisanej w art. 136 § 1 K.p.a. oraz jakie okoliczności przemawiały za odstąpieniem od podjęcia działań uzupełniających,
- dlaczego pominął okoliczności - poparte dowodami - świadczące o zdezaktualizowaniu się i nieprawidłowości pomiarów na których oparł rozstrzygnięcie,
- w jaki sposób ustalił zakres terenu podlegającego ochronie akustycznej.
Na tych podstawach Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji oraz o zasądzenie kosztów postepowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W uzasadnieniu Skarżąca podkreśliła, że zaskarżona decyzja (kolejna w sprawie) powieliła jedynie uchybienia zawarte w poprzednich decyzjach Starosty opierając się na materiale dowodowym dotychczas zgromadzonym w sprawie, ignorując jego niekompletność i nieaktualność. Rozstrzygnięcie merytoryczne decyzji opiera się na badaniu przeprowadzonym 28 sierpnia 2019 roku (raport numer PR/01/09/2019 - Sprawozdanie S/44/19; dalej jako: "badanie"). Ostateczna decyzja została wydana w dniu 16 grudnia 2022 r. Organ administracji publicznej powinien oceniać stan faktyczny sprawy według chwili wydania decyzji administracyjnej. W związku z powyższym musi on wydać decyzję uwzględniając stan faktyczny i prawny istniejący w dacie orzekania. W sprawie od terminu badania do wydania decyzji upłynęło niemal 3 lata i 4 miesiące. Ponadto w czasie przeprowadzania badań na terenie zakładu były prowadzone prace budowlane generujące czasowo hałas. Ich zakończenie spowodowało radykalną modyfikację akustyki i wyciszenie istniejących emiterów.
Skarżąca wskazała na wadliwość badania, która dyskwalifikuje możliwość uznania go za pełnoprawny środek dowodowy, szczegółowo opisując to w skardze. Podsumowując te zarzuty wskazała, że badanie jest nieaktualne - tak wobec znacznego upływu czasu, jak i wobec pojawienia się nowych okoliczności, bardzo istotnych z punktu widzenia zmian warunków akustycznych, a całkowicie zignorowanych przez organ. Badanie obarczone jest daleko idącymi niedopowiedzeniami i wadliwościami, które nie pozwalają przyjąć go za podstawę rozstrzygnięcia sprawy, badanie nie jest także miarodajne w tej części, w której wartość niepewności pomiaru przekracza dwukrotnie domniemaną wartość przekroczenia dopuszczalnego poziomu hałasu.
W skardze Spółka podniosła szczegółowe zarzuty co do kwalifikacji terenów podlegających ochronie akustycznej, negując ustalenia poczynione przez organ, a to że organ zaniechał przedstawienia wyczerpującego i satysfakcjonującego uzasadnienia dla przyjętej oceny, w szczególności w oparciu o konkretne oraz precyzyjne dane, wraz ze wskazaniem dokładnych obiektów, ich powierzchni oraz odległości pomiędzy nimi, nie wyjaśnił dlaczego powyższe środki dowodowe wykazują istotną z punktu widzenia ochrony akustycznej zmianę, która nastąpiła chronologicznie już po badaniu. Najważniejszy czynnik dyskwalifikujący badanie został zatem przez organ całkowicie zignorowany; budynek na działce numer [...] nie został potraktowany jako usługowo-mieszkalny a budynek na działce numer [...] został wcielony do relatywnie odległej zabudowy mieszkalnej pomimo znajdowania się na terenie przemysłowo-usługowym.
Podkreślono także, że w sprawie zachodziła poważna potrzeba uzupełnienia materiału dowodowego o aktualne i prawidłowe pomiary hałasu na terenach objętych rzekomo ochroną akustyczną. Organ nie podjął w tym zakresie jakichkolwiek czynności. Ponadto organ zaniechał rzeczowego, pełnego i satysfakcjonującego uzasadnienia wydanej decyzji, a tym samym nie sprostał wymogom stawianym przez Kodeks postępowania administracyjnego chociażby w świetle zasady przekonywania.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
skarga jest nieuzasadniona.
I. Stan sprawy jest następujący.
1. Przedmiotowe postępowanie zostało wszczęte w 2016 r. na podstawie zawiadomienia Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 5 grudnia 2016 r. Decyzjami z dnia 29 marca 2017 r. nr OS.6241.6.2016, z dnia 3 listopada 2017 r. nr OS.6241.6.2016, z dnia 25 września 2018 r. nr OS.6241.6.2016, Starosta określał dla Spółki równoważny poziom hałasu dla pory dnia oraz dla pory nocy. Decyzje te w wyniku odwołań Spółki zostały uchylone przez Kolegium odpowiednio decyzjami z dnia 24 maja 2017 r. nr SKO.4170.19.522.2017, z dnia 11 stycznia 2018 r. nr SKO.4170.56.1280.2017, z dnia 4 stycznia 2019 r. nr SKO.4170.34.1548.2018.
2. Decyzją z dnia 16 lipca 2020 r. nr OS.6241.6.2016 Starosta po raz kolejny określił dla Spółki dopuszczalny poziom hałasu na kierunku występowania zabudowy podlegającej ochronie akustycznej tj., od strony północno-zachodniej i zachodniej,
- równoważny poziom hałasu dla pory dnia (przedział czasu od godz. 6:00 do godz. 22:00) LAeq D = 50 (dB),
- równoważny poziom hałasu dla pory nocy (przedział czasu od godz. 22:00 do godz. 6:00) LAeq N = 40 (dB).
Po rozpatrzeniu odwołania Spółki, Kolegium decyzją z dnia 3 listopada 2020 r. nr SKO.4170.45.1733.2020 utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Na skutek skargi Spółki, tut. Sąd wyrokiem z dnia 9 marca 2021 r., sygn. II SA/Rz 52/21, uchylił decyzję Kolegium oraz decyzję Starosty z dnia 19 lipca 2020 r.
W wytycznych Sąd nakazał, aby w ponownym postępowaniu szczegółowo omówić wszystkie dopuszczone dowody z badań akustycznych z punktu widzenia zasadniczego wymogu wynikającego z art. 115a p.o.ś. Sąd stwierdził również, że prawidłowe zastosowanie regulacji wynikającej z art. 115a p.o.ś. wymaga szczegółowej deklaratoryjnej konkretyzacji rodzaju i zakresu obowiązku ustawowego, który został już naruszony (art. 112 p.o.ś.). Kontrolowane organy nie skonkretyzowały bowiem w osnowie decyzji terenu ochrony akustycznej (przez wskazanie skonkretyzowanych nieruchomości). Ponadto, między sentencją a uzasadnieniem decyzji organu odwoławczego zachodzi sprzeczność. O ile organ I instancji określił dopuszczalne poziomu hałasu dla pory dziennej i pory nocnej, o tyle organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie, pomimo iż w uzasadnieniu wskazał, że przekroczenie dopuszczalnego poziomu dotyczy tylko pory nocnej. W taki wypadku organ ten powinien był dokonać reformacji rozstrzygnięcia organu I instancji przez określenie dopuszczalnego poziomu hałasu jedynie dla pory nocnej. Doprowadziło to do naruszenia art. 115a ust. 1 i 3 p.o.ś.
3. Rozpoznając ponownie sprawę Starosta, decyzją z dnia 29 marca 2022 r. nr OS.6241.6.2016, na podstawie art. 115a ust. 1 i 3 w zw. z art. 378 ust. 1, art. 112 p.o.ś., rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku oraz art. 104 K.p.a.:
1) określił dla Spółki na działkach nr [...], [...], [...], [...], [...] dopuszczalny poziom hałasu na kierunku występowania zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej i zagrodowej podlegającej ochronie akustycznej, tj., od strony północno-zachodniej i zachodniej:
- równoważny poziom hałasu dla pory dnia (przedział czasu od godz. 6:00 do godz. 22:00) LAeq D = 50 (dB),
- równoważny poziom hałasu dla pory nocy (przedział czasu od godz. 22:00 do godz. 6:00) LAeq N = 40 (dB),
2) zobowiązał Spółkę na działkach nr [...], [...], [...], [...], [...] do ustawowego obowiązku utrzymania poziomu hałasu poniżej dopuszczalnego lub co najmniej na tym poziomie albo zmniejszenia poziomu hałasu co najmniej do dopuszczalnego,
3) zobowiązał Spółkę do przedkładania do organu wykonanych 2-krotnie w ciągu roku (w każdym półroczu w terminach do 31 lipca i 31 grudnia) całodobowych pomiarów hałasu wykonanych przez akredytowane laboratorium pomiarowe.
Na skutek odwołania Spółki Kolegium, decyzją z dnia 14 czerwca 2022 r. nr SKO.4170.20.1047.2022, uchyliło rozstrzygnięcie Starosty i przekazało sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia.
Decyzja kasacyjna była przedmiotem sprzeciwu Spółki. Wyrokiem z dnia 4 listopada 2022 r. sygn. II SA/Rz 884/22, tut. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję stwierdzając, że Kolegium naruszyło kompetencje określone w art. 138 § 2 K.p.a.
Sąd stwierdził, że:
"Po pierwsze, błędna jest ocena skarżonego organu, że organ pierwszej instancji nie zgromadził koniecznych wypisów z ewidencji gruntów i budynków (rejestru gruntów) w zakresie działek należących do Spółki prowadzącej działalność gospodarczą generującą fale akustyczne przekraczające dopuszczalne normy hałasu. W aktach sprawy (t. I, k. 2: zbiór dokumentów) znajdują się odpowiednie wypisy z rejestru gruntów dotyczące nie tylko działek nr [....] i [...], lecz także dalszych działek nr [...], [...] i [...]. Z wypisów tych wynika, że Spółka jest albo właścicielem, albo użytkownikiem wieczystym ww. działek objętych sentencją decyzji z dnia 29 marca 2022 r.
Po drugie, wadliwa jest ocena skarżonego organu, że organ pierwszej instancji powinien był "wyjaśnić, czy sprawozdanie pomiarowe spełnia wymogi wynikające z nowego rozporządzenia z dnia 7 września 2021 r., skoro na dzień orzekania przez Starostę rozporządzenie z 2014 r. już nie obowiązywało", a dopiero później przystąpić do "oceny prawnej zachowania warunków prawidłowości przeprowadzenia pomiarów akustycznych oraz ustalenia końcowego wyniku pomiarowego".
Z akt sprawy wynika, że pomiary akustyczne wykonane w sprawie (w tym pomiary z 28 sierpnia 2019 r., z 18-19 lutego 2020 r., 5-6 marca 2020 r.) zostały wykonane w okresie obowiązywania rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 30 października 2014 r. w sprawie wymagań w zakresie prowadzenia pomiarów wielkości emisji oraz pomiarów ilości pobieranej wody. Powyższy akt utracił moc obowiązującą z dniem 20 września 2021 r. na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo wodne oraz niektórych innych ustaw (Dotychczasowe przepisy wykonawcze wydane na podstawie art. 148 ust. 1 ustawy zmienianej w art. 3 w brzmieniu dotychczasowym zachowują moc do dnia wejścia w życie nowych przepisów wykonawczych wydanych na podstawie art. 148 ust. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą i mogą być zmieniane, jednak nie dłużej niż przez 36 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy.) w związku z wejściem w życie rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 7 września 2021 r. w sprawie wymagań w zakresie prowadzenia pomiarów wielkości emisji (§ 15). Przepis przejściowy ww. rozporządzenia (§ 14) stanowi jednak, że do pomiarów wielkości emisji, do których są obowiązani prowadzący instalację oraz użytkownik urządzenia, rozpoczętych i niezakończonych do dnia wejścia w życie niniejszego rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe, nie dłużej jednak niż do dnia 31 grudnia 2021 r. Z powyższej regulacji należy wyprowadzić wniosek, że skoro ustawodawca nakazuje stosować przepisy uchylonego rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 30 października 2014 r. do niezakończonych pomiarów emisji, to tym bardziej należy stosować dotychczasową regulację do pomiarów już zakończonych. W związku z powyższym brak jest podstaw do dokonywania oceny zakończonych już przed dniem 20 września 2021 r. pomiarów i sprawozdań z ich wykonania w świetle wymogów nowego rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 7 września 2021 r., niezależnie od zakresu zmian metodyki referencyjnej wykonywania okresowych pomiarów hałasu.
Po trzecie, nie są również uzasadnione krytyczne uwagi organu odwoławczego co do oceny przez organ pierwszej instancji charakteru terenów ochrony akustycznej w świetle art. 113 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 115 i art. 114 ust. 2 p.o.ś. Organ drugiej instancji nie zauważył, że rozważania organu pierwszej instancji odnoszące się do treści Studium dotyczyły zagadnienia ustalenia stron postępowania (s. 6 i n., 10 i n. decyzji z dnia 29 marca 2022 r.), a nie charakterystyki terenu wokół zakładu emitującego hałas (s. 3 i n. decyzji z dnia 29 marca 2022 r.).
W związku z powyższym również ogólne odwołanie się przez skarżony organ do naruszenia przez organ pierwszej instancji przepisów art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a. nie było wystarczające do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a."
Rozpatrując powtórnie odwołanie Spółki od decyzji Starosty z dnia 29 marca 2022 r. Kolegium, opisaną na wstępie decyzją orzekło reformatoryjnie i decyzja tego organu z dnia 16 grudnia 2022 r., stanowi przedmiot skargi.
II. Materialną podstawę zaskarżonej decyzji stanowią przepisy działu V ustawy - Prawo ochrony środowiska. Sposoby ochrony przed hałasem określa art. 112 p.o.ś. który stanowi, że ochrona przed hałasem polega na zapewnieniu jak najlepszego stanu akustycznego środowiska, w szczególności poprzez: utrzymanie poziomu hałasu poniżej dopuszczalnego lub co najmniej na tym poziomie (pkt 1), zmniejszanie poziomu hałasu co najmniej do dopuszczalnego, gdy nie jest on dotrzymany (pkt 2). Zgodnie natomiast z art. 115a ust. 1 p.o.ś., w przypadku stwierdzenia przez organ ochrony środowiska, na podstawie pomiarów własnych, pomiarów dokonanych przez Głównego Inspektora Ochrony Środowiska lub pomiarów podmiotu obowiązanego do ich prowadzenia, że poza zakładem, w wyniku jego działalności, przekroczone są dopuszczalne poziomy hałasu, organ ten wydaje decyzję o dopuszczalnym poziomie hałasu; za przekroczenie dopuszczalnego poziomu hałasu uważa się przekroczenie wskaźnika hałasu LAeq D lub LAeq N. W decyzji, o której mowa w ust. 1, określa się dopuszczalne poziomy hałasu poza zakładem przy zastosowaniu wskaźników hałasu LAeq D i LAeq N w odniesieniu do rodzajów terenów, o których mowa w art. 113 ust. 2 pkt 1, na które oddziałuje zakład (art. 115a ust. 3 p.o.ś.).
Do terenów chronionych przed hałasem, dla których ustala się w drodze decyzji dopuszczalne poziomy hałasu, należą tereny przeznaczone: pod zabudowę mieszkaniową, pod szpitale i domy pomocy społecznej, pod budynki związane ze stałym lub czasowym pobytem dzieci i młodzieży, na cele uzdrowiskowe, na cele rekreacyjno-wypoczynkowe oraz pod zabudowę mieszkaniowo-usługową (art. 113 ust. 2 pkt 1 p.o.ś.). Dla tych poszczególnych terenów, w rozporządzeniu wydanym na podstawie art. 113 ust. 1 p.o.ś., został określony różny dopuszczalny poziom hałasu.
Jeżeli teren może być zaliczony do kilku rodzajów terenów, o których mowa w art. 113 ust. 2 pkt 1, w myśl art. 114 ust. 2 p.o.ś uznaje się, że dopuszczalne poziomy hałasu powinny być ustalone jak dla przeważającego rodzaju terenu. Zgodnie zaś z art. 115 p.o.ś., w razie braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oceny, czy teren należy do rodzajów terenów, o których mowa w art. 113 ust. 2 pkt 1, właściwe organy dokonują na podstawie faktycznego zagospodarowania i wykorzystywania tego i sąsiednich terenów, przy czym przepis art. 114 ust. 2 stosuje się odpowiednio.
Na tle wskazanych unormowan w orzecznictwie powszechnie przyjęto, że "przepis art. 115 a ust. 1 p.o.ś. obliguje organ do wydania decyzji w przedmiocie dopuszczalnego poziomu hałasu w sytuacji, gdy przekroczone są wskaźniki hałasu i to bez względu na to, czy przekroczenie dopuszczalnego poziomu hałasu miało charakter wyjątkowy (incydentalny, jednorazowy) czy powtarzalny" (wyrok WSA w Szczecinie z 8 września 2016 r., sygn. II SA/Sz 404/16). "Wystarczy jednokrotne przekroczenie tych poziomów, aby mogła być wydana, zgodnie z przepisem art. 115a ust. 1 p.o.ś., decyzja w celu zabezpieczenia prawa osób, na które szkodliwie oddziałuje działalność tego podmiotu" (wyrok WSA w Lublinie z 18 lipca 2017 r., sygn. II SA/Lu 291/17, wyrok WSA w Szczecinie z dnia 3 czerwca 2020 r. sygn. II SA/Sz 1066/19), przy czym "norma zawarta w art. 115a ust. 1 p.o.ś. obliguje organ do wydania decyzji w każdej sytuacji stwierdzenia ponadnormatywnej emisji. Przepis ten nie wskazuje na jakiekolwiek przesłanki umożliwiające odstąpienie od jego zastosowania" (wyrok WSA w Kielcach z dnia 25 czerwca 2020 r. sygn. II SA/Ke 1150/19). Podkreśla się również, że "z przepisów działu V ustawy Prawo ochrony środowiska dotyczącego ochrony przed hałasem oraz przepisów wykonawczych do tej ustawy nie wynika, aby po upływie określonego czasu wyniki pomiarów hałasu dezaktualizowały się i w związku z czym nie mogłyby być podstawą wydania decyzji oparciu o art. 115a tej ustawy (por. wyrok NSA z dnia 18 stycznia 2011 r. sygn. II OSK 6/10). Sąd w składzie rozpoznającym sprawę poglądy te podziela.
III.1. W rozpoznawanej sprawie zasadnicze znaczenie ma art. 153 P.p.s.a., wedle którego ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Przepis ten ma charakter bezwzględnie obowiązujący co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu Sądu, gdyż są nimi związane (zob. np. wyrok NSA z dnia 245 marca 2021 r. sygn. I OSK 4162/18). Zatem ocena zaskarżonej decyzji przede wszystkim musi być dokonana pod kątem realizacji wskazań zawartych w wyrokach z dnia 9 marca 2021 r., sygn. II SA/Rz 52/21 oraz z dnia 4 listopada 2022 r. sygn. II SA/Rz 884/22. Sąd stwierdza, że wytyczne te zostały wykonane.
2. W rozpoznawanej sprawie trafnie ustalono, że źródłem hałasu, negatywnie oddziałującego na tereny sąsiednie, jest prowadzony przez Skarżącą zakład zlokalizowany na działkach nr [....], [...], [...], [...], [...].
Z akt wynika, że zakład otoczony jest od strony południowej i wschodniej bezpośrednio terenami rolnymi. W dalszej odległości od zakładu w kierunku południowym na terenie wsi Z., gm. [....] występuje luźna zabudowa mieszkalna i zagrodowa. Od strony północnej zakład przylega do ulicy miejskiej ([....]), za którą zlokalizowana jest zabudowa mieszkalna jednorodzinna. Od strony zachodniej tereny zakładu graniczą bezpośrednio z obszarem, na którym zlokalizowane są obiekty produkcyjne oraz baza transportowa. Za tym obszarem występuje pojedyncza zabudowa mieszkalna jednorodzinna.
Wzdłuż południowego ogrodzenia zakładu przebiega granica administracyjna gminy miejskiej [...] i gminy wiejskiej [....]. Na obszarze zakładu, jak również na terenach otaczających zakład w granicach administracyjnych miasta [...] nie obowiązuje żaden miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego (pismo Burmistrza [...] z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...]). Również dla obszaru wzdłuż granicy miasta [...] i gminy [...] w miejscowości Z. brak jest miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (pismo Wójta Gminy [...] z dnia 13 lutego 2017 r. nr GPI.6727.12.2017).
Z powyższego wynika, że wokół zakładu Spółki występują tereny podlegające ochronie:
- od strony północno-zachodniej, po drugiej stronie ul. [...] znajduje się sześć posesji zabudowanych budynkami mieszkalnymi jednorodzinnymi, w tym jeden budynek mieszkalno-usługowy. W obszarze tym przeważa zabudowa mieszkalna jednorodzinna, dlatego teren ten należy zaklasyfikować jako teren zabudowy mieszkalnej jednorodzinnej;
- od strony zachodniej, przy ul. [...], za terenem przemysłowym znajduje się jeden budynek mieszkalny, położony na działce [...], bezpośrednio sąsiadującej z ul. [...]. Również teren ten należy zaklasyfikować jako teren zabudowy mieszkalnej jednorodzinnej;
- od strony południowej, w dalszej odległości od zakładu (powyżej 200 m), na terenie wsi Z. występuje luźna zabudowa mieszkalna zagrodowa rozdzielona gruntami rolnymi i łąkami. Jest to więc teren zabudowy zagrodowej.
Tereny bezpośrednio sąsiadujące z zakładem od strony zachodniej wykorzystywane są pod działalność przemysłową i usługową. Natomiast od strony południowej i wschodniej zakład otaczają tereny rolne. Zarówno dla terenów przemysłowych, jak i terenów rolnych nie zostały określone dopuszczalne poziomy hałasu przenikającego do środowiska.
Jest niekwestionowane, że dla terenów otaczających zakład położonych na terenie miasta [...] nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Obowiązuje natomiast Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego Miasta [...] uchwalone przez Radę Miejską [...] Uchwałą Nr [...] z dnia [...] grudnia 1995 r. ze zmianami, w którym wskazano kierunki zagospodarowania dla Miasta [...]. Zgodnie ze Studium, obszar przylegający bezpośrednio do terenu będącego własnością zakładu, od strony zachodniej, oznaczony jest symbolem U (tereny usług), od strony wschodniej i północnej symbolem MN/RM (tereny o dominującej funkcji mieszkaniowej jednorodzinnej oraz zagrodowej). Również dla terenów leżących przy granicy miasta z obszarem zakładu Spółki brak jest miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
W tym stanie faktycznym zasadnie organy przyjęły, że w sprawie należy dokonać oceny faktycznego zagospodarowania i wykorzystania terenu i terenów sąsiednich, zgodnie z obowiązującym Studium. Prawidłowo więc ustaliły, że dopuszczalne poziomy hałasu powinny być ustalone jak dla przeważającego rodzaju terenu. W konsekwencji Sąd podziela ustalenia, że działalność zakładu Spółki powoduje przekroczenia dopuszczalnego poziomu hałasu poza jego granicami na terenach zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej: od strony północno-zachodniej - działka nr [...] i od strony zachodniej - działka nr [....]. Zatem skarga, o ile kwestionuje ustalenia w zakresie terenów podlegających ochronie akustycznej, jest niezasadna.
3. W zakresie pomiarów hałasu wskazać należy, że takowe wykonywane były kilkakrotnie. Pierwsze przekroczenia stanowiące podstawę wszczęcia postępowania z urzędu wynikają z badań akustycznych z dnia 4 listopada 2016 r. wykonanych przez Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska (nr L.7072.304.2.2016), wykazały równoważny poziom dźwięku w porze nocnej 49,0 dB. Kolejne pomiary potwierdzające przekroczenia wykonane zostały ponownie przez Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w dniu 24 sierpnia 2017 r. (nr L.7072.167.2.2017) i stwierdziły równoważny poziom dźwięku w porze nocnej 44,9 - 45,3 dB, oraz w dniu 13 września 2017 r. (nr L.7072.167.4.2017), w porze nocnej - 45,0 - 46,1 dB. Pomiary na zlecenie Starosty wykonane w dniach 24-25 lipca 2018 r. przez akredytowane laboratorium pomiarowe [....] (sprawozdanie S/36/18), stwierdziły równoważny poziom dźwięku w porze nocnej 41,1 - 46,3 dB.
Kolejne pomiary wykonane zostały w dniach 28-29 sierpnia 2019 r. przez akredytowane laboratorium pomiarowe [...] (raport nr PR/01/09/2019), stwierdziły równoważny poziom dźwięku w porze nocnej 40,6 - 44,4 dB.
Wykonane na przestrzeni toczącego się postępowania pomiary wykazują przekroczenia dopuszczalnych norm hałasu. Pozwalają też na postawienie tezy, że Spółka, informowana o rozprawie administracyjnej wraz z przeprowadzaniem pomiarów, w sposób celowy ograniczała swoją działalność przez zmniejszoną ilość dostarczanych materiałów surowcowych, zmniejszenie natężenia ruchu na placu zakładu, przez mniejszą ilość ładowań koparką materiału na kruszarki, bębny, świadome zamykanie drzwi do hal produkcyjnych, celowe wyłączanie maszyn, nie przygotowywanie samochodów z gotowym materiałem do transportu, aby zlecone pomiary nie mogły w sposób wiarygodny przedstawić, do jakich przekroczeń dopuszcza się zakład nie tylko w porze nocnej, ale także w porze dnia (te ostatnie pojawiają się przy badania wykonanych przez uczestnika postępowania, prowadzonych bez informowania Spółki o całodobowych pomiarach).
Zaznaczyć w tym miejscu należy, że tezę tę potwierdza kontrola Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w dniach 22 stycznia – 12 lutego 2021 r. Podczas kontroli potwierdzono w raportach, że drzwi do budynków były zamknięte, w czasie oględzin nie prowadzono załadunków na samochody, jak również prac rozładunkowych, ładowarka dostarczająca bentonit do zasilacza nie pracowała, znajdowała się w hali, młyn walcowo-pierścieniowy Raymonda nie pracował (silnik tego urządzenia uległ awarii), na placu magazynowym surowca nie wykonywano żadnych prac, gdzie dla porównania wg dokumentów PZ (przyjęcia z zewnątrz) i WZ (wydanie na zewnątrz) w okresie od 18 do 24 stycznia 2021 r. przez teren zakładu przejechało 57 samochodów ciężarowych - 20 samochodów dostarczających surowiec i 37 samochodów odbierających gotowe produkty z zakładu. Wszystko to prowadzi do konkluzji, że miarodajne są badania akustyczne z dnia 28 sierpnia 2019 r. (raport nr PR/01/09/2019), które wykazały przekroczenie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku, w porze nocy na poziomie 0,6 - 4,4 dB w kierunku północno-zachodnim - działka nr [...] i zachodnim - działka nr [...].
Uprawniony jest zatem wniosek, że stwierdzone w toku badania akustycznego z dnia 28 sierpnia 2019 r. przekroczenia norm emisyjnych nie są wskazaniami wystarczająco precyzyjnie oddającymi realne wartości przekroczeń norm emisyjnych wynikających z typowego, zwyczajnego działania zakładu w czasie, kiedy nie podejmuje on starań w celu znacznego ograniczenia poziomu emisji hałasu. Ponieważ badanie to mimo wszystko wykazało przekroczenie norm emisyjnych w porze nocnej (tak samo, jak w/w badanie WIOŚ) to jego wynik, w stanie faktycznym sprawy, należy uznać za miarodajny dla stwierdzenia samego faktu przekroczenia norm emisyjnych przez zakład Skarżącej, uprawniającego organ do określenia Spółce dopuszczalnego poziomu hałasu. Argumenty Skarżącej uwypuklające skutki dopuszczalnych granic błędu w pomiarze oraz zarzuty co do niesprecyzowanych w treści raportu warunków pomiaru, należy uznać za pozbawione racji, skoro z całokształtu materiału dowodowego zebranego w sprawie wynika, że pomiary dotyczą częściowo ograniczonego ruchu zakładu Spółki.
Odnosząc się dodatkowo do zarzutu skargi o braku aktualności, na dzień wydania decyzji, badań akustycznych z dnia 28 sierpnia 2019 r. (raport nr PR/01/09/2019), ze wskazaniem na § 8 pkt 3 rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 7 września 2021r. należy stwierdzić, że powołany akt prawny nie stanowi o dezaktualizacji wcześniej wykonanych badań akustycznych i nie może posłużyć do negowania – z uwagi na upływ czasu - wartości dowodowej dokonanych badań akustycznych, mających doprowadzić do stwierdzenia zaistnienia przesłanki zastosowania art. 115a p.o.ś. Celem przepisu § 8 w/w rozporządzenia jest ustanowienie wymogu regularnego prowadzenia badań akustycznych. Powołana regulacja wyraża jedynie intencję ustawodawcy zapewnienia regularności pomiarów poziomu hałasu, motywowaną chęcią zabezpieczenia praw osób, na które szkodliwie oddziałuje działalność określonego podmiotu. Dlatego przepisy rozporządzenia nie mogą stanowić ograniczania w czasie ważności badań akustycznych wykonanych w celu stwierdzenia przekroczenia dopuszczalnego poziomu hałasu emitowanego do środowiska. Jeśli przekroczenie takie zostało stwierdzone, choćby jednorazowo, aktualizuje się obowiązek organu wydania decyzji na podstawie art. 115a ust.1 p.o.ś. Tym samym fakt, że od momentu stwierdzenia przekroczenia przez zakład dopuszczalnych poziomów emisji hałasu, do dnia wydania decyzji o dopuszczalnym poziomie hałasu, z powodu wydłużającej się procedury kontroli wydanej decyzji upłynął dłuższy czas, nie wpływa ani na ważność samego badana akustycznego, ani nie zmienia jego wyniku. Nie ma zatem podstaw do stwierdzenia, że badania akustyczne stwierdzające przekroczenie przez Skarżącą norm emisyjnych, będące podstawą wydania zaskarżonej decyzji, przestały być aktualne. Niewątpliwie bowiem w toku prowadzonego w sprawie postępowania administracyjnego, przekroczenie dopuszczalnego poziomu hałasu emitowanego do środowiska zostało stwierdzone, wobec czego organ administracji publicznej, oceniający stan faktyczny sprawy na chwilę wydania decyzji administracyjnej, miał postawy do stwierdzenia zaistnienia przesłanki z art. 115a §1 p.o.ś.
Również zmiany w stanie faktycznym, mogące mieć wpływ na poziom emitowanego hałasu, na które powołuje się Spółka podnosząc argumenty o ograniczeniu tego poziomu na skutek wzniesienia dodatkowego budynku magazynowego, w obszarze którego działać będą urządzenia emitujące wcześniej najwięcej hałasu, nie stanowią podstawy do odstąpienia od wydania decyzji na podstawie art. 115a p.o.ś. Powołany przepis obliguje bowiem organ do wydania decyzji o dopuszczalnym poziomie hałasu w każdej sytuacji stwierdzenia ponadnormatywnej emisji, nie wskazując jakichkolwiek przesłanek umożliwiających odstąpienie od jego zastosowania. Wynika to z faktu, że decyzja o której mowa, ma charakter deklaratoryjny - ustala jedynie poziom hałasu, którego przenikanie z konkretnego zakładu do środowiska uznaje się za dopuszczalne. Nie wywołuje innych skutków w zakresie praw czy obowiązków jej adresata.
Wyjaśnić należy, że decyzja o dopuszczalnym poziomie hałasu jest istotna w sensie prewencyjnym, gdyż ma na celu zapobieganie naruszaniu przez dany zakład poziomu emitowanego hałasu w przyszłości. Samo ustalenie dopuszczalnego poziomu hałasu dla danego zakładu nie rodzi negatywnych skutków prawnych dla adresata. Takie skutki w postaci administracyjnych kar pieniężnych mogą nastąpić dopiero w przypadku przekroczenia ustalonego poziomu hałasu po wydaniu tej decyzji. Wydanie decyzji skutkuje zatem jedynie tym, że jej adresat będzie zainteresowany rzetelnym dostosowaniem rzeczywistego poziomu emisji hałasu do środowiska do wartości wynikających z ustalonych dla niego norm, w toku wszystkich planowanych, nawet incydentalnych i atypowych, działań na terenie zakładu (zob. wyrok NSA z dnia 2 października 2019 r. sygn. II OSK 2510/18).
Oceniając zatem zarzuty skargi przez pryzmat charakteru i celu wydania decyzji o dopuszczalnym poziomie hałasu Sąd stwierdza, że nie zasługują one na uwzględnienie, gdyż ani upływ czasu pomiędzy datą wykonania badania akustycznego, ani zmiany w stanie faktycznym nieruchomości mające ograniczyć poziom emisji hałasu do środowiska, nie stoją w sprzeczności z ustaleniem dopuszczalnego poziomu hałasu w formie decyzji administracyjnej.
4. Bezzasadny jest również zarzut naruszenia przez organ odwoławczy przepisów art. 70, art. 77 art. 80 i art. 136 Kpa, gdyż postępowanie dowodowe w sprawie zostało przeprowadzone prawidłowo. W sytuacji, kiedy organ odwoławczy zdecydował się orzec reformatoryjnie, w oparciu o zebrany w sprawie materiał dowodowy dotyczący przekraczania norm emisyjnych wyłącznie w porze dziennej - materiał ten, wbrew zarzutom Skarżącej, stanowił wystarczającą podstawę do zastosowania art. 115a §1 p.o.ś. Z przyczyn wyżej opisanych prowadzenie dodatkowego postępowania uzupełniającego w celu zaktualizowania materiału dowodowego nie było ani konieczne, ani celowe, gdyż przesłanki zastosowania art. 115a p.o.ś zostały wystarczająco wykazane. Wobec tego w stanie faktycznym sprawy materiał dowodowy nie wymagał uaktualnienia, gdyż w toku postępowania stwierdzono w sposób wystarczający przesłankę do wydania decyzji w przedmiocie określenia dla Spółki dopuszczalnego poziomu hałasu na podstawie art. 115a ust. 1 p.o.ś. Nie stanowi też wady decyzji niewyjaśnienie Stronie przyczyny tego rzekomego zaniechania.
Reasumując Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów postępowania i prawa materialnego w stopniu, o jakim mowa w art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm., dalej: "P.p.s.a.").
Z tych przyczyn skarga podlega oddaleniu, na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI