II SA/Rz 281/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie rozpoznał sprzeciw od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO), która uchyliła decyzję Burmistrza ustalającą opłatę za pobyt J. N. w domu pomocy społecznej (DPS) dla jej zstępnych (K. P., A. R., Z. N., W. N.). SKO uznało, że organ I instancji wydał decyzję z naruszeniem przepisów postępowania, ponieważ w obrocie prawnym istniała wcześniejsza decyzja z 2019 r., w której Gmina została zobowiązana do bezwarunkowego pokrywania kosztów pobytu J. N. w DPS. Zdaniem SKO, dopóki ta decyzja nie zostanie wyeliminowana, nie można ponownie orzekać o obowiązku ponoszenia opłat przez zstępnych. Skarżący wnieśli sprzeciw, zarzucając naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. i zasadę trwałości decyzji administracyjnych. WSA w Rzeszowie oddalił sprzeciw, stwierdzając, że SKO prawidłowo zastosowało art. 138 § 2 k.p.a. Sąd podkreślił, że organ I instancji wydał decyzję z naruszeniem art. 16 § 1 k.p.a. (zasada trwałości decyzji ostatecznych), ponieważ nałożył obowiązek na zstępnych, podczas gdy istniała już decyzja obciążająca Gminę. Sąd wskazał, że zgodnie z art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej, decyzja ostateczna może być zmieniona lub uchylona, co uzasadniało działanie SKO. Sąd odrzucił również argumenty dotyczące innych okresów rozliczeniowych, wskazując, że dotyczyły one odrębnej sprawy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących ustalania opłat za pobyt w domach pomocy społecznej, w szczególności w kontekście istnienia wcześniejszych decyzji obciążających gminę oraz zasady trwałości decyzji administracyjnych.
Dotyczy specyficznej sytuacji kolizji dwóch decyzji ustalających odpłatność za pobyt w DPS, jednej dla zstępnych i drugiej dla gminy.
Zagadnienia prawne (2)
Czy organ odwoławczy może uchylić decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia, jeśli w obrocie prawnym istnieje wcześniejsza decyzja ustalająca odpłatność dla innego podmiotu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ odwoławczy może uchylić decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia, jeśli decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, w szczególności gdy naruszono zasadę trwałości decyzji ostatecznych.
Uzasadnienie
Organ pierwszej instancji wydał decyzję ustalającą opłatę za pobyt w DPS dla zstępnych, mimo istnienia wcześniejszej decyzji zobowiązującej Gminę do bezwarunkowego pokrywania tych kosztów. Taka sytuacja stanowi naruszenie zasady trwałości decyzji ostatecznych (art. 16 k.p.a.), co uzasadnia zastosowanie art. 138 § 2 k.p.a. przez organ odwoławczy.
Czy uchylenie części decyzji ustalającej odpłatność dla gminy narusza zasadę trwałości decyzji ostatecznych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, uchylenie lub zmiana decyzji ostatecznych jest dopuszczalna w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych, w tym na podstawie art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej, który dopuszcza zmianę lub uchylenie decyzji w określonych sytuacjach.
Uzasadnienie
Ustawodawca przewidział szczególną podstawę prawną do zmiany lub uchylenia decyzji ostatecznej w sprawach świadczeń, taką jak ustalanie opłat za pobyt w DPS. Art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej pozwala na zmianę lub uchylenie decyzji, co oznacza, że eliminacja z obrotu prawnego części decyzji z 2019 r. nie narusza zasady trwałości decyzji ostatecznych.
Przepisy (7)
Główne
k.p.a. art. 138 § § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.
k.p.a. art. 16 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub postępowanie przed sądem administracyjnym, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana decyzji ostatecznych, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych.
u.p.s. art. 61 § ust. 1 i ust. 2
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
Określa kolejność podmiotów zobowiązanych do ponoszenia opłat za pobyt w domu pomocy społecznej (małżonek, zstępni, wstępni, gmina).
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 64a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 K.p.a., skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw.
P.p.s.a. art. 64e
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 K.p.a.
P.p.s.a. art. 151a § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W przypadku nieuwzględnienia sprzeciwu od decyzji sąd oddala sprzeciw.
u.p.s. art. 106 § ust. 5
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
Decyzję administracyjną zmienia się lub uchyla na niekorzyść strony bez jej zgody w przypadku zmiany przepisów prawa, zmiany sytuacji dochodowej lub osobistej strony, pobrania nienależnego świadczenia, a także można zmienić lub uchylić decyzję, jeżeli wystąpiły przesłanki, o których mowa w art. 11, art. 12 i art. 107 ust. 5.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ pierwszej instancji wydał decyzję ustalającą opłatę dla zstępnych, podczas gdy w obrocie prawnym istniała wcześniejsza decyzja zobowiązująca Gminę do bezwarunkowego pokrywania tych kosztów, co narusza zasadę trwałości decyzji ostatecznych. • Organ odwoławczy miał podstawy do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a., ponieważ uchybienia organu pierwszej instancji miały istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy i nie mogły zostać sanowane w postępowaniu odwoławczym.
Odrzucone argumenty
Organ odwoławczy nie miał podstaw do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. i powinien był uchylić decyzję organu pierwszej instancji i umorzyć postępowanie. • Uchylenie części decyzji z 2019 r. narusza zasadę trwałości decyzji ostatecznych. • Dowody dotyczące innych okresów rozliczeniowych powinny zostać uwzględnione w niniejszej sprawie.
Godne uwagi sformułowania
Organ wydał dwie decyzje ustalające odpłatność za pobyt mieszkańca w DPS. • Nie jest dopuszczalna sytuacja, w której organ wydaje decyzję ustalającą odpłatność za pobyt w DPS w stosunku do zstępnych mieszkańca, jeżeli w obrocie prawnym istnieje wcześniejsza decyzja, ustalająca odpłatność bezwarunkową dla innego podmiotu - właściwej gminy. • Dopóki w obrocie prawnym istnieje decyzja Burmistrza [...] z [...] maja 2019r. w części dotyczącej pkt 3, Organy I oraz II instancji nie mogą ponownie orzekać w sprawie obowiązku ponoszenia opłat za pobyt w DPS w części niepokrytej przez mieszkańca. • Decyzja z [...] maja 2019 r. nie była przedmiotem odwołania, co za tym idzie nie była przedmiotem kontroli organu II instancji. Ponowne orzekanie w sprawie zakończonej już decyzją ostateczną stanowiłoby naruszenie wyrażonej w art. 16 1 k.p.a. zasady trwałości decyzji administracyjnych.
Skład orzekający
Maria Mikolik
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących ustalania opłat za pobyt w domach pomocy społecznej, w szczególności w kontekście istnienia wcześniejszych decyzji obciążających gminę oraz zasady trwałości decyzji administracyjnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji kolizji dwóch decyzji ustalających odpłatność za pobyt w DPS, jednej dla zstępnych i drugiej dla gminy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego w kontekście pomocy społecznej, a mianowicie kolizji decyzji administracyjnych i zasady trwałości decyzji. Jest to interesujące dla prawników procesowych i specjalistów z zakresu prawa administracyjnego.
“Konflikt decyzji: Kto zapłaci za dom pomocy społecznej, gdy gmina już zobowiązała się do pokrycia kosztów?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.