II SA/Rz 331/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w RzeszowieRzeszów2025-07-16
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanezmiana sposobu użytkowaniautwardzenie terenuparkingsamowolna zmiananadzór budowlanydecyzjaprzywrócenie stanu poprzedniegoteren budowlany

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję nakazującą przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania utwardzonego terenu, uznając, że jego wykorzystanie jako parkingu dla samochodów ciężarowych stanowiło samowolną zmianę sposobu użytkowania.

Skarżący kwestionowali decyzję nakazującą przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania utwardzonego terenu działek, twierdząc, że nie doszło do zmiany sposobu użytkowania, a jedynie do tymczasowego parkowania samochodów sąsiada. Sąd uznał jednak, że utwardzenie terenu, wykorzystywane jako parking dla samochodów ciężarowych, stanowiło samowolną zmianę sposobu użytkowania w rozumieniu Prawa budowlanego, która wymagała zgłoszenia. Sąd podkreślił, że nawet jeśli skarżący planują budowę domów jednorodzinnych, obecne wykorzystanie terenu jako parkingu dla ciężarówek narusza przepisy.

Przedmiotem sprawy była skarga J. Z. i H. Z. na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie, która nakazywała przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania utwardzonego terenu działek na parking samochodów ciężarowych. Organy nadzoru budowlanego ustaliły, że utwardzenie, wykonane na podstawie zgłoszenia budowy ogrodzenia i częściowego utwardzenia, było wykorzystywane jako parking dla samochodów ciężarowych, co stanowiło samowolną zmianę sposobu użytkowania w rozumieniu art. 71 Prawa budowlanego. Skarżący argumentowali, że nie doszło do zmiany sposobu użytkowania, a jedynie do tymczasowego parkowania, a docelowo teren ma służyć budowie domów jednorodzinnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę, uznając stanowisko organów za prawidłowe. Sąd podkreślił, że wykorzystanie utwardzenia jako parkingu dla samochodów ciężarowych, potwierdzone kontrolami, stanowi zmianę sposobu użytkowania, która wymaga zgłoszenia i spełnienia odrębnych norm technicznych. Sąd wskazał, że nawet jeśli skarżący uzyskali pozwolenie na budowę domów jednorodzinnych, obecne wykorzystanie terenu jako parkingu dla ciężarówek jest niezgodne z prawem. Sąd powołał się na orzecznictwo, zgodnie z którym oznaczenie miejsc parkingowych nie jest konieczne do kwalifikacji utwardzenia jako parkingu, a istotne jest samo umożliwienie i aprobowanie parkowania. Sąd stwierdził również, że dalsze użytkowanie terenu pomimo wstrzymania przez organ nadzoru budowlanego obliguje organ do wydania decyzji nakazującej przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, wykorzystywanie utwardzonego terenu jako parkingu dla samochodów ciężarowych stanowi samowolną zmianę sposobu użytkowania, która wymaga zgłoszenia i spełnienia odrębnych norm technicznych, nawet jeśli skarżący planują inne zagospodarowanie terenu w przyszłości.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że faktyczne wykorzystanie utwardzenia jako parkingu dla samochodów ciężarowych, potwierdzone kontrolami, jest zmianą sposobu użytkowania, która odmienia normy techniczne i wymaga zgłoszenia. Samo planowanie przyszłych inwestycji nielegalizuje obecnego sposobu użytkowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (23)

Główne

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.b. art. 71 § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

P.b. art. 71 § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymaga zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej.

P.b. art. 71a § 4

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

P.b. art. 71a § 4

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

W przypadku niewykonania w terminie obowiązku, o którym mowa w ust. 1, albo dalszego użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, pomimo jego wstrzymania, organ nadzoru budowlanego, w drodze decyzji, nakazuje przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 1 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.b. art. 29 § 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

P.b. art. 29 § 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Pozwolenia na budowę nie wymaga wykonanie robót budowlanych polegających na utwardzeniu powierzchni gruntu na działkach budowlanych.

P.b. art. 71 § 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

k.p.a. art. 138 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 105 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 81a § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

rozporządzenie art. 19 § 1

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

rozporządzenie art. 19 § 1

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Dotyczy urządzeń budowlanych, w tym utwardzenia gruntu.

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 2

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wykorzystanie utwardzonego terenu jako parkingu dla samochodów ciężarowych stanowi samowolną zmianę sposobu użytkowania. Zmiana sposobu użytkowania wymaga zgłoszenia i spełnienia odrębnych norm technicznych. Dalsze użytkowanie obiektu pomimo wstrzymania przez organ nadzoru budowlanego obliguje organ do wydania decyzji nakazującej przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania.

Odrzucone argumenty

Nie doszło do zmiany sposobu użytkowania, a jedynie do tymczasowego parkowania. Utwardzenie terenu ma służyć planowanej budowie domów jednorodzinnych. Organ nie umorzył postępowania jako bezprzedmiotowego. Organ nie uwzględnił decyzji Starosty zatwierdzającej projekt zagospodarowania pod budowę domów.

Godne uwagi sformułowania

Sąd przyznaje rację Organom. Problem jednak w tym, że w rzeczywistości aktualnie utwardzenie służy do parkowania pojazdów. Nie ma przy tym znaczenia, to jak podnosi Skarżący, że nie zaznaczono miejsc do parkowania. Oznaczenie miejsc parkingowych nie jest konieczne do kwalifikacji utwardzenia gruntu jako parkingu. Organ nie dysponuje w tym przypadku żadnym luzem decyzyjnym, a decyzja wydana w oparciu o art. 71a ust. 4 ustawy ma charakter związany.

Skład orzekający

Elżbieta Mazur-Selwa

przewodniczący

Joanna Zdrzałka

członek

Karina Gniewek-Berezowska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących zmiany sposobu użytkowania utwardzonego terenu, zwłaszcza w kontekście parkowania pojazdów i planowanych inwestycji budowlanych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego, gdzie utwardzenie było wykorzystywane jako parking dla samochodów ciężarowych, mimo planów budowy domów jednorodzinnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest faktyczne użytkowanie terenu w kontekście przepisów prawa budowlanego, nawet jeśli właściciel ma inne plany inwestycyjne. Pokazuje konflikt między planami a bieżącym wykorzystaniem nieruchomości.

Parking dla ciężarówek na działce budowlanej? Sąd wyjaśnia, kiedy to samowolna zmiana sposobu użytkowania.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Rz 331/25 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2025-07-16
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-03-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Elżbieta Mazur-Selwa /przewodniczący/
Joanna Zdrzałka
Karina Gniewek-Berezowska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6013 Przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części,
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 725
art. 29 ust. 2 pkt 5, art. 71 ust. 1 pkt 2, art. 71a
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Elżbieta Mazur-Selwa Sędziowie WSA Joanna Zdrzałka WSA Karina Gniewek-Berezowska /spr./ Protokolant starszy specjalista Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lipca 2025 r. sprawy ze skargi J. Z. i H. Z. na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z dnia 31 grudnia 2024 r. nr OA.7721.18.28.2024 w przedmiocie nakazu przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania utwardzonego terenu działek – skargę oddala –
Uzasadnienie
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie (dalej: "PWINB", "organ odwoławczy") z 31 grudnia 2024 r. nr OA.7721.18.28.2024 nakazująca H.Z. i J.Z. (dalej: "skarżący") przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania utwardzonego terenu.
W podstawie prawnej decyzji organ wskazał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. (Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm. - dalej: "k.p.a.").
Jak wynika z uzasadnienia i nadesłanych akt administracyjnych sprawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej: "PINB", "organ I instancji") prowadził postępowanie w sprawie samowolnej zmiany sposobu użytkowania utwardzonego terenu działek nr ewid. [...], [...], [...] położonych w miejscowości L., gm. [....], na parking samochodów ciężarowych o liczbie stanowisk większej niż 4.
Po przeprowadzeniu 19 kwietnia 2024 r. kontroli organ I instancji ustalił, że teren ww. działek jest ogrodzony za pomocą siatki z drutu stalowego ustawionego na podwalinach betonowych. Ogrodzenie posiada wysokość ok. 1,72 m. Na części działek nr ew. [...], [...] i [...], w ich północnej części, istnieje utwardzenie terenu o wymiarach ok. 46,5 x 38,0m wykonane z kruszywa frakcji średniej, zagęszczonego i wyrównanego. Podczas kontroli na placu utwardzonym było zaparkowane trzy samochody osobowe i koparka. Organ ustalił także, że inwestorzy 14 maja 2015 r. uzyskali od Starosty [...] brak sprzeciwu do budowy ogrodzenia (wys. 2,30 m), z przesuwną bramą wjazdową wraz z częściowym utwardzeniem działek nr ewid. [...], [...], położonych w miejscowości L. (zgłoszenie z 12 maja 2015 r. nr AB.6743.3.134.2015). Zgłoszenie nie określało sposobu użytkowania przedmiotowego utwardzenia. Współwłaściciel ww. nieruchomości J.Z. oświadczył, że ww. utwardzenie wykonał ok. 2015 r. po uzyskaniu braku sprzeciwu Starosty do zgłoszenia. Około 2017 r., na podstawie tego samego zgłoszenia, wykonał ogrodzenie, w celu przygotowania działki pod planowaną wówczas inwestycję (budowa betoniarni). Wymieniony wyjaśnił również, że działki przez kilka lat były nieużytkowane, z uwagi na uchwalenie nowego MPZP i zmianę planów inwestycyjnych inwestora. Podał, że utwardzenie około pół roku temu, zostało "odświeżone", tj. uzupełniono tym samym materiałem miejscowe braki kruszywa, ale nie na całości działek. Obecnie planuje wykonanie zabudowy jednorodzinnej z uwagi na nowy MPZP. Jest na etapie kompletowania dokumentów na 2 domy jednorodzinne, a docelowo ma ich być 13. Potwierdził też, że obecnie na działkach tych parkują samochody sąsiada.
W trakcie prowadzonego postępowania 22 maja 2024 r. PINB ustalił (zdjęcia wykonane z drogi powiatowej), że na ww. działkach parkuje kilkanaście samochodów, w tym głównie samochody ciężarowe, wykorzystując praktycznie całe istniejące utwardzenie.
Postanowieniem z 16 lipca 2024 r. nr PINB.5145.3.2.2024, organ I instancji wstrzymał skarżącym użytkowanie utwardzonego terenu działek nr ewid. [...], [...], [...], położonych w miejscowości L. gm. [....] jako parkingu samochodów ciężarowych o liczbie stanowisk większej niż 4 oraz nałożył na nich, obowiązek przedłożenia dokumentów legalizacyjnych przedmiotowego parkingu. Poinformował o konieczności uiszczenia opłaty legalizacyjnej oraz wskazał na sposób wyliczenia opłaty. Ponadto poinformowano właścicieli, że stosownie do art. 71a ust. 4 ustawy 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2024 r., poz. 725 ze zm. – dalej: "P.b."), w przypadku niewykonania w terminie obowiązku określonego w postanowieniu albo dalszego użytkowania obiektu budowlanego, właściwy organ, w drodze decyzji nakazuje przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części.
W dalszej kolejności w trakcie przeprowadzonej 23 sierpnia 2024 r. kontroli PINB stwierdził, że na przedmiotowych działkach zaparkowanych jest około 15 pojazdów ciężarowych (część z naczepami, część bez). Utwardzenie działek jest nadal użytkowane jako parking samochodów ciężarowych o liczbie stanowisk większej niż 4.
W tej sytuacji PINB w Rzeszowie decyzją z 1 października 2024 r. nr PINB.5145.3.2.2024 nakazał H. i J.Z. przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania utwardzonego terenu działek nr ewid. [...], [...], [...], położonych w miejscowości L., gm. [...].
W odwołaniu od ww. decyzji skarżący zarzucili naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 71 ust. 1 pkt 2 P.b. poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że doszło do zmiany dotychczasowego sposobu użytkowania utwardzonego terenu położonego na działkach nr [...], [...] i [...]. Organ nie ustalił wnikliwie stanu faktycznego i nie dokonał jego oceny. Zarzucili naruszenie art. 71a ust. 4 P.b. poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że w okolicznościach faktycznych przedmiotowej sprawy powstał obowiązek przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania utwardzonego terenu działek w sytuacji gdy sposób i cel użytkowania działek nie uległ zmianie. Pierwotnie miało ono służyć w związku z planową budową betoniarni, natomiast obecnie jest związane z budową domów jednorodzinnych. Decyzją z 10 września 2024 r. (AB.6740.3.135.2024) Starosta [...] zatwierdził projekt zagospodarowania działki i projekt architektoniczno-budowlany oraz udzielił pozwolenia na budowę dla H.Z., obejmującego budowę dwóch budynków mieszkalnych jednorodzinnych wraz z infrastrukturą oraz dojazdem wewnętrznym, na działkach nr ewid. [...], [...], [...] położonych w miejscowości L., gmina [...].
Odwołujący wskazali również na naruszenie § 19 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2022 r., poz. 1225 ze zm. – dalej "rozporządzenie") poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że urządzenie budowlane w postaci utwardzenia gruntu jest parkingiem dla samochodów innych niż samochody osobowe, podczas gdy przedmiotowe utwardzenie, nie ma wyznaczonych miejsc postojowych, nie jest także znakowane a fakt, że czasami na ww. działkach parkują samochody sąsiada nie oznacza, że w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z parkingiem.
Odwołujący wskazali także na naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 105 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie umorzenia postępowania, które w całości jest bezprzedmiotowe. Zarzucili naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i 2 i art. 80 k.p.a. poprzez nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności w sprawie oraz dowolne rozpatrzenie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Organ nie wykazał na jakiej podstawie przyjął, że utwardzenie wykonane na działce jest parkingiem dla więcej niż 4 samochodów innych niż osobowe, podczas gdy sam fakt, że czasowo parkują tam samochody sąsiada nie oznacza kwalifikacji danego obiektu jako wymagającego pozwolenia czy też zgłoszenia. Wskazali na naruszenie art. 81a § 1 k.p.a. poprzez nierozstrzygnięcie istniejących w sprawie wątpliwości na korzyść odwołującego.
Zwrócili się o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji oraz o wstrzymanie wykonania przedmiotowej decyzji. Ponadto wnieśli o przeprowadzenie dowodu dokumentu tj. decyzji Starosty z 10 września 2024 r. na okoliczność, że na przedmiotowych działkach udzielono pozwolenia na budowę dwóch budynków mieszkalnych jednorodzinnych, a utwardzenie terenu działek oraz jego wykorzystanie ma związek z planowaną budową.
PWINB uznał, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa, a zarzuty odwołania nieuzasadnione.
Organ wskazał, że zasadniczą kwestią w sprawie jest wyjaśnienie czy doszło do zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego w rozumieniu art. 71 P.b. Ustalenie czy miała miejsce zmiana sposobu użytkowania obiektu możliwe jest poprzez skonfrontowanie pierwotnego przeznaczenia obiektu z jego obecnym sposobem wykorzystywania.
Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że utwardzenie zostało wykonane w ramach przyjętego bez sprzeciwu w Starostwie Powiatowym zgłoszenia z 12 maja 2015 r. (AB.6743.3.134.2015), które dotyczyło budowy ogrodzenia (wys. 2,30 m) z przesuwną bramą wjazdową wraz z częściowym utwardzeniem działek nr ewid. [...] i [...], położonych w miejscowości L. Zgłoszenie nie określało sposobu użytkowania przedmiotowego utwardzenia. Na samowolną zmianę sposobu użytkowania wykonanego utwardzenia wskazują ustalenia organu I instancji podczas kontroli przeprowadzonej 19 kwietnia 2024 r. i 22 maja 2024 r.
PWINB podkreślił, że z punktu widzenia prawa budowlanego obiekt budowlany należy kwalifikować przede wszystkim ze względu na jego przeznaczenie, czyli funkcję jaką ma pełnić.
Organ odwoławczy stwierdził, że obecnie bezsprzecznym jest, że utwardzenie terenu służy do parkowania samochodów ciężarowych, co jednoznacznie potwierdza zgromadzony materiał dowodowy. Pełni funkcję parkingu samochodów ciężarowych.
Powołując się na art. 71 ust. 1 pkt 2 P.b. PWINB stwierdził, że słuszne jest stanowisko organu I instancji, że zmiana sposobu użytkowania utwardzenia terenu na parking samochodów ciężarowych zmieniła warunki użytkowe działek sąsiednich. Może być związana z nadmierną emisją hałasu, spalin oraz wycieków płynów technologicznych do gruntu. Ma więc wpływ na zmianę warunków zdrowotnych i ochrony środowiska. Zasadnie organ I instancji przyjął, że dokonano zmiany przeznaczenia utwardzonego terenu działek nr ew. [...], [...], [...] na parking samochodów ciężarowych o liczbie stanowisk większej niż 4. Z taką zmianą związana jest konieczność uwzględnienia wymogów zawartych w Rozdziale 3 "Parkingi i garaże dla samochodów" zawartych w rozporządzeniu z dnia 12 kwietnia 2002 r. Zgodnie z art. 71 ust. 2 P.b. zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymaga zgłoszenia organowi administracji architektoniczno - budowlanej. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że inwestor takiego zgłoszenia nie dokonał.
W ocenie PWINB zasadnie organ I instancji wdrożył procedurę legalizacyjną przewidzianą w art. 71a P.b. a dotyczącą samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego. W wyniku sprawdzenia czy właściciele stosują się do nakazu nałożonego postanowieniem z 16 lipca 2024 r. PINB 23 sierpnia 2024 r. ustalił, że utwardzenie działek nadal jest użytkowane jako parking samochodów ciężarowych o liczbie stanowisk większej niż 4. Powyższe stanowiło dla organu podstawę do wydania zaskarżonej decyzji na podstawie art. 71 ust. 4 P.b.
PWINB wyjaśnił, że wprawdzie w chwili wydania zaskarżonej decyzji, nie upłynął jeszcze termin na przedłożenie dokumentów legalizacyjnych, to jednak samo dalsze użytkowanie obiektu budowlanego, pomimo wstrzymania postanowieniem z 16 lipca 2024 r., musiało skutkować wydaniem decyzji nakazującej przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego.
Skargę na wyżej opisaną decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie złożyli H.Z. i J.Z. – reprezentowani przez pełnomocnika adw. K.P. Kwestionowanej decyzji zarzucili naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
- art. 71 ust. 1 pkt 2 P.b. poprzez błędne uznanie, że doszło do zmiany sposobu użytkowania utwardzonego terenu działek nr ewid. [...], [...], [...], podczas gdy obecnie doszło do przywrócenia do poprzedniego sposobu użytkowania utwardzonego terenu na przedmiotowych działkach,
- art. 71a ust. 4 P.b. poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że w okolicznościach faktycznych sprawy powstał obowiązek przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania utwardzonego terenu działek, w sytuacji gdy sposób oraz cel użytkowania działek nie uległ zmianie - pierwotnie miało ono służyć w związku z planową budową betoniarni, natomiast obecnie w związku z budową domów jednorodzinnych. Decyzją z 10 września 2024 r. znak: AB.6740.3.135.2024, Starosta [...] zatwierdził projekt zagospodarowania działki i projekt zagospodarowania działki i projekt architektoniczno-budowlany oraz udzielił pozwolenia na budowę dla H.Z. obejmujące budowę dwóch budynków mieszkalnych jednorodzinnych wraz z infrastrukturą oraz dojazdem wewnętrznym, na działkach nr ewid. [...], [...], [...] położonych w miejscowości L., gmina [...],
- § 19 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że urządzenie budowlane w postaci utwardzenia gruntu jest parkingiem dla samochodów innych niż samochody osobowe, podczas gdy przedmiotowe utwardzenie, nie ma wyznaczonych miejsc postojowych, nie jest tak oznakowane afakt, że czasami na ww. działkach parkują samochody sąsiada nie oznacza, że w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z parkingiem.
Skarżący zarzucili ponadto naruszenie przepisów postępowania, tj.:
- art. 105 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie umorzenia postępowania, które w całości jest bezprzedmiotowe, gdyż utwardzenie na przedmiotowych działkach ma za cel przygotowanie działki pod planowaną inwestycję budowlaną co znajduje odzwierciedlenie w decyzji Starosty [...] z 10 września 2024 r. nr 1049/3.135/2024 wydaną w sprawie znak: AB.6740.3.135.2024 - organ zaniechał odpowiedniego wyjaśnienia sprawy pomijając, że obecnie doszło do przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania przedmiotowych działek, organ wydając zaskarżoną decyzję opierał się na przeprowadzonej czynności kontrolnej dnia 23 sierpnia 2024 r., czyli jeszcze przed wydaniem decyzji przez organ I instancji w przedmiocie nakazania przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania utwardzonego terenu. Zarzucili, że organ II instancji nie uwzględnił wniosku dowodowego o przeprowadzenie dowodu z dokumentu tj. decyzji Starosty z 10 września 2024 r., która potwierdza fakt, że obecnie celem utwardzenia jest jego wykorzystanie w związku z planowanymi pracami budowlanymi, a nie jest to parking samochodów ciężarowych o liczbie większej niż 4,
- art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie w sposób wyczerpujący stanu faktycznego sprawy oraz pominięcie istotnych dowodów, w szczególności decyzji Starosty z 10 września 2024 r., zatwierdzającej projekt zagospodarowania działki i projekt architektoniczno-budowlany.
Wobec powyższych zarzutów skarżący zwrócili się o uchylenie decyzji organów obu instancji, zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa adwokackiego oraz wstrzymanie wykonania zaskarżonych decyzji.
W odpowiedzi na skargę PWINB wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu decyzji.
Postanowieniem z 9 kwietnia 2025 r., sygn. II SA/Rz 331/25 WSA w Rzeszowie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonych decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm., dalej "p.p.s.a."), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze.
Z brzmienia art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem.
Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Sąd nie stwierdził takiego naruszenia.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja wydana w przedmiocie przywrócenia stanu poprzedniego użytkowania utwardzonego terenu działek nr [...], [...] i [...] położonych w miejscowości L. gm.[...].
Organy stanęły na zgodnym stanowisku, że doszło do samowolnej zmiany sposobu użytkowania utwardzenia gruntu wykonanego na podstawie zgłoszenia dokonanego w dniu 12 maja 2015 r.
Zdaniem Organów pierwotnie utwardzenia dokonano zgodnie ze zgłoszeniem dla działek budowlanych, obecnie natomiast jest wykorzystywane jako parking dla samochodów ciężarowych, co świadczy o zmianie sposobu użytkowania.
Przeciwnego zdania jest Skarżący. W opozycji do Organów uważa, że w sprawie nie doszło ze zmiany sposobu użytkowania. Zgłoszenie nie określało celu utwardzenia, które pierwotnie miało służyć realizacji betoniarni. Z uwagi jednak na zapisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego uchwalonego w 2017 r. i przeznaczenia działek pod zabudowę mieszkaniową, musiał zrezygnować z planów. Aktualnie otrzymał pozwolenie na realizację dwóch budynków mieszkaniowych, zatem cel utwardzenia terenu nie zmienił się. Jedynie tymczasowo użycza teren sąsiadowi do parkowania samochodów.
W sporze Sąd przyznaje rację Organom.
Materiał dowody w sprawie jest wystarczający do jej rozstrzygnięcia, zatem brak podstaw do stwierdzenia naruszenia przepisów postępowania art. 7 k.p.a., a także art. 75 § 1 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a i art. 80 k.p.a. w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, skutkujący uchyleniem zaskarżonych decyzji Organów administracji I i II instancji.
Sąd nie ma również wątpliwości co do prawidłowości zastosowanych w sprawie przepisów prawa materialnego.
Podstawę rozstrzygnięcia stanowi art. 71 a P.b. Zgodnie z tym przepisem:
1. W razie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganego zgłoszenia, organ nadzoru budowlanego, w drodze postanowienia:
1) wstrzymuje użytkowanie obiektu budowlanego lub jego części;
2) nakłada obowiązek przedstawienia w wyznaczonym terminie dokumentów, o których mowa w art. 71 ust. 2.
2. Po upływie terminu lub na wniosek zobowiązanego, organ nadzoru budowlanego sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, i – w przypadku stwierdzenia jego wykonania - w drodze postanowienia ustala wysokość opłaty legalizacyjnej. Na postanowienie przysługuje zażalenie.
3. Do opłaty legalizacyjnej stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar, o których mowa w art. 59f ust. 1, z tym że stawka opłaty podlega dziesięciokrotnemu podwyższeniu.
4. W przypadku niewykonania w terminie obowiązku, o którym mowa w ust. 1, albo dalszego użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, pomimo jego wstrzymania, albo zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, pomimo wniesienia sprzeciwu, o którym mowa w art. 71 ust. 3-5, organ nadzoru budowlanego, w drodze decyzji, nakazuje przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części.
Sąd nie ma wątpliwości co do tego, że doszło do zmiany sposobu użytkowania.
Zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 5 P.b. pozwolenia na budowę nie wymaga wykonanie robót budowalnych polegających na utwardzeniu powierzchni gruntu na działkach budowalnych.
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem utwardzenie na działkach budowlanych dotyczy utwardzenia, które ma służyć korzystaniu z tych działek. Z tą interpretacją zdają się nie dyskutować skarżący, który twierdzą, że początkowo utwardzenie miało być związane z realizacją betoniarni, aktualnie zaś ma mieć związek z realizacją budynków mieszkalnych, na które uzyskali pozwolenie na budowę.
Problem jednak w tym, że w rzeczywistości aktualnie utwardzenie służy do parkowania pojazdów.
Jak wykazały oględziny przeprowadzone w dniach: 19 kwietnia 2024 r., 22 maja 2024 r. i 23 sierpnia 2024 r. i dołączona do nich dokumentacja fotograficzna na spornych działkach znajdują się zaparkowane samochody ciężarowe. Podkreślenia również wymaga, że ostatnich oględzin dokonano po wydaniu postanowienia o wstrzymaniu użytkowania utwardzenia gruntu jako parkingu dla samochodów ciężarowych o liczbie większej niż 4. Z przeprowadzonych dowodów nie ulega wątpliwości, że wykonano utwardzenie jest wykorzystywane jako parking i nie ma to charakteru tymczasowego.
Na załączonych zdjęciach znajdują się samochody ciężarowe zaparkowane jeden przy drugim. Nie ma przy tym znaczenia, to jak podnosi Skarżący, że nie zaznaczono miejsc do parkowania. Oznaczenie miejsc parkingowych nie jest konieczne do kwalifikacji utwardzenia gruntu jako parkingu. Jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w wyroku z dnia 22 marca 2017 r., sygn. akt II SA/Łd 988/16: nie jest istotne, czy skarżący wydzielił poszczególne miejsca parkingowe i je oznaczył, czy tylko utwardził teren i umożliwia parkowanie na nim samochodów. Istotne jest właśnie to, że owo parkowanie aprobuje, nie podejmując żadnych kroków, by je wyeliminować.
Słusznie podnosi Organ II instancji, że wykorzystanie utwardzenia jako parkingu w zasadniczy sposób odmieniło normy techniczne jakim powinno ono odpowiadać, a to przesądziło o dokonanej zmianie sposobu użytkowania.
W orzecznictwie przyjęto, że zmianą sposobu użytkowania obiektu budowlanego (odpowiednio: jego części) jest podjęcie w nim takiej działalności, do której mają zastosowanie inne normy z zakresu bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotne, higieniczno-sanitarne, ochrony środowiska bądź dotyczące wielkości lub układu obciążeń, aniżeli normy, które znajdowały zastosowanie do dotychczasowego sposobu użytkowania. Celem reglamentacji Prawa budowlanego jest zapewnienie zgodności zamierzeń (obiektów) budowlanych z przepisami (zob. art. 4 in fine p.b.). Zasadne jest zatem reglamentowanie nowego sposobu użytkowania obiektu ze względu na podjęcie działalności, do której mają zastosowanie inne (względem dotychczasowego sposobu użytkowania) normy wynikające z przepisów prawa - z reguły z zakresu bezpieczeństwa, czy techniczne. Istotne jest to, czy podjęcie nowej działalności wymaga spełnienia innych (z reguły dodatkowych) warunków użytkowania obiektu w zakresie wskazanym w art. 71 ust. 1 pkt 2 P.b. W konsekwencji ze zmianą sposobu użytkowania obiektu budowlanego mamy do czynienia wówczas, gdy mają po prostu zastosowanie inne normy z zakresu bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotne, higieniczno-sanitarne, ochrony środowiska, czy mające wpływ na obciążenie konstrukcji budynku, aniżeli normy, które miały zastosowanie względem dotychczasowego sposobu użytkowania.
Jak prawidłowo wskazuje Organ II instancji dokonana zmiana sposobu użytkowania terenu związana jest z koniecznością uwzględnienia wymogów zawartych w Rozdziale 3 "Parkingi i garaże dla samochodów" zawartych w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ( Dz.U. z 2022 r., poz. 1225).
Ustawodawca zwalniając utwardzenie gruntu z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę zaznaczył, że dotyczy to działek budowlanych, podczas gdy realizacja parkingów z takiego zwolnienia nie korzysta.
W świetle powyższego nie budzi wątpliwości Sądu, że doszło do zmiany sposobu użytkowania wykonanego utwardzenia.
Ponadto przewidziana w art. 71a ust.4 P.b. stanowiącym podstawę prawną zaskarżonej decyzji alternatywa "albo" wskazuje, że już samo tylko dalsze użytkowanie obiektu budowlanego pomimo wstrzymania orzeczonego przez organ, skutkować musi wydaniem przez organ nadzoru budowlanego decyzji nakazującej przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu. Organ nie dysponuje w tym przypadku żadnym luzem decyzyjnym, a decyzja wydana w oparciu o art. 71a ust. 4 ustawy ma charakter związany. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 25 kwietnia 2024 r. II SA/Ke 49/24
Jeżeli w sprawie oceniono, że doszło do samowolnej zmiany sposobu użytkowania wykonanego utwardzenia, na – parking, to istniały przesłanki do wdrożenia trybu postępowania z art. 71a P.b. i wstrzymania użytkowania obiektu. Następnie, jeżeli ustalono, że pomimo wstrzymania użytkowania budynek nadal był użytkowany, to wprost z art. 71a ust. 4 P.b. wynika, że takie okoliczności obligują organ nadzoru budowlanego do wydania nakazu przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 maja 2023 r. II OSK 1639/20.
Poza tym nie powinno budzić zastrzeżeń skarżących nałożenie przez Organ obowiązku przewrócenia poprzedniego sposobu użytkowania terenu, skoro sami skarżący twierdzą, że podjęli działania zmierzające właśnie do takiego wykorzystania terenu, zwracając się o uzyskania pozwolenia na budowę na realizację dwóch budynków mieszkalnych. Oznacza to, że nałożony przez Organ obowiązek przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania zgodny jest z wolą skarżących.
Tym samym prawidłowo organy obu instancji nakazały przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego, co oznacza, że obiekt budowlany ma zostać przywrócony do poprzedniego sposobu użytkowania, który był legalny, czyli zgodny z wnioskiem inwestorów i dokonanym przez nich zgłoszeniem.
Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art 151 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI