Orzeczenie · 2025-06-11

II SA/Rz 285/25

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Miejsce
Rzeszów
Data
2025-06-11
NSAAdministracyjneŚredniawsa
świadczenia rzeczoweobrona Ojczyznydecyzja administracyjnaWojewodaWSAprawo administracyjnepostępowanie administracyjnemobilizacjaczas wojny

Przedmiotem skargi M sp. z o.o. była decyzja Wojewody Podkarpackiego utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza nakładającą na spółkę obowiązek świadczenia rzeczowego w postaci walca drogowego na rzecz obrony państwa, planowanego do wykonania w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny. Spółka podnosiła liczne zarzuty, w tym dotyczące naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, błędnego zastosowania przepisów ustawy o obronie Ojczyzny oraz braku możliwości wykonania nałożonego obowiązku, twierdząc, że przedmiot świadczenia stanowi moce usługowe przedsiębiorcy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę, uznając, że przepisy rozdziału dotyczącego świadczeń rzeczowych w czasie pokoju mogą stanowić podstawę do wydania decyzji planujących świadczenia na czas wojny, nawet jeśli sama decyzja wydawana jest w czasie pokoju. Sąd podkreślił, że przepisy te pozwalają na przeznaczenie rzeczy ruchomych na cele świadczeń rzeczowych z planowaniem ich wykonania w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego wyłączenia mocy usługowych, sąd stwierdził, że spółka nie wykazała posiadania decyzji Ministra Obrony Narodowej ani stosownej umowy, które byłyby podstawą do zastosowania wyłączenia z art. 628 ust. 5 pkt 10 u.o.o. Sąd uznał również, że decyzja została wydana zgodnie z obowiązującymi wzorami i zawierała wszystkie niezbędne elementy, a zarzuty dotyczące braku precyzji i uzasadnienia uznał za niezasadne, wskazując na ograniczony zakres kognicji organów w sprawach świadczeń rzeczowych na rzecz obrony.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów ustawy o obronie Ojczyzny dotyczących świadczeń rzeczowych, w szczególności możliwości wydawania decyzji planujących świadczenia na czas wojny w czasie pokoju oraz zakresu wyłączeń od obowiązku świadczeń rzeczowych.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej materii związanej z obronnością państwa i może mieć ograniczone zastosowanie w innych obszarach prawa administracyjnego.

Zagadnienia prawne (3)

Czy przepisy rozdziału "Świadczenia rzeczowe w czasie pokoju" ustawy o obronie Ojczyzny mogą stanowić podstawę do wydania decyzji planujących świadczenia rzeczowe na czas ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny, nawet jeśli decyzja ta jest wydawana w czasie pokoju?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, przepisy te mogą stanowić podstawę do wydania decyzji planujących świadczenia rzeczowe na czas ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny, ponieważ pozwalają na przeznaczenie rzeczy ruchomych na cele świadczeń rzeczowych z planowaniem ich wykonania w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny, a sama decyzja może zostać wydana w czasie pokoju.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że treść przepisów art. 628 ust. 1 oraz art. 630 ust. 1 i 5 u.o.o. pozwala na wydanie decyzji zobowiązującej do świadczeń rzeczowych planowanych do wykonania w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny, nawet jeśli decyzja ta jest wydawana w czasie pokoju. Rozdział dotyczący świadczeń w czasie wojny dotyczy sytuacji, gdy mobilizacja lub wojna są już ogłoszone.

Czy walec drogowy może być przedmiotem świadczenia rzeczowego w rozumieniu ustawy o obronie Ojczyzny, czy też stanowi on "moce usługowe" przedsiębiorcy wyłączone z takiego obowiązku?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Walec drogowy może być przedmiotem świadczenia rzeczowego. Wyłączenie z obowiązku świadczeń rzeczowych z tytułu posiadania mocy produkcyjnych, naprawczych lub usługowych dotyczy przedsiębiorców, którzy posiadają decyzję Ministra Obrony Narodowej oraz stosowną umowę z MON.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że definicja mocy produkcyjnych, naprawczych lub usługowych wymaga spełnienia dwóch warunków: przeznaczenia do prowadzenia działalności gospodarczej i niezbędności do realizacji zadań na rzecz obronności. Wyłączenie z art. 628 ust. 5 pkt 10 u.o.o. ma zastosowanie tylko w przypadku posiadania odpowiedniej decyzji MON i umowy, czego spółka nie wykazała. Walec drogowy jest rzeczą ruchomą, a nie mocą usługową w rozumieniu ustawy.

Czy decyzja o nałożeniu obowiązku świadczenia rzeczowego musi być wydana z uwzględnieniem wzoru określonego w przepisach wykonawczych i czy musi zawierać szczegółowe uzasadnienie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, decyzja musi być zgodna z wzorem określonym w przepisach wykonawczych. Zakres uznaniowości organów w sprawach świadczeń rzeczowych jest ograniczony, a kontrola sądu skupia się na poprawności procedury i fakcie posiadania przedmiotu świadczenia.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że decyzja organu pierwszej instancji została wydana zgodnie z załącznikiem nr 2 do rozporządzenia Rady Ministrów i zawierała wszystkie wymagane elementy. Wskazał, że zakres kompetencji rozpoznawczych organów w sprawach świadczeń rzeczowych jest zawężony do kontroli procedury i stanu faktycznego, a zapewnienie kierowcy z uprawnieniami należy do wewnętrznej organizacji spółki.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalenie skargi M. sp. z o.o. na decyzję Wojewody Podkarpackiego w przedmiocie przeznaczenia do wykonania świadczeń rzeczowych na rzecz obrony.

Przepisy (27)

Główne

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.o.o. art. 628 § 1

Ustawa z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny

u.o.o. art. 630 § 1

Ustawa z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny

u.o.o. art. 630 § 5

Ustawa z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny

u.o.o. art. 628 § 5

Ustawa z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1

u.o.o. art. 648 § 1

Ustawa z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny

u.o.o. art. 657

Ustawa z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny

k.p.a. art. 6

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 11

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

u.o.o. art. 640 § 8

Ustawa z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny

u.o.o. art. 638 § 1

Ustawa z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny

u.o.o. art. 633 § 1

Ustawa z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny

u.o.o. art. 640 § 3

Ustawa z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 29 sierpnia 2024 r. w sprawie świadczeń rzeczowych na rzecz obrony w czasie pokoju

u.o.o. art. 636

Ustawa z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny

u.o.o. art. 2 § 17

Ustawa z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny

u.o.o. art. 648 § 1

Ustawa z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny

u.o.o. art. 648 § 2

Ustawa z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny

u.o.o. art. 648 § 6

Ustawa z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny

u.o.o. art. 632 § 1

Ustawa z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (zasada zaufania, brak wyczerpującego uzasadnienia, błędne ustalenie stanu faktycznego, brak możliwości wykonania świadczenia). • Niewłaściwe zastosowanie podstawy prawnej (art. 628 ust. 1, art. 630 ust. 1 i 5 u.o.o. zamiast przepisów dotyczących czasu wojny). • Błędne zastosowanie art. 628 ust. 5 pkt 10 u.o.o. (przedmiot świadczenia jako moce usługowe). • Niedoprecyzowanie przedmiotu świadczenia (brak numeru fabrycznego walca). • Błędne zastosowanie art. 638 ust. 1 w zw. z art. 633 ust. 1 u.o.o. (obowiązek dostarczenia przedmiotu świadczenia). • Wydanie decyzji z pominięciem wzoru określonego w rozporządzeniu.

Godne uwagi sformułowania

przepisy zawarte w art. 628 ust. 1, art. 630 ust. 1 i ust. 5 u.o.o. nie mogą mieć zastosowania do świadczeń rzeczowych w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny • nie oznacza, że na podstawie tych przepisów mogą być wydawane tylko decyzje zobowiązujące do świadczeń rzeczowych wykonywanych w czasie pokoju • przeznaczenie rzeczy ruchomych na cele świadczeń rzeczowych nie powoduje ograniczeń ani utrudnień w rozporządzaniu tymi przedmiotami • przedmiotem świadczenia jest walec drogowy wibracyjny, który ma zostać dostarczony do wskazanego w decyzji miejsca, a nie moce usługowe przedsiębiorstwa • nie wykazała się posiadaniem takiej decyzji wydanej przez MON, jak też nie przedłożyła stosownej umowy, dlatego też nie mogło mieć do niej zastosowania przytoczone powyżej wyłączenie • zakres tej uznaniowości pozostaje znacznie skrępowany przez niezwykle silną autonomię tzw. organów wojskowych

Skład orzekający

Maria Mikolik

przewodniczący sprawozdawca

Elżbieta Mazur-Selwa

członek

Paweł Zaborniak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów ustawy o obronie Ojczyzny dotyczących świadczeń rzeczowych, w szczególności możliwości wydawania decyzji planujących świadczenia na czas wojny w czasie pokoju oraz zakresu wyłączeń od obowiązku świadczeń rzeczowych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej materii związanej z obronnością państwa i może mieć ograniczone zastosowanie w innych obszarach prawa administracyjnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego, choć specyficznego aspektu obronności państwa – świadczeń rzeczowych. Choć nie jest to temat powszechnie interesujący, interpretacja przepisów dotyczących planowania świadczeń na czas wojny w czasie pokoju oraz wyłączeń od tych obowiązków może być istotna dla przedsiębiorców i prawników zajmujących się prawem administracyjnym.

Czy Twój sprzęt może zostać przeznaczony na obronę państwa? Wyrok WSA w Rzeszowie wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst