II SA/Rz 252/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPrzedmiotem skargi D.W. i L.S. była decyzja Wojewody Podkarpackiego z dnia 16 grudnia 2024 r. o umorzeniu postępowania odwoławczego w sprawie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej. Organ I instancji, Starosta, wydał decyzję zezwalającą na realizację drogi publicznej. Od decyzji tej odwołali się D.W. i L.S., twierdząc, że są spadkobiercami właścicieli nieruchomości objętych inwestycją i zostali pozbawieni możliwości udziału w postępowaniu. Wojewoda Podkarpacki umorzył postępowanie odwoławcze, uznając, że skarżącym nie przysługuje przymiot strony, ponieważ nie przedłożyli formalnych dokumentów potwierdzających nabycie spadku (postanowienia sądu lub aktu notarialnego). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uchylił decyzję Wojewody, uznając ją za wadliwą. Sąd stwierdził, że Wojewoda błędnie zinterpretował przepisy specustawy drogowej i Kodeksu postępowania administracyjnego. Choć formalne dokumenty potwierdzające nabycie spadku są ważne, w okolicznościach tej sprawy skarżący wykazali swój interes prawny innymi dowodami, w tym pismem Urzędu Skarbowego potwierdzającym dziedziczenie po jednym z rodziców oraz informacją o podjętych staraniach o uzyskanie postanowienia sądu. Sąd podkreślił, że następstwo prawne spadkobiercy ma charakter uniwersalny i deklaratoryjny, a organ administracji może ustalać krąg stron na podstawie innych dostępnych środków dowodowych, nie naruszając właściwości sądów powszechnych. Umorzenie postępowania odwoławczego bez merytorycznego rozpatrzenia odwołania naruszyło zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Sąd zasądził od Wojewody na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalanie kręgu stron w postępowaniach administracyjnych, w szczególności w przypadku spadkobierców zmarłych właścicieli nieruchomości, oraz dopuszczalność wykazywania interesu prawnego innymi środkami dowodowymi niż formalne dokumenty spadkowe.
Orzeczenie dotyczy specyfiki postępowań w zakresie inwestycji drogowych, ale jego zasady mogą być stosowane analogicznie w innych postępowaniach administracyjnych, gdzie pojawia się kwestia ustalania stron i ich interesu prawnego.
Zagadnienia prawne (2)
Czy spadkobiercy zmarłych właścicieli nieruchomości, którzy nie wykazali prawa do spadku w formalny sposób (postanowienie sądu, akt notarialny), posiadają przymiot strony w postępowaniu o zezwolenie na realizację inwestycji drogowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, spadkobiercy mogą posiadać przymiot strony, jeśli wykażą swój interes prawny innymi dostępnymi środkami dowodowymi, nawet jeśli nie przedłożyli formalnych dokumentów spadkowych.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że choć formalne dokumenty spadkowe są ważne, organ administracji może ustalić interes prawny spadkobierców na podstawie innych dowodów, takich jak pisma urzędowe czy informacje o podjętych staraniach o uzyskanie dokumentów. Następstwo prawne spadkobiercy ma charakter uniwersalny i deklaratoryjny.
Czy organ odwoławczy może umorzyć postępowanie odwoławcze, odmawiając merytorycznego rozpatrzenia sprawy, jeśli uzna, że odwołującym nie przysługuje przymiot strony, mimo że wykazali oni swój interes prawny w inny sposób?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, umorzenie postępowania odwoławczego bez merytorycznego rozpatrzenia odwołania, gdy odwołujący wykazał swój interes prawny, narusza zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że Wojewoda niezasadnie uchylił się od merytorycznego rozpatrzenia odwołania, co stanowi naruszenie podstawowych zasad postępowania administracyjnego, w tym zasady dwuinstancyjności.
Przepisy (11)
Główne
specustawa drogowa art. 11d § ust. 5
Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych
k.p.a. art. 28
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Stroną postępowania jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.
k.p.a. art. 105 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
specustawa drogowa art. 11d § ust. 7
Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych
specustawa drogowa art. 11d § ust. 8
Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych
p.g.k. art. 22 § ust. 2
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne
k.c. art. 1025 § § 2
Kodeks cywilny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarżący wykazali swój interes prawny jako spadkobiercy zmarłych właścicieli nieruchomości innymi dowodami niż formalne dokumenty spadkowe. • Organ odwoławczy niezasadnie umorzył postępowanie odwoławcze, odmawiając merytorycznego rozpatrzenia sprawy. • Umorzenie postępowania naruszyło zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.
Odrzucone argumenty
Argumenty Wojewody o konieczności przedłożenia przez skarżących postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku lub aktu poświadczenia dziedziczenia jako jedynego dowodu interesu prawnego.
Godne uwagi sformułowania
następstwo prawne ma charakter ogólny (uniwersalny), a późniejsze potwierdzające to orzeczenia (akty) mają charakter deklaratoryjny • nie w każdym przypadku postępowania administracyjnego jest to konieczne, gdyż nie w każdej sytuacji brak postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku lub aktu poświadczenia dziedziczenia po zmarłym uniemożliwia prowadzenie postępowania organowi, który ustalenia w tym zakresie – nie naruszając właściwości sądu spadkowego czy notariusza – może poczynić przy pomocy innych dostępnych mu środków dowodowych.
Skład orzekający
Jerzy Solarski
przewodniczący
Piotr Godlewski
sprawozdawca
Jolanta Kłoda-Szeliga
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie kręgu stron w postępowaniach administracyjnych, w szczególności w przypadku spadkobierców zmarłych właścicieli nieruchomości, oraz dopuszczalność wykazywania interesu prawnego innymi środkami dowodowymi niż formalne dokumenty spadkowe."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyfiki postępowań w zakresie inwestycji drogowych, ale jego zasady mogą być stosowane analogicznie w innych postępowaniach administracyjnych, gdzie pojawia się kwestia ustalania stron i ich interesu prawnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia procesowego – jak wykazać swój interes prawny w postępowaniu administracyjnym, gdy jest się spadkobiercą, ale brakuje formalnych dokumentów. Pokazuje, że prawo nie zawsze jest sztywne i można znaleźć drogę do obrony swoich praw.
“Spadkobierco, czy wiesz, jak udowodnić swoje prawa do nieruchomości, gdy brakuje formalnych dokumentów?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.