II SA/Rz 228/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPrzedmiotem skargi spółki G. Sp. z o.o. było postanowienie Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PWINB) wstrzymujące roboty budowlane przy pylonie reklamowym. Spółka kwestionowała ustalenia organów co do daty budowy pylonu i zarzucała naruszenie przepisów KPA, w tym art. 81a § 1 i art. 77 § 1, domagając się wszczęcia postępowania legalizacyjnego na podstawie przepisów obowiązujących do 2003 r. Organy nadzoru budowlanego ustaliły, że pylon powstał w okresie od 2 października 2002 r. do 16 kwietnia 2008 r. bez wymaganego pozwolenia na budowę, kwalifikując go jako budowlę w rozumieniu Prawa budowlanego. WSA w Rzeszowie pierwotnie uchylił postanowienia organów, wskazując na wątpliwości co do daty powstania pylonu i konieczność poszukiwania dalszych dowodów. NSA uchylił wyrok WSA, uznając, że sąd pierwszej instancji przekroczył granice kontroli sądowej, tworząc nowe hipotezy i nie opierając się na materiale dowodowym zgromadzonym w postępowaniu administracyjnym. NSA wskazał, że spółka nie kwestionowała samowoli budowlanej ani nie twierdziła, że pylon powstał przed 1 stycznia 1995 r. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, WSA, związany wykładnią NSA, uznał, że zgromadzone dowody (inwentaryzacje, projekt budowlany) wskazują, iż pylon nie istniał w datach wynikających z tych dokumentów, co potwierdza jego budowę w późniejszym okresie bez pozwolenia. Sąd potwierdził, że pylon jest budowlą trwale związaną z gruntem i wymagał pozwolenia na budowę, a organy prawidłowo zastosowały procedurę legalizacyjną z art. 48 P.b. Skargę oddalono.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja pojęcia budowli (pylon reklamowy) w Prawie budowlanym, stosowanie procedury naprawczej z art. 48 P.b., granice kontroli sądowej nad postępowaniem administracyjnym.
Sprawa dotyczy specyficznego przypadku pylonu reklamowego i jego lokalizacji przy drodze, ale ogólne zasady dotyczące budowli i samowoli budowlanej mają szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (4)
Czy urządzenie reklamowe w formie pylonu, trwale związane z gruntem, stanowi budowlę w rozumieniu Prawa budowlanego, wymagającą pozwolenia na budowę?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, pylon reklamowy trwale związany z gruntem stanowi budowlę w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, na budowę której wymagane jest pozwolenie na budowę.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że kwalifikacja pylonu jako budowli wynika z jego konstrukcji, przeznaczenia i potrzeby trwałego związania z gruntem dla zapewnienia stabilności, a nie od sposobu czy technologii wykonania fundamentu.
Czy organy nadzoru budowlanego prawidłowo zastosowały procedurę naprawczą z art. 48 Prawa budowlanego w przypadku budowy pylonu reklamowego bez pozwolenia na budowę?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organy prawidłowo zastosowały art. 48 P.b. wstrzymując roboty budowlane i nakładając obowiązek przedstawienia dokumentów legalizacyjnych.
Uzasadnienie
Sąd, opierając się na wykładni NSA, uznał, że organy prawidłowo ustaliły okres budowy pylonu (po 2002 r.) i brak pozwolenia, co obligowało do zastosowania procedury naprawczej, a nie postępowania legalizacyjnego na podstawie przepisów sprzed 2003 r.
Czy brak naniesienia obiektu budowlanego na mapy geodezyjne świadczy o jego nieistnieniu, zwłaszcza w kontekście samowoli budowlanej?
Odpowiedź sądu
Nie, brak naniesienia na mapy geodezyjne nie świadczy o nieistnieniu obiektu, zwłaszcza jeśli został zrealizowany w warunkach samowoli budowlanej.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że ustalenia organów oparte na dokumentach (projekt budowlany, inwentaryzacje) wskazują na nieistnienie pylonu w datach tych dokumentów, co jest wystarczające do stwierdzenia samowoli budowlanej.
Czy sąd administracyjny może tworzyć nowe hipotezy i nakazywać poszukiwanie dowodów nie wnioskowanych w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd administracyjny nie może kontynuować postępowania wyjaśniającego i tworzyć nowych hipotez, które nie były przedmiotem postępowania administracyjnego.
Uzasadnienie
NSA wskazał, że WSA przekroczył granice kontroli sądowej, nakazując poszukiwanie dowodów na okoliczności niepodnoszone przez stronę w postępowaniu administracyjnym.
Przepisy (13)
Główne
P.b. art. 3 § pkt 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Wolnostojące trwale związane z gruntem urządzenie reklamowe stanowi budowlę.
P.b. art. 28 § ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Na budowę budowli wymagane jest pozwolenie na budowę.
P.b. art. 48 § ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
W przypadku budowy obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje prowadzenie robót i nakłada obowiązek przedstawienia dokumentów legalizacyjnych.
P.b. art. 48 § ust. 2-3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Procedura naprawcza w przypadku samowoli budowlanej.
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi.
P.p.s.a. art. 190
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Związanie sądu pierwszej instancji wykładnią prawa dokonaną przez NSA.
P.p.s.a. art. 134 § ust. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Granice kontroli sądu administracyjnego.
P.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądu administracyjnego.
k.p.a. art. 81a § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Rozstrzyganie niedających się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego na korzyść strony.
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wyczerpującego zebrania materiału dowodowego.
k.p.a. art. 138 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Utrzymanie w mocy postanowienia organu pierwszej instancji.
u.d.p. art. 43 § ust. 1
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych
Minimalna odległość obiektów budowlanych od krawędzi jezdni.
u.d.p. art. 43 § ust. 2
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych
Zgoda zarządcy drogi na usytuowanie obiektu w mniejszej odległości.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pylon reklamowy jest budowlą w rozumieniu Prawa budowlanego i wymaga pozwolenia na budowę. • Organy prawidłowo zastosowały procedurę naprawczą z art. 48 P.b. • Sąd pierwszej instancji przekroczył granice kontroli sądowej w poprzednim postępowaniu.
Odrzucone argumenty
Niewystarczające zebranie materiału dowodowego przez organy. • Konieczność zastosowania przepisów P.b. w brzmieniu obowiązującym do 10 lipca 2003 r. • Brak naniesienia pylonu na mapy geodezyjne nie świadczy o jego nieistnieniu.
Godne uwagi sformułowania
Sąd pierwszej instancji zamiast skontrolować zaskarżoną decyzję w aspekcie tego, czy organ w sposób wystarczający zebrał materiał dowodowy, przeprowadzona ocena dowodów była prawidłowa, a ustalony stan faktyczny jednoznaczny, oparty na dowodach oraz czy zarzuty skargi są trafne, tworzy nowe hipotezy, mnoży wątpliwości, do których materiał dowodowy nie daje podstaw i nakazuje poszukiwać dowodów na ewentualne potwierdzenie lub wykluczenie tych hipotez. • Pylon stanowi urządzenie reklamowe trwale związane z gruntem, które stanowi budowlę, o której mowa w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, na budowę której wymagane jest pozwolenie na budowę. • Instalowanie, do którego odnosił się art. 29 ust. 2 pkt 6 P.b. w zw. z art. 30 ust. 1 P.b., obowiązujący na dzień wydania zaskarżonego postanowienia, dotyczy wykonywania robót budowlanych związanych z istniejącym już obiektem budowlanym, a nie wykonywania nowego obiektu budowlanego.
Skład orzekający
Magdalena Józefczyk
przewodniczący
Maria Mikolik
sprawozdawca
Jolanta Kłoda-Szeliga
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia budowli (pylon reklamowy) w Prawie budowlanym, stosowanie procedury naprawczej z art. 48 P.b., granice kontroli sądowej nad postępowaniem administracyjnym."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego przypadku pylonu reklamowego i jego lokalizacji przy drodze, ale ogólne zasady dotyczące budowli i samowoli budowlanej mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje złożoność procedur budowlanych i potencjalne pułapki prawne związane z samowolą budowlaną, a także rolę sądu w kontroli działań administracji.
“Samowola budowlana za 125 tys. zł? Sąd rozstrzyga o losie pylonu reklamowego.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.