II SA/Rz 329/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Rzeszowie uchylił decyzję Wojewody Podkarpackiego, uznając, że skarżący, jako właściciel sąsiedniej nieruchomości, powinien być stroną w postępowaniu o pozwolenie na budowę dzwonnicy ze względu na potencjalne oddziaływanie hałasu.
Skarżący P.F. domagał się uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę dzwonnicy kościelnej, twierdząc, że nie został prawidłowo uznany za stronę postępowania. Organy administracji odmówiły uchylenia decyzji, uznając, że inwestycja nie oddziałuje na działkę skarżącego. WSA w Rzeszowie uchylił obie decyzje, stwierdzając, że skarżący powinien być stroną postępowania ze względu na potencjalne oddziaływanie hałasu, co stanowiło podstawę do wznowienia postępowania.
Przedmiotem sprawy była skarga P.F. na decyzję Wojewody Podkarpackiego utrzymującą w mocy decyzję Starosty odmawiającą uchylenia pozwolenia na budowę dzwonnicy kościelnej. Skarżący twierdził, że został pozbawiony możliwości udziału w postępowaniu, mimo że inwestycja może oddziaływać na jego nieruchomość, zwłaszcza pod względem hałasu. Organy administracji uznały, że odległości od dzwonnicy do działki skarżącego są wystarczające, aby nie uznać go za stronę postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uznał jednak, że organy błędnie zinterpretowały przepisy Prawa budowlanego dotyczące obszaru oddziaływania obiektu. Sąd podkreślił, że nawet potencjalne oddziaływanie, w tym hałas, oraz możliwość przyszłej zabudowy sąsiednich działek, uzasadniają przyznanie przymiotu strony. W związku z tym, sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji, uznając, że skarżący powinien być stroną w postępowaniu o pozwolenie na budowę, a jego pominięcie stanowiło podstawę do wznowienia postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, właściciel sąsiedniej nieruchomości, której potencjalnie może dotyczyć hałas z planowanej inwestycji, powinien być uznany za stronę w postępowaniu o pozwolenie na budowę, nawet jeśli oddziaływanie mieści się w granicach dopuszczalnych norm.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że błędna jest interpretacja organów, iż skarżący nie jest stroną. Zgodnie z Prawem budowlanym, obszar oddziaływania obiektu obejmuje teren, na którym występują ograniczenia w zabudowie, w tym związane z hałasem. Nawet potencjalne oddziaływanie, jak hałas z dzwonnicy na sąsiedni budynek mieszkalny, uzasadnia przyznanie przymiotu strony, co pozwala na uczestnictwo w postępowaniu i kontrolę przestrzegania norm.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (10)
Główne
P.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 4
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 151 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
P.b. art. 28 § ust. 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
P.b. art. 3 § pkt 20
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Pomocnicze
rozporządzenie WT art. 13
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
Dotyczy zapewnienia naturalnego oświetlenia pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi, ale sąd rozszerza jego znaczenie na potencjalne oddziaływanie hałasu.
rozporządzenie WT art. 11
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
rozporządzenie WT art. 96
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
rozporządzenie hałasowe
Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarżący powinien być uznany za stronę postępowania o pozwolenie na budowę ze względu na potencjalne oddziaływanie hałasu z dzwonnicy na jego nieruchomość. Pominięcie skarżącego w postępowaniu, bez jego winy, stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.
Odrzucone argumenty
Argumenty organów, że odległości od dzwonnicy do działki skarżącego są wystarczające, aby nie uznać go za stronę postępowania.
Godne uwagi sformułowania
już tylko potencjalna możliwość spowodowania szkodliwego oddziaływania inwestycji na nieruchomości sąsiednie jest wystarczającą przesłanką do uzyskania przymiotu strony przymiot strony zgodnie z art. 28 ust. 2 P.b. nie jest bowiem zależny od tego, czy oddziaływanie zamierzonej inwestycji na nieruchomości sąsiednie przekracza w tym względzie normy, lecz wynika też z samego faktu oddziaływania na przestrzeń objętą prawem do nieruchomości
Skład orzekający
Maria Mikolik
przewodniczący sprawozdawca
Elżbieta Mazur-Selwa
członek
Magdalena Józefczyk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie kręgu stron w postępowaniach o pozwolenie na budowę, zwłaszcza w kontekście potencjalnych oddziaływań (hałas, zacienienie) na nieruchomości sąsiednie oraz stosowanie instytucji wznowienia postępowania."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji budowy dzwonnicy, ale zasady interpretacji Prawa budowlanego w zakresie obszaru oddziaływania obiektu są szersze.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe ustalenie kręgu stron w postępowaniach budowlanych i jak sądy administracyjne interpretują przepisy dotyczące oddziaływania inwestycji na otoczenie, nawet w przypadku obiektów o charakterze sakralnym.
“Sąsiad kontra dzwonnica: Kto ma prawo głosu w pozwoleniu na budowę?”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Rz 329/24 - Wyrok WSA w Rzeszowie Data orzeczenia 2024-06-19 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-03-12 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie Sędziowie Elżbieta Mazur-Selwa Magdalena Józefczyk Maria Mikolik /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części, wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz Hasła tematyczne Budowlane prawo Administracyjne postępowanie Sygn. powiązane II OSK 2450/24 - Wyrok NSA z 2025-09-01 Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku Uchylono decyzję I i II instancji Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 1634 art. 135, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. 2023 poz 775 art. 28, art. 145 § 1 pkt 4, art. 149 § 1 i § 2, art. 151 § 1 pkt 1 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.) Dz.U. 2023 poz 682 art. 3 pkt 20, art. 5 ust 1 pkt 9, art. 28 ust. 2 Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Maria Mikolik /spr./ Sędziowie WSA Elżbieta Mazur - Selwa WSA Magdalena Józefczyk Protokolant starszy specjalista Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi P. F. na decyzję Wojewody Podkarpackiego z dnia 5 stycznia 2024 r. nr I-III.7721.15.4.2023 w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Starosty [...] z dnia 14 sierpnia 2023 r. nr AB-II.6740.85.2022; II. zasądza od Wojewody Podkarpackiego na rzecz skarżącego P. F. kwotę 200 zł /słownie: dwieście złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; III. zarządza zwrot od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na rzecz skarżącego P. F. kwoty 300 zł /słownie: trzysta złotych/ tytułem nadpłaconego wpisu sądowego. Uzasadnienie Przedmiotem skargi P.F. (dalej: "Skarżący") jest decyzja Wojewody Podkarpackiego (dalej: "Wojewoda" lub "organ odwoławczy") z dnia 5 stycznia 2024 r. nr I-III.7721.15.4.2023 utrzymująca w mocy decyzję Starosty Ł. (dalej: "Starosta" lub "organ I instancji") z dnia 14 sierpnia 2023 r. nr AB-II.6740.85.2022 odmawiającą uchylenia decyzji własnej tego organu w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę. Jak wynika z akt sprawy, na skutek wniosku Skarżącego i po uprzednim stwierdzeniu, że został on złożony z zachowaniem ustawowego terminu, postanowieniem z dnia 7 czerwca 2023 r. Starosta wznowił postępowanie administracyjne w sprawie zakończonej ostateczną decyzją tego organu z dnia [...] października 2022 r., nr [...], znak: [...], zatwierdzającą projekt zagospodarowania terenu oraz projekt architektoniczno-budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę dla Parafii [...], obejmujące: budowę wolno stojącej dzwonnicy kościelnej na terenie obejmującym nieruchomość nr ewid. gr. [...] położoną w miejscowości G. Następnie po rozpoznaniu wniosku Skarżącego, wskazaną na wstępie decyzją z dnia 14 sierpnia 2023 r., działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 4, art. 147, art. 150 § 1, art. 151 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 775 z późn. zm.; dalej: "k.p.a."), Starosta odmówił uchylenia dotychczasowej decyzji z dnia [...] października 2022 r., nr [...], znak: [...] w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu wydanej decyzji Starosta podał, że planowane zamierzenie budowlane nie jest zaliczane do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, ani do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Teren inwestycji położony jest poza wielkopowierzchniowymi formami ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody. Zarówno obiekt jak i zagospodarowanie terenu wokół niego nie będą wprowadzały żadnych szczególnych zakłóceń ekologicznych powierzchni ziemi, gleby, wód powierzchniowych i podziemnych. Do atmosfery nie będą emitowane żadne zanieczyszczenia gazowe. Nie wystąpi skażenie promieniowaniem jonizującym. W odniesieniu do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 22 stycznia 2014 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku zostaną zachowane, w granicach działek objętych zakresem zamierzenia budowlanego, dopuszczalne poziomy hałasu nie przekraczające 55 dB w porze dziennej i 45 dB w porze nocnej. Charakter projektowanej inwestycji wyklucza możliwość powstania poważnej awarii i zagrożenia dla środowiska. Na terenie objętym inwestycją nie występują chronione gatunki zwierząt, roślin oraz grzybów, w związku z tym nie przewiduje się wyznaczenia terenów siedlisk, ostoi i stref ochronnych. Projektowane zamierzenie budowlane nie będzie powodować negatywnego wpływu na środowisko naturalne jak również nie będzie powodować zagrożeń dla właścicieli sąsiednich działek. Planowana inwestycja nie pozbawi: dostępu do drogi publicznej, możliwości korzystania z wody, kanalizacji sanitarnej, gazu, energii elektrycznej oraz środków łączności, dostępu światła dziennego do pomieszczeń na stały pobyt ludzi. Inwestycja nie będzie powodować uciążliwości powodowanych przez hałas, wibracje, zakłócenia elektryczne i promieniowanie oraz nie będzie zanieczyszczać powietrza, wody i gleby, jak również nie będzie zakłócała stosunków gruntowo-wodnych działek sąsiednich. W dalszej kolejności organ I instancji wskazał, że projektowane zamierzenie budowlane jest zgodne z decyzją Wójta Gminy Ł. nr [...] z dnia [...] listopada 2020 r. o warunkach zabudowy, a w szczególności ze skomunikowaniem działki przeznaczonej pod inwestycję z drogą publiczną. Z projektu zagospodarowania terenu wynika, że dostęp do drogi publicznej odbywa się poprzez działkę [...] w G., będącą własnością inwestora. Starosta podkreślił, że projektowana inwestycja spełnia również wymagania techniczno-budowlane dotyczące relacji obiektu z otoczeniem. Z rozwiązań projektowych zawartych w projekcie zagospodarowania terenu wynika, że projektowaną dzwonnicę o wysokości 6,90 m (wysokość całkowita z krzyżem 8,40 m) zlokalizowano w odległości: 5,0 m od granicy z działką [...] (działka drogowa) oraz w odległości około 11,50 m od granicy działki [...] (współwłasność Skarżącego) i w odległości około 18,0 m od budynku mieszkalnego zlokalizowanego na ww. działce. Po analizie § 13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 1225; dalej zwanego: "rozporządzeniem"), Starosta ocenił, że projektowana inwestycja usytuowana jest w odległościach, które nie spowodują przesłaniania i zacieniania sąsiednich działek budowlanych. Wyjaśnił ponadto, że do obowiązków organu administracji architektoniczno-budowlanej nie należy badanie legalności wykonywanych robót budowlanych, a właściwym organem właściwym w tej sprawie jest Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego. W ocenie organu I instancji jedynie takie ograniczenia w zabudowie nieruchomości, które są związane z konkretnym przepisem prawa wprowadzającym je, dają właścicielowi nieruchomości prawo do bycia stroną w postępowaniu administracyjnym dotyczącym wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Badając zgromadzony materiał dowodowy organ nie doszukał się istnienia przepisu prawa, który spowodowałby potencjalną możliwość oddziaływania na działkę nr ew. [...] położoną w miejscowości G., a tym samym uznania Skarżącego, będącego współwłaścicielem tej działki, za stronę postępowania w przedmiocie wydania opisanego wyżej pozwolenia na budowę. W odwołaniu od powyższej decyzji Skarżący nie zgodził się ze stanowiskiem Starosty, że planowana inwestycja nie będzie oddziaływała na jego działkę. Wskazał, że w trakcie pracy dzwonnicy hałas będzie emitowany w kierunku jego domu, powodując znaczące oddziaływanie na jego warunki mieszkaniowe pod względem nadmiernego hałasu. Podkreślił, że parametry te nie były sprawdzane przy wydawaniu decyzji. W prowadzonym postępowaniu, nie było żadnego opisu technicznego do projektu dzwonnicy, a także odniesień do analizy hałasu, czy nie przekracza określonej w ustawie normy dotyczącej dopuszczalnego natężenia dźwięku. Ponadto zaznaczył, że na etapie postępowania dotyczącego decyzji Wójta Gminy Ł. z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] ustalającej warunki zabudowy był uznawany za stronę postępowania, zaś na etapie wydania pozwolenia na budowę dla przedmiotowej inwestycji nie został zaliczony do kręgu uczestników tego postępowania. W wyniku rozpoznania powyższego odwołania, decyzją z dnia 5 stycznia 2024 r., Wojewoda, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Uzasadniając swoje stanowisko, organ odwoławczy podał, że na podstawie przeprowadzonej analizy akt sprawy nie stwierdzono, aby inwestycja polegająca na budowie wolno stojącej dzwonnicy kościelnej w jakikolwiek sposób wpływała na sposób zabudowy stanowiącej współwłasność Skarżącego działki nr [...]. Analiza części graficznej projektu zagospodarowania terenu A_PZT/1:1000 wykazała, że działka nr [...] należąca do Skarżącego, położona jest na północ od działki inwestycyjnej. Posiłkując się danymi ze strony internetowej www.geoportal.gov.pl, organ podał, że przedmiotowa dzwonnica o wysokości całkowitej 8,40 m usytuowana jest w odległości 5 m od granicy sąsiedniej działki drogowej nr [...], a następnie w odległości około 11 m od granicy działki Skarżącego i około 16 m od budynku mieszkalnego Skarżącego. W ocenie Wojewody odległości te wykazują, że projektowana inwestycja nawet potencjalnie nie oddziaływuje na nieruchomość Skarżącego w zakresie § 13 rozporządzenia dotyczącego zapewnienia naturalnego oświetlenia pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi. Wysokość dzwonnicy w najwyższym punkcie wynosi 8,40 m od poziomu terenu, co oznacza, że cień rzucany przez dzwonnicę w ogóle nie wejdzie w obręb działki Skarżącego. Kolejno analizując projekt zagospodarowania terenu, organ odwoławczy wskazał, że eksploatacja inwestycji nie będzie wiązała się z przekroczeniem norm hałasu dla terenów mieszkaniowo-usługowych, czyli powyżej 55 dB w dzień i 45 dB w nocy, co powoduje, że nie będzie wprowadzała nawet hipotetycznych ograniczeń w zabudowie działki Skarżącego. Podsumowując poczynione ustalenia, Wojewoda stwierdził, że Skarżący nie ma interesu prawnego w sprawie zakończonej ww. ostateczną decyzją Starosty z dnia [...] października 2022 r. udzielającą pozwolenia na budowę, a w związku z tym nie może zostać uznany za stronę postępowania, co skutkuje niespełnieniem przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., na którą wskazano we wniosku o wznowienie postępowania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Skarżący zarzucił organowi naruszenie: 1. art. 28 k.p.a. w zw. z art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że nie jest stroną postępowania w przedmiocie wydania pozwolenia na budowę dla ww. inwestycji; 2. art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, na skutek błędnej oceny, że Skarżący nie jest stroną postępowania i nieuzasadnione przyjęcie, że nie nastąpiła przesłanka, o której mowa w tym przepisie; 3. art. 112 pkt 1 i 2 ustawy prawo ochrony środowiska, w zw. z przepisami rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku, poprzez jego błędną wykładnię i niezastosowanie; 4. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak przeprowadzenia dokładnego postępowania dowodowego i zaniechania czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia całego stanu faktycznego. W oparciu o tak sformułowane zarzuty Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, a także o zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi Skarżący ponowił dotychczasową argumentację przedstawioną w odwołaniu od decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na mocy art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.; dalej: P.p.s.a.) uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa. W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 P.p.s.a. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd po rozpoznaniu sprawy w wyżej wskazanych granicach stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Błędne jest stanowisko Organów I oraz II instancji, że nie wystąpiła przesłanka do wznowienia postępowania, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Postępowanie, zakończone zaskarżoną decyzją toczyło się w trybie wznowienia postępowania, zakończonego wydaniem ostatecznej decyzji z [...] października 2022 r., nr [...], znak: [...], zatwierdzającej projekt zagospodarowania terenu oraz projekt architektoniczno-budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę wolno stojącej dzwonnicy kościelnej. Zgodnie z art. 149 § 1 i § 2 k.p.a. postanowienie o wznowieniu postępowania stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. W przypadku gdy organ stwierdzi po przeprowadzeniu ww. postępowania, że nie zachodzi podstawa wznowieniowa, o której mowa w art. 145 § 1 k.p.a., odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej w oparciu o art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. Z kolei, gdy w toku postępowania wznowieniowego zostanie wykazane, że zachodzi podstawa do wznowienia organ na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. uchyla decyzję dotychczasową i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. W niniejszej sprawie na wniosek Skarżącego zostało wznowione postępowanie administracyjne w sprawie zakończonej ww. ostateczną decyzją Starosty z [...] października 2022r. Skarżący podnosił, że bez swojej winy nie brał udziału w postępowaniu zakończonym ww. decyzją ostateczną co wyczerpuje przesłanki podstawy wznowieniowej, wskazanej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Oceniając, czy Skarżącemu przysługiwał przymiot strony postępowania należy wskazać, że w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę to przepis szczególny względem art. 28 k.p.a. określa krąg stron postępowania. Zgodnie bowiem z treścią art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, stronami w postępowaniu w sprawie o pozwolenie na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. W myśl art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym od 19 września 2020 r., przez obszar oddziaływania obiektu należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zabudowie tego terenu. W sprawie o pozwolenie na budowę na potrzeby konkretnej inwestycji organ architektoniczno-budowlany powinien każdorazowo ustalić wszystkie przepisy odrębne, które wprowadzają ograniczenia w zabudowie danego terenu i na ich podstawie wyznaczyć teren w otoczeniu projektowanego obiektu budowlanego. Wyznaczenie takiego obszaru zawsze winno być indywidualne - to znaczy musi brać pod uwagę konkretne cechy obiektu budowlanego jak jego funkcję, formę, konstrukcję, jego przeznaczenie i sposób zagospodarowania terenu. Zawsze wyznaczenie takiego obszaru oddziaływania powinno nastąpić na potrzeby konkretnej sprawy. Ustalenie stron w postępowaniu o pozwolenie na budowę zawiera element potencjalności gdyż ocena wpływu jakiejś inwestycji na otoczenie obejmuje całą gamę zagadnień związanych z oddziaływaniem projektowanego obiektu na nieruchomości znajdujące się w jego otoczeniu (zob. wyrok NSA z 12.03.2024 r., II OSK 2820/22, LEX nr 3708175). Sąd jednocześnie podziela stanowisko wyrażone w orzecznictwie sądów administracyjnych, że do obszaru oddziaływania obiektu w rozumieniu art. 3 pkt 20 P.b. zalicza się także teren, na którym uciążliwości związane z przedsięwzięciem mieszczą się granicach dopuszczalnych, określonych przez przepisy prawa. Przymiot strony zgodnie z art. 28 ust. 2 P.b. nie jest bowiem zależny od tego, czy oddziaływanie zamierzonej inwestycji na nieruchomości sąsiednie przekracza w tym względzie normy, lecz wynika też z samego faktu oddziaływania na przestrzeń objętą prawem do nieruchomości (por. wyrok NSA z dnia 21 lutego 2019 r., sygn. II OSK 848/17). Dokonując oceny, czy nieruchomości znajdują się w obszarze odziaływania projektowanego obiektu, należy mieć na uwadze, że istnienie interesu prawnego, jaki wynika z art. 28 ust. 2 P.b., nie jest uzależnione od tego, czy dana inwestycja będzie powodowała przekroczenie określonych norm, lecz czy istnieją przepisy nakazujące badać możliwość oddziaływania inwestycji na nieruchomości sąsiednie (por. wyrok NSA z dnia 12 maja 2021 r. sygn. akt II OSK 2097/20 i z dnia 1 lipca 2021 r. sygn. akt II OSK 3317/18). Również w piśmiennictwie ukształtowany został pogląd, że podmioty określone w art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego w okolicznościach, w których powstaje uzasadnione podejrzenie istnienia wpływu projektowanej inwestycji na ich nieruchomości, powinny być stronami tego postępowania (zob. Komentarz aktualizowany do art. 28 Prawa budowlanego, pod red. A. Plucińskiej-Filipowicz, A. Kosickiego, SIP Lex pkt II – stan prawny - 31 lipca 2022 r.). Utrwalony jest również pogląd, że przy ustalaniu kręgu stron na podstawie art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego należy uwzględnić okoliczności związane z potencjalnym zagospodarowaniem i zabudową działek sąsiednich (obecnie tyko zabudową), gdy właściciele sąsiednich nieruchomości zgłoszą konkretne zastrzeżenia związane z własnymi planami inwestycyjnymi. W takich przypadkach zachodzi potrzeba dokonania wyważenia interesów inwestora i właścicieli działek sąsiednich, a co za tym idzie uwzględnienia zarówno istniejącej na tych działkach zabudowy, jak i możliwości ich zabudowy w przyszłości (por. wyroki NSA z 15 maja 2018 r. II OSK 1549/16 i 12 grudnia 2019 r. II OSK 303/18 oraz powołane tam orzecznictwo NSA i wypowiedzi komentatorów Prawa budowlanego). Oznacza to, że już tylko potencjalna możliwość spowodowania szkodliwego oddziaływania inwestycji na nieruchomości sąsiednie jest wystarczającą przesłanką do uzyskania przymiotu strony w postępowaniu o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę. W niniejszej sprawie Wojewoda stwierdził, że planowana inwestycja nawet potencjalnie nie oddziałuje na nieruchomość Skarżącego w zakresie § 13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1225, dalej: rozporządzenie), jako, że cień rzucany przez dzwonnicę na działkę w ogólne nie wejdzie w obręb działki Skarżącego. W niniejszej sprawie należy natomiast uwzględnić okoliczności, związane z oddziaływaniem na działkę Skarżącego poprzez hałas generowany przez dzwonnicę. Jak ustalono w zaskarżonej decyzji, odległość od dzwonnicy do granicy działki Skarżącego wynosi 11m a do budynku mieszkalnego – 16m. W rzeczywistości więc są to niewielkie odległości. Wbrew stanowisku Wojewody, o związku pomiędzy oddziaływaniem inwestycji a interesem prawnym Skarżącego może świadczyć nie tylko § 13 ww. rozporządzenia. Rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie zawiera szereg norm, które określają warunki sytuowania urządzeń czy budowli emitujących hałas w pobliżu pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi i budynków mieszkalnych (w szczególności § 11, § 96, dział IX ww. rozporządzenia). Posadowienie dzwonnicy emitującej hałas może oddziaływać na zamierzenia inwestycyjne Skarżącego, które dotyczyłyby pomieszczeń mieszkalnych, co prowadzi do wniosku, że nieruchomość Skarżącego, z uwagi na odległość pomiędzy budynkiem mieszkalnym a dzwonnicą (16m), znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu w rozumieniu art. 3 pkt 20 P.b. Przepis art. 3 pkt 20 Pb należy bowiem interpretować łącznie z art. 5 ust 1 pkt 9 P.b., który zobowiązuje do uwzględnienia w procesie inwestycyjnym poszanowania występujących w obszarze oddziaływania obiektu uzasadnionych interesów osób trzecich, co polega m.in. na umożliwieniu właścicielom (użytkownikom wieczystym) nieruchomości znajdujących się w tym obszarze skorzystania z prawa zabudowy w takim zakresie, w jakim przysługuje ono inwestorowi (por. wyrok NSA z 12 grudnia 2019 r. II OSK 303/18). W projekcie zagospodarowania terenu inwestor deklarował, że zostaną zachowane dopuszczalne poziomy hałasu, wynikające z rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (t.j. Dz. U. z 2014 r. poz. 112), ponieważ hałas w porze dziennej nie przekroczy poziomu 55dB a w porze nocnej – 45dB. W judykaturze zasadnie podnosi się, że nawet jeżeli dany obiekt spełnia wszystkie konieczne normy prawa i odpowiada warunkom technicznym, jakim powinna odpowiadać dana inwestycja, w tym przypadku w zakresie dopuszczalnego poziomu hałasu, to z tego względu podmiot legitymujący się tytułem prawnym do działki położonej w obszarze oddziaływania obiektu nie traci przymiotu strony w postępowaniu o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę. Przeciwnie, konieczność zachowania tych norm i wymagań świadczy o oddziaływaniu obiektu budowlanego na daną nieruchomość. Jej właściciel (użytkownik wieczysty, zarządca) musi mieć zapewnioną możliwość uczestnictwa w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę, aby móc reagować na ewentualne nieprawidłowości związane z projektowaniem obiektu, bądź by mieć wiedzę, że obowiązujące normy i wymagania zostały w danej sprawie spełnione. Gdyby na tym etapie pominąć jakąkolwiek ze stron, utraciłaby ona możliwość ewentualnego zakwestionowania potencjalnych uchybień poczynionych przez inwestora, jego projektanta, czy nawet organu administracji architektoniczno-budowlanej. Organy uznając, że Skarżący nie ma przymiotu strony postępowania dokonały błędnej wykładni prawa materialnego – tj. art. 3 pkt 20 i art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, jak również naruszyły przepisy postępowania tj. art. 145 § 1 pkt 4 i art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. wadliwie uznając, że nie zachodzi przesłanka wznowienia i należy odmówić uchylenia decyzji ostatecznej. Należy przy tym wskazać, że ustalenie przesłanki wznowieniowej w postaci pozbawienia strony bez jej winy możliwości działania oznacza, że organ orzekający o tym w nadzwyczajnym trybie postępowania, zobowiązany jest przeprowadzić ponowną weryfikację projektu budowlanego z udziałem strony pozbawionej wcześniej takiej możliwości, w szczególności w zakresie dotyczącym spełnienia norm związanych z ochroną przed hałasem. Tym samym może dojść do sytuacji, w której pomimo zaistnienia podstawy wznowienia (rzeczywistego pozbawienia możliwości działania), organ mimo to wyda decyzję o nie uchylaniu decyzji dotychczasowej z uwagi na to, że w wyniku wznowienia wydałby dokładnie taką samą decyzję. Jednakże może się także okazać, że w wyniku wznowienia postępowania i ponownej oceny, pierwotna decyzja nie może się ostać w obrocie i sprawę należy załatwić inaczej. Strona pozbawiona działania ma więc w postępowaniu wznowieniowym taki katalog uprawnień, jaki przysługiwałby jej w postępowaniu zwykłym, gdyby brała w nim udział, którego została nie ze swej winy pozbawiona. Z przyczyn podanych powyżej Sąd stwierdził, że Organy błędnie przyjęły, że w stosunku do Skarżącego nie zachodzi podstawa wznowieniowa, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. W związku z powyższym Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję Starosty Ł. z 14 sierpnia 2023r. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c w zw. z art. 135 P.p.s.a. Na podstawie art. 200 P.p.s.a. Sąd na rzecz Skarżącego od Wojewody zasądził zwrot kosztów postępowania sądowego, stanowiących równowartość należnego wpisu sądowego od skargi w kwocie 200 zł. Na podstawie art. 225 P.p.s.a. zasądzono na rzecz Skarżącego zwrot kwoty 300 zł tytułem nadpłaconego wpisu sądowego od skargi.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI