II SA/RZ 232/04

II SA/Rz 232/04 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2005-08-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-04-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Joanna Zdrzałka
Małgorzata Wolska
Robert Sawuła /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 145 par. 1 pkt 1 lit c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Robert Sawuła /spr./ Sędziowie NSA Małgorzata Wolska AWSA Joanna Zdrzałka Protokolant: sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 24 sierpnia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi Sp. z o.o. "R." na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie obowiązku rozbiórki budowli I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. z dnia [...]r. Nr [...]; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Uzasadnienie
II SA/Rz 232/04
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi Spółki z o.o. "R." w R. jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. z dn.[...]r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego. Postępowanie w tej sprawie prowadził Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego (PINB) w J., który przeprowadził oględziny działek Nr 2632/9 i 2632/10 przy ul.F. w J. W toku oględzin ujawniono, iż na działkach tych znajduje się utwardzony płytami żelbetowymi plac o wymiarach 24,70 na 18,60m, na którym parkują samochody ciężarowe, jeden z nich był w naprawie oraz naczepy samochodowe. Prezes spółki "R." oświadczył, że działki z już wykonanym utwardzeniem spółka zakupiła w 2002r., a obecnie dzierżawi je J. H. Dzierżawca przesłuchany w charakterze świadka oświadczył, że plac parkingowy został utwardzony około 10 lat wcześniej przez H.R. Uczestniczący w oględzinach pracownicy Powiatowego Zarządu Dróg w J. wyjaśnili, że plac utwardzony istniał już w 1999r., nie spełnia także wymogów technicznych dla tego typu parkingów.
PINB w J. decyzją z dn.[...]r. Nr [...] nakazał spółce "R." w R. rozbiórkę utwardzenia z płyt żelbetowych działek rolnych o nr ewid. 2632/9 i 2632/10 położonych w J. przy ul.F. W podstawie prawnej tej decyzji powołano się m.in. na art.37 ust.1 ustawy z dn.24.10.1974r. prawo budowlane (Dz.U. Nr 38, poz.229) oraz art.103 ust.2 ustawy z dn.7.07.1994r. prawo budowlane (Dz.U. Nr 106 z 2000r., poz.1126 ze zm.). W uzasadnieniu faktycznym przywołano ustalenia oględzin oraz treść skarg mieszkańca ul.F. wskazującego na uciążliwości związane z funkcjonowaniem parkingu samochodów ciężarowych na działkach spółki "R.". Przyjmując, że plac utwardzono w 1993r. organ wyjaśnił, iż obowiązywał wówczas Miejscowy Plan Ogólny Zagospodarowania Przestrzennego zatwierdzony uchwałą Nr [...] Rady Miasta J. z dn.[...]. Wedle ustaleń tego planu działki, na których zlokalizowano przedmiotowy parking objęte są ustaleniami dla konturu F9MNj, dla którego treść planu brzmi następująco: "Tereny zabudowy jednorodzinnej – adaptowane. Ustalenia szczegółowe wg miejscowego palnu szczegółowego". Zdaniem organu zlokalizowanie w tym obszarze miejsc postojowych i do naprawy ciężkiego sprzętu przewozowego jest niezgodna z ustaleniami planu zagospodarowania przestrzennego. Odwołując się do przepisów przejściowych z ustawy prawo budowlane z 1994r. wskazano, że w sprawie ma zastosowanie norma art.37 prawa budowlanego z 1974r. nakazująca rozbiórkę obiektu budowlanego, który znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony pod innego rodzaju zabudowę albo powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.
Od powyższej decyzji odwołała się spółka "R.", wyjaśniając że działki zostały utwardzone w kwietniu i maju 1992r., a J.H. nie był dzierżawcą działek, samowolnie przetrzymując różne pojazdy na działkach odwołującej się. Wedle treści odwołania pojazdy te zostały usunięte z działek, utwardzenie zostać miało wykonane przed "zatwierdzeniem planu zagospodarowania przestrzennego", a to uzasadniać ma "wycofanie" decyzji nakazującej rozbiórkę utwardzenia. Odwołująca się naprowadza, że działki zostaną ogrodzone i żaden sprzęt nie będzie tam "garażowany". Organ I instancji przyjął, że odwołanie wpłynęło w terminie ( w aktach brak zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzji przez spółkę "R."), nie znalazł podstaw do jego uwzględnienia we własnym zakresie.
Opisaną na wstępie decyzją z dn[...].Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w R. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W podstawie prawnej tej decyzji powołano się na art.138 § 1 pkt 1 ustawy z dn.14.06.1960r. – kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednol. Dz.U. Nr 98 z 2000r., poz.1971 ze zm., zwany dalej k.p.a.), art.37 ust.1 prawa budowlanego z 1974r. oraz art.103 ust.2 prawa budowlanego z 1994r. Odsyłając m.in. do art.28 prawa budowlanego z 1974r. wskazano, że roboty budowlane można było rozpocząć wyłącznie po uzyskaniu pozwolenia na budowę. Właściciel działek nie przedłożył takiego pozwolenia. Organ odwoławczy podzielił argumentację I instancji, wywodząc że przedmiotowy obiekt budowlany wywołuje skutki, o jakich mowa w art.37 ust.1 pkt 2 prawa budowlanego z 1974r., a także jest niezgodne z ustaleniami planu zagospodarowania przestrzennego, który obowiązywał w czasie utwardzania placu. Organ przyjął, że data wykonania utwardzonego placu nie ma znaczenia, albowiem zarówno w okresie obowiązywania Miejscowego Planu Ogólnego Zagospodarowania Przestrzennego Miasta J. zatwierdzonego uchwałą Nr [...] Rady Miasta J. z dn.[...]r. jak również obowiązującego uprzednio Miejscowego Ogólnego Planu Zagospodarowania Przestrzennego Miasta J. zatwierdzonego uchwałą Miejskiej Rady Narodowej w J. przeznaczenie przedmiotowych działek kwalifikowano pod zabudowę jednorodzinną z adaptacją istniejącej zabudowy.
Skargę na powyższą decyzję wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie spółka "R." wnosząc o jej uchylenie. Skarżąca zarzuca, iż nie zachodzi sprzeczność zrealizowanej inwestycji z ustaleniami planu zagospodarowania przestrzennego, albowiem płyty posłużyć mogą do ułatwienia ewentualnego transportu na teren działki. Spółka eksponuje, że oznaczenie działek jako rolnych nie "opisuje możliwości jej zabudowy a jedynie klasyfikuje rodzaj gruntu". Zakwestionowano także argumentację organu odwoławczego jakoby utwardzenie placu spowodowało uciążliwości pogarszające warunki sanitarne, bezpieczeństwo ludzi lub mienia albo warunki wykorzystania działek sąsiednich. W ocenie skarżącej nie ma takiego czynnika, który miałby ulec zmianie w wyniku ułożenia płyt drogowych na gruncie, a ponadto tego typu inwestycja nie została zaliczona do inwestycji mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Dodano także końcowo, iż organ nie wyjaśnił, czy poprzedni właściciel posiadał pozwolenie na budowę.
Odpowiadając na skargę wniesiono o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo wskazano, że właściciel lub zarządca ma obowiązek przechowywać przez okres istnienia obiektu budowlanego dokumenty dotyczące tego obiektu, co się zaś tyczy przywoływanego przez skarżącą rozporządzenia Rady Ministrów z dn.24.09.2002r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych kryteriów związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięć do sporządzania raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz.U. Nr 179 z 2002r., poz.1490) to zdaniem strony przeciwnej nie ma ono zastosowania w sprawie.
W trakcie rozprawy prezes spółki "R." wywodził, że w dniu dokonania oględzin przez organ I instancji usunięto samochody z terenu działek, które następnie ogrodzono. Spółka nie miała wpływu na to, kto bezprawnie parkował na terenie jej działek.
Wojewódzki sąd administracyjny zważył, co następuje:
Skarga podlega rozpatrzeniu w trybie przepisów ustawy z dn.30.08.2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm., zwana dalej Ppsa), a kryterium kontroli zaskarżonej decyzji jest jej legalność, czyli zgodność z obowiązującym prawem (por. art.1 § 2 ustawy z dn.25.07.2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych – Dz.U. Nr 153, poz.1269). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art.134 § 1 Ppsa), stosując środki przewidziane ustawą w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art.135 Ppsa).
W myśl zacytowanego przez organy obu instancji przepisu art.103 ust.2 ustawy z dn.7.07.1994r. Prawo budowlane "Przepisu art.48 (tej ustawy-przyp. Sądu) nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe". Zastosowanie więc ustawy prawo budowlane z 1974r. do danego obiektu jest możliwe tylko wówczas, gdy wchodziłoby w grę zastosowanie art.48 prawa budowlanego z 1994r., a obiekt już został wybudowany przed dniem 1 stycznia 1995r. (data wejścia w życie ustawy Prawo budowlane z 1994r.), albo przed tym dniem wszczęto w stosunku do takiego obiektu postępowanie. Art.48 prawa budowlanego z 1994r. dotyczy tzw. samowoli budowlanej, a więc przypadku wybudowania lub budowania obiektu budowlanego bez pozwolenia. Skarżący zarzucił, że organy budowlane nie ustaliły czy poprzedni właściciel działek – H.R. posiadał pozwolenie na utwardzenie tych działek. Na zarzut ten organ odpowiadał w ten sposób, iż obowiązkiem właściciela lub zarządcy obiektu jest przechowywanie dokumentów dotyczących tego obiektu i udostępnianie ich na żądanie organów nadzoru budowlanego. Rzecz jednak w tym, że organy nadzoru budowlanego nie wezwały w sposób jednoznaczny obecnego właściciela działek – skarżącej spółki do przedstawienia pozwolenia na budowę utwardzonego placu postojowego. Organ I instancji w wezwaniu na rozprawę (k.3 akt I instancji) wyszczególnił, że należy przedstawić do wglądu wszelkie dokumenty i inne dowody związane z przedmiotową sprawą, ale skoncentrował się na wskazaniu, iż chodzi mu o kwestie dokumentowania własności działek i sposobu reprezentacji stron. Zaakcentowano, iż przedmiotem rozprawy będzie m.in. ustalenie daty wyłożenia działek płytami. W trakcie rozprawy prezes spółki "R" wskazał, iż zakupił działki w 2002r., w tym czasie były one już wyłożone płytami, a zakupiono je od H.R. Przesłuchany w charakterze świadka J.H. zeznał, że "plac został wyłożony płytami ∞ 10 lat temu", w czasie gdy właścicielem działek był H.R. Prezes spółki "R" w odwołaniu naprowadzał, że plan utwardzano w miesiącach maju i czerwcu 1992r., a więc jeszcze przed zatwierdzeniem miejscowego ogólnego planu zagospodarowania przestrzennego, na ustalenia którego powoływał się organ I instancji. Kwestii tej nie wyjaśnił organ odwoławczy, choć mógłby przeprowadzić uzupełniające postępowanie wyjaśniające, chociażby powołując w charakterze świadka H.R., który może mieć w tej sprawie najpełniejsze wiadomości. Brak wyjaśnienia w sposób jednoznaczny daty utwardzenia placu, skoro świadek J.H. wypowiedział się na temat daty utwardzania placu w sposób tylko przybliżony, sprawia że zdaniem Sądu zaskarżona decyzja jest przedwczesna, a jej wydanie nastąpiło z naruszeniem zasady prawdy materialnej (art.7 k.p.a.) oraz nakazu podejmowanie wszelkich czynności przez organ administracji publicznej zmierzających do zebrania w sposób wyczerpujący i rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art.77 § 1 k.p.a.). To na organie spoczywa obowiązek wyczerpującego zebrania materiału dowodowego. Zdaniem Sądu zaskarżona decyzja pominęła zarzut nieprawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy, choć ma on decydujące znaczenie dla sposobu jej rozstrzygnięcia. Zasadnicze znaczenie dla sprawy ma także kwestia, czy poprzedni właściciel działek – H.R. posiadał pozwolenie na utwardzenie działek. W tym zakresie postępowanie wyjaśniające wymaga uzupełnienia. Kwestia ta nie została w sposób jednoznaczny przez organy wyjaśniona, a może ona mieć istotne znaczenie dla sposobu rozstrzygnięcia sprawy.
Z uzasadnienia decyzji nie wynika także, w czym organy upatrują fakt niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia albo niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia. W tym zakresie decyzje praktycznie nie posiadają uzasadnienia, poza zacytowaniem stosownego przepisu – art.37 ust.1 pkt 2 prawa budowlanego z 1974r., czym naruszają normę art.107 § 3 k.p.a. odnośnie elementów uzasadnienia decyzji. Organy nie przesłuchały np. w charakterze świadka Z.K., który informował organy administracji publicznej o negatywnym wpływie istniejącej bazy dla sprzętu transportowego. Podobnie ocenić należy uzasadnienie decyzji obu instancji w zakresie sprzeczności istnienia utwardzenia przedmiotowych działek z przeznaczeniem ich pod cele budownictwa jednorodzinnego.
Organ I instancji uzupełni postępowanie wyjaśniające, przesłuchując w charakterze świadka H.R. oraz Z.K., i w zależności od uzyskanych informacji wyda stosowną decyzję.
Uznając zatem, że zaskarżone decyzje zapadły z naruszeniem przepisów o postępowaniu administracyjnym, innym niż dające podstawę do wznowienia postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art.145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa) sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Określenie, iż zaskarżona decyzja nie może podlegać wykonaniu znajduje uzasadnienie w art.152 Ppsa.