II SA/Rz 299/21
Podsumowanie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję nakazującą rozbiórkę garażu ze względu na nieprawidłowe ustalenie adresata decyzji i błędną ocenę zgodności z planem zagospodarowania przestrzennego.
Sprawa dotyczyła skargi Gminy na decyzję nakazującą rozbiórkę blaszanego garażu. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję organów nadzoru budowlanego, wskazując na istotne naruszenia proceduralne. Sąd uznał, że organy nieprawidłowo ustaliły adresata decyzji rozbiórkowej, nie wyjaśniając kwestii własności garażu i jego trwałego związania z gruntem. Ponadto, Sąd stwierdził, że organy błędnie oceniły zgodność garażu z planem zagospodarowania przestrzennego, który utracił moc obowiązującą.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uchylił decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą K. S. rozbiórkę blaszanego garażu. Sąd uznał, że organy nadzoru budowlanego dopuściły się istotnych naruszeń proceduralnych. Po pierwsze, nie wyjaśniono w sposób niebudzący wątpliwości, czy garaż jest trwale związany z gruntem, co ma kluczowe znaczenie dla ustalenia jego właściciela i tym samym adresata decyzji rozbiórkowej. Skierowanie decyzji do dzierżawcy terenu, K. S., zostało uznane za nieprawidłowe, gdyż nie wykazano, aby posiadał on uprawnienia do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Po drugie, Sąd stwierdził, że organy błędnie oceniły zgodność garażu z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Plan, na który powoływały się organy, utracił moc obowiązującą z dniem 31 grudnia 2003 r., a jego późniejsze zmiany nie mogły funkcjonować jako samodzielny plan. W związku z brakiem obowiązującego planu, organy powinny zbadać możliwość uzyskania decyzji o warunkach zabudowy, uwzględniając stan faktyczny i prawny. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i decyzję organu pierwszej instancji, zasądzając jednocześnie od organu na rzecz skarżącej Gminy zwrot kosztów postępowania sądowego.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Nie, decyzja rozbiórkowa nie może być skierowana do dzierżawcy, jeśli nie wykazano, że posiada on uprawnienia do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, a kwestia własności obiektu i jego trwałego związania z gruntem nie została wyjaśniona.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy nieprawidłowo ustaliły adresata decyzji rozbiórkowej, nie wyjaśniając kwestii własności garażu i jego trwałego związania z gruntem. Skierowanie decyzji do dzierżawcy było nieuzasadnione brakiem wykazania jego uprawnień do prowadzenia robót budowlanych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (19)
Główne
P.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji w przypadku naruszenia prawa materialnego lub procesowego.
P.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga sprawę co do istoty.
u.p.b. art. 48 § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Nakaz rozbiórki obiektu budowlanego wzniesionego samowolnie.
u.p.b. art. 48 § 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Warunki legalizacji samowoli budowlanej.
u.p.b. art. 52
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Obowiązek wykonania czynności nakazanych w decyzji rozbiórkowej przez inwestora, właściciela lub zarządcę.
Pomocnicze
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organów do podejmowania wszelkich niezbędnych czynności do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
k.p.a. art. 77 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organów do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organów do oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy zostały udowodnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy.
u.p.b. art. 3 § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Definicja obiektu budowlanego.
u.p.b. art. 3 § 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Definicja budynku.
u.p.b. art. 29 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Wyłączenie obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę dla wolno stojących parterowych budynków gospodarczych, garaży, wiat o powierzchni zabudowy do 35 m2, pod warunkiem ograniczenia ich liczby na działce.
u.p.b. art. 30 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Wymóg zgłoszenia budowy garaży.
u.p.z.p. art. 61 § 1 pkt 4
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Warunki wydania decyzji o warunkach zabudowy, w tym wymóg zmiany przeznaczenia terenu.
u.z.p. art. 67 § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym
Utrata mocy miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego.
k.c. art. 47 § 2
Kodeks cywilny
Definicja części składowej rzeczy.
k.c. art. 48
Kodeks cywilny
Części składowe gruntu.
rozporządzenie WT art. 271 § 1 i 8
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
Minimalna odległość budynku garażowego od granicy lasu.
rozporządzenie WT art. 209
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
Kwalifikacja budynków garażowych jako kategorii PM.
rozporządzenie o opłatach art. 14 § 1 pkt 1 lit. c
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie
Podstawa do zasądzenia kosztów zastępstwa procesowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy nieprawidłowo ustaliły adresata decyzji rozbiórkowej, nie wyjaśniając kwestii własności garażu i jego trwałego związania z gruntem. Organy błędnie oceniły zgodność garażu z planem zagospodarowania przestrzennego, który utracił moc obowiązującą. Naruszenie przepisów postępowania administracyjnego (art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a.).
Godne uwagi sformułowania
nie można uznać, by adresat nakazu rozbiórki garażu został prawidłowo ustalony organy dokonały nieprawidłowej oceny pod względem możliwości legalizacji spornego obiektu budowlanego plan miejscowy przyjęty w uchwale Nr [...] z dnia 27 maja 1988 r. utracił moc obowiązującą z dniem 31 grudnia 2003r. ocena organów I i II instancji co do braku możliwości legalizacji spornych obiektów była przedwczesna
Skład orzekający
Elżbieta Mazur-Selwa
sędzia
Maria Mikolik
sprawozdawca
Paweł Zaborniak
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie adresata decyzji administracyjnych w sprawach samowoli budowlanej, kwalifikacja obiektów budowlanych jako trwale związanych z gruntem, ocena zgodności z planami zagospodarowania przestrzennego, które utraciły moc."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych okoliczności związanych z garażami blaszanymi i planami zagospodarowania przestrzennego z lat 80. i 90.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje złożoność prawną sytuacji z samowolą budowlaną, zwłaszcza gdy w grę wchodzą kwestie własności, dzierżawy i nieaktualnych planów zagospodarowania przestrzennego. Pokazuje, jak ważne jest prawidłowe ustalenie adresata decyzji administracyjnej.
“Garaż blaszany a prawo: Kto odpowiada za samowolę budowlaną, gdy plany się dezaktualizują?”
Sektor
nieruchomości
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
II SA/Rz 299/21 - Wyrok WSA w Rzeszowie Data orzeczenia 2021-04-22 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2021-03-02 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie Sędziowie Elżbieta Mazur-Selwa Maria Mikolik /sprawozdawca/ Paweł Zaborniak /przewodniczący/ Symbol z opisem 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s Hasła tematyczne Budowlane prawo Sygn. powiązane II OSK 1515/21 - Wyrok NSA z 2024-03-06 Skarżony organ Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Uchylono decyzję I i II instancji Powołane przepisy Dz.U. 2019 poz 2325 art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art. 135 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. 2020 poz 256 art. 7, art. 77 § 1, art. 80 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j. Dz.U. 2020 poz 1333 art. 48 ust. 2, art. 49b, art. 50a, art. 51, art. 52 Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j. Dz.U. 2020 poz 1740 art. 47 § 2, art. 48 Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Paweł Zaborniak Sędziowie WSA Elżbieta Mazur - Selwa AWSA Maria Mikolik /spr./ po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 kwietnia 2021 r. sprawy ze skargi Gminy na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2020 r. nr [...]; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz strony skarżącej Gminy kwotę 980 zł /słownie: dziewięćset osiemdziesiąt złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie II SA/Rz 299/21 UZASADNIENIE [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej: WINB) decyzją z [...] stycznia 2021r. nr [...], po rozpoznaniu odwołania K. S., utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej: PINB) z dnia [...] września 2020r. nr [...] nakazującej K. S. rozbiórkę obiektu budowlanego - garażu blaszanego nr 70 o wymiarach 5,11 m x 3,27 m położonego na działce nr ewid. 168/1 w [...], będącej własnością Gminy [...]. Jak wynika z akt sprawy, w wyniku interwencji w sprawie samowoli budowlanych na działce nr ewid. 168/1 w dniu [...] marca 2020 roku Inspektorzy PINB dokonali oględzin w terenie podczas których ustalono, że na działce nr ewid. 168/1 w [...] będącej własnością Gminy [...] znajdują się obiekty budowlane w ilości około 65 sztuk. Powierzchnia łączna działki wynosi 0.8140 ha (8140 m2). Przeznaczenie działki to grunty leśne - użytek gruntowy Ls - las; klasa gruntu IV. Grunt pod obiektami budowlanymi dzierżawiony jest przez właścicieli garaży na podstawie zawartych umów z Gminą [...]. W dniu 11 sierpnia 2020r. przeprowadzono kontrolę w trakcie której ustalono, że na działce nr ewid. 168/1 znajduje się obiekt budowlany - garaż. Właścicielem obiektu jest K. S.. Garaż według oświadczenia właściciela został wybudowany w 2011 roku. Obiekt budowlany w kształcie prostokąta o wymiarach 5,11 m x 3,27m. Wysokość garażu wynosi od 1,95m do 2,27m. Odległość przedmiotowego obiektu od garażu o nr 69 od strony zachodniej wynosi od 0,44m do 0,59m; od garażu nr 62 od strony północnej wynosi 9,66m; garaż ma ścianę wspólną z garażem nr 71 od strony wschodniej. Budynek o konstrukcji z profili stalowych obłożonych blachą trapezową, posadowiony jest na płytkach betonowych a zamocowany za pomocą kotew stalowych. Dach na garażu jest jednospadowy ze spadkiem w kierunku południowym, z profili stalowych kryty blachą trapezową. Garaż nie jest orynnowany.. Obiekt wyposażono w bramę wjazdową z profili stalowych obłożonych blachą trapezową. Garaż nie posiada kanału samochodowego. Obiekt nie jest ogrzewany. Stan techniczny obiektu określono jako średni. Właściciel nie posiada dokumentacji związanej z budową garażu. Decyzją z 10 września 2020r. nr [...] PINB nakazał K. S. rozbiórkę obiektu budowlanego - garażu blaszanego nr 70 o wymiarach 5,11 m x 3,27m położonego na działce nr ewid. 168/1 w [...] będącej własnością Gminy [...]. W uzasadnieniu organ I instancji stwierdził, że na budowę przedmiotowego obiektu właściciel zobowiązany był do uzyskania pozwolenia na budowę. W świetle obecnie obowiązujących przepisów –tj. art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedno. Dz.U. z 2020r, poz. 1333, dalej: u.p.b.), pozwolenia na budowę nie wymaga budowa wolno stojących parterowych budynków gospodarczych, garaży, wiat lub przydomowych ganków i oranżerii o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki. Organ I instancji stwierdził, że kryteria dotyczące dopuszczalnej liczby obiektów gospodarczych względem powierzchni działki (0.8140 ha) nie zostały spełnione, gdyż w przypadku lokalizacji na działce więcej niż 16 obiektów tego typu wymóg ograniczenia ich ilości przypadającej na dany obszar nie został spełniony. Analizując zgodność budowy z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w myśl art. 48 ust. 2 u.p.b. organ I instancji wskazał, że w 1988 r. uchwalono miejscowy plan ogólny zagospodarowania przestrzennego miasta [...] i teren obecnych garaży na os. [...] przeznaczono pod projektowaną ulicę główną ruchu przyspieszonego, jako kontynuację drogi krajowej nr [...] KOGP. Uchwałą Rady Miejskiej Nr [...] z dnia 27 marca 1992 r. został zmieniony miejscowy plan ogólny zagospodarowania miasta i dopuszczono na terenie rezerwowanym w planie ogólnym pod projektowaną ulicę tranzytową główną o funkcji międzyregionalnej KOGT możliwość budowy zespołów tymczasowych, przestawnych garaży. Uchwałą Rady Miejskiej nr [...] z dn. 24 kwietnia 1997 roku kolejny raz zmieniono zapis w miejscowym planie tak, że działka przeznaczona jest pod budowę projektowanej ulicy głównej ruchu przyspieszonego kontynuacja drogi krajowej międzynarodowej nr [...]. Na tej odstawie organ I instancji uznał, że legalizacja obiektu wzniesionego bez pozwolenia na budowę nie jest możliwa z powodu niezgodności budowy z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. PINB wskazał również, że działka nr 168/1 posiada rodzaj użytku gruntowego Ls - las. Skoro sporny obiekt zrealizowano na gruncie leśnym (co wynika z wypisów rejestru gruntów), to niemożliwym byłoby uzyskanie przez inwestora zgodności inwestycji z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a w razie jego braku - decyzji o warunkach zabudowy, albowiem wydanie jej poprzedzone musiałoby zostać zmianą przeznaczenia terenu, co wynika bezpośrednio z art. 61 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Z ustaleń poczynionych przez PINB wynika natomiast, że do dnia dzisiejszego nie dokonano zmiany przeznaczenia terenu leśnego. Gmina [...] zwróciła się z prośbą do Lasów Państwowych o zmianę przeznaczenia gruntów, jednakże w tej sprawie nie zapadła jeszcze decyzja, więc na mocy powszechnie obowiązujących przepisów teren w dalszym ciągu stanowi działkę o przeznaczeniu leśnym. PINB wskazał również, że zgodnie z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U z 2019 roku poz. 1065, dalej: rozporządzenie), budynek garażowy należy zakwalifikować jako nie przeznaczony na pobyt ludzi, a więc zgodnie z § 209 rozporządzenia do kategorii PM. Stosownie do § 271 ust. 1 i ust. 8 rozporządzenia, minimalna odległość pomiędzy spornym budynkiem zaliczonym do kategorii PM, a granicą (konturem) lasu winna wynosić 12 m. Tymczasem budynek usytuowany jest na działce leśnej, a zatem odległość ta wynosi 0. PINB stwierdził więc, że obiekt narusza przepisy techniczno-budowlane w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem. Zatem nie istnieje możliwość legalizacji samowolnej budowy budynku garażowego dlatego też koniecznym jest orzeczenie nakazu jego rozbiórki. Obiekt budowlany - garaż usytuowany na działce nr ewid. 168/1 w [...] nie pozostaje w zgodności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz narusza przepisy techniczno-budowlane w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem. K. S. wniósł odwołanie od decyzji organu I instancji, wnosząc o jej o uchylenie w całości oraz zawieszenie postępowania. Odwołujący zarzucił brak właściwej oceny stanu faktycznego, gdyż jest jedynie dzierżawcą a właścicielem gruntu jest Gmina [...]. W ocenie Strony, organ w ogóle nie podjął próby ustalenia, czy garaż jest trwale związany z gruntem, a co za tym idzie, kto jest jego właścicielem. Wydana decyzja nakazuje jej adresatowi zniszczenie mienia gminnego co najmniej w zakresie tego, co znajduje się pod garażem, jeżeli uznać, że jest trwale związany z gruntem. Najemca lub dzierżawca nie może być zobowiązany do usunięcia czy też zniszczenia rzeczy należącej do gminy. Odwołujący zarzucił również, że organ nie wyjaśnił kolejności lokowania garaży. Ponadto w przekonaniu Strony przedmiotowe postępowanie należało zawiesić do czasu wydania decyzji przez Lasy Państwowe w sprawie wyłączenia działki z produkcji leśnej. Organ pominął również, że w latach 1992-1997 miejscowy plan przewidywał możliwość budowy zespołów tymczasowych przestawnych garaży i przyjął z góry, że w tym czasie żadne pozwolenie czy też żadna legalizacja nie miała miejsca, nie wyjaśniając tej kwestii. Organ nie wyjaśnił również kwestii zmiany właściciela garaży. WINB opisaną na wstępie decyzją z [...] stycznia 2021r. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W pierwszej kolejności organ odwoławczy zaznaczył, że zgodnie z art. 25 ustawa z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r., poz. 471, dalej: ustawa zmieniająca), do spraw uregulowanych ustawą zmienianą w art. 1, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy (19 września 2020 r.), przepisy ustawy zmienianej w art. 1 stosuje się w brzmieniu dotychczasowym. Biorąc pod uwagę, że postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie zostało wszczęte w sierpniu 2020 r., do przedmiotowej sprawy zastosowanie znajdą przepisy dotychczasowe w brzmieniu obowiązującym przed 19 września 2020 r. Organ odwoławczy stwierdził, że w dacie budowy przedmiotowego obiektu (tj. 2011r.) w art. 29 ani w art. 30 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2010r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.) ustawodawca nie zwolnił budowy garaży z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę ani zgłoszenia. Zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy, w brzmieniu sprzed 19 września 2020r. pozwolenia na budowę nie wymaga budowa wolno stojących parterowych budynków gospodarczych, garaży, wiat lub przydomowych ganków i oranżerii (ogrodów zimowych) o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki. Natomiast zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy budowa, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 2 wymaga zgłoszenia organowi administracji architektoniczno- budowlanej. Z akt sprawy wynika, że na działce nr ewid. 168/1 w [...] usytuowanych jest 65 obiektów budowlanych stanowiących garaże. W/w działka posiada powierzchnię wynoszącą 8140 m2. Zgodnie z wyliczeniem (8140 m2 : 500 m2 = 16,28) na działce nr ewid. 168/1 może być usytuowane nie więcej niż 16 obiektów typu garaż. Z urzędu wiadome jest organowi, że przed 1 stycznia 1995r. tj. w okresie obowiązywania ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane wybudowano ok. 30 garaży. Zatem budowa przedmiotowego garażu wymagała uzyskania pozwolenia na budowę. Wobec tego organ odwoławczy stwierdził, że realizacja przedmiotowego garażu nr 70 na działce nr ewid. 168/1 w [...] została dokonana samowolnie bez wymaganego pozwolenia na budowę, zgodnie ze stanem prawnym obowiązującym w dacie budowy, jak i w dacie orzekania (tj. w brzmieniu sprzed 19 września 2020r. w zw. z art. 25 ustawy zmieniającej). Odnosząc się do możliwości legalizacji samowoli budowlanej na podstawie art. 48 ust. 2 u.p.b., organ odwoławczy wskazał, teren, na którym zlokalizowano przedmiotowy obiekt, objęty jest obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Dla terenu, na którym znajduje się przedmiotowy garaż uchwalony został w 1988 r. Miejscowy Plan Zagospodarowania Przestrzennego Miasta i Gminy [...] zatwierdzony uchwałą Rady Narodowej Miasta i Gminy [...] Nr [...] z dnia 27 maja 1988 r. (Dz. Urz. Województwa [...] Nr [...] poz.[...]), w którym teren działki nr ewid. 168/1 przeznaczono pod projektowaną ulicę tranzytową główną o funkcji międzyregionalnej KOGt. Uchwałą Rady Miejskiej w [...] Nr [...] z dnia 27 marca 1992 r. (Dz. Urz. Województwa [...] Nr [...], poz. [...]), dokonano zmiany w ww. Miejscowym Planie Ogólnym Zagospodarowania Przestrzennego Miasta [...]. Zmiana ta dopuszczała na terenie rezerwowanym w planie ogólnym pod projektowaną ulicę tranzytową główną o funkcji międzyregionalnej KOGt możliwość budowy zespołów tymczasowych, przestawnych garaży. Następnie Uchwałą Rady Miejskiej w [...] Nr [...] z dn. 24 kwiitnia 1997 r. (Dz. Urz. Województwa [...] Nr [.], poz. [...]) po raz kolejny zmieniono zapis w miejscowym planie zgodnie z którym obecnie działka nr 168/1 położona jest w obszarze oznaczonym symbolami KOGP - projektowana ulica główna ruchu przyspieszonego - kontynuacja drogi krajowej międzyregionalnej Nr [...] (III kl. tech.). Organ odwoławczy uznał więc, że przedmiotowy garaż położony jest na terenie przeznaczonym pod budowę projektowanej ulicy głównej ruchu przyspieszonego - kontynuacja drogi krajowej międzyregionalnej Nr [...] (III kl. tech.). Zatem jego budowa jest niezgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami ww. obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Przedmiotowy obiekt nie spełnia więc wymogów określonych przepisami art. 48 ust. 2 pkt 1 u.p.b., co wyklucza podjęcie procedury legalizującej w stosunku do tego obiektu. Zatem PINB zobowiązany był wydać, na podstawie art. 48 ust. 1 ww. ustawy, decyzję nakazującą jego rozbiórkę. Organ odwoławczy wskazał również, że w przypadku, gdy przedmiotowy garaż stanowi obiekt budowlany nie będący budynkiem obowiązek jego rozbiórki, zgodnie z art. 52 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2020r, poz. 1333, dalej: u.p.b.) może być skierowany do inwestora, właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego. K. S. jest użytkownikiem garażu i tym samym jako zarządca może być adresatem decyzji rozbiórkowej w myśl art. 52 u.p.b. Gmina [...], reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika wniosła skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2021 r., wnosząc o jej uchylenie w części dotyczącej pkt 2 oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji Strona zarzuciła naruszenie: - § 271 ust. 1 i ust. 8 rozporządzenia poprzez błędne zastosowanie oraz § 102 - 108 oraz § 274- 281 rozporządzenia poprzez ich niezastosowanie, - art. 3 pkt 2 oraz art. 62 ust. 1 i 2 u.p.b., poprzez błędną wykładnię oraz błędne zastosowanie. W uzasadnieniu Skarżąca podniosła, że organ błędnie uznał garaż za obiekt budowlany w rozumieniu art. 3 pkt 1 u.p.b. Zgodnie z tym przepisem obiekt budowlany winien posiadać instalacje, a ponadto - winien być na trwale związany z gruntem. Należy stwierdzić, że garaże na działce nr 168/1 nie posiadają trwałego związania z gruntem, o czym świadczy stwierdzenie organu, że garaże przymocowane są za pomocą kotew.. Takie konstrukcje blaszane (w postaci garażu posiadającego ściany boczne oraz dach i przeznaczone do montażu za pomocą kotew) są przedmiotem sprzedaży przez Internet. W ocenie Skarżącej, tego rodzaju garaż, po jego zakotwieniu nie stanowi części składowej gruntu, ponieważ nie jest stale związany z gruntem. Ponadto, betonowa wylewka w środku garażu nie stanowi fundamentu, albowiem przepisy techniczne dotyczące wymagań technicznych dla garaży i ich usadowienia są inne, aniżeli dla budynków. W konsekwencji, w stosunku do przedmiotowego garażu zostały zastosowane niewłaściwe przepisy wykonawcze rozporządzenia dotyczącego wymagań technicznych dla obiektów budowlanych i ich usytuowania. Skarżąca w dalszej kolejności argumentowała, że błędne zakwalifikowanie garażu, jako budynku rodzi istotne wątpliwości w zakresie ewentualnego wykonania decyzji, albowiem sam garaż nie jest trwale związany z gruntem, natomiast wylewka, która miałaby pozostać, stanowi własność gminy [...]. Strona podniosła, że skierowanie decyzji do najemcy lub dzierżawcy powoduje realne zagrożenie w związku z naruszeniem własności gminnej. W przypadku uznania, że jakakolwiek część garażu została trwale związana z gruntem, t.j. betonowa wylewka, przedmiotowa decyzja ingeruje w część składową działki gminnej. Skarżąca zakwestionowała rozstrzygnięcie organu co do tego, że blaszany garaż - jedynie zakotwiony, stanowi własność gminy [...], mimo że jest tylko nietrwale związany z gruntem. W ocenie Skarżącej § 271 ust. 1 i ust. 8 rozporządzenia nie powinien mieć zastosowania w niniejszej sprawie. Analiza usytuowania przedmiotowego garażu w stosunku do działki leśnej jest nieprawidłowa. Nie można ustalać wymagań odległości z granicą lasu ze względu na przepisy pożarowe w odniesieniu do obiektu usytuowanego na działce leśnej. Na dzień wydania zaskarżonej decyzji działka nr 168/1 nie została wyłączona z produkcji leśnej. Zatem w sprawie zupełnie niezasadnie organ oparł swoje rozstrzygnięcie o § 271 ust. 1 i ust. 8 ww. rozporządzenia, a jednocześnie pominął § 102 - 108 oraz § 274- 281 rozporządzenia. Przepisy te określają wymagania techniczne, jakim powinny odpowiadać garaże, zarówno ze względu na stronę techniczną garażu, jak i jego usytuowanie. Należy podkreślić, że wspomniane przepisy mają charakter szczególny do ogólnych postanowień rozporządzenia. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji jednoznacznie wynika, że organ II instancji w ogóle nie wziął pod uwagę przepisów technicznych odnoszących się do garaży oraz ich wzajemnego usytuowania. Skarżąca zwróciła również uwagę, że organy, dokonując wyliczeń odnośnie do dopuszczalnej liczby garaży w stosunku do powierzchni działki popełniły błąd rachunkowy. Uzyskany przez organy wynik 16,28 garaży na przedmiotowej działce powinien być przemnożony przez 2, gdyż na 500 m2 powierzchni mogą znajdować się 2 garaże. Dokonując prawidłowych obliczeń należało stwierdzić, że przy założeniach organu może być usadowionych 32 garaży. W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o jej oddalenie z przyczyn przedstawionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: W myśl art. 1 ustawy z 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 2167) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019r., poz. 2325 ze zm., dalej: P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Decyzja administracyjna podlega uchyleniu, jeśli Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c P.p.s.a.). Jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego 10 lub w innych przepisach - sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). W przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, sąd stwierdzając podstawę do umorzenia postępowania administracyjnego, umarza jednocześnie to postępowanie (art. 145 § 3 P.p.s.a.). Po rozpoznaniu skargi w wyżej wskazanych granicach Sąd uznał, że zasługuje ona na uwzględnienie. Na obecnym etapie postępowania, przy uwzględnieniu zakresu ustaleń faktycznych, dokonanych przez organ I i II instancji nie można uznać, by adresat nakazu rozbiórki garażu został prawidłowo ustalony. Organy nie wykluczyły również w sposób nie budzący wątpliwości tego, że garaż nie jest trwale z gruntem związany, co przekłada się nie tylko na prawidłową kwalifikację przedmiotowego obiektu budowlanego, lecz przede wszystkim na prawidłowe ustalenie podmiotu, do którego decyzja o nakazie rozbiórki garażu może zostać skierowana. W ocenie Sądu organy dokonały nieprawidłowej oceny pod względem możliwości legalizacji spornego obiektu budowlanego w oparciu o art. 48 ust. 2 u.p.b. uznając, że posadowienie obiektu jest niezgodne z obowiązującym planem miejscowym. Zgodnie z art. 52 U.p.b., w brzmieniu mającym zastosowanie w niniejszej sprawie (z uwagi na art. 25 ustawy zmieniającej), inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany na swój koszt dokonać czynności nakazanych w decyzji, o której mowa w art. 48, art. 49b, art. 50a oraz art. 51, a zatem również w decyzji o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego. W niniejszej sprawie osoba inwestora nie została ustalona. Z protokołu kontroli, przeprowadzonej na działce nr 168/1 z dnia [...] sierpnia 2020r. wynika, że garaż został postawiony ok. 2011 roku. Nie jest wiadome, czy został on posadowiony przez ówczesnego dzierżawcę tej części terenu działki, na której obecnie garaż się znajduje, czy też przez właściciela nieruchomości, tj. Gminę. Umowa dzierżawy pomiędzy Gminą a K. S., tj. aktualnym dzierżawcą garażu została tymczasem zawarta [...] listopada 2018r. Z tej korelacji czasowej wynika więc, że garaż został posadowiony na kilka lat przed zawarciem umowy dzierżawy. Obecny dzierżawca nie dysponuje dokumentacją związaną z budową garażu. Organu nie zgromadziły również żadnej innej dokumentacji, która dotyczyłaby okoliczności posadowienia garażu na działce. W świetle materiału dowodowego sprawy za inwestora nie mógł być więc uznany obecny dzierżawca garażu a zarazem adresat decyzji rozbiórkowej. Organy I i II instancji zdecydowały się skierować decyzję o nakazie rozbiórki do obecnego dzierżawcy garażu – K. S.. WINB uznał, że w przypadku gdy garaż stanowi obiekt budowlany nie będący budynkiem, obowiązek jego rozbiórki może być skierowany do inwestora, właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego. Organ II instancji wskazał, że K. S. jest użytkownikiem garażu i tym samym jako zarządca może być adresatem decyzji rozbiórkowej w myśl art. 52 U.p.b. W ocenie Sądu jako nieprawidłowe należało ocenić skierowanie decyzji rozbiórkowej do zarządcy obiektu bez wskazania, kto jest tak naprawdę właścicielem tego obiektu i dlaczego decyzji o nakazie rozbiórki nie skierowano do właściciela obiektu, który dysponuje pełnią uprawnień do prowadzenia prac budowlanych w zakresie takiego obiektu. Należy bowiem pamiętać, że wybór osoby, na którą należy nałożyć omawiany obowiązek powinien być uzależniony przede wszystkim od możliwości legalnej realizacji obowiązku przez ten podmiot (por. wyrok NSA z 18 stycznia 2017r., II OSK 1024/15). Pojęcie zarządcy obiektu budowlanego nie zostało zdefiniowane przez ustawodawcę, jednak zostało doprecyzowane zarówno w orzecznictwie, jak i doktrynie. Przez zarządzanie obiektem budowlanym należy rozumieć podejmowanie czynności w zakresie bieżącej konserwacji i utrzymania obiektu budowlanego. W pojęciu "zarządca obiektu budowlanego" mieści się zarówno podmiot władający nieruchomością, na rzecz którego ustanowiono ograniczone prawo rzeczowe, a także podmiot, który włada nieruchomością z tytułu umowy o korzystaniu z cudzej rzeczy. Zarządcą obiektu budowlanego w rozumieniu regulacji prawa budowlanego jest podmiot, który uzyskuje prawo zarządzania tym obiektem, będącym cudzą własnością w imieniu własnym i z wyłączeniem właściciela. Zdarzeniem prawnym skutkującym powstaniem zarządu może być przy tym zarówno umowa cywilnoprawna (np. umowa ustanawiająca zarząd nieruchomością, umowa ustanawiająca zarząd nieruchomością wspólną, ale też umowa ustanawiająca na nieruchomości ograniczone prawo rzeczowe w postaci użytkowania), jak i władczy akt administracyjny (np. oddanie nieruchomości w trwały zarząd), czy też orzeczenie sądu powszechnego - art. 203 i art. 269 § 1 k.c., (por. wyroki NSA z 18 czerwca 2013 r., II OSK 141/13; z 4 października 2016 r., II OSK 665/16; z 12 kwietnia 2018 r., II OSK 1395/16). Za zarządcę zobowiązanego do właściwego utrzymywania obiektu budowlanego uznać należy osobę władającą tym obiektem na podstawie zawartego z właścicielem stosunku prawnego i na której - z mocy tego stosunku oraz regulujących go stosownych przepisów prawa - spoczywa taki obowiązek (J. Siegień, Prawo budowlane. Komentarz, Warszawa 2002, s. 280-281, por. również wyrok NSA z 16 grudnia 020r., II OSK 1602/18 – wszystkie powołane orzeczenia dostępne na stronie: http://orzeczniaa.nsa.gov.pl). W niniejszej sprawie organ II instancji określał K. S. mianem użytkownika. Niemniej jednak prawo do korzystania z części działki, na której był posadowiony garaż nie wynikał z ograniczonego prawa rzeczowego lecz z umowy dzierżawy. W przypadku tego stosunku obligacyjnego przyjmuje się, że status zarządcy obiektu co do zasady nie będzie przysługiwał podmiotom faktycznie posiadającym nieruchomość lub posiadającym ją w ramach najmu czy dzierżawy. Nie można jednak wykluczyć, że zakres uprawnień wynikających z umowy najmu lub dzierżawy będzie odpowiadał określonemu w art. 3 pkt 11 U.p.b. prawu do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, ponieważ o treści określonych w umowie uprawnień decydują strony. (por. A. Kosicki, A. Plucińska-Filipowicz, Strony i sąsiedztwo w sprawach budowlanych [w:] Proces inwestycji budowlanych, red. M. Wierzbowski, A. Plucińska-Filipowicz, Warszawa 2015, s. 52). W ocenie Sądu zawarta przez K. S. umowa dzierżawy nie uprawnia do stwierdzenia, by na jej podstawie ww. dzierżawca mógł zostać uznany za osobę uprawnioną do prowadzenia robót budowlanych. W § 6 ww. umowy wskazano jedynie, że dzierżawca po zakończeniu dzierżawy ma przywrócić przedmiot dzierżawy do stanu pierwotnego. Trudno w ocenie Sądu na podstawie ww. lakonicznego postanowienia uznać, że dzierżawca na jego podstawie był uprawniony do prowadzenia prac budowlanych, w tym rozbiórki garażu. Ponadto, w § 1 umowy dzierżawy wskazano jedynie, że wydzierżawiający oddaje w dzierżawę część nieruchomości pod lokalizację garażu blaszanego. Umowa ta nie odnosi się więc do kwestii istniejącego na tym terenie garażu. Treść tej umowy nie daje więc podstaw do uznania, że dzierżawca miał prawo dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W niniejszej sprawie organy zgodnie przyjęły, że przedmiotowy garaż nie jest budynkiem. Podstawy takiego założenia nie zostały w ocenie Sądu w sposób niebudzący wątpliwości wyjaśnione, do której to kwestii Sąd odniesie się w dalszej części uzasadnienia. Przyjmując jednak, że garaż nie jest trwale z gruntem związany należało by ustalić w pierwszej kolejności, kto dysponuje prawem własności do takiego garażu, traktowanego jako rzecz ruchoma. Znajdująca się w aktach umowa dzierżawy nie daje podstaw do rozstrzygnięcia tej kwestii, bowiem dotyczy ona korzystania z części gruntu pod lokalizację garażu i nie zawiera żadnych postanowień, które regulowałyby kwestię własności garażu. Należy natomiast uwzględnić, że wybór osoby, na którą należy nałożyć omawiany obowiązek, winien być dokonany przez organ prowadzący postępowanie i być uzależniony przede wszystkim od możliwości legalnej realizacji obowiązku przez ten podmiot (por. wyrok NSA z 18 stycznia 2017r., II OSK 1024/15). W orzecznictwie NSA prezentowany jest pogląd, że w pierwszej kolejności obowiązek rozbiórki obiektu budowlanego powinien być nałożony na inwestora, który dopuścił się samowoli budowlanej. Dotyczy to jednakże tylko takiej sytuacji, gdy inwestor posiada w dalszym ciągu tytuł prawny do nieruchomości. W przypadku, gdy inwestor utracił prawo do dysponowania nieruchomością, dochodzi do przeniesienia prawa własności obiektu budowlanego na inny podmiot i w związku z tym ewentualny obowiązek dokonania rozbiórki obciąża aktualnego właściciela obiektu budowlanego, ponieważ brak jest podstaw prawnych do nałożenia na inwestora obowiązku rozbiórki obiektu budowlanego, który nie jest już jego własnością (tak m.in. NSA w wyroku z 6 maja 2016 r., sygn. akt II OSK 2100/14, oraz w wyroku z 15 maja 2012 r., sygn. akt II OSK 338/11). W niniejszej sprawie, jak już powyżej wskazano, organy nie ustaliły, kto był inwestorem przedmiotowego obiektu budowlanego. Garaż został posadowiony na kilka lat przed zawarciem umowy dzierżawy przez obecnego dzierżawcę. W związku z powyższym, mając na uwadze treść art. 52 U.p.b. należało ustalić, komu obecnie przysługuje prawo własności przedmiotowego obiektu budowlanego. Przesądzenie jednak tej kwestii jest możliwe dopiero po ustaleniu w sposób niebudzący wątpliwości, czy garaż jest trwale z gruntem związany. Ustalenie kwestii trwałego związania z gruntem garażu rzutuje na określenie osoby właściciela tego obiektu a w konsekwencji na określeniu podmiotu, do którego nakaz rozbiórki może być skierowany. Zgodnie z art. 48 k.c. z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych, do części składowych gruntu należą w szczególności budynki i inne urządzenia trwale z gruntem związane, jak również drzewa i inne rośliny od chwili zasadzenia lub zasiania. Jeżeli budynki lub inne urządzenia o podobnym charakterze nie są trwale związane (połączone) z gruntem, to mają one charakter ruchomości i podlegają reżimowi prawnemu dotyczącemu ruchomości (K. Piasecki, Kodeks cywilny. Księga pierwsza. Część ogólna. Komentarz, LEX/el., komentarz do art. 48, pkt 2). Co do zasady nie jest możliwe na gruncie prawa polskiego przeniesienie samej własności obiektu połączonego z gruntem bez jednoczesnego przejścia własności gruntu. Zatem, wszystko co zostało na gruncie wzniesione dzieli los prawny gruntu i stanowi własność właściciela gruntu, nawet jeżeli inwestycji dokonała osoba trzecia. Uznanie, że garaż nie jest trwale z gruntem związany a zatem nie jest elementem składowym przedmiotowej nieruchomości powoduje konieczność ustalenia osoby jego właściciela jako rzeczy ruchomej. W tym kontekście W.J. Katner w Komentarzu do art. 48 k.c. (W.J. Katner (w:) Księżak Paweł (red.), Pyziak-Szafnicka Małgorzata (red.), Kodeks cywilny. Komentarz. Część ogólna, wyd. II, Lex/el., komentarz do art. 48, pkt 5) stwierdza, że garaże bywają murowane, drewniane, blaszane, posadowione "na stałe", przenośne itd. Przyjmuje jednak, że z natury rzeczy są to ruchomości. Dopiero łącznie oceniając całą konstrukcję można uznać garaż za nieruchomość. Musi być spełniona jednak przesłanka nieprzenaszalności bez istotnej zmiany rzeczy, a tego w niniejszej sprawie organy nie wyjaśniły w sposób niebudzący wątpliwości. W protokole kontroli z [...] sierpnia 2020r. w opisie konstrukcji kontrolowanego garażu znajduje się zapis odnośnie fundamentów, że garaż został ustawiony na płytach betonowych. Odnośnie sposobu zamocowania w protokole kontroli stwierdzono, że garaż jest zamocowany za pomocą kotew stalowych. Nie jest natomiast wiadomo, gdyż zarówno z protokołu kontroli, jak i dokumentacji zdjęciowej to nie wynika, czy kotwy stalowe zostały osadzone na stałe w płytach betonowych, czy też zostały zamocowane w inny sposób. Kwestia ta ma istotne znaczenie dla stwierdzenia, czy garaż ten może być odłączony od gruntu bez uszkodzenia lub istotnej zmiany całości albo bez uszkodzenia lub istotnej zmiany przedmiotu odłączonego w rozumieniu art. 47 § 2 k.c. Należy bowiem ustalić w sposób nie budzący wątpliwości, czy po odmontowaniu kotew możliwe jest, mając do dyspozycji odpowiednio duży i mocny sprzęt, przeniesienie w całości takiego obiektu w inne miejsce. W przypadku ustalenia, że po usunięciu mocowania w postaci kotew możliwe jest przeniesienie garażu, za pomocą odpowiedniego sprzętu w inne miejsce istotnie zachodziłaby podstawa do uznania garażu za rzecz ruchomą. W tej sytuacji garaż nie byłby elementem składowym nieruchomości co wykluczałoby przyjęcie, że na podstawie art. 47 § 1 i art. 48 k.c. stanowi własność Gminy. Wątpliwości, dotyczące trwałego związania z gruntem garażu potęguje sposób załatwienia przez organy analogicznej sprawy o sygn. II SA/Rz 298/21 w sprawie ze skargi na decyzję WINB z [...] stycznia 2021r. nr [...]. Sprawa ta również dotyczy nakazu rozbiórki garażu, który wedle protokołu kontroli, tak jak w niniejszej sprawie – został zamocowany do podłoża za pomocą kotew stalowych. W tym jednak przypadku organ II instancji, odmiennie niż sprawie niniejszej, dokonał zmiany kwalifikacji garażu z obiektu budowlanego na budynek. W przypadku uznania, że garaż nie jest trwale z gruntem należałoby natomiast określić właściciela tego obiektu, traktując go jako rzeczy ruchomą. Należy natomiast zauważyć, że w aktach sprawy brak jest dokumentów, na podstawie których można by ustalić, komu przysługuje tytułu prawny do ww. obiektu budowlanego przy założeniu, że nie jest on trwale z gruntem związany. W § 1 umowy dzierżawy wskazano jedynie, że wydzierżawiający oddaje w dzierżawę część nieruchomości pod lokalizację garażu blaszanego. Jak wskazano powyżej, umowa ta nie odnosi się do kwestii istniejącego na tym terenie garażu. W razie bezspornego przesądzenia przez organy, że obiekt nie jest trwale z gruntem a zatem nie jest elementem składowym nieruchomości będącej własnością Gminy, należałoby ustalić komu przysługuje tytuł prawny do garażu, umożliwiający wykonanie rozbiórki tego obiektu. W niniejszej sprawie skierowanie nakazu rozbiórki do dzierżawcy było w ocenie Sądu nieprawidłowe. Organy nie wyjaśniły bowiem, komu tak naprawdę przysługuje prawo własności kontrolowanego obiektu budowlanego, co jest, jak wskazano powyżej uzależnione od ustalenia w sposób niebudzący wątpliwości, czy obiekt ten jest/nie jest trwale z gruntem związany. Jeżeli bowiem inwestor po dokonaniu samowoli budowlanej utracił tytuł prawny umożliwiający wykonanie decyzji rozbiórkowej albo, jeżeli dane inwestora samowoli budowlanej nie mogą zostać ustalone, to zgodnie z ustawową kolejnością określenia podmiotów zobowiązanych do usuwania skutków samowoli budowlanych właściwe organy mają obowiązek obciążenia obowiązkiem wykonania nakazu rozbiórki aktualnego właściciela nielegalnego obiektu budowlanego lub jego część (por. wyrok NSA z dnia 18 listopada 2020 r., II OSK 1322/18). Natomiast gdy nałożenie nakazu na właściciela z jakichś przyczyn nie jest możliwe, wówczas nakaz winien zostać nałożony na zarządcę obiektu budowlanego, przy czym uznanie danego podmiotu za zarządcę obiektu budowlanego musi nastąpić z uwzględnieniem uprawnień, jakie rzeczywiście takiemu podmiotowi przysługują w ramach stosunku prawnego, na podstawie którego dysponuje on kontrolowanym obiektem budowlanym. Zatem uprawnienia, wynikające z stosunku prawnego muszą obejmować prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane tak, aby nakaz rozbiórki mógł zostać rzeczywiście wykonany. W związku z powyższym Sąd doszedł do przekonania, że z przedstawionych powyżej względów organy nie wyjaśniły w sposób nie budzący wątpliwości kwestii trwałego związania z gruntem garażu, jak również podmiotu, któremu przysługuje prawo własności przedmiotowego obiektu budowlanego, czym naruszyły art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Na obecnym etapie postpowania, wobec braku wyjaśnienia ww. kwestii skierowanie nakazu rozbiórki garażu do dzierżawcy terenu naruszało art. 52 U.p.b. Jak wskazano na wstępie, organy dokonały nieprawidłowej oceny pod względem możliwości legalizacji spornego obiektu na podstawie art. 48 ust. 2 u.p.b. wadliwe uznając, że posadowienie na działce garażu niezgodne jest z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie z art. 48 ust. 2 u.p.b. (w brzmieniu mającym zastosowanie w sprawie zgodnie z art. 25 ustawy zmieniającej), jeżeli budowa, o której mowa w art. 48 ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. Na postanowienie przysługuje zażalenie. W pierwszej kolejności należy wskazać, że organy I i II instancji wadliwie uznały, że dla działki nr 168/1 istnieje obowiązujący miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Jak podawał WINB w zaskarżonej decyzji, dla terenu, na którym znajduje się przedmiotowy garaż uchwalony został w 1988 r. Miejscowy Plan Zagospodarowania Przestrzennego Miasta i Gminy [...], zatwierdzony uchwałą Rady Narodowej Miasta i Gminy [...] Nr [...] z dnia [...] maja 1988 r., w którym teren działki nr ewid. 168/1 przeznaczono pod projektowaną ulicę tranzytową główną o funkcji międzyregionalnej KOGt. Uchwałą Rady Miejskiej w [...] Nr [...] z dnia 27 marca 1992 r. dokonano zmiany w w/w Miejscowym Planie Ogólnym Zagospodarowania Przestrzennego Miasta [...]. Zmiana ta dopuszczała na terenie rezerwowanym w planie ogólnym pod projektowaną ulicę tranzytową główną o funkcji międzyregionalnej KOGt możliwość budowy zespołów tymczasowych, przestawnych garaży. Następnie Uchwałą Rady Miejskiej w [...] Nr [...] z dn. 24 kwietnia 1997 r. po raz kolejny zmieniono zapis w miejscowym planie zgodnie z którym, obecnie działka nr 168/1 położona jest w obszarze oznaczonym symbolami KOGP - projektowana ulica główna ruchu przyspieszonego - kontynuacja drogi krajowej międzyregionalnej Nr [...] (III kl. tech.). Plan miejscowy przyjęty w uchwale Nr [...] z dnia 27 maja 1988 r. utracił moc obowiązującą z dniem 31 grudnia 2003r. Zgodnie bowiem z art. 67 ust. 1 ustawy z 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1999 r., Nr 15, poz. 139 ze zm.), miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego, obowiązujące w dniu wejścia w życie ustawy (tj. 1 stycznia 1995r.), tracą moc po upływie 8 lat od dnia jej wejścia w życie a zatem 31 grudnia 2003r. Z tego powodu wskazany miejscowy plan, zatwierdzony uchwałą z dnia 27 maja 1988 r. utracił moc z dniem 31 grudnia 2003r. Oceny tej nie zmienia fakt, że ww. plan był następnie dwukrotnie zmieniany odpowiednio uchwałami z dnia 27 marca 1992 r. oraz 24 kwietnia 1997 r. Należy w tym miejscu zaznaczyć, że w ocenie Sądu uchwała z dnia 24 kwietnia 1997 roku nie może zostać uznana za samodzielny plan, który, jako uchwalony po 1 styczna 1995 roku zachowałby moc obowiązującą. Chociaż ww. ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym nie reguluje zasad obowiązywania zmian miejscowych planów uchwalonych po 1995r., to jednak orzecznictwo i doktryna stoją na stanowisku, że moc obowiązującą mogą zachowywać tylko te zmiany planów, które zostały sporządzone jako samodzielne miejscowe plany i które w pełni regulują przeznaczenie terenu oraz zasad jego zabudowy i zagospodarowania. W ocenie Sądu uchwała Rady Miejskiej w [...] Nr [...] z dn. 24 kwietnia 1997 r. w sprawie zmiany w miejscowym planie ogólnym zagospodarowania przestrzennego jedynie uzupełniła ustalenia ogólne miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zatem uchwała ta nie reguluje w pełni przeznaczenia terenów oraz zasad zabudowy i zagospodarowania przestrzennego i nie może funkcjonować jako samodzielny plan zagospodarowania przestrzennego. Jeśli w dacie orzekania przez organy nadzory budowlanego nie istniał obowiązujący miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, wykluczający zabudowę na danym terenie, to plan ten nie mógł stanowić przeszkody uniemożliwiającej legalizację obiektu (Plucińska-Filipowicz Alicja (red.), Wierzbowski Marek (red.), Prawo budowlane. Komentarz aktualizowany). W takiej sytuacji, jeśli w dacie orzekania brak jest obowiązującego planu miejscowego, potrzebna jest decyzja o warunkach zabudowy, która powinna uwzględniać stan faktyczny i prawny dla inwestycji już zrealizowanej samowolnie. W niniejszej sprawie istotne znaczenie ma fakt, że przedmiotowa działka w ewidencji gruntów oznaczona jest jako teren leśny – "Ls IV". Co do zasady, budowa obiektu na działce leśnej możliwa jest tylko wtedy, gdy miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego przewiduje dla tego terenu możliwość zabudowy. W przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego o możliwości zabudowy decyduje gmina wydając decyzję o warunkach zabudowy. Ustalenie warunków zabudowy w drodze decyzji jest możliwe w szczególności, gdy teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo gdy jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (tak: wyrok NSA z dnia 20 sierpnia II OSK 2422/18). W związku z powyższym w niniejszej sprawie kluczowego znaczenia nabiera okoliczność, czy w ww. miejscowym planie, który utracił moc na podstawie art. 67 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym, została zawarta zgoda na zmianę przeznaczenia działki nr 168/1 na grunt nieleśny. Należy bowiem zauważyć, że działka, zarówno w uchwale z 1988r., jak i w uchwale zmieniającej z 1997r. została przeznaczona na budowę drogi ruchu przyspieszonego. Zatem projektowane przeznaczenie sprzeczne było z wynikającym z ewidencji gruntów przeznaczeniem działki na użytek leśny. W związku z powyższym zasadne staje się pytanie, na które w trakcie kontrolowanego postępowania organy nie udzieliły odpowiedzi, czy w ww. miejscowym planie została zawarta zgoda na zmianę przeznaczenia ww. działki na cele nieleśne. Ustalenie powyższej kwestii na obecnym etapie postępowania nie jest możliwe, bowiem akta administracyjne sprawy nie zawierają ww. uchwały z 1988r., natomiast uchwała z 1997r. została zamieszczona jedynie we fragmencie, co należy ocenić negatywnie z perspektywy brzmienia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. W tym kontekście należy wskazać, że powoływany przez strony postępowania oaz organy fakt toczącego się postępowania w sprawie wyłączenie gruntów z produkcji leśnej stanowi odrębną kwestię od ustalenia, czy w nieobowiązującym już miejscowym planie została wyrażona zgoda na zmianę przeznaczenia działki na cele nieleśne. Gdyby bowiem taka zgoda została wyrażona, otwiera się możliwość nałożenia na stronę, ustaloną zgodnie z art. 52 u.p.b. obowiązku przedłożenia decyzji o warunkach zabudowy. Zatem ocena organów I i II instancji co do braku możliwości legalizacji spornych obiektów była przedwczesna i wynikała z błędnej oceny co do niezgodności inwestycji z obowiązującym miejscowym planem, jak również z niewyjaśnienia kwestii co do wyrażenia w miejscowym planie zgody na zmianę przeznaczenia działki na cele nieleśne. W ponownie prowadzonym postępowaniu organy obowiązane będą uwzględnić ocenę Sądu wyrażoną w powyższym zakresie. Należy również wskazać, że ustalenie, iż działka objęta jest zgodną na zmianę jej przeznaczenia na cele nieleśne będzie determinowała również konieczność ponownej oceny co do zgodności inwestycji z wymogami zawartymi w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Z przedstawionych powyżej przyczyn Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) P.p.s.a. w zw. z art. 135 P.p.s.a. Na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. Sąd zasądził na rzecz Skarżącej Gminy zwrot kosztów postępowania sądowego w kwocie 980 zł, na którą składa się wpis od skargi (500zł) oraz wynagrodzenie dla pełnomocnika adwokata – 480 zł zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (t.j. Dz. U. z 2015r., poz. 1800).
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę