II SA/Rz 279/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w RzeszowieRzeszów2006-09-19
NSAAdministracyjneŚredniawsa
pomoc społecznazasiłek celowyzdarzenie losowepożarprawo administracyjnepostępowanie sądowoadministracyjneuchylenie decyzji

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję odmawiającą przyznania zasiłku celowego na pokrycie wydatków po pożarze, wskazując na konieczność rozważenia przepisów o pomocy w zdarzeniach losowych.

Skarżący A. M. domagał się zasiłku celowego na pokrycie wydatków po pożarze domu, jednak organy pomocy społecznej odmówiły, uznając cel pomocy za niedopuszczalny w świetle art. 39 ustawy o pomocy społecznej i nie rozważając art. 40 dotyczącego zdarzeń losowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił obie decyzje, stwierdzając naruszenie prawa materialnego i procesowego przez niezastosowanie art. 40 ustawy i nakazując ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem tej podstawy.

Sprawa dotyczyła skargi A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej o odmowie przyznania zasiłku celowego na pokrycie wydatków powstałych w wyniku zdarzenia losowego. Organy uznały, że sfinansowanie części budowy domu nie mieści się w art. 39 ustawy o pomocy społecznej, a okoliczności z art. 40 nie wystąpiły. Skarżący zarzucił błędne zastosowanie art. 39 i niezastosowanie art. 40, podkreślając, że jako osoba dotknięta zdarzeniem losowym powinien otrzymać pomoc. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie podzielił te zarzuty. Sąd stwierdził, że pożar domu skarżącego stanowi zdarzenie losowe dające podstawę do ubiegania się o zasiłek celowy na podstawie art. 40 ustawy. Organy obu instancji nie rozważyły tej podstawy, co stanowi naruszenie prawa materialnego i procesowego. Sąd podkreślił, że organy powinny ocenić sytuację skarżącego w kontekście zarówno art. 39, jak i art. 40 ustawy, zwłaszcza że oba przepisy dotyczą zasiłku celowego. W związku z tym, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, zasądzając jednocześnie zwrot kosztów postępowania sądowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, odmowa jest niezasadna, jeśli organy nie rozważyły przepisów dotyczących pomocy w zdarzeniach losowych (art. 40 ustawy o pomocy społecznej).

Uzasadnienie

Sąd uznał, że pożar domu stanowi zdarzenie losowe, które powinno być rozpatrzone na gruncie art. 40 ustawy o pomocy społecznej. Organy obu instancji naruszyły prawo, nie stosując tej normy i ograniczając się jedynie do analizy art. 39, co stanowiło naruszenie prawa materialnego i procesowego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (5)

Główne

u.p.s. art. 40

Ustawa o pomocy społecznej

Sąd uznał, że przepis ten powinien być zastosowany do sytuacji skarżącego po pożarze domu.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a) i c)

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji organów obu instancji z powodu naruszenia prawa.

Pomocnicze

u.p.s. art. 39

Ustawa o pomocy społecznej

Organy błędnie ograniczyły się do tej podstawy, nie rozważając art. 40.

p.p.s.a. art. 3 § § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sądy rozpoznają skargi w granicach danej sprawy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niezastosowanie przez organy art. 40 ustawy o pomocy społecznej, dotyczącego zdarzeń losowych. Pożar domu skarżącego jako zdarzenie losowe kwalifikujące do przyznania zasiłku celowego.

Odrzucone argumenty

Argumentacja organów oparta wyłącznie na art. 39 ustawy o pomocy społecznej, bez rozważenia art. 40.

Godne uwagi sformułowania

Działanie takie jest w pierwszym rzędzie naruszeniem prawa materialnego, a polega na niezastosowaniu do skarżącego normy prawnej, którą należało zastosować. Równocześnie uchybienie to jest naruszeniem prawa procesowego, w ten sposób, że organy nie rozważyły – nawet z urzędu czy skarżącemu nie może być przyznany zasiłek na podstawie art. 40 ustawy o pomocy społecznej. Dla Sądu jest oczywiste, że sytuacja, w jakiej znajduje się skarżący spełnia warunki określone w art. 40 ustawy o pomocy społecznej...

Skład orzekający

Zbigniew Czarnik

przewodniczący-sprawozdawca

Robert Sawuła

członek

Magdalena Józefczyk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Wskazanie na obowiązek organów pomocy społecznej do rozważenia wszystkich podstaw prawnych przyznania świadczeń, w tym przepisów dotyczących zdarzeń losowych, nawet jeśli skarżący powołuje się na inne podstawy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zdarzenia losowego (pożar) i interpretacji przepisów ustawy o pomocy społecznej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważną zasadę proceduralną dotyczącą obowiązku organów do wszechstronnego rozpatrzenia wniosku strony, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.

Sąd przypomina: pomoc społeczna musi rozważyć wszystkie drogi wsparcia po zdarzeniu losowym.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Rz 279/06 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2006-09-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-03-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Magdalena Józefczyk.
Robert Sawuła
Zbigniew Czarnik /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2004 nr 64 poz 593
art. 39, art. 40
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Zbigniew Czarnik /spr./ Sędziowie WSA Robert Sawuła AWSA Magdalena Józefczyk Protokolant sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólno-Administracyjnym na rozprawie w dniu 19 września 2006 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego A. M. kwotę 30 zł /słownie: trzydzieści złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
II SA/Rz 279/06
U Z A S A D N I E N I E
Decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r., [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] utrzymało w mocy decyzję Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...] listopada 2006 r., [...] w sprawie odmowy przyznania pomocy finansowej w formie zasiłku celowego na pokrycie wydatków powstałych w wyniku zdarzenia losowego.
W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, że nieuwzględnienie odwołania wynika z faktu, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa. W szczególności organ wskazał, że przyznanie zasiłku celowego jest decyzją uznaniową, uzależnioną od możliwości finansowych ośrodka oraz żądania, które musi odpowiadać celom wykazanym przez ustawę. Ponieważ odwołujący A. M. jako cel pomocy wskazał sfinansowanie części budowy domu, to zdaniem organów nie można mu było przyznać zasiłku celowego, gdyż ten rodzaj wydatków nie mieści się w treści art. 39 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej /Dz.U. nr 64, poz. 593 ze zm./, natomiast okoliczności z art. 40 tej ustawy nie wystąpiły.
Z decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego nie zgodził się A. M. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie podniósł naruszenie art. 39 ustawy o pomocy społecznej przez błędne zastosowanie tego przepisu oraz naruszenie art. 40 tej ustawy przez jego niezastosowanie. W uzasadnieniu skargi, skarżący wskazał, że jako osoba dotknięta zdarzeniem losowym powinien zostać objęty pomocą, zwłaszcza, gdy własnym staraniem zabiega o poprawę swojej sytuacji życiowej. Z tych względów skarżący wniósł o uwzględnienie skargi.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie przytaczając argumentację jak w uzasadnieniu własnej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działań administracji stosując prawem przewidziane środki. Zakres kontroli sprawowanej przez sądy nie jest wyznaczony granicami skargi, jej podstawami, czy formułowanymi wnioskami. Zgodnie z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a. sądy rozpoznają skargi w granicach danej sprawy.
Merytoryczna ocena skargi A. M. prowadzi do stwierdzenia, że skarga zasługuje na uwzględnienie, a to oznacza, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji podlegają uchyleniu jako wydane z naruszeniem prawa.
Sąd podziela zarzut skargi, że pożar domu skarżącego jako zdarzenie losowe daje podstawę do ubiegania się o zasiłek celowy w warunkach wskazanych w art. 40 ustawy o pomocy społecznej. Organy obu instancji tej podstawy przyznania świadczenia z pomocy nie rozważały i nie czyniły podstawę rozstrzygania. Kierownik GOPS tylko w uzasadnieniu własnej decyzji wspomniał o art. 40 ustawy ale zakładając z góry wykluczenie tej podstawy przyznania pomocy. Działanie takie jest w pierwszym rzędzie naruszeniem prawa materialnego, a polega na niezastosowaniu do skarżącego normy prawnej, którą należało zastosować. Równocześnie uchybienie to jest naruszeniem prawa procesowego, w ten sposób, że organy nie rozważyły – nawet z urzędu czy skarżącemu nie może być przyznany zasiłek na podstawie art. 40 ustawy o pomocy społecznej.
Organy mają rację wskazując na odmowę przyznania zasiłku na podstawie art. 39, ale nie działają zgodnie z prawem, gdy do przypadku skarżącego nie stosują art. 40 ustawy. Dla Sądu jest oczywiste, że sytuacja, w jakiej znajduje się skarżący spełnia warunki określone w art. 40 ustawy o pomocy społecznej, zatem odmowa przyznania zasiłku na tej podstawie musiałaby wykazać na niemożność poniesienia takiego wydatku przez Gminę. W zaskarżonej decyzji takich rozważań organy nie czynią, bo zakładają, że art. 40 ustawy do skarżącego nie ma zastosowania. Działanie takie jest niewłaściwe, gdyż organy pomocy powinny rozważyć zarówno podstawy z art. 39 jak i art. 40 ustawy, zwłaszcza, w kontekście wskazanych przez skarżącego przyczyn ubiegania się o pomoc. Zauważyć należy, że oba przepisy stanowią o zasiłku celowym, a więc tym samym rodzaju pomocy, co dodatkowo potwierdza obowiązek rozważenia obu podstaw przyznania pomocy, w sytuacji, gdy stan faktyczny ubiegania się o pomoc wskazuje na pożar. Dla pomocy z art. 40 ustawy nie ma znaczenia data zdarzenia losowego, gdyż przepis ten nie wskazuje czasu jako kryterium przyznania pomocy. Nie bez znaczenia pozostaje także postawa skarżącego, a celem ustawy jest wsparcie osób, które współdziałają w zmianie swojego położenia.
Te okoliczności przesądziły o uwzględnieniu skargi. W ponownym postępowaniu organy muszą ocenić sytuację skarżącego w kontekście nie tylko art. 39 ale i art. 40 ustawy o pomocy społecznej i dopiero po rozważeniu wskazanych w przepisach okoliczności podjąć rozstrzygnięcie.
Mając na uwadze powyższe oraz treść art. 145 § 1 pkt 1 lit.a) i c) p.p.s.a. Sąd orzekł jak na wstępie.
20.09.06mk

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI