II SA/Rz 320/09

II SA/Rz 320/09 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2009-10-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2009-04-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Małgorzata Wolska
Stanisław Śliwa /przewodniczący/
Zbigniew Czarnik /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6205 Nadzór sanitarny
Hasła tematyczne
Ochrona zdrowia
Sygn. powiązane
II OSK 379/10 - Wyrok NSA z 2011-02-25
Skarżony organ
Wojewódzki Lekarz Weterynarii
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 138 par. pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Stanisław Śliwa Sędziowie WSA Zbigniew Czarnik /spr./ NSA Małgorzata Wolska Protokolant st. sekr. sąd. Maria Kołcz po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 13 października 2009 r. sprawy ze skargi "A." Sp. z o.o. na decyzję Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii z dnia [...] lutego 2009 r., Nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Lekarza Weterynarii z dnia [...] grudnia 2008 r., Nr [...]; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii na rzecz strony skarżącej "A." Sp. z o.o. kwotę 100 zł /słownie: sto złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] lutego 2009 r., [...]Wojewódzki Lekarz Weterynarii z/s w K. /dalej: WLW/ utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Lekarza Weterynarii w Rz. z dnia [...] grudnia 2008 r., [...] nakładającą na "T." Polska Sp. z o.o. z siedzibą w K. karę pieniężną w wysokości 1000 złotych z tytułu prowadzenia działalności polegającej na patroszeniu ryb w sklepie tej spółki położonym w Rz. przy ul. P. W. 13. W podstawie prawnej decyzji WLW wskazał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego /Dz.U. nr 98, z 2000, poz. 1071 ze zm./ w związku z art. 4, art. 6 ust. 2 i art. 26 ustawy z dnia 16 grudnia 2005 r., o produktach pochodzenia zwierzęcego /Dz.U. nr 1 z 2006 r., poz. 127 ze zm./ oraz art. 3 ust. 1 i ust. 2 pkt 5 lit. a oraz art. 15 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej /Dz.U. nr 33, z 2004 r., poz. 287 ze zm./. W podstawie prawnej decyzji organ odwoławczy powołał także rozporządzenie WE nr 853/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r., ustanawiające szczególne przepisy dotyczące higieny w odniesieniu do żywności pochodzenia zwierzęcego /Dz.U. UE L. 04.139,55 ze zm./ oraz art. 54 rozporządzenia WE nr 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzonych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowy oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i dobrostami zwierząt Dz. U. UE L.04,165.1 ze zm./, a także rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 grudnia 2006 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych za naruszenie przepisów o produktach pochodzenia zwierzęcego /Dz.U. nr 2, 1 z 2007 r., poz. 22/.
W uzasadnieniu własnej decyzji WLW stwierdził, że w hipermarkecie T. w Rz. przy Al. P. W. 13 prowadzona jest działalność polegająca na filetowaniu ryb bez wymaganego przepisami prawa zatwierdzenia. Prowadzenie takiej działalności bezpośrednio na stoisku rybnym w sklepie jest niedopuszczalne bez spełnienia wymagań wynikających z prawa krajowego i unijnego. Przepisy w tym zakresie, w ocenie organu odwoławczego są precyzyjne. Art. 27 ust. 1 i art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 16 grudnia 2005 r. o produktach pochodzenia zwierzęcego /Dz.U. nr 17, z 2006 r., poz. 127 ze zm./ oraz przepisy rozporządzenia WE nr 853/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady zakazują filetowania ryb bez wcześniejszego zatwierdzenia tego typu działalności. Prowadzenie jej bez takiego zatwierdzenia musi skutkować wymierzeniem kary administracyjnej, której wysokość dla odwołującej się spółki została określona na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie wysokości kar pieniężnych za naruszenie przepisów o produktach pochodzenia zwierzęcego. W takich okolicznościach zarzuty odwołania nie mogły być uwzględnione, a to musiało skutkować utrzymaniem w mocy decyzji organu pierwszej instancji.
Z rozstrzygnięciem WLW nie zgodziła się spółka T. spółka z o.o. z siedzibą w K. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skarżąca zarzuciła skarżącej decyzji naruszenie prawa materialnego i procesowego.
Jako naruszenie przepisów materialnych strona skarżąca wskazała niewłaściwe zastosowanie przepisów rozporządzenie WE nr 853/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r., w szczególności art. 1 ust. 5 oraz art. 4 ust. 2. W ocenie skarżącej WLW dopuścił się także naruszenia art. 1 Rozporządzenia WE nr 852/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r., a także naruszenia art. 61 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia.
Dodatkowo strona skarżąca wskazała na naruszenia przepisów procesowych, w szczególności art. 4 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej oraz art. 3 ustawy o Inspekcji Weterynaryjnej. Wreszcie podniosła naruszenie Rozporządzenia WE nr 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie kontroli urzędowych prowadzonych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i dobrostami zwierząt i art. 1 i art. 2 ustawy o produktach pochodzenia zwierzęcego.
Wskazując na powyższe naruszenia strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji jako naruszającej prawo oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm prawem przewidzianych.
Odpowiadając na skargę WLW wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniu własnej decyzji. Zauważył, że w sprawie objętej skarżoną decyzją nie zachodzą naruszenia prawa, o jakich mowa w skardze. Prowadzenie działalności związanej z patroszeniem ryb w hipermarkecie, w warunkach naruszających postanowienia prawa jest działalnością nielegalną, zagrażającą zdrowiu i z tego powodu nałożenie kary było zasadne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, zważył co następuje:
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ dalej: p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działań administracji i stosują prawem określone środki. Zakres kontroli sprawowanej przez sądy wynika z art. 134 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sądy rozpoznając skargi nie są związane ich zarzutami, podstawą prawną ani formułowanymi przez strony wnioskami. Sądy rozpoznają skargi w granicach danej sprawy.
W rozpoznawanej sprawie przedmiotem sporu pozostaje ustalenie na jakiej podstawie prawnej może być prowadzona w sklepie spółki T. spółka z o.o. działalność polegająca na filetowaniu i patroszeniu ryb. Organy obu instancji przyjmują, że tego typu czynności wchodzą w zakres regulacji odnoszących się do żywności pochodzenia zwierzęcego, a to oznacza, że ten typ działalności podlega reglamentacji Rozporządzenia WE nr 853/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczególne przepisy dotyczące higieny w odniesieniu do żywności pochodzenia zwierzęcego /Dz.U. UE L.2004,139,55/. Zgodnie z zawartą w tym akcie regulacją patroszenie i filetowanie ryb wymaga wcześniejszego zatwierdzenia, którego skarżąca nie posiada, zatem prowadzi działalność z naruszeniem prawa i z tego powodu podlega karze.
Z kolei strona skarżąca wywodzi, że działalność, w zakresie której wymierzono grzywnę, nie mieści się we wskazanym Rozporządzeniu WE nr 853/2004 r. Parlamentu Europejskiego i Rady, a konsekwencją przyjęcia, że patroszenie ryb w sklepie detalicznym nie podlega tej regulacji jest stwierdzenie, że objęta skarżoną decyzją kara administracyjna została nałożona nielegalnie. Konsekwencją takiego stanowiska skarżącej są wskazane w skardze naruszenia odnoszące się do właściwości organów, gdyż wykluczenia objętej skargą działalności z zakresu obowiązywania Rozporządzenia WE nr 853/2004 musi prowadzić do przyjęcia, że skarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja Powiatowego Lekarza Weterynarii w Rz. z dnia [...] grudnia 2008 r., wydane zostały przez organ niewłaściwy, gdyż w takim zakresie powinien działać organ Państwowej Inspekcji Sanitarnej, a nie Inspekcji Weterynaryjnej.
Odnosząc się do przedstawionego sporu, Sąd stwierdza, że na akceptację zasługuje stanowisko skargi. Strona skarżąca słusznie zauważa, że skarżona decyzja narusza przepisy Rozporządzenia WE nr 853/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. Organy weterynaryjne mogłyby działać w sprawie tylko przy założeniu, że działalność wykonywania przez skarżącą podlega przepisom tego rozporządzenia. W ocenie Sądu tak nie jest, gdyż przyjęty przez organy sposób interpretacji tych przepisów jest niezgodny z ich treścią. Bez wątpienia w zakresie bezpieczeństwa żywności i żywienia obowiązują dwa akty unijne, które określają warunki jakie muszą być spełnione, by żywność zachowywała parametry określone przepisami prawa. Aktem podstawowym i normującym te kwestie generalnie jest Rozporządzenie WE nr 852/2004 Parlamentu UE i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie higieny środków spożywczych. Przepisy te ustanawiają ogólne reguły bezpieczeństwa żywności. Ustawodawstwo unijne jako szczególny rodzaj żywności traktuje produkty pochodzenia zwierzęcego, dla których istnieje regulacja zawarta w Rozporządzeniu WE nr 853 Parlamentu UE i Rady z 29 kwietnia 2004 r. ustanawiająca szczególne przepisy dotyczące higieny w odniesieniu do żywności pochodzenia zwierzęcego. Art. 1 ust. 5a wyłącza zastosowanie przepisów tego aktu do handlu detalicznego, o ile prowadzona działalność nie ma na celu dostawy żywności do innego zakładu. Odniesienie tych regulacji do stwierdzonego w czasie kontroli stanu faktycznego musi prowadzić do przyjęcia, że patroszenie ryb w sklepie skarżącej związany był z prowadzeniem stoiska rybnego i sprzedażą tych produktów konsumentom, a więc prowadzeniem działalności detalicznej. Ustalenie takie nie dawało podstaw do stosowania w stosunku do tej działalności przepisów Rozporządzenia WE nr 853/2004. Zakłady prowadzące wskazany rodzaj działalności nie podlegają zatwierdzeniu. Wniosek taki wynika a contrario z art. 4 ust. 2 tego aktu na co słusznie wskazuje skarga stawiając zarzut naruszenia tych przepisów.
Za trafny Sąd uznaje tenże zarzut skargi wskazujący na naruszenie przepisów Rozporządzenia WE Parlamentu UE i Rady nr 852/2004. W ocenie Sądu naruszenie tych przepisów polegało na ich niezastosowaniu, gdyż w sytuacji objętej skarżonymi decyzjami wobec nie stosowania Rozporządzenia nr 853/2004, znajdowały zastosowanie przepisy tego aktu. Jednak trudno zgodzić się ze stanowiskiem, że organy naruszyły konkretne przepisy, gdyż nie stosowały wszystkich.
Wreszcie Sąd zauważa, że skarżone decyzje naruszają przepisy w zakresie właściwości organów, przy czym nie można przyjąć, że w sprawie wydają decyzję organy niewłaściwe. Bez wątpienia organy weterynaryjne działają w zakresie spraw, które prawo ich przydziela do załatwiania, jednak ich działanie jest skutkiem niewłaściwego zastosowania, przepisów materialnych, które skutkują określeniem właściwości. Zaistnienie takiej wady nie daje podstaw do przyjęcia, że działają one nie w zakresie własnych kompetencji, ale że źle te kompetencje ustalają. Przez takie rozumienie zakresu swoich zadań prowadzą do naruszenia art. 61 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, a nie art. 4 o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, czy art. 3 o Inspekcji Weterynaryjnej. W ten sposób dochodzi do niezastosowania przepisów Rozporządzenia WE nr 882/2004 Parlamentu UE i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzonych w celu zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i dobrostanu zwierząt.
Wskazanie przez Sąd naruszenia prawa nie dawały podstaw do zastosowania przepisów rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie wysokości kar pieniężnych za naruszenia przepisów o produktach pochodzenia zwierzęcego, a to oznacza, że decyzje nakładające takie kary są niezgodne z prawem i podlegają uchyleniu. Podstawą takiego działania sądu jest art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.
Mając na uwadze powyższe sąd orzekł jak na wstępie. O kosztach postępowania orzeczono stosownie do treści art. 200 p.p.s.a.