II SA/Rz 32/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę właścicieli nieruchomości na decyzję nakazującą doprowadzenie ogrodzenia z bramą i furtką otwierającą się na zewnątrz do stanu zgodnego z prawem, uznając, że narusza to przepisy techniczne i zagraża bezpieczeństwu.
Skarżący kwestionowali decyzję nakazującą zmianę kierunku otwierania bramy i furtki w ogrodzeniu z zewnętrznego na wewnętrzny, argumentując, że stan ten istniał od dawna i wynikał z ukształtowania terenu. Sąd uznał jednak, że niezależnie od daty budowy, obowiązujące przepisy techniczne (zarówno dawne, jak i obecne) zakazują otwierania bram i furtek na zewnątrz działki ze względu na potencjalne zagrożenie bezpieczeństwa ruchu drogowego i pieszego. Sąd podkreślił, że przepisy te nie przewidują wyjątków i nie można uzależniać ich stosowania od sposobu użytkowania bramy.
Sprawa dotyczyła skargi A. i R. Z. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która nakazywała doprowadzenie ogrodzenia działki do stanu zgodnego z prawem poprzez zamontowanie bramy i furtki tak, aby otwierały się do wewnątrz działki. Skarżący podnosili, że ogrodzenie wraz z bramami i furtką otwieranymi na zewnątrz istniało od co najmniej 1984 roku, a przepisy obowiązujące w dacie jego budowy nie zawierały zakazu takiego rozwiązania. Argumentowali również, że ukształtowanie terenu uniemożliwia otwarcie bramy do wewnątrz, a jej obecne użytkowanie nie stwarza zagrożenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę, uznając stan faktyczny za bezsporny. Sąd podkreślił, że przepisy Prawa budowlanego (art. 103 ust. 2) nakazują stosowanie aktualnie obowiązujących przepisów do spraw innych niż rozbiórka obiektu budowlanego bez pozwolenia. Ocenę stanu technicznego ogrodzenia należało zatem oprzeć na obowiązującym rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z 2002 r. Sąd stwierdził, że zarówno obecne, jak i poprzednie przepisy techniczne (m.in. z 1980 r., 1994 r.) zakazywały otwierania bram i furtek na zewnątrz działki, uznając to za naruszenie § 42 ust. 1 rozporządzenia z 2002 r. oraz § 41 ust. 1, gdyż otwieranie bram na zewnątrz pasa drogowego zagraża bezpieczeństwu ruchu. Sąd odrzucił argumenty skarżących dotyczące spadku terenu i sposobu użytkowania bramy, wskazując, że przepisy te nie przewidują wyjątków, a bezpieczeństwo musi być zapewnione w każdych okolicznościach. Sąd zaakceptował kwalifikację naruszeń jako wykonanych w sposób istotnie odbiegający od przepisów (art. 50 ust. 1 pkt 4 P.b.) oraz mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi (art. 50 ust. 1 pkt 2 P.b.).
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, do spraw innych niż rozbiórka obiektu budowlanego bez pozwolenia stosuje się aktualnie obowiązujące przepisy Prawa budowlanego, a ocenę stanu technicznego należy oprzeć na obowiązującym rozporządzeniu Ministra Infrastruktury.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na art. 103 ust. 2 P.b., zgodnie z którym przepisy dotychczasowe stosuje się tylko w sprawach rozbiórki obiektu budowlanego bez pozwolenia. Do pozostałych spraw stosuje się przepisy aktualne.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (13)
Główne
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
P.b. art. 3 § pkt 9
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Ogrodzenie działki, które wiąże się z istnieniem obiektu budowlanego, jest urządzeniem budowlanym.
P.b. art. 103 § ust. 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Nakazuje stosowanie przepisów dotychczasowych tylko w sprawach rozbiórki obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.
P.b. art. 50 § ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Wykonanie robót budowlanych w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska.
P.b. art. 50 § ust. 1 pkt 4
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Wykonanie robót budowlanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w przepisach.
P.b. art. 51 § ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Nakazanie właścicielowi wykonania czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem.
P.b. art. 51 § ust. 7
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Możliwość zastosowania przepisów art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3, jeżeli roboty budowlane zostały już wykonane.
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie art. 41 § ust. 1
Ogrodzenie nie może stwarzać zagrożenia dla bezpieczeństwa ludzi i zwierząt.
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie art. 42 § ust. 1
Bramy i furtki w ogrodzeniu nie mogą otwierać się na zewnątrz działki.
Rozporządzenie Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki art. 278 § ust. 5
Bramy i furtki ogrodzeń powinny otwierać się do wewnątrz nieruchomości.
Zarządzenie Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 29 czerwca 1966 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego art. 113 § ust. 4
Rozporządzenie Przewodniczącego Komitetu Budownictwa, Urbanistyki i Architektury z dnia 21 lipca 1961 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego art. 110 § ust. 4
Argumenty
Skuteczne argumenty
Obowiązujące przepisy techniczne zakazują otwierania bram i furtek na zewnątrz działki. Otwieranie bram na zewnątrz pasa drogowego stwarza zagrożenie bezpieczeństwa ruchu kołowego i pieszego. Przepisy dotyczące kierunku otwierania bram nie przewidują wyjątków ze względu na ukształtowanie terenu czy sposób użytkowania. Do oceny stanu technicznego stosuje się przepisy aktualnie obowiązujące, a nie te z daty budowy (z wyjątkiem spraw rozbiórkowych).
Odrzucone argumenty
Ogrodzenie z bramą i furtką otwieraną na zewnątrz istniało od dawna i powinno być oceniane według przepisów z daty budowy. Ukształtowanie terenu uniemożliwia otwarcie bramy do wewnątrz. Obecne użytkowanie bramy nie stwarza zagrożenia dla bezpieczeństwa. Organ dokonał błędnej wykładni przepisów, stosując wykładnię rozszerzającą.
Godne uwagi sformułowania
Ogrodzenie nie może stwarzać zagrożenia dla bezpieczeństwa ludzi i zwierząt w każdych okolicznościach. Istnienie bądź nie zagrożenia nie może być uzależnione od sposobu użytkowania bramy przez właścicieli i osoby trzecie. Dla stwierdzenia wypełnienia hipotezy normy zawartej w art. 50 ust. 1 pkt 2 P.b. wystarczające jest ustalenie możliwości zaistnienia wymienionych w tym przepisie zagrożeń.
Skład orzekający
Elżbieta Mazur-Selwa
przewodniczący sprawozdawca
Maciej Kobak
członek
Magdalena Józefczyk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących obowiązku doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem urządzeń budowlanych (ogrodzenia) oraz stosowania przepisów aktualnych do oceny stanu technicznego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji ogrodzenia z bramą otwieraną na zewnątrz, ale zasady stosowania przepisów prawa budowlanego i oceny zagrożeń są uniwersalne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu zgodności z prawem elementów budowlanych, takich jak ogrodzenia, i pokazuje, jak przepisy techniczne chronią bezpieczeństwo publiczne, nawet w przypadku starszych konstrukcji.
“Brama otwiera się na zewnątrz? Sąd wyjaśnia, dlaczego to może być nielegalne i niebezpieczne.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Rz 32/22 - Wyrok WSA w Rzeszowie Data orzeczenia 2022-05-25 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-01-11 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie Sędziowie Elżbieta Mazur-Selwa /przewodniczący sprawozdawca/ Maciej Kobak Magdalena Józefczyk Symbol z opisem 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s Hasła tematyczne Budowlane prawo Sygn. powiązane II OSK 1956/22 - Wyrok NSA z 2025-03-21 Skarżony organ Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 329 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. 2020 poz 1333 art. 3 pkt 9, art. 103 ust. 2, art. 50 ust. 1 pkt 4 i 2, art. 51 ust. 1 pkt 2 Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j. Dz.U. 1980 nr 17 poz 62 § 278 ust. 5 Rozporządzenie Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki. Dz.U. 2002 nr 75 poz 690 § 41 ust. 1, § 42 ust. 1 Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Elżbieta Mazur - Selwa /spr./ Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk WSA Maciej Kobak Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 maja 2022 r. sprawy ze skargi A. Z. i R. Z. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie obowiązku doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem ogrodzenia - skargę oddala - Uzasadnienie Przedmiotem skargi A.Z. i R.Z. jest, wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm. – zwana dalej "k.p.a.") oraz art. 50 ust. 1 pkt 2 i 4, art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r., poz. 1333 ze zm. – dalej "P.b.") decyzja Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie (dalej PWINB w Rzeszowie) z dnia 2 grudnia 2021 r. nr OA.7721.18.21.2021 orzekająca o obowiązku doprowadzenia ogrodzenia do stanu zgodnego z prawem. Z uzasadnienia i akt sprawy wynika, że PINB w Rzeszowie przeprowadził kontrolę w trakcie której ustalił, że działka nr [...] położona w miejscowości K. (własności A. i R.Z.) zabudowana jest budynkiem mieszkalnym oraz budynkiem garażowym. Od strony drogi gminnej (asfaltowej) działka posiada ogrodzenie w którym wykonane są dwie bramy oraz furtka. Jedna z bram (od strony południowej) otwiera się na zewnątrz. Brama została zamontowana pomiędzy dwoma betonowymi słupkami, które są usytuowane w odległości 3,84m. Wykonana jest z kształtowników stalowych i posiada dwa skrzydła z napędem elektrycznym. Skrzydła posiadają długość 1,83m i 1,88m oraz wysokość od 1,22m do 1,40m. Na zewnątrz otwiera się również furtka. Organ ustalił także, że obecny właściciel wykonuje przy ogrodzeniu jedynie prace konserwacyjne, a siłowniki przy bramie zostały zamontowane około 12 lat temu. Podczas kontroli R.Z. wyjaśnił, że nieruchomość wraz z istniejącymi zabudowaniami zakupił w 2003 r. Wówczas działka posiadała ogrodzenie od strony drogi gminnej, w którym zamontowane były dwie bramy wjazdowe i furtka, które otwierały się identycznie jak w chwili obecnej. Wyjaśnił także, że posiada dokumenty z których wynika, że ogrodzenie wraz z bramami i furtką istniało od co najmniej 1984 r. W oparciu o powyższe ustalenia PINB w Rzeszowie uznał, że zamontowanie w ogrodzeniu bramy oraz furtki, otwierających się na zewnątrz działki narusza obowiązujący § 42 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2019 r., poz. 1065 ze zm. – zwane dalej "rozporządzeniem z 12.04.2002 r."). W konsekwencji wykonane ono zostało w sposób o którym mowa w art. 50 ust. 1 pkt 2 P.b., tj. w sposób mogący powodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi, co z kolei skutkuje koniecznością zastosowania art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b. W tak ustalonych okolicznościach PINB w Rzeszowie decyzją z dnia 4 października 2021 r. nr PINB.6160.6.4.2021 zobowiązał A. i R.Z., jako właścicieli nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] położona w miejscowości K., gmina T. do doprowadzenia istniejącego ogrodzenia działki wykonanego od strony drogi gminnej do stanu zgodnego z przepisami poprzez zamontowanie bramy wjazdowej oraz furtki w taki sposób, aby otwierały się do wewnątrz działki, w terminie do dnia 31 grudnia 2021 r. Odwołanie od powyższej decyzji złożyli A. i R.Z. wnioskując o jej uchylenie w całości. Zarzucili naruszenie: - art. 51 ust. 7 w zw. z art. 81 ust. 1 pkt 2 P.b. poprzez jego zastosowanie, skutkujące dokonaniem błędnej wykładni w sytuacji, gdy ogrodzenie wraz z bramą i furtką istniało od co najmniej 1984 r., a to oznacza, że podstawę rozstrzygnięcia powinna stanowić ustawa obowiązująca w dniu budowy bramy; - art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b. poprzez jego zastosowanie skutkujące nałożeniem obowiązku doprowadzenia istniejącego ogrodzenia do stanu zgodności z przepisami poprzez zamontowanie bramy wjazdowej oraz furtki w taki sposób, aby otwierały się do wewnątrz działki, podczas gdy jest to przejaw zastosowania wykładni rozszerzającej, do czego organ nie jest uprawniony; - § 42 rozporządzenia z dnia 12.04.2002 r. poprzez jego zastosowanie, podczas gdy w czasie budowy ogrodzenia nie obowiązywały przepisy ustanawiające zakaz otwierania się bramy na zewnątrz działki, a nadto, wbrew twierdzeniom organu, nie stwarza to żadnego niebezpieczeństwa dla życia i zdrowia ludzi. Wskazaną na wstępie decyzją z dnia 2 grudnia 2021 r. PWINB w Rzeszowie uchylił zaskarżoną decyzję w całości i jednocześnie nałożył na A. i R.Z. obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem ogrodzenia działki nr [...] położonej w miejscowości K., wykonanego od strony drogi gminnej (działki nr ewid. [...]) poprzez zamontowanie furtki i bramy wjazdowej znajdującej się po prawej stronie furtki (patrząc od strony działki nr ewid. [...]) w taki sposób, aby otwierały się do wewnątrz działki nr [...], w terminie do dnia 31 maja 2022 r. Organ odwoławczy uznał, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie a decyzja jest zasadna i nie narusza przepisów prawa. Z uwagi na sezon zimowy i konieczność doprecyzowania w stosunku do której bramy wjazdowej nakładany jest obowiązek doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem (w ogrodzeniu istnieją dwie bramy wjazdowe) koniecznym było zreformowanie sentencji decyzji. Odnosząc się do zarzutów odwołania, a dotyczących konieczności stosowania przepisów ustawy obowiązującej w dniu budowy bramy PWINB wyjaśnił, że art. 103 ust. 2 P.b. nakazuje stosowanie przepisów dotychczasowych tylko w sprawach, o jakich mowa w art. 48, tj. sprawach rozbiórki obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Do pozostałych spraw z zakresu Prawa budowlanego zastosowanie mają przepisy aktualnie obowiązujące. Powołując się na art. 3 pkt 9 P.b. wyjaśnił także, że ogrodzenie działki, które wiąże się z istnieniem obiektu budowlanego, czyli dla działek już zabudowanych, jest urządzeniem budowlanym. Rozpatrywana sprawa dotyczy ogrodzenia, które nie jest obiektem budowlanym tylko urządzeniem budowlanym, gdyż jest funkcjonalnie związane z obiektem budowlanym (działka nr [...] położonej w K. jest zabudowana). Wbrew twierdzeniom odwołujących, orzekanie w oparciu o przepisy dotychczasowe tj. przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane nie znajduje uzasadnienia. W dalszej części wyjaśnił, że w dacie wszczęcia postępowania jak i dacie orzekania na budowę ogrodzenia o wysokości nieprzekraczającej 2,20m nie jest wymagane pozwolenie na budowę ani zgłoszenie (art. 29 ust. 2 pkt 20 P.b. z 1994 r.). Zadaniem organu nadzoru budowlanego jest sprawdzenie, czy wykonane roboty budowlane zostały wykonane w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska (art. 50 ust. 1 pkt 2 P.b. z 1994 r.) lub w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w przepisach (art. 50 ust. 1 pkt 4 P.b. z 1994 r.). Oceny w tym zakresie należało dokonać w oparciu o przepisy obecnie obowiązującego rozporządzenia z dnia 12.04.2002 r. Przytaczając regulacje zawarte w § 41 ust. 1, § 42 ust. 1 i 2, § 43 cyt. wyżej rozporządzenia PWINB uznał, że przedmiotowe ogrodzenie narusza § 42 ust. 1, gdyż skrzydła bramy - patrząc od strony drogi gminnej - otwierają się na zewnątrz działki w kierunku drogi gminnej, skrzydło furtki wejściowej na posesję również otwiera się na zewnątrz w kierunku drogi gminnej. Odnośnie argumentów odwołania, że w ustawie Prawo budowlane z 1974 r. nie znajdował się przepis mówiący o tym, że bramy i furtki w ogrodzeniu nie mogą otwierać się na zewnątrz działki, organ wyjaśnił, że warunki techniczne określające wymagania dla obiektów i urządzeń budowlanych znajdują się w przepisach wykonawczych. W przypadku ustawy Prawo budowlane z 1974 r. w odniesieniu do ogrodzeń było to Zarządzenie Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 29 czerwca 1966 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego (Dz. Bud. Z 1966 r. Nr 10, poz. 48,) - § 113 ust. 4, następnie Rozporządzenie Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. z 1980r. nr 17, poz. 62) - § 278 ust. 5. Przepisy § 42 ust. 1 obecnie obowiązującego rozporządzenia z 12.04.2002 r., jak i poprzedzającego go rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (§41 ust. 2) stanowią, że bramy i furtki w ogrodzeniu nie mogą otwierać się na zewnątrz działki. Analogiczne unormowanie zawarte było w warunkach technicznych obowiązujących w latach wcześniejszych tj., w ww. rozporządzeniu z 1980 r. (§ 278 ust. 5) i z 1966 r. (§ 113 ust. 4), oraz rozporządzaniu Przewodniczącego Komitetu Budownictwa, Urbanistyki i Architektury z dnia 21 lipca 1961 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego (§110 ust. 4). Przepisy tych rozporządzeń stanowiły, że bramy i furtki ogrodzeń powinny otwierać się do wewnątrz nieruchomość i że ogrodzenie nie może stwarzać zagrożenia dla bezpieczeństwu ludzi i zwierząt. Przedmiotowe ogrodzenie narusza obecne jak i poprzedzające je warunki techniczne w zakresie kierunku otwierania się bramy i furtki. Wykonane roboty budowlane polegające na zamontowaniu w ogrodzeniu furtki i bramy wjazdowej znajdującej się po jej prawej stronie (patrząc od strony działki nr ewid. [...]) w taki sposób, że otwierają się one na zewnątrz działki nr [...], zostały wykonane w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w przepisach (art. 50 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy) oraz w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi (art. 50 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy). Przedmiotowe ogrodzenie narusza § 42 ust. 1 rozporządzenia z dnia 12.04.2002 r., ponieważ dwa skrzydła bramy i skrzydło furtki w tym ogrodzeniu otwierają się na zewnątrz działki. Ponadto z dokumentacji fotograficznej sporządzonej podczas kontroli wynika, że przy otwarciu bramy na zewnątrz zasięg ich skrzydeł znajduje się w rejonie pasa drogowego, co zagraża bezpieczeństwu ruchu kołowego i pieszego. Stanowi to o naruszeniu § 41 ust. 1 ww. rozporządzenia, zgodnie z którym, ogrodzenie nie może stwarzać zagrożenia dla bezpieczeństwa ludzi i zwierząt. Dla stwierdzenia wypełnienia hipotezy normy zawartej w art. 50 ust. 1 pkt 2 P.b. z 1974 r. wystarczające jest ustalenie możliwości zaistnienia wymienionych w tym przepisie zagrożeń, a przepis ten ma zastosowanie nie tylko w sytuacjach powstałego już zagrożenia, ale także do tych sytuacji, które potencjalnie mogą wystąpić. Organ administracji nie musi więc ustalać, że bezpieczeństwo ludzi lub mienia z pewnością zostaną naruszone, bądź że z pewnością dojdzie do szkody w środowisku. Wystarczająca jest możliwości wystąpienia zagrożenia naruszeniem tych dóbr. W ocenie organu bez znaczenia i bez wpływu na rozstrzygnięcie pozostają podnoszone w odwołaniu argumenty dotyczące spadku działki [...] w kierunku drogi publicznej, co uniemożliwia otwieranie się bramy i furtki do wewnątrz. Przepisy określające wymagany kierunek otwierania się bram i furtki nie wprowadzają żadnych wyjątków w tym zakresie. Ogrodzenie nie może stwarzać zagrożenia dla bezpieczeństwa ludzi i zwierząt w każdych okolicznościach. Istnienie bądź nie zagrożenia nie może być uzależnione od sposobu użytkowania bramy przez właścicieli i osoby trzecie. PWINB wyjaśnił, że ustawodawca przewidział w art. 51 ust. 1 P.b. z 1994 r. dwa alternatywne sposoby prowadzenia postępowania naprawczego. Z uwagi, że roboty budowlane zostały zakończone organ nadzoru budowlanego nie wydał postanowienia o ich wstrzymaniu, co dopuszcza art. 51 ust. 7. Przepis art. 51 ust. 7 P.b., pozwala na odpowiednie zastosowanie przepisów art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 - jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48 zostały już wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1. W ocenie PWINB, w świetle stanu faktycznego, celem doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem ogrodzenia działki nr [...] położonej w miejscowości K., wykonanego od strony drogi gminnej, zasadne jest nałożenie obowiązku w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b. Zobowiązanie właścicieli działki nr ewid. [...] do wykonania czynności i robót które spowodują, że brama wjazdowa i furtka będą otwierały się do wewnątrz działki - znajduje uzasadnienie w przepisach techniczno-budowlanych i nie narusza prawa. Są to czynności i roboty, których obowiązek można nałożyć w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b. Nie zgadzając się z powyższą decyzją A.Z. i R.Z. złożyli do WSA w Rzeszowie skargę wnioskując o jej uchylenie w całości, wstrzymanie jej wykonania oraz zwrot kosztów sądowych. Kwestionowanej decyzji zarzucili naruszenie: 1. art. 51 ust. 7 w zw. z art. 81 81 ust.1 pkt 2 P.b. z 1994 r. poprzez jego zastosowanie, skutkujące dokonaniem błędnej wykładni w sytuacji, gdy ogrodzenie wraz z bramą i furtką istniało od co najmniej 1984 r., zatem podstawę rozstrzygnięcia powinna stanowić ustawa obowiązująca w dniu budowy bramy; 2. art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b. z 1994 r. poprzez jego zastosowanie skutkujące nałożeniem przez organ na skarżących obowiązku doprowadzenia istniejącego ogrodzenia działki nr [...] położonej w K. do stanu zgodności z przepisami poprzez zamontowanie bramy wjazdowej oraz furtki w taki sposób, aby otwierały się do wewnątrz działki, podczas gdy jest to przejaw zastosowania wykładni rozszerzającej, do czego organ nie jest uprawniony. 3. § 42 rozporządzenia z 12.04.2002 r. poprzez jego zastosowanie, podczas gdy w czasie budowy ogrodzenia nie obowiązywały przepisy ustanawiające zakaz otwierania się bramy na zewnątrz działki, a nadto, wbrew twierdzeniom organu, nie stwarza to żadnego niebezpieczeństwa dla życia i zdrowia ludzi. 4. art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 1 k.p.a., poprzez nierozpatrzenie w sposób wszechstronny całości zebranego w sprawie materiału dowodowego, a co za tym idzie dokonanie nieprawidłowego ustalenia stanu faktycznego i prawnego sprawy. W ocenie Skarżących w rozpoznawanej sprawie zastosowanie winny znaleźć przepisy obowiązujące w dniu wybudowania bramy jako część ogrodzenia. Brama została wybudowana przed 1984 r., zatem legalność i ocena techniczna warunków wykonanych robót budowlanych powinna być oceniana na tę datę. W ustawie z 1974 r., jak i przepisach wykonawczych nie znajdował się przepis, że bramy i furtki w ogrodzeniu nie mogą otwierać się na zewnątrz działki. Przepisy rozporządzeń dotyczące warunków technicznych obowiązujących w latach wcześniejszych, posiadały następujące brzmienie: Bramy i furtki powinny otwierać się do wewnątrz nieruchomości, natomiast § 42 rozporządzenia z 12.04.2002 r. stanowi, iż: Bramy i furtki w ogrodzeniu nie mogą otwierać się na zewnątrz działki. Z powyższego wynika, że przepisy obowiązujące w dacie budowy bramy nie zawierały sformułowania o zakazie otwierania się bram i furtek na zewnątrz działki, jak w obecnym stanie prawnym. Skarżący podkreślili także, że brama nie stwarza żadnego zagrożenia dla ludzi ani dla zwierząt, jest otwierana tylko i wyłącznie, gdy samochód wyjeżdża z posesji, a następnie niezwłocznie jest zamykana. Po otwarciu nie zachodzi na drogę publiczną. Sam sposób użytkowania bramy zgodny jest z jej przeznaczeniem. Brama nie narusza również miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a rozważania organu w tym zakresie mają jedynie charakter hipotetyczny. Zdaniem Skarżących organ powinien wziąć pod uwagę ukształtowanie terenu działki nr [...] położonej w K., w szczególności przy przedmiotowej bramie i furtce. Działka ta jest pochylona ze spadkiem w kierunku drogi publicznej. Nie jest możliwe, aby brama i furtka otwierały się do wewnątrz działki., ponieważ będą blokowane przez teren działki, który za bramą ulega podwyższeniu. Jedyną możliwością otwierania bramy i furtki jest ich otwieranie na zewnątrz działki, gdzie ukształtowanie terenu ulega obniżeniu. W odpowiedzi na skargę PWINB w Rzeszowie wniósł o jej oddalenie powołując się na przesłanki zawarte w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji. Postanowieniem z dnia 10 lutego 2022 r., sygn. II SA/Rz 32/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje; Skarga jest niezasadna. Stan faktyczny sprawy ustalony przez organy nadzoru budowlanego był bezsporny. Działka nr [...] położona w miejscowości [...], która stanowi własność Państwa A. i R.Z. zabudowana jest budynkiem mieszkalnym oraz budynkiem garażowym. Od strony drogi gminnej (asfaltowej) działka posiada ogrodzenie w którym wykonane są dwie bramy oraz furtka. Jedna z bram (od strony południowej) otwiera się na zewnątrz. Brama została zamontowana pomiędzy dwoma betonowymi słupkami, które są usytuowane w odległości 3,84m. Wykonana jest z kształtowników stalowych i posiada dwa skrzydła z napędem elektrycznym. Skrzydła posiadają długość 1,83m i 1.88m oraz wysokość od 1,22m do 1,40m. Na zewnątrz otwiera się również furtka. PINB w Rzeszowie ustalił, że obecny właściciel wykonuje przy ogrodzeniu jedynie prace konserwacyjne, a siłowniki przy bramie zostały zamontowane około 12 lat temu. Podczas kontroli Pan R.Z. wskazał, że nieruchomość wraz z istniejącymi zabudowaniami zakupił w 2003 roku. W momencie zakupu działka posiadała ogrodzenie od strony drogi gminnej, w którym zamontowane były dwie bramy wjazdowe i furtka, które otwierały się identycznie jak w chwili obecnej. Pan R.Z. wyjaśnił również, że posiada dokumenty z których wynika, że ogrodzenie wraz z bramami i furtką istniało od co najmniej 1984 roku. W myśl art. 3 pkt 9 P.b. ogrodzenie działki, które wiąże się z istnieniem obiektu budowlanego, czyli dla działek już zabudowanych, jest urządzeniem budowlanym. W rozpatrywanej sprawie mamy do czynienia z ogrodzeniem, które nie jest obiektem budowlanym tylko urządzeniem budowlanym, gdyż jest funkcjonalnie związane z obiektem budowlanym (działka nr [...] położonej w K. jest zabudowana), zatem wbrew twierdzeniom skarżących, orzekanie w oparciu o przepisy dotychczasowe, tj. przepisy ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane nie znajduje uzasadnienia. Sąd akceptuje stanowisko organów, że przepis art. 103 ust. 2 obowiązującej ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlanego nakazuje stosowanie przepisów dotychczasowych tylko w sprawach, o jakich mowa w art. 48, tj. sprawach rozbiórki obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Do pozostałych spraw z zakresu Prawa budowlanego zastosowanie mają przepisy aktualnie obowiązujące. Rację ma także PWINB odwołując się w uzasadnieniu skarżonej decyzji do uchwały NSA z dnia 3 października 2016 r., II OPS 1/16. Niezależnie od tego czy przedmiotowa ogrodzenie, w tym przedmiotowa brama i furtka, zostało wykonane w 1984r. czy też pod rządami Prawa budowlanego z 1994r., z uwagi na fakt, że w dacie wszczęcia postępowania jak i dacie orzekania na budowę ogrodzenia o wysokości nieprzekraczającej 2.20m nie jest wymagane pozwolenie na budowę ani zgłoszenie (art. 29 ust. 2 pkt 20 P.b.), zadaniem organu nadzoru budowlanego jest sprawdzenie, czy wykonane roboty budowlane zostały wykonane w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska (art. 50 ust. 1 pkt 2 P.b.) lub w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w przepisach (art. 50 ust. 1 pkt 4 P.b.). Ocenę w tym zakresie należało zatem dokonać w oparciu o przepisy obecnie obowiązującego Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2019 r., poz. 1065 ze zm.). Odnosząc się do zarzutów skargi, że w ustawie z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane nie znajdował się przepis mówiący o tym. że bramy i furtki w ogrodzeniu nie mogą otwierać się na zewnątrz działki, wskazać należy, że warunki techniczne określające wymagania dla obiektów i urządzeń budowlanych znajdują się w przepisach wykonawczych. W przypadku ustawy Prawo budowlane z 1974r. w odniesieniu do ogrodzeń było to Zarządzenie Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 29 czerwca 1966r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego (Dz. Bud. z 1966 r. Nr 10, poz. 48) - § 1 13 ust. 4, następnie Rozporządzenie Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. z 1980r. nr 17, poz. 62) - § 278 ust. 5. Przepisy § 42 ust. 1 obecnie obowiązującego rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku jak i poprzedzającego go rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (§ 41 ust. 2) stanowią, że bramy i furtki w ogrodzeniu nie mogą otwierać się na zewnątrz działki. Analogiczne unormowanie zawarte było w warunkach technicznych obowiązujących w latach wcześniejszych, tj. ww. rozporządzeniu z 1980r. (§ 278 ust. 5) i z 1966r. (§113 ust. 4), oraz rozporządzaniu Przewodniczącego Komitetu Budownictwa, Urbanistyki i Architektury z dnia 21 lipca 1961 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego (§110 ust. 4). Przepisy tych rozporządzeń stanowiły, że bramy i furtki ogrodzeń powinny otwierać się do wewnątrz nieruchomości i że ogrodzenie nie może stwarzać zagrożenia dla bezpieczeństwa ludzi i zwierząt. W świetle przywołanych wyżej uregulowań prawnych stwierdzić należy, że przedmiotowe ogrodzenie narusza obecne jak i poprzednio obowiązujące je warunki techniczne w zakresie kierunku otwierania się bramy i furtki. Sąd akceptuje w tym zakresie stanowisko PWINB. Czynienie przez skarżących rozróżnienia pomiędzy treścią § 278 ust. 5 cyt. wyżej rozporządzenia z 1980 r. i § 42 ust. 1 przywołanego już i obowiązującego aktualnie rozporządzenia z 2002 r. nie ma żadnego uzasadnienia. Wykładnia obu przepisów, różnie redagowanych: "powinny otwierać się do wewnątrz" i "nie mogą otwierać się na zewnątrz" prowadzi do jednoznacznego wniosku, prawidłowo przyjętego przez organy, o zakazie otwierania furtek i bram na zewnątrz. Sąd zwraca uwagę, że sformułowanie z § 278 ust. 5 rozporządzenia z 1980 r. zawiera passus "powinny", a nie, że "mogą" otwierać się do wewnątrz, co oznacza, że "nie mogą otwierać się na zewnątrz". Sąd za prawidłową uznał także przyjętą przez organy kwalifikację stwierdzonych uchybień. W rozpatrywanej sprawie wykonane roboty budowlane polegające na zamontowaniu w ogrodzeniu furtki i bramy wjazdowej znajdującej się po jej prawej stronie (patrząc od strony działki nr ewid. [...]) w taki sposób, że otwierają się one na zewnątrz działki nr [...], zostały wykonane w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w przepisach (art. 50 ust. 1 pkt 4 P.b.) oraz w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi (art. 50 ust. 1 pkt 2 P.b.). Jak wyżej wyjaśniono przedmiotowe ogrodzenie narusza § 42 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim odpowiadają budynki i ich usytuowanie, ponieważ dwa skrzydła bramy i skrzydło furtki w tym ogrodzeniu otwierają się na zewnątrz działki. Ponadto z dokumentacji fotograficznej sporządzonej przez organ powiatowy podczas kontroli wynika, że przy otwarciu bramy na zewnątrz zasięg ich skrzydeł znajduje się w rejonie pasa drogowego, co zagraża bezpieczeństwu ruchu kołowego i pieszego. Stanowi to o naruszeniu § 41 ust. 1 ww. rozporządzenia, zgodnie z którym, ogrodzenie nie może stwarzać zagrożenia dla bezpieczeństwa ludzi i zwierząt. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że dla stwierdzenia wypełnienia hipotezy normy zawartej w art. 50 ust. 1 pkt 2 P.b. wystarczające jest ustalenie możliwości zaistnienia wymienionych w tym przepisie zagrożeń, a przepis ten ma zastosowanie nie tylko w sytuacjach powstałego już zagrożenia, ale także do tych sytuacji, które potencjalnie mogą wystąpić. Organ administracji nie musi więc ustalać, że bezpieczeństwo ludzi lub mienia z pewnością zostaną naruszone, bądź że z pewnością dojdzie do szkody w środowisku. Wystarczająca jest możliwości wystąpienia zagrożenia naruszeniem tych dóbr (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 23 stycznia 2020 r. II SA/Po 581/19). W wyroku z dnia 12 grudnia 2018 r. II SA/Rz 959/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że (...), art. 50 ust. 1 pkt 2 P.b. nie wymaga jednoznacznego ustalenia wystąpienia zagrożenia, uznając za wystarczające racjonalne wnioskowanie o samej możliwości jego wystąpienia. Naruszenie przepisów techniczno-budowlanych zadekretowanych w rozporządzeniu technicznym co do zasady - choć oczywiście nie zawsze - wiąże się ze sprowadzeniem stanu, który może zagrażać bezpieczeństwu ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska. Wynika to stąd. że przepisy techniczne a natura rei ukierunkowane są przede wszystkim na prewencję wobec bezpieczeństwa, co jednoznacznie wynika z treści art. 5 P.b. Bez znaczenia i wpływu na rozstrzygnięcie sprawy pozostają podnoszone w skardze argumenty wskazujące na spadek działki nr [...] w kierunku drogi publicznej, uniemożliwiający otwieranie się bramy i furtki do wewnątrz działki albowiem ww. przepisy określające wymagany kierunek otwierania się bram i furtki nie wprowadzają żadnych wyjątków w tym zakresie. Przywoływane okoliczności, że brama otwierana jest tylko i wyłącznie, gdy samochód wyjeżdża z posesji, a następnie jest niezwłocznie zamykana, nie mogą zostać uwzględnione. Ogrodzenie nie może stwarzać zagrożenia dla bezpieczeństwa ludzi i zwierząt w każdych okolicznościach. Istnienie bądź nie zagrożenia nie może być uzależnione od sposobu użytkowania bramy przez właścicieli i osoby trzecie. Prawidłowo również PWINB z uwagi, że roboty budowlane zostały zakończone organ nadzoru budowlanego nie wydał postanowienia o ich wstrzymaniu, co dopuszcza art. 51 ust. 7. Przepis art. 51 ust. 7 P.b., pozwala na odpowiednie zastosowanie przepisów art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 - jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48 zostały już wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1. Za zgodne z prawem Sąd uznał działania organów nadzoru budowlanego celem doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem ogrodzenia działki nr [...] położonej w miejscowości K., wykonanego od strony drogi gminnej, zasadne jest nałożenie przez PINB w Rzeszowie obowiązku w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b. Zobowiązanie właścicieli działki nr ewid. [...] do wykonania czynności i robót które spowodują, że brama wjazdowa i furtka będą otwierały się do wewnątrz działki - znajduje uzasadnienie w przepisach techniczno-budowlanych i nie narusza prawa. Są to czynności i roboty, których obowiązek można nałożyć w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił jako niezasadną.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI