II SA/RZ 323/21

II SA/Łd 851/24 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2025-02-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-11-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Michał Zbrojewski /przewodniczący/
Piotr Mikołajczyk /sprawozdawca/
Tomasz Porczyński
Symbol z opisem
6161 Lasy oraz zalesianie gruntów rolnych
Hasła tematyczne
Lasy
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1356
art. 3 pkt 2, art. 3 pkt 1 lit. b, art. 3 pkt 1 lit. c, art. 6 ust. 1 pkt 1, art. 6 ust. 1 pkt 7, art. 6 ust. 1 pkt 8, art. 21 ust. 5
Ustawa z dnia 28 września 1991 r. o lasach (t.j)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 135, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 153, art. 200, art. 205 par. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 572
art. 7, art. 8, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Dz.U. 2023 poz 1964
par. 14 ust. 1 pkt 1 lit. c
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Zbrojewski, Sędziowie Sędzia WSA Piotr Mikołajczyk (spr.), Asesor WSA Tomasz Porczyński, , Protokolant asystent sędziego Robert Latek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lutego 2025 r. sprawy ze skargi E. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 17 września 2024 r. znak: KO.471.2.2024 w przedmiocie nieuznania zastrzeżeń wniesionych do projektu uproszczonego urządzenia lasu 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Tomaszowskiego z dnia 12 kwietnia 2024 r., znak: ZRO.6162.48.2021; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim na rzecz skarżącej E. N. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. MR
Uzasadnienie
1. Zaskarżoną do tutejszego Sądu decyzją z dnia 17 września 2024 r. znak KO.471.2.2024 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim utrzymało w mocy decyzję Starosty Tomaszowskiego z dnia 12 kwietnia 2024 r. znak: ZRO.6162.48.2021 o nieuznaniu zastrzeżeń do projektu uproszczonego planu urządzenia lasu.
1. Jak wynika z akt sprawy w dniu 6 października 2021 r. wpłynęły do organu I instancji zastrzeżenia (z dnia 1 października 2021 r.) wniesione przez E.N., reprezentowaną przez adwokat A.B., do "Projektu uproszczonego planu urządzenia lasu, obręb [...], gm. T.. na lata 2022-2031", dotyczące nieujmowania w nim powierzchni leśnej na działce nr [...] w obr. [...], gm. [...].
2. Decyzją z dnia 3 grudnia 2021 r. znak: ZRO.6162.48.2021, sprostowaną postanowieniem z dnia 3 stycznia 2022 r. znak: ZRO.6162.48.2021, Starosta Tomaszowski nie uznał zastrzeżeń E.N.
3. W wyniku rozpatrzenia odwołania od powyższej decyzji z dnia 3 grudnia 2021 r. Kolegium decyzją z dnia 11 marca 2022 r. znak: KO.471.1.2022 utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Organ uznał, że zastrzeżenia zostały wniesione po ustawowym terminie.
4. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wniosła E.N.
1. Wyrokiem z dnia 27 września 2022 r. sygn. akt II SA/Łd 423/22 sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Tomaszowskiego z dnia 3 grudnia 2021 r.
2. Zdaniem sądu zawarte w art. 21 ust. 5 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach sformułowanie "od daty wyłożenia projektu uproszczonego planu urządzenia lasu", powinno być traktowane szeroko, celem prawidłowego zabezpieczenia interesów prawnych właścicieli lasów. W ocenie Sądu, nawet ostatni dzień upływu terminu 60 dni, określonego w art. 21 ust. 4 u.o.l., oznacza "datę wyłożenia projektu" w rozumieniu art. 21 ust. 5 u.o.l., skoro projekt ten nadal jest faktycznie wyłożony do publicznego wglądu. Konieczne jest bowiem uwzględnienie interesu osób mogących wnieść zastrzeżenia do UPUL, by mogły taki wgląd uzyskać w czasie jego wyłożenia i wnieść zastrzeżenia bądź wnioski w sprawie planu w odpowiednim terminie.
3. Tym samym sąd uznał, że zastrzeżenia wniesione przez E.N. w dniu 1 października 2021 r. należy traktować jako wniesione w terminie określonym w art. 21 ust. 5 u.o.l., a skoro wniesienie było skuteczne, to obligowało organ do ich merytorycznego rozpatrzenia.
4. Dodatkowo Sąd dokonał wykładni art. 6 ust. 1 pkt 7 u.o.l. oraz art. 20 ust. 2 u.o.l. wskazując, iż obowiązkiem organu było odniesienie się do zarzutów skarżącej w pełnym zakresie, a więc do ustalenia czy działka skarżącej spełnia przesłanki z art. 3 u.o.l., uprawniające do objęcia jej UPUL, co powinno zostać wyczerpująco wyjaśnione przez organy w decyzjach rozstrzygających wniesione zastrzeżenia, w oparciu o materiał dowodowy sprawy, zebrany i rozpatrzony w sposób wyczerpujący, zgodnie z wymogami procedury administracyjnej. Sąd wskazał, iż rozpatrując sprawę ponownie organy administracji będą zobowiązane do uwzględnienia dokonanej przez Sąd wykładni przepisów art. 20 ust. 2 i art. 21 ust. 5 u.o.l., jak również do uzupełnienia materiału dowodowego, weryfikacji, zgodnie z wymogami powołanych przepisów k.p.a., stanu na gruncie skarżącej, dokonania jego oględzin, a także merytorycznego odniesienia się do wszystkich zastrzeżeń skarżącej.
5. Decyzją z dnia 24 kwietnia 2023 r. znak: ZRO.6162.48.2021 Starosta Tomaszowski w związku z wyrokiem WSA z dnia 27 września 2022 r. orzekł o nieuznaniu zastrzeżeń wniesionych przez E.N. w dniu 1 października 2021 r. do "Projektu uproszczonego planu urządzenia lasu obręb [...], gm. T. na lata 2022-2031" dotyczących nieujmowania w nim powierzchni leśnej na działce nr [...] w obr. [...], gm. T.".
6. Odwołanie od powyższej decyzji złożyła E.N., reprezentowana przez adwokat A.B., wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. Skarżąca wniosła o zmianę decyzji i uznanie wniesionych zastrzeżeń odnośnie działki nr [...] o obszarze 0,1004 ha, ewentualnie o uchylenie decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.
7. W wyniku rozpatrzenia odwołania decyzją z dnia 20 grudnia 2023 r. znak: KO.471.2.2023 Kolegium uchyliło w całości decyzję Starosty Tomaszowskiego z dnia 24 kwietnia 2023 r. znak: ZRO.6162.48.2021 i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Kolegium uznało, iż stan faktyczny sprawy nie został wyjaśniony w sposób wystarczający do merytorycznego jej rozpatrzenia. W ocenie organu odwoławczego, w ustaleniach organu I instancji zabrakło wyjaśnień dotyczących ustalenia położenia działki względem innych nieruchomości, w tym zaliczenia jej w skład zwartego kompleksu leśnego, dla którego dokonuje się opracowań planu urządzenia lasu. Wyjaśnienie i stosowne udokumentowanie tej kwestii zdaniem Kolegium, było o tyle istotne, iż zarzuty podnoszone w odwołaniu wskazywały, że wszystkie działki graniczące z działką skarżącej, mają przeznaczenie nieleśne i są użytkowane trwale na cele nieleśne. Ponadto skarżąca podnosiła, że "grunt przedmiotowej nieruchomości nie może służyć celom gospodarki leśnej wskazanym w ust. 1 i nie wchodzi w skład zwartego kompleksu leśnego i przez to organ nie powinien opracować dla niego planu urządzenia lasu.
8. W wyniku przeprowadzonego postępowania Starosta Tomaszowski zaskarżoną decyzją z dnia 12 kwietnia 2024 r. ponownie orzekł o nieuznaniu zastrzeżeń wniesionych przez E.N.
1. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że działka leśna nr [...] była ujęta w uproszczonym planie urządzenia lasu obowiązującym w latach 2012-2021. W ewidencji gruntów na przedmiotowej działce występuje tylko użytek leśny o pow. 0,1004 ha. Do uproszczonego planu lasu nikt nie wnosił uwag. Plan ten określał, że na dz. [...] w obr. [...], gm. T. rośnie sosna w wieku około 70 lat.
2. Planowane zadania w zakresie gospodarki leśnej to trzebież późna, w ramach której do pozyskania jest 1 m3 drewna, natomiast 20 m3 stanowi zapas, czyli ilość masy drzewostanu pozostająca do dalszego wzrostu. Zatem przedmiotowa działka wówczas była lasem i jednocześnie potwierdza to zapis w ewidencji gruntów. Skoro na działce jest udokumentowany las, to podlega procedurze opracowania dla niego planu urządzenia lasu, a w przypadku własności osoby fizycznej uproszczonego planu urządzenia lasu lub inwentaryzacji stanu lasów na zlecenie i koszt starosty.
3. Po wyekspirowaniu obowiązujących uproszczonych planów Starosta zlecił wykonanie nowych uproszczonych planów, między innymi na działkę w [...] w obrębie [...], na której został udokumentowany las. Dlatego przedmiotowa działka została objęta projektem uproszczonego planu urządzenia lasu sporządzonym na lata 2022 - 2031, gdzie została określona jako przestoje w ilości 1m3 do usunięcia i halizna do odnowienia powierzchni leśnej.
4. Odnosząc się do stwierdzeń skarżącej, iż działka "jest praktycznie niezadrzewiona" organ wskazał, iż w UPUL dla tej działki określona jest halizna z przestojami, czyli uwaga jest zgodna z zapisami projektu UPUL. Z kolei w zakresie uwagi, iż działka "graniczy bezpośrednio z dwiema drogami, publiczną i dostępie publicznym" wyjaśnił, iż nie ma przepisów, które by określały, że las nie może graniczyć z drogami, a wręcz przeciwnie, zgodnie z art. 3 pkt 2 ustawy lasem są między innymi drogi leśne. Drogi, o których pisze skarżąca, jak wynika z zagospodarowania terenu są położone częściowo w lesie, mają funkcję komunikacyjną z działkami leśnymi i służą gospodarce leśnej. Zatem to zastrzeżenie nie ma uzasadnienia. Odnosząc się zaś do podniesionej okoliczności, iż działka "graniczy bezpośrednio z dwiema działkami zabudowanymi na cele mieszkaniowe, a zabudowa znajduje się w odległościach niedopuszczalnych dla sąsiedztwa z lasem", organ wskazał, iż jeżeli znajdują się za blisko, to skarżąca powinna wyjaśnić tę kwestię w innych postępowaniach i ustalić, czy budynki zostały postawione legalnie. W katalogu możliwych do wniesienia uwag (zakres UPUL) nie ma możliwości składania zastrzeżeń z uwagi na okoliczność zbliżenia budynków do rosnącego lasu.
5. Odnosząc się do zarzutu, iż działka "nie graniczy z żadnym gruntem oznaczonym Ls ani będącym lasem" organ zaznaczył, że działka graniczy z dużym kompleksem leśnym z dwóch stron, od strony północnej i zachodniej, a drogi między lasami "również są lasem". Natomiast w zakresie powierzchni działki "ma tylko 1004 m2", organ zaznaczył, iż zgodnie z definicją zawartą w u.o.l. przedmiotowa działka leśna posiada minimalną powierzchnię (0,1 ha) klasyfikującą ten teren jako las.
6. Po przeanalizowaniu zastrzeżeń organ nie znalazł żadnych rozbieżności między stanem faktycznym działki a zapisami w projekcie UPUL.
7. Natomiast odnosząc się do wniosku skarżącej o wyłączenie działki nr [...] z planu urządzenia lasu i nienakładanie na właściciela obowiązku urządzenia lasu organ zaznaczył, że w prowadzonym postępowaniu nie ma trybu wnioskowania o wyłączenie działki z uproszczonego planu. Przedmiotowa działka była użytkowana jako las i spełnia definicję lasu określoną u.o.l. Powołując się na art. 8 ustawy organ zaznaczył, iż gospodarkę [...] powinno prowadzić się zapewniając trwałość utrzymania lasów. Obowiązki na właściciela lasu, zgodnie z art. 13 ustawy, nakłada się w uproszczonym planie urządzenia lasu precyzując zakres zadań gospodarczych dla lasu do wykonania. Obowiązek urządzenia lasu w przypadku własności lasu osób fizycznych spoczywa na staroście.
8. Organ wskazał też, że skarżąca podniosła, iż teren, na którym położona jest działka nr [...] jest trwale użytkowany na cele mieszkaniowe i na cele komunikacyjne. W celu weryfikacji tego zarzutu organ w dniu 1 lutego 2024 r. przeprowadził oględziny działki w obecności E.N. i stwierdził, że działka jest ogrodzona siatką metalową, na której występuje zadrzewienie gatunkowo mieszane w wieku około 10 lat oraz rosną drzewa sosnowe w ilości około 20 szt. i w wieku około 20 lat. Ponadto stwierdzono, że działka z dwóch stron graniczy z działkami zabudowanymi i z dwóch stron z kompleksem leśnym. Na oględzinach ustalono, że działka obecnie pełni funkcję [...]. Nie stwierdzono natomiast, aby informacja skarżącej była prawdziwa o tym, że działka jest trwale użytkowana na cele mieszkaniowe i komunikacyjne, gdyż na działce nie występują żadne budynki i budowle. Zatem organ nie znalazł podstaw do przesłania przedmiotowej sprawy do Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Łodzi jako właściwego do spraw ochrony lasów celem ukarania za nielegalną zmianę sposobu użytkowania lasu, ponieważ ona nie nastąpiła. Przedmiotowa działka ma użytkowanie leśne, co potwierdzają zgromadzone dowody w sprawie jak i przeprowadzona analiza przepisów u.o.l.
9. Dodatkowo organ wyjaśnił, że aby przedmiotowa działka była użytkowana jako mieszkaniowa a nie jako las, to właściciel lasu musi przeprowadzić skomplikowany proces odlesienia działki w innym postępowaniu i w innym organie. Do czasu przeprowadzenia procesu odlesienia przedmiotowej działki musi być ona nadal użytkowana leśnie jak przez ostatnie 80 lat (w poprzednim UPUL drzewostan sosnowy był oszacowany na wiek 70 lat, plus 10 lat, co jest udokumentowane w Uproszczonym Planie Urządzenia Lasu dla obrębu [...] sporządzonego na lata 2012 - 2021, do którego nie wniesiono uwag).
10. W odpowiedzi na zarzuty strony organ wskazał na art. 63 ust. 3 Konstytucji RP, który stanowi, że własność może być ograniczona tylko w drodze ustawy i tylko w zakresie, w jakim nie narusza ona istoty prawa własności oraz art. 87 Konstytucji RP, który stanowi, że źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej są: Konstytucja, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe oraz rozporządzenia, z kolei art. 31 ust. 3 Konstytucji stanowi, że ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. W związku z powyżej przytoczonymi artykułami Konstytucji RP właściciele lasu mają również nałożone obowiązki ustawami, w tym art. 13 ustawy, który nakłada na właścicieli lasów obowiązek trwałego utrzymywania lasów i zapewnienia ciągłości ich użytkowania. Właściciel lasu ma obowiązek prowadzić las na swojej działce bez względu na to, czy dla działki leśnej jest sporządzony UPUL, czy też nie jest. Końcowo organ wskazał, iż po ponownym dogłębnym i wnikliwym przeanalizowaniu przedmiotowej sprawy, uwzględniając wytyczne wynikające z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 27 września 2022 r., nie miał żadnych podstaw i narzędzi prawnych, aby mógł wyłączyć działkę nr [...] położoną w obrębie [...], gm. [...] z projektu UPUL, zatem ponownie musiał odmówić uznania wniesionych zastrzeżeń. Reasumując organ zaznaczył, że działka nr [...] to grunt stanowiący las w rozumieniu art. 3 ustawy spełniający kryterium przyrodnicze (był las, nadal rosną drzewa, siedlisko jest leśne), przestrzenne (powierzchnia jest ponad 0,10 ha) i przeznaczenia (nadal rosną tam drzewa, brak jest jakiejkolwiek innej działalności).
9. Odwołanie od powyższej decyzji złożyła E.N., reprezentowana przez adwokat A.B., zaskarżając decyzję w całości.
1. Skarżąca wniosła o uwzględnienie wniesionych zastrzeżeń i wyłączenie działki nr [...] z UPUL obręb [...], gm. [...] na lata 2022-2031, ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.
2. Decyzji zarzucono naruszenie:
1) art. 153 p.p.s.a. przez nieuwzględnienie przez organ, wiążącej go oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania, wyrażonych w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 27 września 2022 r. w zakresie wykładni art. 3 u.o.l.,
2) art. 3 u.o.l. przez błędną wykładnię przepisu skutkującą uznaniu gruntu za las, mimo braku ustalenia spełnienia przez przedmiotowy grunt jednej z przesłanek z art. 3 pkt 1 ppkt a)-c) lub pkt 2 u.o.l. oraz przez objęcie przedmiotowego gruntu uproszczonym planem urządzenia lasu z pominięciem obowiązku ustalenia aktualnych danych gruntu na dzień sporządzenia planu urządzenia lasu,
3) art. 6 ust. 1 pkt 1 i pkt 7 i art. 7 u.o.l. przez ich niezastosowanie do sprawy i do oceny wniesionych przez E.N. zastrzeżeń, a przez to do rozstrzygnięcia sprawy, w sytuacji gdy przedmiotowy grunt nie może służyć celom gospodarki leśnej wskazanym w art. 6 ust. 1 ustawy oraz nie wchodzi w skład zwartego kompleksu leśnego i przez to nie powinien być przedmiotem planu urządzenia lasu, gdy w zw. z art. 3 ustawy, konieczne było ustalenie przeznaczenia gruntu do produkcji leśnej lub związku z gospodarką [...],
4) art. 20 ust. 2 u.o.l. przez ich błędną wykładnię i błędne uznanie, że organ sporządzający uproszczony plan urządzenia lasu jest związany danymi z ewidencji gruntów, w sytuacji gdy uproszczony plan urządzenia lasu stanowi podstawę uwzględnienia w ewidencji gruntów,
5) art. 21 i art. 64 ust. 3 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej, a także art. 140 k.c. przez naruszenie prawa własności, bez oparcia w ustawie,
6) art. 7 k.p.a. art. 8 § 1 k.p.a., art. 11 k.p.a. i art. 80 k.p.a. przez błędne, bezpodstawne oraz nierzetelne ustalenie, że: przedmiotowy grunt był użytkowany "leśnie" i przez ostatnie 80 lat, przedmiotowy grunt graniczy z kompleksem leśnym, drogi, z którymi bezpośrednio graniczy grunt skarżącej są drogami leśnymi, przedmiotowa działka pełni funkcję [...], niekompletny opis działki w protokole oględzin z pominięciem posadowionej na tej działce sieci energetycznej i podstacji oraz brak ustalenia: powierzchni pokrytej drzewami, powierzchni zajętej pod zabudowę sieciowy przez przedsiębiorstwo energetyczne oraz strefę ochronną sieci, wydzielenia działki z gospodarstwa rolnego, poprzedniego sposobu użytkowania na cele rolnicze.
3. Skarżąca wniosła o dopuszczenie dowodu z kopii aktu notarialnego Repertorium [...] nr [...] obejmującego umowę sprzedaży z dnia [...] stycznia 1992 r. sporządzoną przez notariusza w Z. T. W. na okoliczność, że w chwili nabycia gruntu przez E.N. był to od lat grunt rolny i tak był użytkowany oraz miał takie przeznaczenie w miejscowym planie, dlatego nie ma na nim upraw leśnych. W uzasadnieniu odwołania skarżąca doprecyzowała i rozwinęła argumentację przywołując orzecznictwo sądów administracyjnych na poparcie przedstawionych też.
10. Wspomnianą na wstępie decyzją z dnia 17 września 2024 r. znak KO.471.2.2024 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
1. W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że w wyroku z dnia 27 września 2022 r. sąd uznał, że zastrzeżenia wniesione przez E.N. w dniu 1 października 2021 r. należy traktować jako wniesione w terminie określonym w art. 21 ust. 5 u.o.l., a skoro wniesienie było skuteczne to obligowało organ do ich merytorycznego rozpatrzenia.
2. Odwołując się do wyroku sądu organ podniósł, że dla ustalenia, że dany obszar gruntu jest lasem w znaczeniu prawa administracyjnego, konieczne jest zatem ustalenie, że spełnia on łącznie określone w powyżej powołanym przepisie kryteria: przestrzenne (zwarta powierzchnia co najmniej 0.10 ha), przyrodnicze (pokrycie roślinnością [...], ewentualnie przejściowe jej pozbawienie) oraz przeznaczenia (do produkcji leśnej), bądź jednej z pozostałych przesłanek z lit. b lub c (grunt stanowiący rezerwat przyrody lub wchodzący w skład parku narodowego łub grunt wpisany do rejestru zabytków). Kryteria podstawowe: przyrodnicze, przestrzenne i przeznaczenia muszą być spełnione łącznie, by można było mówić o lesie w znaczeniu art. 3 pkt 1 u.o.l. Dlatego też, o zakwalifikowaniu danego gruntu jako las decyduje przede wszystkim stan faktyczny na tym gruncie.
3. Ponadto, zaznaczył, że plany urządzania lasów (analogicznie uproszczone plany urządzania lasów) stanowią szczególny rodzaj planów zagospodarowania przestrzennego tych terenów i przesądzają o treści wpisów w ewidencji gruntów. Tym samym plan urządzenia lasu (analogicznie uproszczony plan urządzania lasu) jest jedynym dokumentem, na podstawie którego mogą być aktualizowane w ewidencji dane dotyczące granic i powierzchni lasów leżących na terenie objętym tym planem.
4. Organ zaznaczył, że w nadesłanych aktach sprawy znajduje się protokół z oględzin przeprowadzonych w dniu 1 lutego 2024 r. w sprawie zgłoszonych zastrzeżeń do UPUL obręb [...] dotyczących lasu położonego na działce [...]. Z treści protokołu wynika, że "na działce rośnie drzewostan mieszany w wieku około 10 lat. Skład gatunkowy drzewostanu akacja, dąb i sosna. Ponadto rosną drzewa gatunku sosna w ilości około 20 szt. w wieku około 20 lat. Sosny są rozmieszczone przy granicy działki od strony wschodniej i zachodniej. Działka jest ogrodzona siatką i wyposażona w bramę wjazdową i furtkę. Zadrzewienie działki pochodzi z samosiejki. Działka od strony wschodniej i południowej graniczy z działkami zabudowanymi, natomiast od strony zachodniej i północnej graniczy z kompleksem leśnym. Między działką a kompleksem leśnym jest droga utwardzona. Obecnie działka pełni funkcję [...], natomiast właścicielka działki E. N. zamierza użytkować rekreacyjnie lub mieszkaniowo po uzyskaniu stosownych dokumentów". Protokół sporządzony został w obecności E.N., która do jego treści nie wniosła żadnych uwag, a następnie go podpisała. Trudno zatem odmówić wiarygodności faktów w nim potwierdzonych, w szczególności występowaniu na przedmiotowej działce drzew.
5. Zdaniem organu argumentacja skarżącej wskazuje, iż skoro jej działka graniczy bezpośrednio z asfaltową drogą publiczną ul. [...]- działką nr [...] oraz z ul. [...] - działką nr [...], a z drugiej strony graniczy bezpośrednio z działką budowlaną zabudowaną domem jednorodzinnym - działką nr [...] i bezpośrednio z działką zabudowaną domem jednorodzinnym i budynkami gospodarczymi w granicy - tj. z działką nr [...], to działka z żadnej strony nie graniczy z lasem, przez co nie można uznać, iż wchodzi w kompleks leśny, a zatem nie powinna być objęta UPUL. Z takim stanowiskiem nie można się jednak zgodzić. Zgodnie bowiem z art. 29 ust. 1 ustawy, ruch pojazdem silnikowym, zaprzęgowym i motorowerem w lesie dozwolony jest jedynie drogami publicznymi, natomiast drogami leśnymi jest dozwolony tylko wtedy, gdy są one oznakowane drogowskazami dopuszczającymi ruch po tych drogach. Nie dotyczy to inwalidów poruszających się pojazdami przystosowanymi do ich potrzeb. Zatem w żaden sposób nie można wywodzić, iż droga publiczna, przebiegająca przez kompleks leśny i granicząca z działką skarżącej, wyłącza tę działkę z kompleksu leśnego.
6. Organ nie zgodził się także ze stwierdzeniem, że grunt nie był i nie jest przeznaczony do produkcji leśnej.
7. Jak bowiem wynika z załączonego do akt sprawy UPUL na okres od 1 stycznia 2012 r. do 31 grudnia 2021 r. o ogólnej powierzchni: 81,04 ha dla obrębu [...], Gmina [...], wykonanego przez [...] B., obejmującego również przedmiotowa działkę nr [...], działka ta została opisana jako działka, na której występują drzewa gatunku sosna (SO), w wieku 70 lat, bonitacja II (przy czym oznaczenie I oznacza najwyższą zdolność produkcyjną, bonitacja V - najniższą), ze wskazaniem powierzchni leśnej 0,10 ha, oraz wskazaniem zapasu na 20 m3. Wskazania w zakresie gospodarki leśnej zalecały trzebież późną na pow. 0,10 ha ze wskazaniem do pozyskania w użytku przed rębnym 1 m3. Do tego UPUL nie wniesiono zastrzeżeń dotyczących działki nr [...].
8. Z kolei z zapisu UPUL obrębu [...], Gmina [...], według stanu na dzień 30 czerwca 2021 r., sporządzonego na okres od dnia 1 stycznia 2022 r. do dnia 31 grudnia 2031 r. o ogólnej pow. 89,4106 ha, przez A., ul. [...],[...] M., wynika, że działka nr [...] określona jako użytek LsV o pow. 0,1004 ha została określona jako halizna (HAL), ze wskazaniem gatunku drzew - sosna (SO). We wskazaniach gospodarczych określono rodzaje zabiegów: przestoje (PRZEST), specjalne zabiegi agrotechniczne (AGROT), odnowienie halizny (ODN-HAL) i pielęgnacja (PIEL), do całej powierzchni działki, tj. 0,1004 ha.
9. W oparciu o zapisy zawarte w UPUL nie można zatem przyjąć, że teren nie był i nie jest obecnie przeznaczony dla celów produkcji leśnej. Mając na uwadze stan faktyczny sprawy oraz legalną definicję lasu zawartą w art. 3 ust. 1 u.o.l. organ stwierdził, że teren działki skarżącej jest lasem, bowiem ma zwartą powierzchnię co najmniej 0,10 ha, jest pokryty roślinnością [...] (drzewami) i jest przeznaczony do produkcji leśnej. Zarzuty podnoszone przez skarżącą dotyczące braku ustalenia czy grunt pokryty jest runem leśnym, nie mają znaczenia. Jak bowiem z wyżej przywołanej definicji wynika, las jest lasem nawet gdy jest przejściowo pozbawiony drzew, krzewów i runa leśnego. Skarżąca przyznaje, że na przedmiotowym gruncie rośnie kilkanaście drzew (według protokołu z oględzin z dnia 1 lutego 2024 r. podpisanego przez skarżącą - kilkadziesiąt drzew), jednak nie stanowią one uprawy leśnej. W ocenie skarżącej uprawą [...] jest hodowla leśna, czyli powstała w toku odnowień sztucznych na zrębach lub przy zalesianiu, z nasadzeń sztucznych - z sadzonek. Takich zabiegów na tym gruncie nigdy nie było ani nie ma. Organ wskazał, że na tym tle mogą wynikać wątpliwości i trudności m.in. spowodowane tym, iż w art. 3 ustawy użyto pojęcia "przeznaczony do produkcji leśnej", które to pojęcie nie zostało zdefiniowane w ustawie. Kolegium nie podzieliło stanowiska skarżącej, wedle którego "produkcję [...]" należy utożsamiać tylko i wyłącznie ze sztucznym zalesianiem z nasadzeń sztucznych. Nie można przyjąć za skarżącą, że jedynie sztuczne nasadzenia przesądzają o tym, że las przeznaczony jest do produkcji leśnej.
10. Ponadto, organ stwierdził, że akt notarialny był sporządzony głównie na podstawie oświadczeń sprzedającego i kupujących oraz nie ma tam żadnego zapisu, że rodzaje użytków są określone na podstawie wypisu z rejestru gruntów, który jest jedynym wiarygodnym dokumentem potwierdzającym stan użytku na gruncie. Zapisy w przywołanym akcie pozostają w sprzeczności z zapisami UPUL za okres 1 stycznia 2012 r. do 3 grudnia 2021 r. i określonym wówczas tam drzewostanem. Trudno bowiem uznać, iż pomiędzy datą zakupu przez skarżącą ww. działki w 1992 r., a datą sporządzenia wyżej przywołanego UPUL na okres od 1 stycznia 2012 r. do 31 grudnia 2021 r. (czyli przed rokiem 2012), który to obejmował przedmiotową działkę nr [...], wyrosły na niej drzewa, których wiek wówczas określono na 70 lat, ze wskazaniem powierzchni leśnej 0,10 ha oraz wskazaniem zapasu na 20 m3. Nie można zatem przyjąć za wiarygodne stwierdzenie, iż w dacie zakupu działki była uprawiana rolniczo.
11. Biorąc pod uwagę powyższe ustalenia, jak również wytyczne zawarte w wyrok WSA z dnia 27 września 2022 r. co do zakresu wykładni przepisów art. 20 ust. 2 i art. 21 ust. 5 u.o.l. oraz uzupełnienia materiału dowodowego, weryfikacji, zgodnie z wymogami powołanych przepisów k.p.a., stanu na gruncie skarżącej, a także jednoznacznego i niebudzącego wątpliwości określenia charakteru działki, jej aktualnego stanu zalesienia, jak również kwestii rozważenia, czy działka ta w ogóle powinna zostać objęta uproszczonym planem urządzenia lasu z uwagi na jej usytuowanie, Kolegium uznało, iż zasadna jest decyzja organu I instancji z dnia 12 kwietnia 2024 r. w przedmiocie nieuznania zastrzeżeń wniesionych w dniu 1 października 2021 r. do "Projektu uproszczonego planu urządzenia lasu, obręb [...], gm. T.. na lata 2022-2031", dotyczących nieujmowania powierzchni leśnej na działce nr [...], obr. [...], gm. [...].
1. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wniosła E.N., reprezentowana przez adwokat A.B.
1. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów prawa, mające istotny wpływ na wynik sprawy:
1) art. 153 p.p.s.a. przez nieuwzględnienie przez organ, wiążącej oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania, wyrażonych w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 27 września 2022 r. w sprawie sygn. akt II SA/Łd 423/22 w zakresie wykładni art. 3 ustawy o lasach i zobowiązania organu do jednoznacznego ustalenia charakteru działki i rozważenia, czy powinna w ogóle zostać objęta uproszczonym planem urządzenia lasu (UPUL);
2) art. 3 pkt 1, w szczególności ppkt a) u.o.l. przez błędną wykładnię przepisu, polegającą na:
- uznaniu gruntu za las jedynie w oparciu o ustalenie części przesłanek ustawowych definicji lasu oraz błędne uznanie, że określenie użytku gruntu jako leśny w ewidencji gruntów oraz że działka była objęta poprzednim - nieobowiązującym już UPUL, stanowią wystarczającą podstawę do ustalenia, że grunt jest przeznaczony do produkcji leśnej,
- uznaniu bez dowodów, że grunt skarżącej może być objęty UPUL oraz dodatkowo wbrew zarzutom strony i innym dowodom, tj. w szczególności umowy sprzedaży gruntu, mapy zasadniczej wskazującej na posadowienie sieci energetycznej (eNN), usytuowania działki, ustalenia oddzielenia działki od lasu drogą publiczną asfaltową oraz zabudową mieszkaniową, tj. dowodów, że przedmiotowy grunt nie jest przeznaczony do produkcji leśnej, a uprzednio był przeznaczony na rolę, następnie i obecnie na potrzeby sieci energetycznej (ok. 10 m2) i na rekreację,
3) art. 20 ust. 2 u.o.l. i art. 20 ust. 3a ustawy prawo geodezyjne przez ich pominięcie przy wykładni art. 3 ust. 1 u.o.l., w sytuacji gdy: a) z przepisów wynika, że o charakterze gruntu przesądzają faktyczne ustalenia poczynione w toku ustania planów urządzenia lasu i to one stanowią podstawę do zmian w ewidencji gruntów w zakresie dotyczącym granic lasu i jego powierzchni, a nie rodzaj użytku wskazany w ewidencji, b) w decyzji nie ustalono ani granicy lasu, ani jego powierzchni,
4) art. 6 ust 1 pkt 7 u.o.l. przez niezastosowanie do załatwienia sprawy, mimo zacytowania przepisu w uzasadnieniu decyzji, ponieważ organ nie dokonał subsumpcji stanu faktycznego do przepisu i wbrew jego treści nie ustalił czy grunt należący do skarżącej stanowi zwarty kompleks leśny lub wchodzi w skład takiego kompleksu, w sytuacji gdy z materiału dowodowego wynika, że grunt skarżącej jest oddzielony od gruntów leśnych ze wszystkich stron, tj. z dwóch, dwiema drogami nieleśnymi (jedna publiczna, druga wewnętrzna publicznie dostępna), a z pozostałych dwóch stron, dwiema nieruchomościami zabudowanymi domami mieszkalnymi, co przesądza, że przedmiotowy grunt nie powinien być objęty UPUL,
5) art. 7 ust. 1 u.o.l. przez niezastosowanie do załatwienia sprawy, mimo zacytowania przepisu, ponieważ organ nie dokonał subsumpcji stanu faktycznego do przepisu, a z przepisu wynika, że objęcie takiej działki jak działka skarżącej uproszczonym planem urządzenia lasu, nie spełnia żadnej z przesłanek wymaganych dla gospodarki leśnej, wskazanych w przepisie, co wskazuje, że na gruncie tym nie jest możliwe prowadzenie zrównoważonej gospodarki leśnej, co przesądza, że nie powinien być objęty UPUL,
6) art. 21 i art. 64 ust. 3 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej, a także art. 140 k.c. przez ich niezastosowanie i naruszenie prawa własności przysługującego skarżącej, w sposób nieprzewidziany ustawą, w zw. z naruszeniem ww. przepisów,
7) art. 7 k.p.a., art. 8 § 1 k.p.a., art. 11 k.p.a. i art. 80 k.p.a. przez ich niezastosowanie do sprawy, co ma istotny wpływ na jej wynik i spowodowało oparcie zaskarżonej decyzji jedynie na części materiału dowodowego, a przez to nielogiczne i nierzetelne ustalenia, m.in. że: • przedmiotowy grunt był użytkowany "leśnie", • przedmiotowy grunt graniczy z kompleksem leśnym, • pominięcie, że drogi, z którymi bezpośrednio graniczy grunt skarżącej nie są drogami leśnymi, • przedmiotowa działka pełni funkcję leśną, • pominięcie, że na działce wybudowana jest sieć i podstacja energetyczna, • pominięcie ustalenia powierzchni zajętej pod zabudowę sieciową oraz jej strefy ochronnej, • pominięcie, że działka została wydzielona z gospodarstwa rolnego, co wskazuje, że była użytkowana rolniczo.
2. Mając na uwadze postawione wyżej zarzuty strona wniosła o:
1) uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty Tomaszowskiego w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji,
2) zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania oraz kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi doprecyzowano stawiane zarzuty.
2. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
3. Skarga zasługiwała na uwzględnienie.
1. Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935 z późn. zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd administracyjny nie przejmuje sprawy do jej końcowego załatwienia, ale bada co do zasady, czy zaskarżony akt administracyjny jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej.
2. Uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dając podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 P.p.s.a.). Ponadto należy wskazać, że zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.).
3. Dokonując kontroli w ramach tak zakreślonej kognicji sądów administracyjnych, Sąd uznał, że zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem prawa w sposób określony w powołanych przepisach, co uzasadnia ich uchylenie w całości.
4. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 17 września 2024 r. znak KO.471.2.2024 utrzymująca w mocy decyzję Starosty Tomaszowskiego z dnia 12 kwietnia 2024 r. znak: ZRO.6162.48.2021 nieuznającą zastrzeżeń wniesionych przez E.N. w dniu 1 października 2021 r. do Starostwa Powiatowego w Tomaszowie Maz. do "Projektu uproszczonego planu urządzenia lasu obręb [...], gm. T.. na lata 2022-2031" dotyczących nieujmowania powierzchni leśnej na działce nr [...] w obr. [...], gm. T..
5. Materialnoprawne podstawy wydanych w sprawie decyzji zawarte są w przepisach ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 530 z późn. zm.), [dalej: "u.o.l."]. u.o.l.
6. Wydane poprzednio w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia były już przedmiotem kontroli tutejszego Sądu, który wyrokiem z dnia 27 września 2022 r., sygn. akt II SA/Łd 423/22, uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 11 marca 2022 r. nr KO.471.1.2022 oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Tomaszowskiego z dnia 3 grudnia 2021 r. znak: ZRO.6162.48.2021 w przedmiocie nieuznania zastrzeżeń wniesionych do projektu uproszczonego planu urządzenia lasu. Tym samym w sprawie zostało przesądzone, że zastrzeżenia skarżącej zostały wniesione w ustawowym terminie, o którym mowa w art. 21 ust. 5 ustawy o lasach (art. 153 p.p.s.a.). Sąd uznał bowiem, że ostatni dzień upływu terminu 60 dni, określonego w art. 21 ust. 4 u.o.l., oznacza "datę wyłożenia projektu" w rozumieniu art. 21 ust. 5 u.o.l., a tym samym trzydziestodniowy termin na złożenie zastrzeżeń do projektu planu, zgodny z art. 21 ust. 5 u.o.l. rozpoczyna swój bieg po okresie wyłożenia projektu.
1. Jednocześnie tutejszy Sąd w ww. wyroku odnosząc się do treści zaskarżonych decyzji przypomniał, że w myśl art. 6 ust. 1 pkt 7 u.o.l. uproszczonym planem urządzenia lasu określa się plan opracowywany dla lasu o obszarze co najmniej 10 ha, stanowiącego zwarty kompleks leśny, zawierający skrócony opis lasu i gruntów przeznaczonych do zalesienia oraz podstawowe zadania dotyczące gospodarki leśnej. Dla ustalenia, że dany obszar gruntu jest lasem w znaczeniu prawa administracyjnego, konieczne jest zatem ustalenie, że spełnia on łącznie określone w art. 3 u.o.l. kryteria: przestrzenne (zwarta powierzchnia co najmniej 0,10 ha), przyrodnicze (pokrycie roślinnością [...], ewentualnie przejściowe jej pozbawienie) oraz przeznaczenia (do produkcji leśnej), bądź jednej z pozostałych przesłanek z art. 3 pkt 1 lit. b lub c u.o.l. (grunt stanowiący rezerwat przyrody lub wchodzący w skład parku narodowego lub grunt wpisany do rejestru zabytków). Kryteria podstawowe: przyrodnicze, przestrzenne i przeznaczenia muszą być spełnione łącznie, by można było mówić o lesie w znaczeniu art. 3 pkt 1 u.o.l. Dlatego też, o zakwalifikowaniu danego gruntu jako las decyduje przede wszystkim stan faktyczny na tym gruncie. Sąd podniósł przy tym, że o tym czy dany grunt rzeczywiście stanowi las decydują powyższe kryteria, a nie zapisy w ewidencji gruntów i budynków, które powinny odzwierciedlać zapisy UPUL co do powierzchni i granic lasu, a nie na odwrót.
2. W powyższym wyroku Sąd zobowiązał organ do odniesienia się w pełnym zakresie do stawianych przez skarżącą zarzutów w kwestii oceny spełnienia przez teren należący do skarżącej przesłanek z art. 3 u.o.l. Zarzucił bowiem, że organy nie dokonały w ogóle istotnych ustaleń w sprawie, w tym nie uściśliły podstawowej okoliczności czy działka skarżącej faktycznie spełnia kryteria do uznania jej za las w rozumieniu art. 3 u.o.l., czy w kontekście wniesionych zastrzeżeń skarżącej, działka w ogóle mogła być i powinna zostać objęta uproszczonym planem urządzania lasu. Dokument jakim jest UPUL powinien zawierać wyłącznie dane aktualne w chwili jego opracowywania. Sporządzany plan powinien zatem odzwierciedlać grunty będące lasami, tj. posiadające definicyjne cechy lasu. Rolą organów odpowiedzialnych za opracowanie uproszczonego planu urządzenia lasu jest zatem zdaniem sądu ustalenie czy działki opisane ewidencyjnie jako leśne w istocie stanowią las w rozumieniu przepisów u.o.l. Wobec tego nie wszystkie grunty wskazane ewidencyjnie jako leśne mają zatem zostać objęte planem. Na skutek bowiem przeprowadzonych w toku inwentaryzacji oględzin poszczególnych działek może okazać się, że charakterystyka określonych gruntów przestała odpowiadać definicji lasu i powinny zostać wyłączone z planu bądź też mogą zostać ujawnione takie rozbieżności między stanem ewidencyjnym a rzeczywistym gruntu, które wprawdzie nie kwalifikują danego terenu do wyłączenia z granic planu, ale uzasadniają wpisanie takich rozbieżności do wykazu zawartego w ramach rejestru, o którym mowa w § 7 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 12 listopada 2012 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu sporządzania planu urządzenia lasu, uproszczonego planu urządzenia lasu oraz inwentaryzacji stanu lasu. Uznając wydane w sprawie rozstrzygnięcia za przedwczesne sąd nakazał organom uzupełnić materiał dowodowy, dokonać weryfikacji stanu na gruncie skarżącej, dokonać jego oględzin, a także merytorycznie odnieść się do wszystkich zastrzeżeń skarżącej. Ustalenia organu w tej kwestii powinny znaleźć odzwierciedlenie w dokumentacji sprawy, a następnie dać organowi podstawy do jednoznacznego i niebudzącego wątpliwości określenia charakteru działki, jej aktualnego stanu zalesienia, jak również kwestii rozważenia czy działka ta w ogóle powinna zostać objęta uproszczonym planem urządzenia lasu z uwagi na jej usytuowanie.
7. Biorąc pod uwagę powyższe wskazania tutejszego Sądu uznać należy, że organy administracji naruszyły art. 153 P.p.s.a., stanowiący, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Naruszenie to wynika z faktu, że organy nie zastosowały się do wytycznych tutejszego Sądu wynikających z przytoczonego wyżej orzeczenia. Zdaniem Sądu organy nie zgromadziły w wystarczającym zakresie materiału dowodowego pozwalającego na merytoryczne odniesienie się do wszystkich zastrzeżeń skarżącej. W tym zakresie należy zgodzić się z zarzutem skargi.
8. Zasadnicza kwestia, którą winny były rozstrzygnąć organy w toku prowadzonego postępowania sprowadzała się do ustalenia czy działka skarżącej spełnia kryteria do uznania jej za las. W dalszej zaś kolejności, czy istnieją podstawy do objęcia tej działki uproszczonym planem urządzenia lasu [dalej: "UPUL"].
9. Należy w tym miejscu wskazać, że zgodnie z art. 3 u.o.l. lasem w rozumieniu ustawy jest grunt:
1) o zwartej powierzchni co najmniej 0,10 ha, pokryty roślinnością [...] (uprawami leśnymi) - drzewami i krzewami oraz runem leśnym - lub przejściowo jej pozbawiony:
a) przeznaczony do produkcji leśnej lub
b) stanowiący rezerwat przyrody lub wchodzący w skład parku narodowego albo
c) wpisany do rejestru zabytków;
2) związany z gospodarką [...], zajęty pod wykorzystywane dla potrzeb gospodarki leśnej: budynki i budowle, urządzenia melioracji wodnych, linie podziału przestrzennego lasu, drogi leśne, tereny pod liniami energetycznymi, szkółki leśne, miejsca składowania drewna, a także wykorzystywany na parkingi leśne i urządzenia turystyczne.
10. Należy zauważyć, że skarżąca podnosiła wielokrotnie w toku postępowania administracyjnego, że jej działka nie graniczy z terenami leśnymi. Z dwóch stron graniczy bowiem z gruntami zabudowanymi, a z dwóch z drogami publicznymi. Organ nie wyjaśnił jednak kwestii rodzaju dróg przylegających do działki skarżącej. Wskazał jedynie, że drogi te położone są częściowo w lesie, pełnią funkcję komunikacyjną z działkami leśnymi i służą gospodarce leśnej. Nie wiadomo jednak na jakiej podstawie zostały poczynione te ustalenia. Ta kwestia jest istotna z punktu widzenia art. 3 pkt 2 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 7 i 8 u.o.l. Uproszczony plan urządzenia lasu, to plan opracowywany dla lasu o obszarze co najmniej 10ha, stanowiącego zwarty kompleks leśny [...] (art. 6 ust. 1 pkt 7 u.o.l.). Lasem w rozumieniu ustawy są także grunty związane z gospodarką [...], zajęte pod wykorzystywane dla potrzeb gospodarki leśnej m.in. drogi leśne (art. 3 pkt 2 u.o.l.). Drogi leśne to z kolei drogi położone w lasach niebędące drogami publicznymi w rozumieniu przepisów o drogach publicznych (art. 6 ust. 1 pkt 8 u.o.l.). Mając na względzie powyższe regulacje podkreślić należy, że kwestia ustalenia z jakimi drogami graniczy działka skarżącej jest o tyle istotna, że nie można mówić o zwartości kompleksu leśnego, jeżeli działki leśne w danym kompleksie są w jakiś sposób rozdzielone np. gruntami rolnymi (w tym gruntami ornymi, sadami, łąkami trwałymi, pastwiskami trwałymi, gruntami rolnymi zabudowanymi), gruntami zabudowanymi i zurbanizowanymi (w tym terenami mieszkaniowymi, terenami rekreacyjno-wypoczynkowymi lub terenami komunikacyjnymi, w tym drogami) lub innymi gruntami o pozaleśnym przeznaczeniu (por. Wyrok WSA w Rzeszowie z 6.07.2021 r., II SA/Rz 323/21; wszystkie powoływane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - https://orzeczenia.nsa.gov.pl). W tym zakresie organy nie wyjaśniły w sposób wystarczająco dokładny czy działka skarżącej może być uznana za część zwartego kompleksu leśnego o powierzchni co najmniej 10 ha (art. 6 pkt 7 u.l.), a tym samym jak tego oczekiwał tutejszy Sąd w sprawie II SA/Łd 423/22 – czy działka skarżącej powinna zostać objęta uproszczonym planem urządzenia lasu z uwagi na jej usytuowanie.
11. Analogiczna uwaga związana jest z zarzutem skarżącej dotyczącym sąsiadowania bezpośrednio z działkami zabudowanymi na cele mieszkaniowe. Organy nie wyjaśniły, czy ta argumentacja skarżącej jest prawdziwa (z jakimi zabudowanymi działkami graniczy działka skarżącej) i czy okoliczność ta ma znaczenie dla oceny czy działka skarżącej może być uznana za część zwartego kompleksu leśnego o powierzchni co najmniej 10 ha. Podobnie organy pominęły wpływ powoływanego przez skarżącą posadowienia na jej działce linii energetycznej i podstacji. Co więcej, jak wynika z danych na https://powiat-tomaszowski.geoportal2.pl/ na działce [...] od strony dz. ewid. nr [...] posadowiona jest prawdopodobnie część obiektu budowlanego. Jednakże wobec braku odniesienia się przez organy do tej kwestii, na podstawie materiału aktowego nie sposób ocenić jaki charakter ma ten obiekt budowlany, nie można wykluczyć, że jest to stacja podstacja, na której istnienie wskazuje skarżąca.
12. Organy winny były poza tym ustalić w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości charakter działki i jej aktualny stan zalesienia. Zdaniem Sądu ustalenia w tym zakresie również nie są wystarczające. W sprawie zostały przeprowadzone dwukrotnie oględziny działki skarżącej – w dniu 9 lutego 2023 r. i w dniu 1 lutego 2024 r. Ustalenia wynikające z dwóch protokołów z przeprowadzonych oględzin są bardzo ogólne w treści, czasami nawet sprzeczne lub dotknięte nieścisłościami (co do rodzaju drzew rosnących na działce i ich lokalizacji, w zakresie posadowienia działki skarżącej względem dróg). Do protokołów nie dołączono dokumentacji fotograficznej czy też rysunków, szkiców, które mogłyby pomóc w zobrazowaniu stanu zalesienia na działce, zwłaszcza, że wydruk z geoportalu załączony do akt sprawy również nie do końca odpowiada ustaleniom wynikającym z oględzin nieruchomości, gdyż ustaleń tych nie odzwierciedla. Warto przypomnieć, że zgodnie z art. 70 K.p.a. organ administracji publicznej może zezwolić na dołączenie do protokołu także innych dokumentów mających znaczenie dla sprawy. Dokumentacja fotograficzna posiada charakter uzupełniający do ustaleń zawartych w tym protokole i służy zobrazowaniu elementów stanu faktycznego, które są istotne dla końcowego rozstrzygnięcia sprawy. Ustalenia dokonane przez organy w zakresie stanu zalesienia na działce skarżącej nie są precyzyjne i spójne, co nie pozwala na wyciągnięcie z tych ustaleń jednoznacznych wniosków co do stanu zalesienia nieruchomości skarżącej.
13. W tym miejscu należy też zauważyć, że szczegółowe warunki i tryb sporządzania planu urządzenia lasu, uproszczonego planu urządzenia lasu oraz inwentaryzacji stanu lasu, o której mowa w art. 19 ust. 3 u.o.l. zostały określone w przepisach rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 12 listopada 2012 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu sporządzania planu urządzenia lasu, uproszczonego planu urządzenia lasu oraz inwentaryzacji stanu lasu (Dz. U. poz. 1302). Organy nie zbadały natomiast danych z rejestru, o którym mowa w § 7 ust. 1 pkt 4 ww. Rozporządzenia. Należy podkreślić, że o tym przepisie wspominał już tutejszy Sąd w wyroku z dnia 27 września 2022 r. Zgodnie z powołanym przepisem tryb sporządzania UPUL obejmuje sporządzenie w szczególności rejestru zawierającego: a) zestawienie powierzchni lasów według gatunków głównych oraz ich wieku, b) zadania w zakresie gospodarki leśnej, c) wykaz rozbieżności między danymi ewidencyjnymi odnoszącymi się do gruntów objętych sporządzanym uproszczonym planem urządzenia lasu a stanem faktycznym tych gruntów. Ww. rejestr sporządza się dla każdej działki ewidencyjnej (§ 7 ust. 2 cyt. wyżej Rozporządzenia). Taki rejestr mógłby być pomocny dla ustalenia stanu zalesienia na działce skarżącej, jednak trudno go poszukiwać w aktach administracyjnych sprawy. Do akt załączono jedynie fragment UPUL w postacie strony tytułowej, fragmentu wykazu opisanych działek oraz załącznika mapowego odzwierciedlającego położenie działki skarżącej.
14. Warto też znaczyć, że tutejszy Sąd w wyroku z dnia 27 września 2022 r. wyraźnie wskazał, że dla uznania, że dany obszar gruntu jest lasem w znaczeniu prawa administracyjnego, konieczne jest ustalenie, że spełnia on łącznie określone w art. 3 u.o.l. kryteria: przestrzenne (zwarta powierzchnia co najmniej 0,10 ha), przyrodnicze (pokrycie roślinnością [...], ewentualnie przejściowe jej pozbawienie) oraz przeznaczenia (do produkcji leśnej), bądź jednej z pozostałych przesłanek z art. 3 pkt 1 lit. b lub c u.o.l. (grunt stanowiący rezerwat przyrody lub wchodzący w skład parku narodowego lub grunt wpisany do rejestru zabytków). Kryteria podstawowe: przyrodnicze, przestrzenne i przeznaczenia muszą być spełnione łącznie, by można było mówić o lesie w znaczeniu art. 3 pkt 1 u.o.l. Z akt przedmiotowej sprawy wynika, że działka skarżącej spełnia pierwszy (zwarta powierzchnia co najmniej 0,10 ha) i drugi (przejściowe pozbawienie działki pokrycia roślinnością) warunek. Organy zdaniem Sądu nie dokonały jednak oceny spełnienia trzeciego warunku. Nie wyjaśniły bowiem, czy działka skarżącej przeznaczona jest do produkcji leśnej. Stwierdzenie organu I instancji, że "nadal rosną tam drzewa, brak jest jakiejkolwiek innej działalności" nie jest wystarczającym wyjaśnieniem tej kwestii. Podobnie twierdzenie organu, wedle którego dla stwierdzenia takiego przeznaczenia wystarczająca jest okoliczność, że do zalesienia działki skarżącej może dość w sposób naturalny. Ponadto Sąd podkreśla, że powoływanie się przez organ w tym zakresie na informacje wynikające z poprzedniego UPUL jest o tyle chybione, że zgodnie z wytycznymi tutejszego Sądu organ winien był poczynić ustalenia aktualne na gruncie, a ponadto jak wynika z akt sprawy drzewa w wieku 70 lat nie występują już na spornym gruncie.
15. W tym miejscu wskazać należy, że zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 1 u.o.l., gospodarka leśna oznacza działalność leśną w zakresie urządzania, ochrony i zagospodarowania lasu, utrzymania i powiększania zasobów i upraw leśnych, gospodarowania zwierzyną, pozyskiwania (z wyjątkiem skupu) drewna, żywicy, choinek, karpiny, kory, igliwia, zwierzyny oraz płodów runa leśnego, a także sprzedaż tych produktów oraz realizację pozaprodukcyjnych funkcji lasu. Pojęcie gospodarka leśna jest pojęciem tożsamym z pojęciem produkcji leśnej, o którym mowa w art. 3 pkt 1 lit. a u.o.l. Wynika to z końcowej części cytowanej definicji, która stanowi również o realizacji pozaprodukcyjnych funkcji lasu (por. wyrok WSA w Poznaniu z 2.10.2019 r., II SA/Po 521/19; wyrok NSA z 9.09.2015 r., II OSK 95/14). Organy nie wyjaśniły jednak czy na działce skarżącej prowadzona jest taka działalność.
16. W realiach niniejszej sprawy, w ocenie Sądu, wydane w sprawie decyzje są co najmniej przedwczesne. Zdaniem Sądu organy w prowadzonym postępowaniu przede wszystkim naruszyły jedną z zasadniczych zasad procedury administracyjnej, wyrażoną w art. 7 K.p.a., tj. zasadę prawdy obiektywnej. Zgodnie z tą zasadą, w toku postępowania organy stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Rozwinięcie tej zasady przewiduje art. 77 § 1 K.p.a. nakładający na organ administracji publicznej obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Oznacza to niewątpliwie, iż organ administracyjny jest obowiązany z urzędu przeprowadzić dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy i podjąć wszelkie kroki niezbędne dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, jako warunku koniecznego do przekonującego uzasadnienia swojego rozstrzygnięcia. Dopiero na podstawie tak zgromadzonego materiału dowodowego, organ administracji publicznej ocenia czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 K.p.a.), co w dalszej kolejności powinno znaleźć swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji skonstruowanym stosownie do art. 107 § 3 K.p.a. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca zostały wydane z naruszeniem art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 153 P.p.s.a., co miało istotny wpływ na wynik sprawy. W powyższym zakresie zarzuty skargi okazały się zasadne. Zaskarżone do sądu decyzje winny zostać zatem wyeliminowane z obrotu prawnego.
17. Dokonując ostatecznej oceny zastrzeżeń skarżącej do projektu uproszczonego planu urządzenia lasu, organy orzekające ponownie w sprawie uwzględnią wyrażone wyżej oceny prawne oraz wytyczne co do dalszego postępowania stosownie do art. 153 P.p.s.a., w tym w szczególności ocenią, czy działka skarżącej spełnia przesłanki do uznania ją za las w rozumieniu u.o.l., czy stanowi część zwartego kompleksu leśnego, dokonają zbadania istnienia podstaw do objęcia działki skarżącej przedmiotowym planem uproszczonym urządzenia lasu, a następnie - w razie ewentualnego stwierdzenia, że działki te podlegają objęciu tym planem należycie uzasadnią przyjęte rozstrzygnięcie stosownie do art. 107 § 3 K.p.a., a ponadto odniosą się w sposób szczegółowy do argumentacji podnoszonej przez skarżąca.
18. Z powyższych względów, Sąd uwzględniając wskazane powyżej naruszenia norm prawa materialnego i procesowego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik niniejszej sprawy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 i art. 153 P.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku.
19. O zwrocie na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania (pkt 2 sentencji wyroku) orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 P.p.s.a., w tym 200 zł tytułem zwrotu wpisu od skargi, 17 zł tytułem zwrotu opłaty skarbowej od pełnomocnictwa oraz 480 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa prawnego stosownie do § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1964 z późn. zm.).
dc