II SA/Rz 335/25

II SA/Rz 335/25 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2025-06-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-03-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Elżbieta Mazur-Selwa /przewodniczący/
Paweł Zaborniak
Piotr Godlewski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 1251
art. 135 ust. 1 pkt 1 lit. a, pkt 3, art. 135a ust. 1 pkt1 lit. a, pkt 3, art. 137 ust. 1
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j.)
Dz.U. 2024 poz 1210
art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a i b, pkt 2 lit. c
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Elżbieta Mazur-Selwa Sędziowie WSA Paweł Zaborniak WSA Piotr Godlewski /spr./ po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 25 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi W. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krośnie z dnia 22 stycznia 2025 r. nr SKO.4121.27.2001.2024 w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy – skargę oddala –
Uzasadnienie
II SA/Rz 335/25
U z a s a d n i e n i e
Przedmiotem skargi W.K. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krośnie z 22 stycznia 2025 r. nr SKO.4121.27.2002.2024 dotycząca zatrzymania prawa jazdy.
Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, w stosunku do W.K. prowadzone było postępowanie w sprawie o wykroczenie z art. 87 § 1 ustawy z dnia 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń (Dz.. z 2023 r., poz. 2119 ze zm., dalej: K.w.). Obwiniony został o to, że w dniu 16 sierpnia 2024 r. ok. godz. 537 w miejscowości L. na ul. [...], kierował w ruchu lądowym po drodze publicznej pojazdem mechanicznym, tj. samochodem [....] nr rej. [...], znajdując się w stanie po użyciu alkoholu. Bezpośrednio po przeprowadzonej kontroli drogowej funkcjonariusze KPP w [....] zatrzymali elektronicznie W.K. prawo jazdy. W związku z niską zawartością alkoholu w wydychanym powietrzu, Sąd Rejonowy w [...] postanowieniem z dnia [...] września 2024 r. sygn. akt [...] orzekł o nie zatrzymaniu wyżej wymienionemu prawa jazdy.
Wyrokiem nakazowym SR w [...] z dnia [...] października 2024 r. sygn. akt [...] W.K. uznany został za winnego popełnienia wykroczenia z art. 87 § 1 K.w., za co ukarany został karą grzywny w wysokości 1 000 zł oraz zasądzono od niego na rzecz Skarbu Państwa koszty sądowe. Nadto, Sąd na podstawie art. 39 § 1 K.w., odstąpił wobec obwinionego od orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych.
Wobec stwierdzenia prowadzenia pojazdu w stanie po użyciu alkoholu Starosta [...] pismem z 21 października 2024 r. nr KD.5430.7.31.2024.MK (doręczonym 22 października 2024 r.) poinformował W.K. o obowiązku poddania się badaniu lekarskiemu, badaniu psychologicznemu oraz obowiązku ukończenia kursu reedukacyjnego w zakresie problematyki przeciwalkoholowej i przeciwdziałania narkomanii oraz obowiązku przedstawienia staroście odpowiedniego orzeczenia lekarskiego i psychologicznego oraz zaświadczenia o odbyciu kursu reedukacyjnego w terminie miesiąca od dnia doręczenia informacji. Poinformował także, że w przypadku nieprzedstawienia w wymaganym terminie ww. orzeczeń i zaświadczenia, wydana zostanie decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy.
Pomimo upływu 1 miesiąca od dnia doręczenia informacji W.K. nie przedłożył organowi żądanych dokumentów.
W związku z powyższym Starosta wszczął z urzędu postępowanie i decyzją z 6 grudnia 2024 r. nr KD.5430.7.31.2024.MK orzekł o zatrzymaniu W.K. prawa jazdy kat. AM, B1, B (dokument nr [...], druk nr [...]) wydanego [...] kwietnia 2020 r. przez Starostę z uwagi na nieprzedstawienie w wymaganym terminie orzeczenia lekarskiego stwierdzającego brak przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem, orzeczenia psychologicznego stwierdzającego brak przeciwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem oraz zaświadczenia o ukończeniu kursu reedukacyjnego w zakresie problematyki przeciwalkoholowej i przeciwdziałania narkomanii. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności.
W odwołaniu od powyższej decyzji W.K. wskazał, że wprawdzie 16 sierpnia 2004 r. Policja w [...] zatrzymała mu prawo jazdy, ale prawomocnym postanowieniem SR w [...] z [...] września 2024 r. został uniewinniony i orzeczono o niezatrzymaniu mu prawa jazdy. Późniejsze wydanie przez SR w [...] wyroku nakazowego i ukaranie go karą grzywny złamało zasadę ne bis in idem - zakaz ponownego sądzenia lub karania w postępowaniu karnym za ten sam czyn zabroniony pod groźbą kary. Podał ponadto, że żaden ośrodek w Polsce uprawniony do przeprowadzenia badań nie był w stanie ich wykonać w terminie wcześniejszym niż 13 stycznia 2025 r. W oparciu o wskazaną argumentację odwołujący wniósł o uchylenie decyzji Starosty w całości i umorzenie postępowania w sprawie.
SKO wskazaną na wstępie decyzją z 22 stycznia 2025 r. - działając na podstawie art. 17 pkt 1 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r, poz. 572, dalej: k.p.a.) oraz art. 102 ust. 1 pkt 2 lit. c oraz pkt 3 lit. a i lit. b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2024 r., poz. 1210 ze zm., dalej: u.k.p.) - utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
Wywiodło, że zgodnie z art. 102 ust. 1 pkt 2 lit. c oraz art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a i lit. b u.k.p. starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem w przypadku, gdy osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem nie przedstawiła w wymaganym terminie zaświadczenia o ukończeniu kursów reedukacyjnych o których mowa w art. 98a ust. 1 pkt 2 lub ust. 3 (art. 102 ust. 1 pkt 2 lit. c u.k.p.) lub nie przedstawiła w wymaganym terminie orzeczenia o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem o którym mowa w art. 79 ust. 2 (art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a), bądź orzeczenia o istnieniu lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem (art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. b). Decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy nie ma charakteru fakultatywnego. Nieprzedłożenie żądanych dokumentów przez zobowiązanego obligowało więc organ do wydania decyzji w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy.
Bezzasadnie odwołujący się podnosi, iż został w sprawie uniewinniony. Treść wyroku nakazowego z dnia 2 października 2024 r. jednoznacznie wskazuje, iż SR w [...] przypisał mu winę i sprawstwo wykroczenia z art. 87 § 1 k.w., za co ukarał go karą grzywny w wysokości 1 000 zł. Wyrok ten ma zatem charakter skazujący.
Czym innym jest natomiast kwestia środka karnego w postaci zatrzymania prawa jazdy, orzekanego w związku z popełnieniem wykroczenia przeciwko bezpieczeństwu i porządkowi w komunikacji. Funkcjonariusz Policji w związku z wynikami przeprowadzonej kontroli drogowej zatrzymał elektronicznie kierującemu prawo jazdy. Z uwagi jednak na niewielkie stężenie alkoholu w wydychanym powietrzu postanowieniem z dnia [...] września 2024 r. SR w [...] orzekł o niezatrzymaniu kierującemu prawa jazdy. Orzeczenie to podtrzymane zostało wyrokiem z dnia [...] października 2024 r., w którym Sąd odstąpił od orzeczenia w stosunku do obwinionego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych. Rzecz jednak w tym, iż istotnym w prowadzonym wobec odwołującego się postępowaniu administracyjnym jest kwestia jego sprawstwa za wykroczenie, a nie orzeczenia lub braku orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych.
Błędnie odwołujący się utożsamia odstąpienie od orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych (a na wcześniejszym etapie postępowania w sprawie o wykroczenie orzeczenia o niezatrzymaniu prawa jazdy z uniewinnieniem w sprawie o wykroczenie. Bezspornym bowiem jest, iż uznany on został za winnego popełnienia wykroczenia z art. 87 § 1 K.w. i okoliczność ta, a nie odstąpienie od orzeczenia środka karnego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, determinuje konieczność skierowania strony na badania lekarskie i psychologiczne oraz odbycie kursu reedukacyjnego, a konsekwencją niezrealizowania w terminie wskazanych obowiązków jest konieczność zatrzymania prawa jazdy w drodze decyzji administracyjnej.
Chybiony jest zarzut odwołującego się naruszenia zasady ne bis in idem, określającej zakaz ponownego sądzenia lub ukarania w postępowaniu karnym za to samo przestępstwo, upatrywany w dotychczasowym odstąpieniu od orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych w postępowaniu wykroczeniowym i zatrzymaniu prawa jazdy w trybie administracyjnym. Powyższym zagadnieniem zajmował się Trybunał Konstytucyjny, który wyrokiem z dnia 11 października 2016 r. sygn. akt K 24/15 (publik. OTK-A 2016/77) orzekł, iż art. 102 ust. 1 pkt 4 i ust. 1c ustawy z 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami w zw. z art. 135 ust. 1 pkt 1a lit. a ustawy z 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, w zakresie w jakim przewiduje stosowanie wobec tej samej osoby, za ten sam czyn, sankcji administracyjnej w postaci zatrzymania prawa jazdy i odpowiedzialności prawnokarnej za wykroczenie, nie narusza zakazu ne bis in idem, a tym samym jest zgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i art. 4 ust. 1 Protokołu nr 7 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonego 22 listopada 1984 r. w Strasburgu (Dz.U.2003.42.364) i art. 14 ust. 7 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych, otwartego do podpisu w Nowym Jorku 19 grudnia 1966 r. (Dz.U. 1977.3 8.167). W uzasadnieniu Trybunał zauważył, że zatrzymanie prawa jazdy nie jest sankcja karną lecz administracyjną, służącą poprawie bezpieczeństwa w ruchu drogowym, a tym samym zwiększeniu ochrony życia i zdrowia uczestników tego ruchu.
Także w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjęty jest pogląd, iż stosowanie sankcji karnej oraz sankcji administracyjnej nie stanowi naruszenia zasady ne bis in idem. Zakaz ne bis in idem w sensie ścisłym ma zastosowanie wtedy, gdy w stosunku do osoby uprzednio ukaranej za popełnienie czynu zabronionego przez prawo karne, wszczyna się postępowanie karne dotyczące tego samego czynu. Inny jest przy tym przedmiot postępowania karnego, a inny postępowania administracyjnego. Kumulacja sankcji karnej w postaci zakazu prowadzenia pojazdów określonych kategorii oraz sankcji administracyjnej w postaci zatrzymania prawa jazdy nie stanowi naruszenia zasady ne bis in idem. Sankcja administracyjna realizuje odmienne funkcje i cele.
W stosunku do odwołującego się sąd kamy odstąpił od orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, zatem zatrzymanie prawa jazdy w trybie administracyjnym tym bardziej nie może być oceniane jako naruszenie zasady ne bis in idem.
Prawidłowo także, w oparciu o art. 108 § 1 k.p.a., organ I instancji nadał decyzji w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy rygor natychmiastowej wykonalności. W sytuacji niemożności zweryfikowania, czy stan zdrowia odwołującego się stanowi przeciwskazanie do kierowania pojazdami czy też przeciwskazania takie nie istnieją (a to wobec właśnie nie przedstawienia zaświadczenia lekarskiego i psychologicznego stwierdzającego brak przeciwskazań zdrowotnych i psychologicznych do kierowania pojazdami), potencjalnie stanowi on zagrożenie bezpieczeństwa w ruchu drogowym dla innych jego uczestników. Zagrożenie takie podlega wyeliminowaniu właśnie poprzez nadanie decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy rygoru natychmiastowej wykonalności.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na decyzję Kolegium z 22 stycznia 2025 r. W. K. wniósł o jej uchylenie i umorzenie postępowania. Podtrzymał stanowisko, że na skutek niewniesienia zażalenia uprawomocniło się postanowienie SR w [...] z [...] września 2024 r. na podstawie którego został uniewinniony i na podstawie którego odstąpiono od zatrzymania mu prawo jazdy. W następstwie wydania przez SR w [...] [...] października 2024 r. wyroku nakazowego i ukarania go grzywną naruszono zasadę res iudicata – powagi sprawy osądzonej, z którą w ścisłym związku pozostaje zakaz ne bis in idem. Zgodnie z nim nie może się toczyć ponownie postępowanie w tej samej sprawie i przeciwko tej samej osobie, gdy sprawa jest już formalnie zakończona, tj. gdy od orzeczenia nie przysługuje zwykły środek odwoławczy. Nielogiczne jest uzasadnienie Kolegium, z którego wynika, że KPP w [...] składając wniosek o ukaranie go w związku z zaistniałą sytuacją kierowała się jego stanem zdrowia, bowiem taka motywacja skutkowałaby złożeniem zażalenia na postanowienie z 10 września 2024 r. Dodatkowo wyrok nakazowy narusza art. 50 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej - zakaz ponownego sądzenia lub karania w postępowaniu karnym za ten sam czyn zabroniony pod groźbą kary oraz art. 4 Protokołu nr 7 do europejskiej Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności - zakaz ponownego sądzenia lub ukarania w postępowaniu przed sądem tego samego państwa za przestępstwo, za które został uprzednio skazany prawomocnym wyrokiem lub uniewinniony.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jej zakres wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935, dalej: P.p.s.a.), wg którego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Stosownie do art. 145 § 1 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia (jeżeli dotknięte są naruszeniem prawa materialnego które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania bądź innym naruszeniem przepisów postępowania jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy), do stwierdzenia ich nieważności lub ich wydania z naruszeniem prawa (jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a. lub innych przepisach).
Zgodnie zaś z art. 151 P.p.s.a., w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części.
Wstępnie zdaniem Sądu należy zaznaczyć, że stan faktyczny sprawy został ustalony prawidłowo i w sposób wystarczający do wydania rozstrzygnięcie w sprawie.
Rozpatrując sprawę pod kątem wskazanych wyżej kryteriów, a zatem analizując zaskarżoną decyzję pod względem zgodności zarówno z przepisami proceduralnymi jak i prawa materialnego, Sąd nie stwierdził naruszeń, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania tej decyzji z obrotu prawnego.
Materialną podstawę rozstrzygnięcia stanowiły przepisy u.k.p.
Po myśli art. 98a ust. 1 tej ustawy, kierowca lub osoba posiadająca pozwolenie na kierowanie tramwajem, która kierowała pojazdem w stanie nietrzeźwości, w stanie po użyciu alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu, jest obowiązana 1) poddać się: a) badaniu lekarskiemu, b) badaniu psychologicznemu w zakresie psychologii transportu oraz 2) ukończyć kurs reedukacyjny w zakresie problematyki przeciwalkoholowej i przeciwdziałania narkomanii.
Starosta wysyła osobom o których mowa w ust. 1 informację o obowiązku poddania się odpowiednio badaniom lekarskim, badaniom psychologicznym lub o obowiązku ukończenia odpowiednich kursów reedukacyjnych (art. 98 a ust. 4 u.k.p.). Starosta wysyła informację o której mowa w ust. 4 z urzędu na podstawie wyroku sądu - w zakresie, o którym mowa w ust. 1 (ust. 5 pkt 2).
Terminy wykonania obowiązków objętych art. 98 ust. 1 u.k.p. określa art. 101 u.k.p. Osoba obowiązana do ukończenia kursu reedukacyjnego o którym mowa w art. 98a ust. 1 pkt 2 lub ust. 3, jest obowiązana do przedstawienia staroście zaświadczenia o jego ukończeniu w terminie miesiąca od dnia doręczenia informacji, o której mowa w art. 98a ust. 4 (art. 101 ust. 1 u.k.p.). Osoba obowiązana do odbycia badań o których mowa w art. 98a ust. 1 pkt 1 lub ust. 2, jest obowiązana do dostarczenia staroście odpowiedniego orzeczenia lekarskiego lub orzeczenia psychologicznego w terminie miesiąca od dnia doręczenia informacji, o której mowa w art. 98a ust. 4 (art. 101 ust. 2 u.k.p.).
Starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem w przypadku, gdy osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem nie przedstawiła w wymaganym terminie orzeczenia o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem o którym mowa w art. 79 ust. 2 (art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a u.k.p.), orzeczenia o istnieniu lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem o którym mowa w art. 84 ust. 1 (art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. b u.k.p.), zaświadczenia o ukończeniu kursów reedukacyjnych o których mowa w art. 98a ust. 1 pkt 2 lub ust. 3 (art. 102 ust. 1 pkt 2 lit. c u.k.p.). Art. 101 u.k.p. wprowadzając ustawowe terminy wykonania obowiązków przez kierowców, nie przewiduje ich przedłużania czy usprawiedliwiania ich przekroczenia.
Z art. 102 ust. 1 pkt 2 lit. c oraz pkt 3 lit. a i b u.k.p. wynika, że wyłącznymi przesłankami wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy są: po pierwsze: posiadanie przez kierującego prawa jazdy, po drugie: nałożenie na kierującego obowiązku wykonania badań lekarskich i psychologicznych oraz ukończenia kursu reedukacyjnego w określonym terminie, i po trzecie: brak wykonania tego obowiązku, jak i przedłożenia w wyznaczonym terminie orzeczenia o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych i psychologicznych do kierowania pojazdami oraz zaświadczenia o ukończeniu kursu reedukacyjnego.
Podniesione w skardze zarzuty nie mogą zostać uwzględnione. W szczególności nie podlega uwzględnieniu zarzut naruszenia zasady res iudicata oraz zasady ne bis in idem. Dla wyjaśnienia swojego stanowiska Sąd wskazuje, iż z akt administracyjnych sprawy wynika, że funkcjonariusze KPP w [...] 16 sierpnia 2024 r. zatrzymali elektronicznie dokument prawa jazdy skarżącego z uwagi na stwierdzenie, że kierował on po drodze publicznej w ruchu lądowym pojazdem mechanicznym w stanie po użyciu alkoholu. Następnie, działając na podstawie art. 137 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2024 r., poz.1251, dalej: P.r.d.). SR w [...] Wydział [...] Karny postanowieniem z [...] września 2024 r. sygn. akt [...] orzekł o niezatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy. W uzasadnieniu postanowienia podano, że wprawdzie kierowanie po drodze publicznej w staniu po użyciu alkoholu stanowi przesłankę do obligatoryjnego orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, jednak stwierdzona u skarżącego zawartość alkoholu w wydychanym powietrzu (I badanie - 0,10 mg/l, II badanie - 0, 0, mg/l), może stanowić podstawę do odstąpienia od wymierzenia tego środka karnego, a nawet uniewinnienia.
Powyższe stanowisko nie było wiążące dla SR w [...] Wydział [....] Karny orzekającego w sprawie opisanego wyżej wykroczenia, który wyrokiem nakazowym z [...] października 2024 r. [...] uznał skarżącego - obwinionego o to, że w dniu [...] sierpnia 2024 r. kierował w ruchu lądowym po drodze publicznej pojazdem mechanicznym znajdując się w stanie po użyciu alkoholu, tj. o popełnienie wykroczenia z art. 87 § 1 K.w. - winnym jego popełnienia oraz orzekł karę grzywny w wysokości 1 000 zł. Nadto, Sąd na podstawie art. 39 § 1 K.w. odstąpił wobec obwinionego od orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych. Wyrok uprawomocnił się 12 października 2024 r.
Jak prawidłowo wyjaśniono skarżącemu w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, błędnie utożsamia on odstąpienie od orzeczenia o zatrzymaniu prawa jazdy w postanowieniu z 10 września 2024 r. z uniewinnieniem od popełnienia wskazanego wyżej wykroczenia, równocześnie kwalifikując wspomniany wyżej wyrok nakazowy z 3 października 2024 r. jako wydany w warunkach naruszenia powagi rzeczy osądzonej oraz zasady ne bis in idem.
Po jego uprawomocnieniu prawidłowo zatem pismem z 21 października 2024 r. Starosta poinformował skarżącego na podstawie art. 98 a ust. 4 u.k.p. o obowiązku poddania się w zakresie uprawnień do kierowania pojazdami kategorii AM, B1, B badaniu lekarskiemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami oraz badaniu psychologicznemu w zakresie psychologii transportu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami oraz obowiązku ukończenia kursu reedukacyjnego w zakresie problematyki przeciwalkoholowej i przeciwdziałania narkomani. W pouczeniu zamieszczonym w informacji Starosta wskazał skarżącemu, że jest zobowiązany do przedstawienia /dostarczenia mu odpowiedniego orzeczenia lekarskiego i psychologicznego oraz zaświadczenia o odbyciu kursu reedukacyjnego w terminie miesiąca liczonego od dnia doręczenia informacji pod rygorem wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. Informację doręczono skarżącemu 22 października 2024 r.
W świetle powyższego, skoro z prawidłowych ustaleń organów wynika, że skarżący w wymaganym trybie został skierowany na badania lekarskie i psychologiczne oraz kurs reedukacyjny i nie jest przez niego kwestionowane, że nie wywiązał się on z w wyznaczonym terminie (który upłynął z dniem 21 listopada 2024 r.) ze związanych z tym obowiązków, to nie może budzić wątpliwości, że w realiach rozpoznawanej sprawy zostały spełnione przesłanki przewidziane w art. 102 ust. 1 pkt 2 lit. c i pkt 3 lit. a i b u.k.p.
Prawidłowo wskazał organ odwoławczy, że decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy wydana na podstawie zacytowanych wyżej przepisów nie ma charakteru fakultatywnego, to znaczy nie została pozostawiona uznaniu organu administracji publicznej. Decyzja taka ma obligatoryjny charakter, co oznacza, że jeśli osoba posiadająca prawo jazdy nie przedstawi w wymaganym terminie orzeczenia lekarskiego o istnieniu lub braku przeciwskazań do kierowania pojazdami, jak również zaświadczenia o ukończeniu kursów reedukacyjnych do ukończenia których została zobowiązania, to organ ma obowiązek wydania decyzji w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy. Stanowisko takie jest w orzecznictwie ugruntowane (por. m. in. wyrok NSA z 10 lipca 2019 r. I OSK 2567/18, LEX nr 2702298).
Końcowo Sad wyjaśnia, że należy odróżnić zatrzymanie prawa jazdy /bądź jego niezatrzymanie należące do środków prawnokarnych od zatrzymania prawa jazdy stanowiącego środek administracyjny. Zgodnie z art. 137 ust. 1 P.r.d., postanowienie o zatrzymaniu prawa jazdy, w przypadkach określonych w art. 135 ust. 1 pkt 1 lit. a oraz pkt 3 i w art. 135a ust. 1 pkt 1 lit. a oraz pkt 3, wydaje w terminie 14 dni odpowiednio od dnia otrzymania informacji o zatrzymaniu prawa jazdy albo od dnia otrzymania prawa jazdy: 1) prokurator - w toku postępowania przygotowawczego, a sąd - po przekazaniu sprawy do sądu; 2) w sprawie o wykroczenie - sąd właściwy do rozpoznania sprawy. Zatrzymanie prawa jazdy, stosowane na podstawie art. 137 ust. 1 odbywa się zatem na zasadach karnoprocesowych. Wskazuje na to sama treść wymienionych przepisów, z których wprost wynika, że czynność ta podejmowana jest w postępowaniu przygotowawczym lub w sprawie o wykroczenie, a organami procesowymi uprawnionym do jej wykonania są prokurator bądź sąd. Zatrzymanie prawa jazdy następuje w formie postanowienia w sprawach o przestępstwa lub wykroczenia drogowe. O karnoprocesowym charakterze zatrzymania prawa jazdy na podstawie art. 137 ust. 1 P.r.d. świadczy również to, że okres zatrzymania tego dokumentu w postępowaniu przygotowawczym podlega zaliczeniu na poczet środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych (zob. uchwała Sądu Najwyższego z 25 lutego 2009 r. I KZP 33/08). Zatrzymanie prawa jazdy jako sankcja za nieprzedłożenie badania lekarskiego i psychologicznego o braku przeciwskazań do kierowania pojazdami oraz zaświadczenia o ukończeniu kuru reedukacyjnego jest środkiem administracyjnym opisanym powyżej. Podkreślić należy, że zastosowanie obu wymienionych środków, pomimo że stosowane są na różnych podstawach prawnych przewidzianych w ustawach których przedmiot regulacji jest odmienny, służy zabezpieczeniu wykonania orzeczonego ewentualnie w przyszłości środka karnego w postaci orzeczenia o zakazie prowadzenia pojazdów mechanicznych (postanowienie Sądu Najwyższego z 16 listopada 2022 r. I KZP 14/22, Lex).
Reasumując, zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o niewadliwie ustalony stan faktyczny sprawy, który w pełni uzasadniał zastosowanie art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a i b oraz art. 102 ust. 1 pkt 2 lit. c u.k.p. i wydanie decyzji o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy w związku z niedopełnieniem nałożonych na niego przez Starostę obowiązków.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi.