II SA/Rz 30/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPrzedmiotem kontroli Sądu była skarga G. Ż. na postanowienie Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 17 listopada 2023 r., które utrzymało w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 2 października 2023 r. Postanowienia te nakładały na skarżącą obowiązek przedłożenia dokumentów legalizacyjnych dla szklarni znajdującej się na działce nr [...], wybudowanej bez wymaganego pozwolenia na budowę. Organ I instancji ustalił, że szklarnia została wykonana końcem lat 1980-tych i stanowi tymczasowy obiekt budowlany. W związku z tym, na podstawie art. 49g w zw. z art. 49f ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, nałożono obowiązek przedłożenia dokumentów legalizacyjnych, w tym oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Skarżąca wniosła zażalenie, kwestionując kwalifikację obiektu i kosztowność dokumentacji. Organ II instancji utrzymał postanowienie organu I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, rozpoznając skargę, uchylił postanowienia obu instancji. Sąd stwierdził, że postępowanie legalizacyjne było przedwczesne, ponieważ skarżąca nie wykazała posiadania tytułu prawnego do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Z przedłożonej umowy użyczenia wynikało, że działka stanowi własność Gminy, a umowa zezwalała jedynie na wykorzystanie terenu pod uprawy rolne i była związana z planowaną inwestycją drogową. Sąd podkreślił, że bez wykazania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, legalizacja obiektu jest niemożliwa. W związku z tym, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) P.p.s.a., Sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz postanowienie organu I instancji.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących uproszczonego postępowania legalizacyjnego w prawie budowlanym, w szczególności wymogu posiadania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Dotyczy specyficznej sytuacji braku tytułu prawnego do nieruchomości, co było kluczowe dla rozstrzygnięcia.
Zagadnienia prawne (2)
Czy organ nadzoru budowlanego może nałożyć obowiązek przedłożenia dokumentów legalizacyjnych w ramach uproszczonego postępowania legalizacyjnego, jeśli strona nie wykazała posiadania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ nie może nałożyć takiego obowiązku, jeśli strona nie legitymuje się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, co jest warunkiem koniecznym do legalizacji obiektu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przedłożenie oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane jest warunkiem koniecznym do wszczęcia i prowadzenia postępowania legalizacyjnego. Skoro skarżąca nie wykazała posiadania takiego prawa, postępowanie było przedwczesne.
Czy szklarnia o wymiarach 1,98 m x 3,27 m i 1,0 m x 3,27 m, wykonana w latach 80-tych, wymaga pozwolenia na budowę lub zgłoszenia?
Odpowiedź sądu
Tak, zgodnie z przepisami, wykonanie tymczasowych obiektów budowlanych wymaga pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, a okoliczność braku trwałego połączenia z gruntem nie zwalnia z tego obowiązku.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na § 44 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r., który stanowi, że pozwolenia na budowę wymaga wykonanie i rozbudowa stałych i tymczasowych budynków. Niemniej jednak, kluczowym dla rozstrzygnięcia okazał się brak prawa do dysponowania nieruchomością.
Przepisy (8)
Główne
p.b. art. 49g § 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Organ nadzoru budowlanego nakłada, w drodze postanowienia, obowiązek przedłożenia dokumentów legalizacyjnych w terminie nie krótszym niż 60 dni od dnia jego doręczenia.
u.p.b. art. 49f § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Dotyczy obiektów budowlanych lub ich części, o których mowa w art. 48 ust. 1, lub samowolnie zmienionego sposobu użytkowania obiektu budowlanego, o którym mowa w art. 50 ust. 1.
u.p.b. art. 49g § 2 pkt 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Do dokumentów legalizacyjnych należy m.in. oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia, gdy dotknięte są naruszeniem prawa materialnego lub przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd, uwzględniając skargę, uchyla zaskarżone postanowienie, orzeka o jego nieważności lub stwierdza niezgodność z prawem.
p.p.s.a. art. 119 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.
Rozporządzenie Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975r. art. 44 § 1
Pozwolenia na budowę wymaga wykonanie i rozbudowa stałych i tymczasowych budynków.
u.p.b. art. 32 § 4 pkt 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Określa wymogi dotyczące oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarżąca nie wykazała posiadania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, co czyni postępowanie legalizacyjne przedwczesnym.
Odrzucone argumenty
Argumenty organów obu instancji dotyczące prawidłowości nałożenia obowiązku przedłożenia dokumentów legalizacyjnych. • Argumenty skarżącej dotyczące kwalifikacji obiektu jako niewymagającego pozwolenia na budowę oraz braku zagrożenia.
Godne uwagi sformułowania
Wymaga podkreślenia, że z umowy użyczenia nie wynika prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. • Wdrożenie postępowania naprawczego w oparciu o art. 49g w zw. z art. 49f ust.1 pkt 1 u.p.b. było przedwczesne. • Nie jest bowiem możliwe nałożenie obowiązku w drodze decyzji na podmiot, który nie jest właścicielem nieruchomości lub nie dysponuje prawem do dysponowania nieruchomością w związku z realizacją inwestycji budowlanej.
Skład orzekający
Magdalena Józefczyk
przewodniczący sprawozdawca
Karina Gniewek-Berezowska
sędzia
Jolanta Kłoda-Szeliga
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących uproszczonego postępowania legalizacyjnego w prawie budowlanym, w szczególności wymogu posiadania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku tytułu prawnego do nieruchomości, co było kluczowe dla rozstrzygnięcia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje praktyczne znaczenie posiadania tytułu prawnego do nieruchomości w kontekście legalizacji samowoli budowlanej, co jest częstym problemem w praktyce.
“Czy można zalegalizować szklarnię bez prawa do gruntu? WSA wyjaśnia kluczowy warunek.”
Dane finansowe
WPS: 100 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.