II SA/Rz 272/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w RzeszowieRzeszów2023-08-23
NSAAdministracyjneŚredniawsa
pomoc społecznazasiłek okresowykryterium dochodowepostępowanie administracyjneuzasadnienie decyzjiprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiuchylenie decyzji

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiającą przyznania zasiłku okresowego z powodu błędnego uzasadnienia organu, który pomylił przepisy dotyczące zasiłku okresowego z celowym.

Skarżąca A.R. wniosła o przyznanie zasiłku okresowego. Organ I instancji odmówił, wskazując na przekroczenie kryterium dochodowego. Organ II instancji utrzymał decyzję w mocy, ale w uzasadnieniu błędnie odniósł się do przepisów dotyczących zasiłku celowego, a nie okresowego. WSA w Rzeszowie uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając naruszenie przepisów KPA dotyczących uzasadnienia decyzji i właściwego zastosowania przepisów prawa materialnego.

Przedmiotem sprawy była skarga A.R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta o odmowie przyznania zasiłku okresowego. Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie pomocy w formie zasiłku okresowego. Organ I instancji odmówił, powołując się na przekroczenie kryterium dochodowego dla osoby samotnie gospodarującej. Organ II instancji utrzymał tę decyzję, jednak w uzasadnieniu błędnie odniósł się do przepisów dotyczących zasiłku celowego (art. 39 ustawy o pomocy społecznej), zamiast do przepisów dotyczących zasiłku okresowego (art. 38 ustawy o pomocy społecznej). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, kontrolując legalność decyzji, stwierdził naruszenie przepisów art. 7, 11 w zw. z art. 107 § 3 KPA, polegające na błędnym uzasadnieniu i zastosowaniu przepisów prawa materialnego. Sąd uznał, że decyzja organu odwoławczego utraciła walor wyjaśniający i przekonujący. W związku z tym, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, wskazując na potrzebę ponownego procedowania zgodnie z prawem.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, organ odwoławczy błędnie odniósł się w uzasadnieniu do przepisów dotyczących zasiłku celowego, zamiast do przepisów dotyczących zasiłku okresowego, co stanowi naruszenie przepisów KPA.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przytoczył treść art. 39 KPA (dotyczący zasiłku celowego) zamiast art. 38 KPA (dotyczący zasiłku okresowego), a wszystkie rozważania organu odnosiły się do zasad przyznawania zasiłku celowego. Taka pomyłka w uzasadnieniu, zwłaszcza w sprawach o świadczenia z pomocy społecznej, narusza wymogi KPA.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (7)

Główne

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, stanowi podstawę do uwzględnienia skargi.

Pomocnicze

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Organ obowiązany jest działać na podstawie przepisów prawa, w sposób budzący zaufanie jego uczestników.

k.p.a. art. 11

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Organy obowiązane są wyjaśniać stronom zasadnicze podstawy prawne i faktyczne rozstrzygnięć.

k.p.a. art. 107 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Uzasadnienie decyzji powinno zawierać rozważenie dowodów i okoliczności faktycznych, a także ocenę prawną stanowiska stron.

u.p.s. art. 8 § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

Określa kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej.

u.p.s. art. 38 § ust. 1

Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

Określa przesłanki przyznania zasiłku okresowego.

u.p.s. art. 39

Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

Określa przesłanki przyznania zasiłku celowego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ odwoławczy błędnie uzasadnił decyzję, powołując się na przepisy dotyczące zasiłku celowego zamiast okresowego.

Godne uwagi sformułowania

decyzja, którą odmówiono przyznania Skarżącej zasiłku okresowego utraciła walor wyjaśniający i przekonujący w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zamiast przytoczenia treści art. 38 u.p.s. przytoczono treść art. 39 u.p.s., który stanowi o zasiłku celowym i wszystkie rozważania organu odnoszą się do cech zasad przyznawania zasiłku celowego

Skład orzekający

Elżbieta Mazur-Selwa

przewodniczący

Magdalena Józefczyk

sprawozdawca

Maria Mikolik

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Naruszenie przepisów KPA dotyczących uzasadnienia decyzji i prawidłowego zastosowania prawa materialnego przez organy administracji, zwłaszcza w sprawach świadczeń z pomocy społecznej."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnej sytuacji błędnego uzasadnienia decyzji przez organ odwoławczy, ale wskazuje na ogólne zasady prawidłowego procedowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa pokazuje typowy błąd proceduralny organu administracji, który może mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jest to pouczające dla prawników procesowych i osób zajmujących się prawem administracyjnym.

Błąd organu w uzasadnieniu decyzji o zasiłku – co to oznacza dla strony?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Rz 272/23 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2023-08-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-02-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Elżbieta Mazur-Selwa /przewodniczący/
Magdalena Józefczyk /sprawozdawca/
Maria Mikolik
Symbol z opisem
6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 145 § 1 pkt 1 lit. c)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2023 poz 775
art. 7, art. 11 w zw. z art. 107§ 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Elżbieta Mazur - Selwa Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk /spr./ AWSA Maria Mikolik po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 23 sierpnia 2023 r. sprawy ze skargi A. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu z dnia 2 grudnia 2022 r. nr SKO.4110.62.2022 w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku okresowego uchyla zaskarżoną decyzję.
Uzasadnienie
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu (dalej: "Kolegium", "organ odwoławczy" lub "organ II instancji") z 2 grudnia 2022 r. nr SKO.4110.62.2022, wydana w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku okresowego.
Wydanie decyzji poprzedzało postępowanie administracyjne o następującym przebiegu:
Wnioskiem z 2 sierpnia 2022 r. AR (dalej: "Skarżącej") zwróciła się o przyznanie pomocy w formie zasiłku okresowego.
Decyzją z [...] września 2022 r. nr [...] Prezydent Miasta [...] (dalej: "Prezydent" lub "organ I instancji") odmówił przyznania Skarżącej wnioskowanego zasiłku stałego. Organ I instancji podniósł, że Skarżąca jest osobą samotnie gospodarującą, osiągającą comiesięczny dochód w wysokości 1 250 zł. Oznacza to, że Skarżąca przekracza kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej, określone art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 901 z późn. zm.) – dalej: "u.p.s.", na kwotę 776 zł. To zaś wyklucza możliwość uwzględnienia wniosku Skarżącej, bowiem przyznanie zasiłku okresowego uzależniono art. 38 ust. 1 u.p.s. od spełnienia kryterium dochodowego.
Po rozpatrzeniu odwołania Skarżącej, decyzją z 2 grudnia 2022 r. nr SKO.4110.62.2022 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Przemyślu utrzymało w mocy opisaną wyżej decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu Kolegium wskazało na brak spełnienia przesłanek do przyznania zasiłku celowego Skarżącej. Nie odniosło się natomiast do przesłanek określających przyznanie zasiłku stałego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, AR wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art.1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2023r.259 dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd bierze pod uwagę naruszenia prawa i przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu, stosownie do art.134 § 1 p.p.s.a. Z istoty kontroli wynika również, że zgodność z prawem zaskarżonej decyzji lub postanowienia podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego aktu. Na mocy art.145 § 1 p.p.s.a. uwzględnienie skargi na decyzję następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (pkt 1 lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. c); a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność aktu lub wydanie go z naruszeniem prawa (pkt 2 i pkt 3).
Poddawszy zaskarżoną decyzję kontroli legalności w granicach wyżej przedstawionych Sąd doszedł do przekonania że skarga zasługuje na uwzględnienie, z przyczyn, które Sąd stwierdził z urzędu.
Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu z 2 grudnia 2022r. nr SKO.4110.62.2022, którą utrzymano w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z [...] września 2022r. nr [...] o odmowie przyznania świadczenia z pomocy społecznej w formie zasiłku okresowego. Z wniosku skarżącej z dnia 29 lipca 2022r. wynika, że skarżąca zwróciła się między innymi o przyznanie pomocy w formie zasiłku okresowego.
Instytucja zasiłku jest uregulowana w art. 38 ustawy o pomocy społecznej. Przepis art. 38 ust. 1 u.p.s. stanowi, że zasiłek okresowy przysługuje w szczególności ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie, możliwość utrzymania łub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego: 1) osobie samotnie gospodarującej, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej; 2) rodzinie, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego rodziny. Zgodnie z ust. 2 tego artykułu zasiłek okresowy ustala się w przypadku osoby samotnie gospodarującej - do wysokości różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, z tym, że miesięczna kwota zasiłku nie może być wyższa niż kwota kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. Jak wynika z ust. 4 ww. artykułu kwota zasiłku nie może być niższa niż 20 zł miesięcznie. Z art. 38 ust. 3 ww. ustawy wynika, że kwota zasiłku okresowego ustalona zgodnie z ust. 2 nie może być niższa niż 50% różnicy między: 1) kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby; 2) kryterium dochodowym rodziny a dochodem tej rodziny.
W podstawie prawnej decyzji organu I instancji został powołany przepis art. 38 ust. 1 i 2 u.p.s. Sąd stwierdza, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zamiast przytoczenia treści art. 38 u.p.s. przytoczono treść art. 39 u.p.s., który stanowi o zasiłku celowym i wszystkie rozważania organu odnoszą się do cech zasad przyznawania zasiłku celowego. Biorąc pod uwagę, szczególny charakter postępowania o udzielenie pomocy społecznej w formie finansowej Sąd uznał, że decyzja, którą odmówiono przyznania Skarżącej zasiłku okresowego utraciła walor wyjaśniający i przekonujący, do czego obligują art. 11 k.p.a. Pomimo, że obydwie formy pomocy wnioskowane przez Skarżącą znajdują się w jednej ustawie, ale kryteria i warunki przyznawania każdej wymienionych form są odrębne.
Ustalony przez organu stan faktyczny sprawy uwzględniony do orzekania nie budzi zastrzeżeń.
Stwierdzone naruszenie przepisów art. 7, art. 11 w zw. z art. 107§ 3 k.p.a. wypełniły normę art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. i Sąd uchylił zaskarżoną decyzję.
Wskazania do ponownego procedowania wynikają wprost z uzasadnienia wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI