II SA/Ol 126/05

II SA/Ol 126/05 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2005-04-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-02-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
A.Bogusław Jażdżyk
Hanna Raszkowska
Marzenna Glabas /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Glabas (spr.) Sędzia WSA Hanna Raszkowska Asesor WSA Bogusław Jażdżyk Protokolant Lech Ledwożyw po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi Gminy Wiejskiej na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]" r. nr "[...]" w przedmiocie nakazu rozbiórki mostu I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]" r. nr "[...]"; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej kwotę 740,- zł (siedemset czterdzieści złotych) tytułem kosztów postępowania sądowego; III. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana do czasu uprawomocnienia się wyroku.
Uzasadnienie
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w I., decyzją z 21 października 2004 r. "[...]", w oparciu o art. 67 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. (Dz. U. z 2003 r. Nr 207, póz. 2016 ze zm.), nakazał Wójtowi Gminy L. dokonać niezwłocznie rozbiórki mostu na rzece "[...]" w miejscowości R.
Zarzucając brak rzetelnego ustalenia podmiotu prawnie zobowiązanego do przeprowadzenia rozbiórki, Wójt Gminy L. wniósł odwołanie od tej decyzji.
Odwołujący się stwierdził, iż analizując sytuację w świetle przepisów ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych brak jest podstaw do wywodzenia obowiązku zarządców dróg w zakresie utrzymania drogowych obiektów inżynierskich w przypadku "zbiegu" dróg wewnętrznych, jakimi są drogi po obu stronach przedmiotowego mostu. Przyjmując przepisy kodeksu cywilnego, regulujące kwestie skutków prawnych "związania" obiektu z gruntem, jako podstawę ustalenia podmiotu zobowiązanego do rozbiórki, PINB wykazuje niekonsekwencję wskazując Gminę L. jako jedyny podmiot zobowiązany. Z całą pewnością Gmina L. nie jest właścicielem mostu, ani jedynym jego użytkownikiem.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w O., decyzją z 5 stycznia 2005 r. "[...]", uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej zobowiązanego, orzekł, iż nowym zobowiązanym jest Gmina L., w pozostałej zaś części utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu organ II instancji stwierdził, iż słusznym było nakazanie rozbiórki mostu w sytuacji, gdy obiekt nie nadaje się do remontu i w każdej chwili grozi zawaleniem. Zobowiązanym winna być jednak Gmina L., jako że podmiotem prawa jest gmina i tylko ona posiada osobowość prawną. Wójt jako organ reprezentujący gminę na zewnątrz takiej osobowości nie posiada. Zatem Gmina L. - właściciel działki nr 796, bezpośrednio przyległej do mostu, w oparciu o art. 25 ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych jest właściwie zobowiązanym do wykonania decyzji.
Gmina L. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie wniosła o uchylenie decyzji ostatecznej, zarzucając przede wszystkim, iż zastosowanie wobec niej art. 67 ust l Prawa budowlanego nie miało żadnego uzasadnienia, ponieważ ze zgromadzonych w sprawie dokumentów nie wynika, aby przysługiwało jej prawo własności bądź zarządu. Skarżąca uznała za niezrozumiałe to, czemu wyłącznie ona została zobowiązana do przeprowadzenia rozbiórki w sytuacji, gdy most posadowiony jest na jej gruncie tylko z jednej strony. Stwierdziła, iż podobnie nie znajduje wytłumaczenia argument organu, że most leży w większej części na jej gruncie.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie twierdząc, iż droga oznaczona na planie sytuacyjnym jako działka nr 796 jest własnością Gminy L., w związku z czym, zgodnie z art. 19 ust l i 2 ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, Wójt Gminy L. jest zarządcą drogi, w skład której wchodzi most jako obiekt inżynierski leżący w jej ciągu.
W piśmie procesowym z 14 kwietnia 2005 r. skarżąca stwierdziła, iż stanowisko organu należy uznać za chybione, gdyż droga przylegająca do mostu (dz. Nr 796) nigdy nie została zaliczona do kategorii dróg publicznych (gminnych) a jest wyłącznie drogą wewnętrzną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Stosownie do art. 3 § l i art. 134 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 ze. zm.), sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonej decyzji pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi.
W toku kontrolowanego postępowania administracyjnego warunki i tryb postępowania w sprawach rozbiórek, o których mowa w art. 67 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. Nr 207, póz. 2016 ze zm.) regulowało najpierw Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 czerwca 2003 r. w sprawie warunków i trybu postępowania dotyczącego rozbiórek oraz zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego (Dz. U. Nr 120, póz. 1131), a począwszy od 25 września 2004 r. Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 30 sierpnia 2004 r. w sprawie warunków i trybu postępowania w sprawach rozbiórek nieużytkowanych lub niewykończonych obiektów budowlanych (Dz. U. Nr 198, póz. 2043). Ani organ I instancji, ani II instancji nie odniósł się w decyzji do regulacji zawartych w tych rozporządzeniach wydanych na podstawie art. 72 ustawy Prawo budowlane, nie wskazując nawet, które z tych rozporządzeń będzie miało w sprawie zastosowanie z uwagi na datę wszczęcia postępowania.
Obydwa wskazane wyżej rozporządzenia (pierwsze w §3 pkt 3, a drugie w § 2 pkt 3) nakładały na organy orzekające bezwzględny obowiązek przeprowadzenia rozprawy przed wydaniem decyzji o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego, o której mowa w art. 67 Prawa budowlanego.
Z akt sprawy nie wynika ,by rozprawa taka w rozpoznawanej sprawie została przeprowadzona.
Zaniechanie przez organ tego obowiązku skutkuje naruszeniem przepisów postępowania, poprzez pozbawienie możliwości pełnej oceny materiału dowodowego i stanowisk stron, które w czasie rozprawy byłyby prezentowane. Wobec jednoznacznego brzmienia przepisów obu rozporządzeń organ nie miał swobody wyboru formy postępowania wyjaśniającego, musiał rozprawę przeprowadzić. Zaniechanie tego obowiązku skutkuje oceną, iż naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Uchybienie to stanowi z mocy art. 145 § l pkt l lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 ze zm.) samoistną przyczynę uchylenia decyzji organów obu instancji.
Nie jest ono jednak jedyną wadą uchylonych decyzji. W nakazie rozbiórki zawarte zostało polecenie niezwłocznego jej wykonania, co uzasadnione zostało stwierdzeniem, iż krytyczny stan mostu stwarza w każdej chwili zagrożenie dla życia i zdrowia ludzi. Wyznaczenie w ten sposób terminu realizacji rozbiórki nie znajduje umocowania w prawie.
Obydwa rozporządzenia ( odpowiednio w § 8 ust. l lub § 7 ust. 1) zawierają unormowanie, z mocy którego w decyzji o nakazie rozbiórki właściwy organ wyznacza właścicielowi lub zarządcy obiektu budowlanego odpowiedni, technicznie uzasadniony termin przystąpienia do rozbiórki i termin jej zakończenia oraz uporządkowania terenu. Termin rozpoczęcia rozbiórki nie może być jednak krótszy niż 6 tygodni licząc od dnia doręczenia decyzji o nakazie rozbiórki. Przepisy nie przewidują zawartego w decyzjach "niezwłocznego wykonania rozbiórki"
Stwierdzenie zagrożenia bezpieczeństwa nie mogło wpłynąć na treść decyzji, gdyż jej celem nie jest usunięcie niebezpieczeństwa, lecz usunięcie obiektu nie nadającego się do remontu (art. 67 ust l Prawa budowlanego). W razie stwierdzenia bezpośredniego zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia właściwy organ stosuje art. 69 Prawa budowlanego (§ 7 ust. 2 cyt. rozporządzenia), a więc zapewnia, na koszt właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego, zastosowanie niezbędnych środków zabezpieczających. Oznacza to, iż adresatem nakazu wydawanego przez organ nadzoru budowlanego na podstawie art. 69 może być podmiot inny niż właściciel lub zarządca nieruchomości.
Reasumując, powtórne rozpatrzenie sprawy wymaga przeprowadzenia rozprawy, celem której winno być przede wszystkim zidentyfikowanie podmiotu władającego ( zarządzającego) bądź też podmiotów władających lub zarządzających przedmiotowym mostem, a co za tym idzie zobowiązanych do jego ewentualnej rozbiórki oraz prawidłowe określenie terminu jej wykonania.
W tym stanie rzeczy, z mocy powołanego wyżej przepisu ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylono decyzje organów obu instancji, jako naruszające prawo.
W kwestii wykonalności uchylonej decyzji orzeczono w oparciu o art. 152 powołanej ustawy, o kosztach zaś w oparciu o art. 200 tejże ustawy.