II SA/Rz 332/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w RzeszowieRzeszów2020-05-28
NSAbudowlaneWysokawsa
prawo wodnepozwolenie wodnoprawneodprowadzanie wód opadowychoperat wodnoprawnypostępowanie administracyjneWSAdrogi wojewódzkiePaństwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję odmawiającą przedłużenia pozwolenia wodnoprawnego, uznając, że organy błędnie zinterpretowały przepisy dotyczące aktualności operatu wodnoprawnego.

Sprawa dotyczyła skargi Województwa - Zarządu Dróg Wojewódzkich na decyzję odmawiającą ustalenia kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie wód opadowych. Sąd uchylił decyzje organów obu instancji, stwierdzając, że organy błędnie zinterpretowały przepisy Prawa wodnego, wymagając nowego operatu zamiast oceny aktualności informacji w dotychczasowym, co naruszyło zasady postępowania administracyjnego i prawa materialnego.

Przedmiotem sprawy była skarga Województwa - Zarządu Dróg Wojewódzkich na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji odmawiającą ustalenia kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie wód opadowo-roztopowych. Pozwolenie to, wydane w 2010 r. na podstawie poprzednio obowiązującej ustawy Prawo wodne, miało wygasnąć z dniem 31 stycznia 2020 r. Strona skarżąca złożyła wniosek o przedłużenie okresu jego obowiązywania, dołączając operat wodnoprawny z 2009 r. oraz oświadczenie o jego aktualności. Organy odmówiły przedłużenia, uznając, że operat nie spełnia wymogów aktualnie obowiązującej ustawy Prawo wodne z 2017 r., mimo że strona złożyła wymagane prawem dokumenty. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uchylił zaskarżone decyzje, uznając, że organy błędnie zinterpretowały przepisy art. 414 Prawa wodnego. Sąd podkreślił, że ustawa nie nakłada na wnioskodawcę obowiązku sporządzania nowego operatu, jeśli poprzedni operat spełniał wymogi formalne i zawierał aktualne informacje dotyczące sposobu korzystania z wód. Obowiązek oceny aktualności informacji i zgodności z przepisami spoczywa na organie prowadzącym postępowanie. Sąd uznał, że organy naruszyły przepisy postępowania administracyjnego (art. 7, 77, 80 K.p.a.) oraz prawa materialnego, błędnie interpretując wymogi dotyczące przedłużania pozwoleń wodnoprawnych wydanych na podstawie poprzednich przepisów.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, operat sporządzony na podstawie poprzednio obowiązującej ustawy może być podstawą do ustalenia kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia, o ile jego informacje zachowały aktualność, a organ przeprowadzi postępowanie wyjaśniające.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy błędnie zinterpretowały przepisy, wymagając nowego operatu zamiast oceny aktualności informacji w dotychczasowym. Obowiązek oceny spoczywa na organie, a nie na wnioskodawcy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (17)

Główne

P.w. art. 414 § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne

Pozwolenie wodnoprawne wygasa z upływem okresu, na który zostało wydane.

P.w. art. 414 § ust. 2

Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne

Pozwolenia wodnoprawne nie wygasają, jeżeli zakład w terminie 90 dni przed upływem okresu złoży wniosek o ustalenie kolejnego okresu obowiązywania.

P.w. art. 414 § ust. 3

Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne

Do wniosku o przedłużenie dołącza się operat, na podstawie którego wydano dotychczasowe pozwolenie, oraz oświadczenie o aktualności zawartych w nim informacji.

P.w. art. 414 § ust. 6

Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne

Organ odmawia przedłużenia, gdy informacje w operacie nie są aktualne lub zachodzą okoliczności z art. 399 ust. 1.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uchyla decyzję, gdy naruszono prawo materialne lub przepisy postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd stosuje środki służące usunięciu naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy.

Pomocnicze

K.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy utrzymuje w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

K.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Organy prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej.

K.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Organ obowiązany jest wyczerpująco zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

K.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Organ ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy okoliczności faktyczne uzasadniają wydanie decyzji.

P.w. art. 389 § pkt 1

Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne

Pozwolenie wodnoprawne jest wymagane na usługi wodne.

P.w. art. 35 § ust. 3 pkt 7

Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne

Usługami wodnymi są m.in. odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych do wód.

poprzednio P.w. art. 132

Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne

Przepis dotyczący zawartości operatu wodnoprawnego w poprzednim stanie prawnym.

poprzednio P.w.

Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne

Pozwolenia wodnoprawne mogły być wydawane na okres do 20 lat.

Dz.U. 2018 poz 2268 art. 409

Zawartość operatu wodnoprawnego według aktualnej ustawy.

Dz.U. 2018 poz 2268 art. 414 § ust. 1 pkt 1-6

Dokumenty, których naruszenia ustaleń nie może powodować sposób korzystania z wód.

Dz.U. 2018 poz 2268 art. 545 § ust. 7

Pozwolenia wodnoprawne wydane na podstawie poprzedniej ustawy zachowały moc.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy błędnie zinterpretowały przepisy dotyczące aktualności operatu wodnoprawnego. Organ nie wykazał, że informacje w operacie są nieaktualne w rozumieniu przepisów. Organ nie wykazał naruszenia ustaleń dokumentów z art. 396 ust. 1 P.w. Organ nie wezwał do uzupełnienia wniosku w sposób zgodny z prawem. Pozwolenie wodnoprawne wydane na podstawie poprzedniej ustawy zachowało moc i może być przedłużone na podstawie art. 414 ust. 3 P.w.

Odrzucone argumenty

Argumenty organów o niekompletności operatu w świetle nowych przepisów. Argumenty organów o konieczności sporządzenia nowego operatu.

Godne uwagi sformułowania

Sąd podziela dominujący w orzecznictwie pogląd, że wolą ustawodawcy było zastosowanie trybu przedłużenia obowiązywania pozwoleń wodnoprawnych na kolejne okresy także w stosunku do pozwoleń wydanych na podstawie poprzednio obowiązującej ustawy P.w. Czym innym jest zmiana warunków świadczenia usługi wodnoprawnej (...) a czym innym zmiana przepisów prawa określających warunki, jakie aktualnie powinien spełniać operat wodnoprawny. Nie jest przesłanką do wydania takiej decyzji brak informacji umożliwiających dokonanie oceny zgodności operatu wodnoprawnego z wytycznymi art. 396 ust. 1 pkt 1-8 P.w.

Skład orzekający

Jerzy Solarski

przewodniczący

Ewa Partyka

sprawozdawca

Piotr Godlewski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa wodnego dotyczących przedłużania pozwoleń wodnoprawnych wydanych na podstawie poprzednich ustaw, zwłaszcza w kontekście wymogów dotyczących operatu wodnoprawnego i obowiązków organów administracji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przedłużania pozwoleń wodnoprawnych wydanych na podstawie poprzednich przepisów Prawa wodnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak istotna jest prawidłowa interpretacja przepisów przejściowych i jakie mogą być konsekwencje błędów proceduralnych organów administracji. Jest to ważny precedens dla podmiotów posiadających pozwolenia wydane na podstawie starszych przepisów.

Czy stary operat wodnoprawny wystarczy do przedłużenia pozwolenia? WSA w Rzeszowie wyjaśnia.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Rz 332/20 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2020-05-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-03-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Ewa Partyka /sprawozdawca/
Jerzy Solarski /przewodniczący/
Piotr Godlewski
Symbol z opisem
6090 Budownictwo wodne, pozwolenie wodnoprawne
Hasła tematyczne
Wodne prawo
Sygn. powiązane
III OSK 3260/21 - Wyrok NSA z 2024-03-19
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 2268
art 409, 414, 396 ust. 1 pkt 1-6, art 545 ust. 7
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r Prawo wodne - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Jerzy Solarski Sędziowie WSA Piotr Godlewski WSA Ewa Partyka /spr./ po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 28 maja 2020 r. sprawy ze skargi Województwa - Zarządu Dróg Wojewódzkich na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej - Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...]; II. zasądza od Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej - Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie na rzecz strony skarżącej Województwa - Zarządu Dróg Wojewódzkich kwotę 780 zł /słownie: siedemset osiemdziesiąt złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego;
Uzasadnienie
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej ( dalej: "organ odwoławczy" lub "organ II instancji") z dnia [...] stycznia nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie ( dalej: "organ I instancji") z dnia [...] grudnia 2019 r., nr [...] odmawiającą ustalenia kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego udzielonego Podkarpackiemu Zarządowi Dróg Wojewódzkich ( dalej: "strona skarżąca" lub "PZDW").
W podstawie prawnej decyzji powołano art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 z późn. zm., dalej: "K.p.a."), w związku z art. 14 ust. 4 i art. 414 ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2018 r., poz. 2268 z późn. zm.; dalej: "P.w.").
Z uzasadnienia decyzji i akt sprawy wynika, że decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] Starosta udzielił PZDW pozwolenia wodnoprawnego na:
1. przebudowę rowu przydrożnego poprzez przykrycie koryta kanałem Ø 600 mm - dz. nr ewid. 749/1, 395, 681/1, 1661, 26, 960, 506, 1456, 4035, 974/1, 1707,
2. wykonanie wylotów o Ø 250 mm w skarpie rowu przydrożnego w celu odprowadzenia wód opadowo - roztopowych z projektowanych przykanalików studzienek ściekowych (126 szt.) - dz. nr ewid. 749/1, 395, 681/1, 1661, 26, 960, 239, 704, 3813, 4036, 4035, 974/1, 1707, 1708,
3. wykonanie wylotów o Ø 200 mm w skarpie rowu przydrożnego w celu odprowadzenia wód opadowo - roztopowych z projektowanych przykanalików przychodnikowych ( 18 szt.) - dz. nr ewid. 749/1, 395, 333, 681/1,
4. odprowadzanie do rowu przydrożnego poprzez projektowane wyloty wód opadowo - roztopowych z odcinka drogi z łącznej powierzchni utwardzonej narażonej na zanieczyszczenia Fᵤ= 3,887 ha,
na okres do dnia 31 stycznia 2020 r.
Podstawę prawną wydanej decyzji stanowiły między innymi przepisy ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne ( Dz.U. z 2005 r., Nr 239, poz. 2019 ze zm., dalej: "poprzednio obowiązujące P.w.).
W dniu 5 listopada 2019 r. do Dyrektora Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie wpłynął wniosek PZDW z dnia 28 października 2019 r., o ustalenie kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód, tj. na odprowadzanie wód opadowych i roztopowych z powierzchni drogowej do rowu przydrożnego w związku z realizacją zadania inwestycyjnego pn.: "Budowa chodników i zatok w ciągu drogi wojewódzkiej Nr [...] P.-D.- B.-D. na odcinku P.-B. w km 3+275 - 37+984", udzielonego decyzją Starosty z dnia [...] stycznia 2010 r., nr [...].
Do wniosku dołączono operat wodnoprawny, na podstawie którego wydano ww. pozwolenie oraz oświadczenie wnioskodawcy z dnia 28 października 2019 r., że informacje zawarte w tym operacie zachowały swoją aktualność.
Zawiadomieniem z dnia 14 listopada 2019 r., znak: RZ.ZUZ.3.421.434.2019.MP organ I instancji poinformował strony o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia kolejnego okresu obowiązywania ww. pozwolenia wodnoprawnego oraz o zakończeniu zbierania materiału dowodowego w przedmiotowej sprawie. Informacja o wszczęciu postępowania została podana do publicznej wiadomości poprzez wywieszenie na tablicy ogłoszeń: w Zarządzie Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie , w Starostwie Powiatowym , w Urzędzie Gminy , w Urzędzie Gminy, oraz poprzez umieszczenie w Biuletynie Informacji Publicznej Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej.
Po rozpatrzeniu sprawy, organ I instancji, opisaną na wstępie decyzją, odmówił ustalenia kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wyjaśnił, że wniosek został złożony z zachowaniem przewidzianego w P.w. terminu, dołączono wymagane przepisami oświadczenie o aktualności informacji zawartych w operacie wodnoprawnym, jednak dołączony operat wodnoprawny nie spełniał wymogów z art. 409 P.w. Powyższy przepis w sposób znaczący rozszerzył bowiem niezbędną zawartość operatu w stosunku do wymagań wynikających z art. 132 poprzednio obowiązującego P.w.
W świetle powyższego organ I instancji stwierdził, że oświadczenie o aktualności danych zawartych w treści operatu wodnoprawnego nie jest wystarczające.
W odwołaniu od powyższej decyzji strona skarżąca zarzuciła naruszenie:
- art. 414 ust. 2 P.w. poprzez uznanie, że przepis ten dotyczy wyłącznie pozwoleń wodnoprawnych wydanych po dniu 1 stycznia 2018 r.,
- art. 414 ust. 2-4 P.w. poprzez uznanie, że z uwagi na istotną zmianę przepisów prawa materialnego dotyczącą treści operatu wodnoprawnego dołączony operat wodnoprawny z 2009 r. nie może być podstawą do ustalenia kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego,
- art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez przyjęcie, że informacje zawarte w operacie wodnoprawnym z 2009 r. są nieaktualne, przy jednoczesnym braku jakichkolwiek ustaleń świadczących o braku aktualności lub nieprawidłowości w sposobie korzystania z urządzeń wodnych. Zdaniem strony skarżącej organ nie wykazał, że naruszone zostały ustalenia dokumentów, o których mowa w art. 396 ust. 1 pkt 1-6 P.w., przy czym stwierdzenie organu I instancji, że dokumenty określone przez ustawodawcę w art. 396 ust. 1 pkt 1-6 P.w. podlegają aktualizacji co 6 lat, nie mogło być podstawą uznania, że operat wodnoprawny nie zachował aktualności. Jak podkreśliła, należy rozróżnić kwestię zmiany warunków świadczenia usługi wodnej od zmiany przepisów prawa określających warunki, jakie powinien spełniać operat wodnoprawny. W art. 414 ust. 6 P.w. jest mowa o nieaktualności informacji zawartych w operacie wodnoprawnym, a nie o jego formie - niedostosowanej do wymogów wynikających z nowych przepisów. Tymczasem organ I instancji nie stwierdził braku aktualności jakichkolwiek informacji, a strona skarżąca wyraźnie wskazała, że żadne okoliczności nie uległy zmianie. Według strony skarżącej o ile organ nie jest związany oświadczeniem wnioskodawcy o aktualności danych zawartych w operacie wodnoprawnym, to jednak dopiero, gdy postępowanie wyjaśniające wykaże, że nastąpiły zmiany w sposobie odprowadzania wód, można mówić o przesłankach do odmowy przedłużenia okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego, co w sprawie nie zostało stwierdzone.
Organ II instancji nie podzielił powyższych zarzutów i opisaną na wstępie decyzją utrzymał decyzję organu I instancji w mocy.
Powołując się na art. 414 ust. 2-ust. 8 P.w. wyjaśnił, że ustalenie kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego wymaga udowodnienia m.in., że dołączony do wniosku operat sporządzony pod rządami poprzednio obwiązującej ustawy spełnia wymogi obowiązujące na tle ustawy aktualnej oraz że nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 399 ust. 1 P.w. W tym drugim przypadku koniecznym jest wykazanie w toku postępowania, że wskazany w przedłużanym pozwoleniu wodnoprawnym sposób korzystania z wód nie narusza ustaleń dokumentów, o których mowa w art. 396 ust. 1 pkt 1-7 P.w. oraz spełnia wymagania, o których mowa w art. 396 ust. 1 pkt 8 P.w. Z tych względów należało dokonać oceny czy wody opadowe i roztopowe odprowadzane do rowu przydrożnego ze zlewni opisanej w pozwoleniu wodnoprawnym będą wywierać niekorzystny wpływ na ustalenia dla JCWP (jednolite części wód powierzchniowych) i JCWPd (jednolite części wód podziemnych) przedstawione w planie gospodarowania wodami na obszarze dorzecza i innych dokumentach z zakresu ochrony środowiska, w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego, decyzjach o warunkach zabudowy i decyzjach o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Podkreślił, że opisany w pozwoleniu wodnoprawnym sposób korzystania z wód nie może naruszać wymagań ochrony zdrowia ludzi, środowiska, ochrony przyrody i dóbr kultury wpisanych do rejestru zabytków oraz wynikających z przepisów ustawy oraz przepisów odrębnych.
Ubiegający się o takie pozwolenia podmiot powinien posługiwać się operatem wodnoprawnym zawierającym komplet informacji i danych wskazanych w treści obowiązujących przepisów P.w. Operat powinien zawierać wszystkie niezbędne elementy, o których mowa w art. 409 P.w., zaś norma zawarta w art. 414 ust. 3 P.w. umożliwia posługiwanie się tym dokumentem bez jego aktualizowania, o ile zawarte w nim informacje nie uległy zmianie. Przy czym, jak wyjaśnił, chodzi tu przede wszystkim o zakres i sposób realizacji wnioskowanych uprawnień, ale również o uwarunkowania zewnętrzne znajdujące odzwierciedlenie m.in. w treści aktów określających warunki korzystania z wód regionu wodnego czy też zatwierdzających plany gospodarowania wodami. Dokumenty te podlegają aktualizacji, np. plany gospodarowania wodami dorzeczy aktualizowane są przez Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej co najmniej raz na 6 lat, w związku z czym konieczne jest wskazanie, że w zakresie objętym wnioskowanym pozwoleniem wodnoprawnym ich zapisy nie uległy zmianie. Przemawia za tym fakt, że zarówno plany gospodarowania wodami, jak i warunki korzystania z wód regionu wodnego, stanowią obszerne dokumenty, których aktualizacja niekoniecznie musi skutkować zmianą danych zawartych w sporządzonym, na podstawie uprzedniej wersji dokumentu, operacie wodnoprawnym. W takiej sytuacji znajduje zastosowanie oświadczenie, o którym mowa w art. 414 ust. 3 P.w. Nie jest ono natomiast wystarczające w przypadku, gdy operat, sporządzony na podstawie przepisów uprzednio obowiązującej ustawy P.w., jest niekompletny w świetle przepisów obecnie obowiązujących, nawet jeśli zawarte w nim treści dotyczące prowadzonych przez zakład działań są nadal prawdziwe. W takiej sytuacji konieczne jest sporządzenie nowego operatu wodnoprawnego, zawierającego dane umożliwiające weryfikację wniosku w kontekście treści dokumentów oraz wymagań, o których mowa w art. 396 ust. 1 P.w. i złożenie wniosku o udzielenie nowego pozwolenia wodnoprawnego. Analogiczne postępowanie jest wymagane w przypadku, gdy dane zawarte w operacie stracą aktualność, nawet jeśli dokument ten spełnia wymagania określone w art. 409 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne.
Zdaniem organu II instancji dołączony do wniosku operat wodnoprawny, opracowany w 2009 r., nie spełnia wszystkich wymagań wyznaczonych obecnie przepisem art. 409 P.w. Brak jest w nim ustaleń, o których mowa w art. 396 P.w., w związku z czym nie można na jego podstawie dokonać oceny, czy udzielone pozwolenie nie będzie naruszać wytycznych zawartych w art. 396 ust. 1 pkt 1-8 P.w.
W skardze do Sądu PZDW zarzucił:
1) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) art. 8 w zw. z art. 10 k.p.a. w zw. z 414 pkt. 4 P.w. polegające na braku skierowania wezwania do uzupełnienia wniosku o ustalenie kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wodnopranego, o którym mowa w art. 414 ust. 2 P.w., w sytuacji uznania, że operat jest niekompletny i pozbawienie w ten sposób strony skarżącej prawa do czynnego udziału w postępowaniu poprzez uniemożliwienie uzupełnienia ewentualnych braków i wyjaśnienia wątpliwości organów co do braku aktualności informacji zawartych w operacie,
b) art. 7, 77, 80 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego rozważenia całego materiału dowodowego, w szczególności uznania za nieaktualne informacji zawartych w operacie wodnoprawnym oraz braku wyjaśnienia przez organ sposobu zakwalifikowania korzystania z wód jako szczególnego korzystania z wód, czy usług wodnych, niewykazanie, że wody opadowe i roztopowe odprowadzone do wód powierzchniowych i do ziemi ze zlewni opisane w pozwoleniu wodnoprawnym będą wywierać niekorzystny wpływ na ustalenia jednolitej części wód powierzchniowych (JCWP) i jednolitych części wód podziemnych (JCWPd) przedstawione w planie zagospodarowania wodami na obszarze dorzecza i innych dokumentach z zakresu ochrony środowiska, i w konsekwencji przyjęcie, że opisany w pozwoleniu sposób korzystania z wód narusza wymagania ochrony zdrowia ludzi, środowiska, ochrony przyrody i dóbr kultury wpisanych do rejestru zabytków,
c) art. 138 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie i nieuchylenie decyzji organu I Instancji, w sytuacji braku podstaw do odmowy przedłużenia pozwolenia wodnoprawnego;
d) art. 15 k.p.a., poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania i bezkrytyczne przyjęcie ustaleń organu I Instancji, bez zbadania prawidłowości merytorycznej oceny decyzji,
2) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miały wpływ na wynik sprawy tj.:
a) naruszenie art. 414 ust. 2-4 P.w poprzez uznanie, że z uwagi na istotną zmianę przepisów prawa materialnego dotyczącą treści operatu wodnoprawnego, operat wodnoprawny sporządzony pod rządami poprzednio obowiązującego P.w. nie może być podstawą ustalenia kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego,
b) art. 414 ust. 3 P.w. poprzez niezastosowanie się do jego treści, z której wynika, że do wniosku dołącza się operat, na podstawie którego wydano dotychczasowe pozwolenie wodnoprawne oraz oświadczenie, że zawarte w nim informacje zachowały aktualność bez obowiązku spełnienia przez ten operat wymagań z art. 409 P.w.
Na podstawie, art. 145 §1 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. dalej: "p.p.s.a." ) oraz art. 145 § 1 pkt. 1 w zw. z 135 p.p.s.a. skarżący wniósł o uchylenie w całości decyzji organów I i II instancji.
Jednocześnie na podstawie art. 119 pkt. 2 p.p.s.a. złożył wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, zaś na podstawie art. 200 p.p.s.a. i 205 § 2 p.p.s.a. sformułował żądanie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W obszernym uzasadnieniu skargi przedstawiono dotychczasowy przebieg postępowania, a także rozwinięto przytoczone zarzuty. Dodatkowo zarzucono organowi, że działa w sposób schematyczny, ze z góry powziętym zamiarem odmowy ustalenia kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego. Na poparcie swojego stanowiska strona skarżąca powołała się na wyrok WSA w Krakowie z dnia 26 lutego 2019 r. II SA/Kr 1541/18 oraz wyrok WSA w Krakowie z dnia 28 czerwca 2019 r. II SA/Kr 473/19 ( wszystkie powołane w sprawie orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach orzeczenia.nsa.gov.pl).
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko w sprawie. Organ II instancji nie zgodził się z zarzutem naruszania art. 7 k.p.a. w związku art. 77 k.p.a. i w związku z art. 80 k.p.a. W jego ocenie decyzja została wydana na podstawie całości zgromadzonego materiału dowodowego w oparciu o analizę zaskarżonej decyzji oraz obowiązujących przepisów prawa.
W jego ocenie nie był zasadny także zarzut naruszenia art. 138 k.p.a. jak również art. 15 k.p.a. tj. naruszenie zasady dwuinstancyjności.
Odnośnie naruszenia przepisów art. 8 k.p.a. w związku z art. 10 k.p.a. i art. 414 pkt 4 ustawy P.w., polegającego na niewezwaniu wnioskodawcy do uzupełnienia wniosku wyjaśnił, że na podstawie art. 414 ust. 2 i ust. 3 P.w. można wezwać do uzupełnienia wniosku o ustalenie kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wyłącznie w zakresie przedłożenia operatu, na podstawie którego wydano dotychczasowe pozwolenie lub w zakresie przedłożenia oświadczenia, że zawarte w nim informacje zachowały aktualność. Nie można natomiast wzywać do uzupełnienia przedłożonego do przedmiotowego wniosku operatu wodnoprawnego w zakresie jego kompletności pod względem obecnie obowiązującego art. 409 P.w.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 – określanej dalej jako P.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W myśl art. 145 P.p.s.a., sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, albo zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji (lub postanowienia) wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach.
W ramach kontroli legalności sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.).
Po zbadaniu sprawy w powyższych aspektach Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 414 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne pozwolenie wodnoprawne wygasa, jeżeli upłynął okres, na który było wydane. Stosownie do art. 414 ust. 2 tej ustawy, pozwolenia wodnoprawne, o których mowa w art. 389 pkt 1-3, nie wygasają, jeżeli zakład w terminie 90 dni przed upływem okresu, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, złoży wniosek o ustalenie kolejnego okresu obowiązywania tych pozwoleń. Oprócz przepisu art. 414 ust. 2, ustawa Prawo wodne nie zawiera innych regulacji wprowadzających możliwość przedłużania pozwolenia wodnoprawnego oraz nie reguluje kwestii przedłużania pozwoleń wodnoprawnych wydanych na podstawie ustawy Prawo wodne z 2001 r. Zgodnie zaś z art. 414 ust. 3 ustawy Prawo wodne, do wniosku, o którym mowa w ust. 2, dołącza się operat, na podstawie którego wydano dotychczasowe pozwolenie wodnoprawne, oraz oświadczenie, że zawarte w nim informacje zachowały aktualność.
W kontrolowanej sprawie skarżący uzyskał pozwolenie wodnoprawne m.in. na odprowadzanie wód opadowo-roztopowych z odcinka drogi P. –B. w KM 3+275-37+984 na podstawie decyzji Starosty z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...]. Stosownie do pkt V tamtej decyzji pozwolenie zostało udzielone do dnia 31 stycznia 2020 r.
Co prawda w przedstawionych Sądowi aktach nie ma dowodu kiedy wniosek z dnia 28 października 2019 r. z załącznikami został nadany w urzędzie pocztowym (widnieje na nim prezentata wpływu do organu z datą 5 listopada 2019 r.) jednakże okoliczność zachowania przez stronę skarżącą terminu przewidzianego w art. 414 ust. 2 P.w. jest niekwestionowana. Organ I instancji wskazał w swej decyzji, że "wniosek został nadany w jednostce pocztowej w dniu 31 października 2019 r. Do wniosku został załączony operat wodnoprawny z listopada 2009 r., który był przedłożony na potrzeby decyzji Starosty z dnia 15 stycznia 2010 r., oświadczenie o aktualności danych zawartych w ww operacie wodnoprawnym podpisane przez Zastępcę Dyrektora PZDW z dnia 28 października 2019 r., poświadczoną za zgodność z oryginałem kopię uchwały Nr 74/1944/19 Zarządu Województwa Podkarpackiego z dnia 12 września 2019 r. w sprawie udzielenia pełnomocnictwa Dyrektorowi PZDW , dalsze pełnomocnictwo udzielone przez Dyrektora strony skarżącej jego Zastępcy, a także decyzję Starosty z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...]. Dokumenty te w świetle analizy treści art. 414 ust. 3 P.w. pozwalają na stwierdzenie, że strona skarżąca przedłożyła wymagane prawem dokumenty czyniąc zadość obowiązkom nałożonym przez ustawodawcę. W ocenie Sądu wymagania stawiane wnioskodawcy przez organ nie mają podstaw w obowiązujących przepisach. Przede wszystkim zauważyć należy, że z art. 545 ust. 7 P.w. wynika, iż pozwolenia wodnoprawne wydane na podstawie przepisów poprzednio obowiązującej ustawy P.w. z 2001 r. zachowały moc po wejściu w życie aktualnie obowiązującej ustawy P.w. Ustawodawca nie nałożył na stronę, która legitymowała się pozwoleniem wodnoprawnym wydanym w poprzednim stanie prawnym żadnych obowiązków mających na celu dostosowanie tamtych decyzji do aktualnego reżimu prawnego. Stosownie zaś do ustawy P.w. z 2001 r. pozwolenia wodnoprawne mogły być wydawane nawet na okres 20 lat. W tym kontekście Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela dominujący w orzecznictwie pogląd, że wolą ustawodawcy było zastosowanie trybu przedłużenia obowiązywania pozwoleń wodnoprawnych na kolejne okresy także w stosunku do pozwoleń wydanych na podstawie poprzednio obowiązującej ustawy P.w. Nie budzi także wątpliwości Sądu, że treść oświadczenia o aktualności danych zawartych w operacie wodnoprawnym, na podstawie którego wydano dotychczasowe pozwolenie wodnoprawne dotyczy wyłącznie okoliczności związanych ze sposobem korzystania z wód przez beneficjenta pozwolenia. Tym samym Sąd podziela stanowisko prezentowane m.in. w wyrokach WSA w Krakowie (z dnia 26 lutego 2019 r. sygn. II SA/Kr 1541/18, 28 czerwca 2019 r. sygn. II SA/Kr 473/19) ale także i tut. Sądu z dnia 2 kwietnia 2020 r. sygn. II SA/RZ 63/20. Jak się podkreśla w orzecznictwie i co słusznie zarzuca skarżący, czym innym jest zmiana warunków świadczenia usługi wodnoprawnej takich jak zmiana ilości albo jakości odprowadzanych wód, zmiana sposobu korzystania z instalacji do odprowadzania wód, itp., a czym innym zmiana przepisów prawa określających warunki, jakie aktualnie powinien spełniać operat wodnoprawny. Z żadnego z przepisów mających zastosowanie w sprawie o ustalenie kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego, o którym mowa w art. 414 ust. 2 P.w. nie wynika, że to strona składając wniosek musi wykazać okoliczności, których "stary operat" nie obejmował, a które są wymagane w odniesieniu do tego opracowania według przepisów aktualnie obowiązującej ustawy. W tym miejscu przypomnieć należy, że z art. 14 ust. 2 P.w. wynika, że również w takiej sprawie znajdują zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie zaś z art. 414 ust. 6 P.w., w razie stwierdzenia, że informacje zawarte w operacie wodnoprawnym, o którym mowa w ust. 3, nie są aktualne lub zachodzą okoliczności o których mowa w art. 399 ust. 1, organ właściwy w sprawach pozwoleń wodnoprawnych, w drodze decyzji, odmawia przedłużenia okresu, o którym mowa w ust. 1 pkt 1 (na który pozwolenie było wydane). Zestawienie przepisów art. 414 ust. 3 – 7 P.w. według Sądu nie pozostawia wątpliwości jakie obowiązki ustawodawca nałożył na wnioskodawcę i że to organ jest zobligowany do przeprowadzenia pełnego postępowania, które da odpowiedź na to czy pozwolenie może zostać przedłużone. Na wnioskodawcy ciąży zaś obowiązek złożenia w odpowiednim terminie wniosku bez braków formalnych i kompletnego w aspekcie wymogów opisanych w art. 414 ust. 2 P.p. Owa "kompletność" musi być odnoszona wyłącznie do powyższego. Z woli ustawodawcy w aktualnym stanie prawnym to organ musi zbadać czy dane, o których wyżej była mowa zawarte w operacie, w oparciu o który było wydane pozwolenia wodnoprawne są aktualne i czy zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 399 ust. 1 P.w. Te obowiązki organu wynikają z art. 7 i 77 § 1 k.p.a. Sąd zgadza się ze stroną skarżącą, że przepis art. 414 ust. 6 P.p. dotyczy nieaktualności informacji zawartych w przedłożonym operacie a nie o jego formie czy wymaganej przez aktualnie obowiązujące przepisy (art. 409 P.w.) zawartości. Uzupełnienie przez organ danych czy informacji, które aktualnie są wymagane, dokonanie niezbędnych w tym zakresie ustaleń powinno zaś nastąpić w toku postępowania administracyjnego. W powyższym zakresie zdaniem Sądu, nie może być mowy o "niekompletności wniosku", na którą wskazuje art. 414 ust. 4 w zw. z ust. 3 P.w.
Nie ulega wątpliwości, że zbadanie okoliczności przewidzianych w art. 414 ust. 6, a więc czy informacje zawarte w operacie, o którym mowa w ust. 3 (a więc tym, na podstawie którego wydano dotychczasowe pozwolenie wodnoprawne) oraz tych wymienionych w art. 399 ust. 1 P.w. (a więc i tych o których mowa w art. 396 ust. 1 -7 oraz 396 ust. 1 pkt 8 P.w.) obciąża organ. Żaden przepis nie przerzuca na stronę ubiegającą się o ustalenie kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego obowiązku wykazania tych okoliczności. Gdyby wolą ustawodawcy było dostosowanie wcześniej wydanych pozwoleń wodnoprawnych (tych, których okres ważności jeszcze nie upłynął, ale też i tych, które podlegają przedłużeniu) do wymogów wynikających z nowych przepisów, to wyraźnie postanowiłby powyższe w stosownym przepisie nowej ustawy. A tak nie uczyniono. Brak takiego przepisu powoduje, że stanowisko organów w kontrolowanej sprawie nie może zostać zaakceptowane bo nie ma oparcia w obowiązującym porządku prawnym.
Nie ulega wątpliwości, że pozwolenie wodnoprawne, o którego przedłużenie okresu obowiązywania ubiega się skarżący, to pozwolenie, o którym mowa w art. 414 ust. 2 P.w. W aktualnym stanie prawnym na odprowadzanie wód opadowych i roztopowych mieści się jednak w pojęciu usług wodnych (art. 35 ust. 3 pkt 7 P.w.) a na usługę wodną z mocy art. 389 pkt 1 wymagane jest pozwolenie wodnoprawne. W czasie obowiązywania poprzedniej ustawy P.w. z 2001 r. odprowadzanie takich wód stanowiło szczególne korzystanie z wód, które także wymagało pozwolenia.
W ocenie Sądu, że wyspecjalizowany organ z zakresu prawa wodnego, jest w stanie ustalić jaka jest np. treść planów gospodarowania wodami, warunki korzystania z wód regionu wodnego itp.
W świetle powyższego Sąd podziela zasadność zarzutów skargi o naruszeniu przez organy przepisów postępowania takich jak art. 7, 77, 80 i 8 k.p.a., co w przedstawionych okolicznościach mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organy rozstrzygnęły bowiem sprawę bez zgromadzenia wymaganych dowodów i zbadania merytorycznych przesłanek z art. 414 ust. 6 i 7 P.w.
Błędna wykładnia przepisów prawa materialnego spowodowała, że z naruszeniem przepisów proceduralnych nie zostały wyjaśnione wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności warunkujące wydanie decyzji odmownej.
Powyższe obligowało Sad do uchylenia decyzji organów obydwu instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. w zw. z art. 135 P.p.s.a.
Zaznaczyć wypada, że Sąd nie dopatrzył się naruszenia przez organ II instancji przepisu art. 15 k.p.a. Stanowiska organu odwoławczego nie można uznać za bezkrytyczne przyjęcie ustaleń organu I instancji, tylko z tego powodu, że było ono takie samo. Nie zmienia to faktu, że było ono błędne. Z powodów wcześniej przedstawionych Sąd nie podziela zasadności zarzutu naruszenia przepisów prawa procesowego i materialnego dotyczącego braku wezwania strony skarżącej do uzupełnienia złożonego wniosku. Oczywiście strona może sama przedstawiać dowody, które mają istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, ale według Sądu brak podstaw do stawiania jej takiego wymogu.
Organy wadliwie ustaliły stan faktyczny uznając, że informacje zawarte w operacie wodnoprawnym przedstawionym przez wnioskodawcę są nieaktualne, mimo że nie ustalono żadnych okoliczności świadczących o nieaktualności operatu w zgodnym z przepisami znaczeniu lub innych podstaw uprawniających do wydania decyzji odmownej przewidzianych w art. 414 ust. 6 P.w. Zauważyć należy, że nie jest przesłanką do wydania takiej decyzji brak informacji umożliwiających dokonanie oceny zgodności operatu wodnoprawnego z wytycznymi art. 396 ust. 1 pkt 1-8 P.w. lub określenie wartości odprowadzanych wód w jednostkach innych niż przyjęte w aktualnie obowiązującej ustawie.
W ponownym postepowaniu organy ustalą czy informacje wynikające z przedstawionego wraz z wnioskiem operatu są aktualne (we właściwym znaczeniu) i czy nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 399 ust. 1 P.w. i rozstrzygną sprawę stosownie do wyników tych ustaleń.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a. Na zasądzone koszty składają się uiszczony przez stronę skarżącą wpis od skargi oraz wynagrodzenie pełnomocnika – radcy prawnego stosowne do § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tj. Dz.U. z 2015 r. poz. 507, z późn. zm.).
Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 119 pkt 2 P.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI