II SA/Rz 219/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w RzeszowieRzeszów2025-06-25
NSAbudowlaneWysokawsa
warunki zabudowyplanowanie przestrzennedostęp do drogi publicznejsłużebność gruntowaanaliza urbanistycznakontynuacja zabudowyprawo administracyjnenieruchomości

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o warunkach zabudowy, uznając, że organ odwoławczy nie zbadał wystarczająco kwestii dostępu do drogi publicznej w kontekście planowanej inwestycji drogowej i istniejącej służebności.

Skarga dotyczyła decyzji o warunkach zabudowy dla rozbudowy salonu samochodowego. Sąd uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, wskazując na nierozstrzygnięte zarzuty skarżącego dotyczące dostępu do drogi publicznej w świetle planowanej budowy drogi krajowej oraz istniejącej służebności. Sąd podkreślił, że organ odwoławczy nie zbadał wystarczająco wpływu decyzji ZRID na dostęp do terenu inwestycji.

Przedmiotem skargi była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta o ustaleniu warunków zabudowy dla rozbudowy salonu samochodowego. Skarżący podnosił zarzuty dotyczące błędów w analizie urbanistycznej, w tym nieprawidłowego ustalenia frontu terenu i wskaźnika zabudowy, a także naruszenia jego praw wynikających z ustanowionej służebności przechodu i przejazdu, która stanowiła jedyny dojazd do jego nieruchomości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uznał skargę za zasadną. Sąd stwierdził, że choć na etapie ustalania warunków zabudowy nie bada się tytułów prawnych do nieruchomości, to organ odwoławczy nie wyjaśnił wystarczająco, czy planowana budowa drogi krajowej (na podstawie decyzji ZRID) nie zmieniła faktycznych i prawnych uwarunkowań dostępu do drogi publicznej dla terenu inwestycji. Brak analizy wpływu tej decyzji na spełnienie warunku dostępu do drogi publicznej oraz na ustalenie frontu terenu i wskaźników zagospodarowania terenu, a także brak odniesienia się do zarzutów dotyczących służebności, stanowiło naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. W konsekwencji, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organ odwoławczy nie zbadał wystarczająco wpływu planowanej budowy drogi krajowej (na podstawie decyzji ZRID) na faktyczne i prawne uwarunkowania dostępu do drogi publicznej dla terenu inwestycji, co mogło wpłynąć na prawidłowość ustaleń.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że SKO nie wyjaśniło, czy zapisy MPZP i decyzja ZRID nie zmieniły stanu faktycznego dotyczącego dostępu do drogi publicznej, co jest kluczowe dla oceny spełnienia warunku z art. 61 ust. 1 pkt 2 u.p.z.p. oraz dla prawidłowego ustalenia parametrów zabudowy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (20)

Główne

P.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.z.p. art. 4 § ust. 2 pkt 2

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 59 § ust. 1

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 61 § ust. 1

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 61 § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 61 § ust. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Pomocnicze

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.z.p. art. 61 § ust. 5a

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

rozporządzenie art. § 4

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego

rozporządzenie art. § 5

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego

rozporządzenie art. § 6

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego

rozporządzenie art. § 12

Rozporządzenie Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 15 lipca 2024 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego

ustawa art. 59 § ust. 2

Ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw

ustawa art. 61 § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw

ustawa art. 61 § ust. 1a

Ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw

P.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewystarczające zbadanie przez organ odwoławczy wpływu planowanej inwestycji drogowej (ZRID) na dostęp do drogi publicznej. Niewystarczające zbadanie wpływu planowanej inwestycji drogowej na ustalenie frontu terenu i wskaźników zagospodarowania. Niewystarczające odniesienie się do zarzutów dotyczących służebności gruntowej i jej wpływu na możliwość korzystania z nieruchomości skarżącego.

Odrzucone argumenty

Argumentacja organów administracji, że kwestia służebności gruntowej nie jest badana na etapie ustalania warunków zabudowy.

Godne uwagi sformułowania

Na etapie ustalania warunków zabudowy nie bada się także stosunków własnościowych dotyczących nieruchomości objętych postępowaniem. Decyzja o warunkach zabudowy nie stanowi aktu naruszającego prawa do korzystania z rzeczy podmiotów uprawnionych wobec nieruchomości, znajdujących się w kręgu oddziaływań inwestycji. SKO nie wyjaśniło bowiem czy zapisy MPZP nr [...], a przede wszystkim decyzja Prezydenta Miasta o ZRID z dnia [...] stycznia 2024 r. nie zmieniły uwarunkowań faktycznych i prawnych dostępu terenu inwestycji do drogi publicznej przyjętych przez organ I instancji, czy są one aktualne.

Skład orzekający

Elżbieta Mazur-Selwa

przewodniczący sprawozdawca

Paweł Zaborniak

członek

Piotr Godlewski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących dostępu do drogi publicznej w kontekście decyzji o warunkach zabudowy, zwłaszcza w sytuacji równoległych postępowań (np. ZRID) i istnienia służebności."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdzie planowana jest inwestycja drogowa wpływająca na dostęp do terenu objętego wnioskiem o WZ.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy konfliktu interesów między inwestorem a właścicielem sąsiedniej nieruchomości, gdzie kluczowe znaczenie ma dostęp do drogi publicznej i istniejące ograniczenia (służebność). Pokazuje, jak ważne jest kompleksowe badanie stanu faktycznego przez organy administracji.

Służebność drogowa kontra nowa droga krajowa: Sąd uchyla warunki zabudowy z powodu niejasnego dostępu do terenu.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Rz 219/25 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2025-06-25
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-02-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Elżbieta Mazur-Selwa /przewodniczący sprawozdawca/
Paweł Zaborniak
Piotr Godlewski
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne
Zagospodarowanie przestrzenne
Skarżony organ
Prezes Rady Ministrów
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 775
art. 7, art. 77, art. 80, art. 107 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 977
art. 4 ust. 2 pkt 2, art. 59 ust. 1, ust. 2, art. 61 ust. 1
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r.  o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Elżbieta Mazur-Selwa /spr./ Sędziowie WSA Paweł Zaborniak WSA Piotr Godlewski Protokolant starszy specjalista Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi J. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia 29 listopada 2024 r. nr SKO.415/278/2024 w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie na rzecz skarżącego J. G. kwotę 997 zł /słownie: dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi J.G. (dalej: "skarżący") jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie (dalej: "SKO", "Kolegium" lub "organ odwoławczy") z dnia 29 listopada 2024 r. nr SKO.415/278/2024 wydana w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy, w następującym stanie faktycznym sprawy.
W dniu 17 stycznia 2024 r. do Prezydenta Miasta [...] (dalej: "Prezydent" lub "organ I instancji") wpłynął wniosek A. Sp. z o.o. [...] w [...], o ustalenie warunków zabudowy na zamierzenie inwestycyjne pod nazwą: Rozbudowa istniejącego budynku salonu i serwisu samochodowego na działkach nr [...] obr. [...] w [...] przy Al. [...].
W wyniku rozpoznania tego wniosku, decyzją z dnia 28 maja 2024 r., znak: AR.-P.6730.49.2024.MP10, Prezydent, działając na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 775 z późn. zm.; dalej: "k.p.a.") oraz art. 59 ust. 1, art. 60 ust. 1 i 4, art. 61 ust. 1-5, art. 54 w zw. z art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 977 z późn. zm.; dalej: "u.p.z.p."), ustalił warunki zabudowy na wyżej opisane zamierzenie inwestycyjne.
Od wydanej decyzji odwołali się J.G. i M.G., podnosząc, że koncepcja planowanej inwestycji przewiduje posadowienie budynku na całej szerokości służebnej drogi dojazdowej do działki [...] obr. [...], co stoi w sprzeczności z słusznym interesem właścicieli tej działki. Ponadto przyjęto dostęp do drogi publicznej istniejący z Al. [...] (dz. nr [...] obr. [...]), która jest drogą krajową, przez dojazd działką nr [...] obr. [...]. Powyższe stoi w sprzeczności z Miejscowym Planem Zagospodarowania Przestrzennego nr [...], który w tym miejscu nie przewiduje tego wjazdu, podobnie jak decyzja Prezydenta Nr [...], znak: [...] z dnia 12 stycznia 2024 r. o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej pn.: "Budowa drogi KDG na przedłużeniu Al. [...]od Al. [...] do ul. [...]". Z uwagi na zaprojektowany wjazd na teren salonu samochodowego od nowo budowanej drogi i likwidację istniejącego od strony Al. [...], winno się określić szerokość elewacji frontowej i linię zabudowy od strony wjazdu na teren inwestycji, a nie od Al. [...].
W wyniku rozpoznania odwołania, Kolegium, opisaną na wstępie decyzją z dnia 29 listopada 2024 r., działając na podstawie art. 104 § 1 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 4 ust. 2 pkt 2, art. 59 ust. 1 i art. 61 ust. 1 u.p.z.p., utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.
W ocenie SKO przyjęte przez organ I instancji granice obszaru analizowanego są zgodne z regulacjami u.p.z.p. oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. Nr 164, poz. 1588 z późn. zm.; dalej: "rozporządzenie"), które znajduje zastosowanie w niniejszej sprawie. W toku analizy urbanistycznej organ I instancji ustalił wszystkie wymagane przez przepisy rozporządzenia dane, które stały się podstawą do określenia w zaskarżonej decyzji warunków i parametrów planowanej inwestycji. Kolegium podzieliło te ustalenia i za spełniony uznało określony w art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. warunek kontynuacji parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu. Za spełniony uznano także warunek określony w art. 61 ust. 1 pkt 2 u.p.z.p., wskazując zgodnie z pkt 2 analizy urbanistycznej na dostęp do drogi publicznej istniejący z Al. [...] (dz. Nr [...] obr. [...]), która jest drogą krajową przez dojazd działką nr [...] obr. [...] (tereny Tp Gminy Miasto [....]).
W odniesieniu do zarzutów odwołania organ odwoławczy wyjaśnił, że na etapie postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy analizuje się wyłącznie te przesłanki, które zostały wymienione w art. 61 u.p.z.p., a zatem bez znaczenia na tym etapie pozostaje kwestia tytułów prawnych do nieruchomości, w tym kwestia szlaków służebnych. Na etapie ustalania warunków zabudowy nie bada się także stosunków własnościowych dotyczących nieruchomości objętych postępowaniem. W związku z powyższym okoliczność dotycząca ustanowionej służebności pozwalającej na dojazd od działki nr ewid. [...] nie jest przedmiotem niniejszego postępowania.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie J.G., reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika – radcę prawnego, zarzucił naruszenie:
1. art. 61 ust. 1 i 5a u.p.z.p. w zw. z § 4, § 5, § 6 rozporządzenia, poprzez oparcie zaskarżonej decyzji na analizie urbanistycznej z dnia 17 kwietnia 2024 r., zawierającej istotne błędy, a to:
z analizy urbanistycznej nie wynika, aby granica działki określona na mapach literami AB stanowić miała "front terenu" w rozumieniu art. 61 ust. 5a u.p.z.p., od szerokości którego uzależniony jest promień obszaru analizy;
wskaźnik zabudowy określony został ponad średni wskaźnik zabudowy w obszarze analizowanym, a nadto w zakresie przekraczającej największą wartość przyjętą dla analizowanych nieruchomości w obszarze analizy - znajdujący się na sąsiedniej działce nr [....] wskazany został jako 32%, a pomimo tego analiza przychyla się do wniosku Inwestora, określając wskaźnik ten w przedziale do 33%, a zatem parametr ten nie stanowi kontynuacji parametrów zabudowy nieruchomości sąsiednich;
analiza urbanistyczna nie wyjaśnia powodu, dla którego zastosowany został wyjątek ujęty w § 5 ust. 2 rozporządzenia;
analiza urbanistyczna nie wyjaśnia, dlaczego odstępuje się od wyznaczania szerokości elewacji frontowej;
2. art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p., poprzez całkowite zignorowanie kwestii dotyczącej dostępu osób trzecich do drogi publicznej, wynikającego z realizacji planowanej inwestycji na służebności przechodu i przejazdu ustanowionej na rzecz każdoczesnego właściciela działki ew. nr [...] obr. [...], co więcej zaskarżona decyzja narusza prawa nabyte skarżącego w postaci decyzji Prezydenta Miasta [...] o warunkach zabudowy z dnia 3 lipca 2019 r. nr [...] i pozwolenia na budowę z dnia 24 czerwca 2020 r. nr [...], w których przedmiotowa służebność przechodu i przejazdu stanowi jedyny dojazd do drogi publicznej ww. działki, a więc i jeden z warunków jej wydania.
Na podstawie tak sformułowanych zarzutów, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji SKO i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta oraz o zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania.
W ocenie skarżącego, w sporządzonej analizie urbanistycznej błędnie został ustalony front terenu, a w konsekwencji jego szerokości i całego obszaru analizowanego, jako granica oznaczona punktami A i B o długości około 17 m. Zdaniem skarżącego rzeczywistym frontem terenu jest granica faktycznie przylegająca do drogi publicznej - Al. [...], front ten wyznaczany byłby na mapach przez punkty B i T, a więc byłby to obszar znacznie większy, co rzutowałoby na wyniki przeprowadzonej analizy.
Zastrzeżenia budzi również wskaźnik powierzchni zabudowy określony w analizie urbanistycznej, który na badanym obszarze maksymalnie wynosi 32% - dla działki nr [...]. W analizie urbanistycznej wskaźnik ten określony został w przedziale pomiędzy 27% a 33%, tj. w górnym zakresie tego wskaźnika w wartości przekraczającej największą wartość powierzchni zabudowy ustaloną dla nieruchomości znajdujących się w obszarze analizowanym, a więc zgodnie z wnioskiem inwestora (przedział od 32% do 33%), co jest niezgodne z wynikami analizy. Nadto w analizie urbanistycznej wskazano, że średni wskaźnik powierzchni zabudowy dla całego analizowanego obszaru wynosi 21,5%, stąd niewiadomym jest z czego wynika i jakiego terenu dotyczy fragment analizy, gdzie wskazano: "istniejący na przedmiotowym terenie wskaźnik zabudowy wynosi 27 %". Skarżący podkreślił przy tym, że zastosowanie odstępstw od średnich parametrów winno zostać należycie uzasadnione, czemu organ nie sprostał. Podobne zastosowanie wyjątku miało miejsce w przypadku średniej szerokości elewacji frontowej.
Zdaniem skarżącego niespełniona pozostaje również zasada dobrego sąsiedztwa, co przejawia się w całkowitym zignorowaniu służebności przechodu i przejazdu ustanowionej na rzecz każdoczesnego właściciela działki ew. nr [...] obr. [...]. Droga będąca przedmiotem służebności stanowi bowiem jedyny dojazd do drogi publicznej dla budynku handlowo-usługowo-magazynowego posadowionego na działce nr [...], który na skutek jej pozbawienia stanie się całkowicie bezużyteczny.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymują dotychczas zajęte stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje;
Skarga jest zasadna.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja SKO utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji ustalająca warunki zabudowy na zamierzenie inwestycyjne pod nazwą: Rozbudowa istniejącego budynku salonu i serwisu samochodowego na działkach nr [...] obr. [...] w [...] przy Al. [...].
Zgodnie z art. 4 ust. 2 pkt 2 oraz art. 59 ust. 1 u.p.z.p., zmiana zagospodarowania terenu, w przypadku braku planu miejscowego, polegająca na budowie obiektu budowlanego lub wykonaniu innych robót budowlanych, a także zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, wymaga ustalenia, w drodze decyzji, warunków zabudowy. Decyzję tę wydaje wójt, burmistrz albo prezydent miasta po uzgodnieniu z odpowiednimi organami (art. 60 ust. 1 ustawy).
Zgodnie z art. 61 ust. 1 u.p.z.p. wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe jedynie w przypadku łącznego spełnienia następujących warunków:
1) co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu;
2) teren ma dostęp do drogi publicznej;
3) istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu, z uwzględnieniem ust. 5, jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego;
4) teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy, o której mowa w art. 88 ust 1;
5) decyzja jest zgodna z przepisami odrębnymi;
6) zamierzenie budowlane nie znajdzie się w obszarze:
a) w stosunku do którego decyzją o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej, o której mowa w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. o przygotowaniu i realizacji strategicznych inwestycji w zakresie sieci przesyłowych, ustanowiony został zakaz, o którym mowa w art. 22 ust. 2 pkt 1 tej ustawy,
b) strefy kontrolowanej wyznaczonej po obu stronach gazociągu,
c) strefy bezpieczeństwa wyznaczonej po obu stronach rurociągu.
Decyzje o warunkach zabudowy stanowią typowy przykład aktów związanych czyli takich, w których organ bada jakiś stan faktyczny pod kątem zgodności z przepisami prawa, es i stwierdzi niezgodność, ma obowiązek wydać decyzję odmowną, jeśli jej nie stwierdzi, ma obowiązek wydać decyzję zgodną z żądaniem wnioskodawcy.
Z dniem 24 września 2023 r. weszła w życie ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2023 r. poz. 1688). Ustawa ta nowelizuje ustawę z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Zgodnie z art. 59 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 2023r. "Do spraw dotyczących ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego lub wydania decyzji o warunkach zabudowy, wszczętych od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy i przed dniem utraty mocy studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy w danej gminie: 1) stosuje się przepisy art. 54 oraz art. 61 ust. 1 pkt 1, ust 2, 3 i 5a ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym; 2) nie stosuje się przepisów art. 61 ust. 1 pkt 1a i ust. 1a ustawy zmienianej: w art. 1". W konsekwencji w niniejszej sprawie zastosowanie ma przepis art. 61 ust, 1 i ust. 5a ustawy w brzmieniu podanym powyżej.
Z dniem 26 lipca 2024 r. weszło zaś w życie rozporządzenie Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 15 lipca 2024 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. poz. 1116). Rozporządzenie to zastąpiło rozporządzenie Ministra infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. Nr 164, poz. 1588 ze zm.) Zgodnie jednak z § 12 rozporządzenia Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 15 lipca 2024 r. do spraw dotyczących wydania decyzji o warunkach zabudowy, wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie tegoż rozporządzenia, stosuje się przepisy dotychczasowe.
Prawidłowo SKO przyjęło, że w sprawie mają zastosowanie przepisy "starego" Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
W kontrolowanej sprawie sporne były następujące kwestie.
Główny zarzut skargi, podnoszony także w postępowaniu administracyjnym, dotyczył zaplanowania inwestycji na szlaku ustanowionej na rzecz skarżących służebności gruntowej. Faktycznie, zrealizowanie inwestycji uniemożliwiłoby zupełnie jej wykonywanie, pozbawiając skarżących dostępu do ich nieruchomości, tj. działki nr [...]. Inwestor do wniosku o warunki zabudowy dołączył mapę z dnia 18 grudnia 2023 r., włączoną do zasobu ewidencyjnego 5 stycznia 2024 r. sporządzoną przez geodetę A.F., na której wykreślono literami czerwonymi s – g projektowaną służebność do działki [...].
Skarżący zarzucili inwestorowi, że nieprawdą jest aby były prowadzone z nimi rozmowy na temat nowej drogi do dz. [...]. Podnieśli, że na podstawie pozwolenia na budowę na dz. [...] zrealizowali legalnie swoją inwestycję i pozbawienie ich dojazdu przez zabudowanie działki nr [...] (powstałej z podziału działki nr [...]) uniemożliwi im korzystanie ze swojej nieruchomości. Na dziś działka nr [...] nie ma innego dostępu do drogi publicznej poza tym, który wynika z umowy o ustanowieniu służebności gruntowej z dnia 7 września 2017 r., Rep. [...], sporządzonej przed notariuszem R.M. w [...]. Służebność ta jest ujawniona w księgach wieczystych.
Oceniając zgłoszony zarzut Sąd stwierdza, że jest on niezasadny. Rację ma Kolegium przyjmując, że na etapie postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy analizuje się wyłącznie te przesłanki, które zostały wymienione w art. 61, a tym samym bez znaczenia na tym etapie pozostaje kwestia tytułów prawnych do nieruchomości, w tym kwestia szlaków służebnych. Na etapie ustalania warunków zabudowy nie bada się także stosunków własnościowych dotyczących nieruchomości objętych postępowaniem. Podnoszona przez skarżącego kwestia ustanowionej na terenie planowanej inwestycji służebności, pozwalającej na dojazd do działki nr ewid, [...] nie jest przedmiotem niniejszego postępowania.
Jak wyjaśnił NSA w wyroku z dnia 9 grudnia 2016 r., II OSK 688/15 decyzja stanowiąca o możliwości zagospodarowania terenu, na którym nie obowiązuje plan miejscowy, nie stanowi aktu naruszającego prawa do korzystania z rzeczy podmiotów uprawnionych wobec nieruchomości, znajdujących się w kręgu oddziaływań inwestycji. Nie jest ona rozstrzygnięciem, które ma moc ograniczenia cudzych praw do nieruchomości. Ograniczenie to nastąpić może dopiero w fazie realizacyjnej, w związku z wydaniem pozwolenia na budowę.
Uprawnienie do wskazanych nieruchomości mogą nabyć w procesie wydawania decyzji o możliwości zagospodarowania terenu status strony, ponieważ postępowanie dotyczy ich interesu prawnego, co nie oznacza per se, że go narusza.
Okoliczność posiadania skonkretyzowanych uprawnień do korzystania przez inne podmioty z nieruchomości będącej przedmiotem wniosku o ustalenie warunków zabudowy będzie rozważana na etapie wydawania przez organ decyzji o pozwoleniu na budowę. Podobnie, dopiero na etapie wydawania decyzji o pozwoleniu na budowę, podlegać będą badaniu kwestie związane z zapewnieniem właściwych warunków w zakresie komunikacji oraz przestrzegania zasad ochrony przeciwpożarowej.
Decyzja o warunkach zabudowy nie wpływa na przysługujące innym podmiotom uprawnienia zależne, tym samym brak ich uwzględnienia nie może stanowić o naruszeniu ogólnie wskazanych przepisów art. 2, art. 6, art. 61 ust. 1 u.p.z.p.
Stanowisko to jest powszechnie aprobowane także w aktualnym orzecznictwie sądów administracyjnych.
I tak np. w wyroku z dnia 27 sierpnia 2024 r., II OSK 1996/23 NSA stwierdził, że "decyzja o warunkach zabudowy zgodnie z art. 63 ust. 2 u.p.z.p. nie rodzi praw do terenu oraz nie narusza prawa własności i uprawnień osób trzecich. Wydanie decyzji o warunkach zabudowy nie stanowi żadnej zmiany, a więc i ograniczeń, w sferze praw rzeczowych zarówno właściciela nieruchomości, dla której ustalono warunki zabudowy, jak i dla właścicieli nieruchomości sąsiednich. Nie jest ona rozstrzygnięciem, które ma moc ograniczenia cudzych praw do nieruchomości. Ograniczenie to nastąpić może dopiero w fazie realizacyjnej, w związku z wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę (vide np. wyroki NSA z 9 grudnia 2016 r. sygn. akt II OSK 688/15, z 16 lutego 2016 r. sygn. akt II OSK 1466/14, z 22 kwietnia 2015 r. sygn. akt II OSK 2263/13).
Decyzja taka ponadto nie sytuuje planowanego obiektu na terenie inwestycyjnym, jedynie stwierdza, że ustalona nią zabudowa o wskazanej funkcji (według stanu prawnego na dzień wydania decyzji przez SKO) i parametrach - jest możliwa do realizacji na danym terenie. Decyzja taka bowiem nie określa konkretnego usytuowania budynku na działce budowlanej. Jest to element kolejnego etapu procesu inwestycyjnego, związanego z uzyskiwaniem pozwolenia na budowę lub dokonywania zgłoszenia (vide wyroki NSA: z 4 kwietnia 2024 r. sygn. akt II OSK 1751/21, z 9 stycznia 2024 r. sygn. akt II OSK 1437/21, z 18 listopada 2016 r. sygn. akt II OSK 3033/14)".
W kontrolowanej decyzji SKO zaakceptowało stanowisko organu I instancji, który przyjął, że zapewniony jest dostęp do drogi publicznej istniejący z Al. [...] (dz. Nr [...] obr. [...]), która jest drogą krajową przez dojazd działką nr [...] obr. [...]. Zdaniem skarżącego, który podnosił również w odwołaniu, stoi ono w sprzeczności z Miejscowym Planem Zagospodarowania Przestrzennego nr [...], który w tym miejscu nie przewiduje tego wjazdu. Również decyzja Prezydenta Miasta z. Nr [...], znak: [...] z dnia 202401-12 o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej pn.: "Budowa drogi KDG na przedłużeniu Al. [...] od Al. [...] do ul. [...]" nie przewiduje w tym miejscu wjazdu na teren w/w salonu samochodowego. Dla działki [...], po której inwestor planuje dojazd do drogi publicznej jest przewidziana inna funkcja zgodnie z Decyzją Prezydenta Miasta [...] Nr [...], znak: [...] z dnia 2024-01-[...] o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej pn.: "Budowa drogi KDG na przedłużeniu Al. [...] od Al. [...] do ul. [...]".
Z uwagi na zaprojektowany wjazd na teren salonu samochodowego od nowobudowanej drogi KDG na przedłużeniu Al. [...] od Al. [...] do ul. [...] i likwidacji istniejącego od strony Al. [...] winno się określić szerokość elewacji frontowej i linię zabudowy od strony wjazdu na teren inwestycji, a nie od Al. [...]. Powyższe wynika z Decyzji Prezydenta Miasta [...] Nr [...], znak: [...] z dnia 2024-01-12 o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej pn.: "Budowa drogi KDG na przedłużeniu Al. [...] od Al. [...] do ul. [...]".
SKO uznało te zarzuty za niezasadne.
Zdaniem Kolegium "za spełniony został uznany przez organ I instancji także warunek określony w art. 61 ust 1 pkt 2 u.p.z.p., czyli warunek nakazujący posiadanie dostępu do drogi publicznej. Art. 2 pkt 14 u.p.z.p. stanowi, że przez dostęp do drogi publicznej należy rozumieć bezpośredni dostęp do tej drogi albo dostęp do niej przez drogę wewnętrzną lub przez ustanowienie odpowiedniej służebności drogowej. W pkt. 2 analizy urbanistycznej organ I instancji stwierdził: "Dostęp do drogi publicznej (art. 61 ust 1 pkt 2): istniejący z Al. [...] (dz. nr [...] obr. [...]), która jest drogą krajową przez dojazd działką nr [...], obr. [...] (tereny Tp Gminy Miasto R.)". Także i zdaniem organu odwoławczego warunek ten jest spełniony. Zarzuty odwołania w tym zakresie są chybione".
Sąd nie podziela tego stanowiska.
SKO nie wyjaśniło bowiem czy zapisy MPZP nr [...], a przede wszystkim decyzja Prezydenta Miasta o ZRID z dnia [...] stycznia 2024 r. nie zmieniły uwarunkowań faktycznych i prawnych dostępu terenu inwestycji do drogi publicznej przyjętych przez organ I instancji, czy są one aktualne.
Nie wiadomo więc w jakim miejscu będzie odbywał się wjazd na teren inwestycji, co ma przełożenie nie tylko na prawidłowość spełnienia warunku z art. 61 ust. 1 pkt 2 u.p.z.p., ale również na ustalenie frontu tego terenu, wielkości, obszaru analizowanego i prawidłowości wyznaczenia wskaźników zagospodarowania terenu (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 12 września 2023 r., II SA/Kr 312/23).
Powyższe przesądza o tym, ze istotne elementy stanu faktycznego sprawy nie zostały wyjaśnione z obrazą art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. SKO nie odnosząc się do precyzyjnych zarzutów odwołania w tym zakresie naruszyło także art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu, który mógł wpłynąć na wynik sprawy.
Rzeczą SKO będzie zbadanie m.p.z.p., na który powołuje się skarżący, a przede wszystkim decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia 12 stycznia 2024 r. o ZRID, w tym etapu jej realizacji i ocenę czy zapisy m.p.z.p., decyzji o ZRID, w tym stopnia jego realizacji wpływają na prawidłowość ustaleń organu I instancji we wskazanym w tym uzasadnieniu zakresie.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI