II SA/RZ 217/06

II SA/Rz 217/06 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2006-07-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-03-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Jerzy Solarski /przewodniczący sprawozdawca/
Małgorzata Wolska
Stanisław Śliwa
Symbol z opisem
6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne
Ewidencja ludności
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2001 nr 87 poz 960
art. 2, art. 4 pkt 1 i 2, art. 6 ust. 1, art. 15 ust. 2
Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 18 lipca 2001 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Jerzy Solarski /spr./ Sędziowie NSA Stanisław Śliwa NSA Małgorzata Wolska Protokolant sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólno-Administracyjnym na rozprawie w dniu 13 lipca 2006 r. ze skargi J. Ż. na postanowienie Wojewody z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania w sprawie wymeldowania z pobytu stałego -skargę oddala-
Uzasadnienie
Wojewoda postanowieniem z dnia [...] stycznia 2006r. nr [...] po rozpatrzeniu zażalenia J. Ż. od postanowienia Prezydenta Miasta z dnia [...] listopada 2005r. nr [...] o odmowie zawieszenia postępowania w sprawie wymeldowania W. Ź., J. Ż., P. Ż., A. Ż., M. Ż. z pobytu stałego w P. przy ul. [...] – utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Wojewoda postanowienie wydał w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 98 §1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. ).
W uzasadnieniu Wojewoda wskazał, że postępowanie administracyjne w przedmiocie wymeldowania wymienionych wyżej osób z lokalu przy ul. [...] w P. zostało wszczęte na wniosek A. O. Natomiast z wnioskiem o zawieszenie toczącego się postępowania o wymeldowanie wystąpiła w dniu [...] października 2005r. J. Ż. powołując, że postępowanie powinno być zawieszone do czasu rozstrzygnięcia przez Prokuraturę Rejonową w P. sprawy z jej wniosku o prawdopodobieństwie popełnienia przestępstwa przez J. O. przy nabyciu nieruchomości przy ul. [...] w P. i stwierdzenie legalności i prawidłowości jej nabycia. Prezydent Miasta postanowieniem z dnia [...] listopada 2005r. nr [...] odmówił zawieszenia prowadzonego postępowania.
Na postanowienie to J. Ż. wniosła zażalenie twierdząc, iż jest ono niesłuszne.
Wojewoda rozpoznając sprawę w trybie odwoławczym nie znalazł podstaw do uchylenia bądź zmiany zaskarżonego postanowienia. Wskazał, że zgodnie z art. 98 § 1 kpa organ administracji publicznej może zawiesić postępowanie, jeżeli wystąpi o to strona, na której żądanie postępowanie zostało wszczęte, a nie sprzeciwiają się temu inne strony. Natomiast w przedmiotowej sprawie pełnomocnik wnioskodawcy – J. O., nie tylko nie wystąpił z takim wnioskiem ale w dniu [...].11.2005r. złożył oświadczenie z którego wynika, że nie wyraża zgody na zawieszenie postępowania. Odnosząc się do podniesionego w zażaleniu wniosku o zawieszenie postępowania z uwagi na rozstrzygnięcie przez Prokuraturę sprawy o prawdopodobieństwie popełnienia przestępstwa przez J. O. przy nabyciu nieruchomości położonej przy ul. [...], Wojewoda zaznaczył, że nie stanowi ono zagadnienia wstępnego i dlatego organ nie może zawiesić tego postępowania z urzędu na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa. Wojewoda wyjaśnił, że postępowanie w sprawie wymeldowania jest prowadzone w trybie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. W postępowaniu tym organy nie badają uprawnień do lokalu, a jedynie przesłankę opuszczenia przez osoby spornego lokalu. Dodatkowo z przedłożonego do akt sprawy aktu notarialnego nr [...] z dnia [...].06.2005r. wynika, że J. O. ma przymiot strony i dlatego zarzuty zawarte w zażaleniu są bezzasadne.
Skargę na powyższe postanowienie wniosła J. Ż. zarzucając:
- obrazę przepisu 97 § 1 pkt 4 kpa, poprze błędne przyjęcie, że brak jest przesłanek do zawieszenia postępowania administracyjnego do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego polegającego na ustaleniu, czy J. O. wraz z synem A. są właścicielami nieruchomości przy ul. [...] w P.,
- obrazę art. 28 kpa przez nieuwzględnienie, w świetle ujawnionych przez skarżącą okoliczności, czy J. O. ma interes prawny w inicjowaniu postępowania administracyjnego i czy może w dalszym ciągu uczestniczyć w postępowaniu jako strona, co zdaniem skarżącej w świetle postanowienia Sądu Rejonowego w P. Wydział II Ksiąg Wieczystych z dnia [...].08.2005r. sygn akt [...] budzi wątpliwości,
- obrazę art. 7 kpa przez nieuwzględnienie zasady prawdy obiektywnej i nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy oraz zasady uwzględniania interesu publicznego i słusznego interesu obywateli; zdaniem skarżącej rozstrzygnięcie kwestii tytułu własności J. O. i jego syna do nieruchomości przy ul. [...] w P. jest zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 97 §1 pkt 4 kpa, a organ powinien wydać decyzję odmowną z powodu braku legitymacji procesowej wnioskodawcy, zaś merytoryczne rozpatrzenie sprawy mogłoby nastąpić wówczas, gdyby właściwy organ wszczął postępowanie z urzędu, przy czym żaden przepis kpa nie przewiduje możliwości przekształcenia postępowania wszczętego na wniosek strony w postępowanie wszczęte z urzędu.
Skarżąca podała, że A. O. znał treść postanowienia Sądu Rejonowego w P. Wydział IV Ksiąg Wieczystych z dnia [...] sierpnia 2005 sygn. akt [...], w którym oddalono wniosek o dokonanie wpisu, a okoliczności nabycia nieruchomości są badane w śledztwie [...]. Wobec tego organ naruszył art. 28 kpa, ponieważ wszczął postępowanie na wniosek A. i J. O., którzy nie wykazali istnienia interesu prawnego opierającego się na prawie podmiotowym, jakim jest tytuł własności do nieruchomości przy ul. [...].
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie i ponowił argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.
W dniu [...] lipca 2006r. J. O. złożył w biurze podawczym Sądu pismo w którym wskazał, że zgodnie z zawiadomieniem Sądu Rejonowego Wydziału VI Ksiąg Wieczystych z dnia [...] maja 2006r. właścicielem po 1 /2 części nieruchomości przy ul. [...] są J. i A. O., co jednoznacznie przesądza kwestie legitymacji procesowej. Podał, że postępowanie prowadzone przez prokuraturę o do sygn. [...] zostało umorzone. Podał też, że na mocy umowy zniesienia współwłasności sporządzonej aktem notarialnym rep. [...] wyłącznym właścicielem nieruchomości przy ul. [...] jest jego syn A. O., a J. Ż. świadomie utrudnia postępowanie w sprawie wymeldowania, chociaż od ponad 3 lat wraz z rodziną mieszka w swoim domu w miejscowości K. k/ P. Motywem natomiast przewlekania sprawy jest fakt zalegania z opłatami za czynsz na kwotę ponad 20.000,00zł. Reasumując wniósł o oddalenie skargi wskazując, że postępowanie na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych nie ma na celu badania uprawnień do lokalu, a jedynie przesłankę jego opuszczenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
skarga jest nieuzasadniona.
Stan faktyczny jest niekwestionowany, o ile dotyczy złożenia w dniu [...].09.2005r. przez A. O. wniosku o wymeldowanie J. Ż. i członków jej rodziny z lokalu położonego w P. przy ul. [...]. Do wniosku załączony został akt notarialny Rep. [...] sporządzony w Kancelarii Notarialnej J. O. – umowa sprzedaży nieruchomości zabudowanej przedmiotowym budynkiem – zgodnie z którym nabywcą są A. O. i J. O., po połowie. Na tej podstawie w dniu [...].09.2005r. wszczęte zostało postępowanie, w trakcie którego J. Ż. Wnioskiem z dnia [...].10.2005r. (data wpływu do organu) wystąpiła o zawieszenia postępowania, w oparciu o art.97 § 1 pkt 4 Kpa naprowadzając, że złożyła zawiadomienie do Prokuratury Rejonowej w P. o prawdopodobieństwie popełnienia przestępstwa przy nabywaniu nieruchomości, której wniosek o wymeldowanie dotyczy. Rozpatrując ten wniosek organ wystąpił do Prokuratury o informację, a niezależnie od tego odebrał od J. O. oświadczenie, czy wyraża zgodę na zawieszenie postępowania w sprawie o wymeldowanie; wnioskodawca zgody takiej nie wyraził (oświadczenie z dnia [...].11.2005r.). W tej sytuacji organ I instancji postanowieniem z dnia 25.11.2005r. odmówił zawieszenia postępowania o wymeldowanie J. Ż. i członków jej rodziny, wobec braku podstaw z art.97 § 1 pkt 4 oraz art.98 Kpa. Wojewoda, po rozpoznaniu zażalenia J. Ż., zaskarżone postanowienie utrzymał w mocy i rozstrzygnięcie to stanowi przedmiot skargi.
Stosownie do przepisu art. 97 Art. 97.
§ 1.
§ 1 pkt 4 Kpa, organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.
W literaturze przedmiotu przez zagadnienie wstępne rozumie się zagadnienie prawne o charakterze materialnym, które wyłoniło się w toku postępowania w sprawie administracyjnej i do którego rozstrzygnięcia nie jest właściwy organ prowadzący postępowanie, ale inny organ lub sąd i rozstrzygnięcie tego zagadnienia jest koniecznym warunkiem wydania decyzji przez organ administracji (por. W. Dawidowicz: Zarys procesu administracyjnego, Warszawa 1989, s. 127-128). W orzecznictwie, jako zagadnienie wstępne ujmuje się sytuację, w której treść rozstrzygnięcia innego organu lub sądu, do którego kompetencji należy wydanie takiego rozstrzygnięcia, jest koniecznym elementem podstawy rozpatrzenia sprawy i wydania decyzji przez organ administracji (teza druga wyroku NSA z 21 lipca 1992r., III SA 1041/92).
Podzielając w całości zaprezentowane poglądy stwierdzić należy, że zgłoszenie zawiadomienia do Prokuratury Rejonowej w P. o prawdopodobieństwie popełnienia przestępstwa przy nabywaniu nieruchomości przez wnioskodawcę, nie stanowi w żadnym wypadku zagadnienia wstępnego w rozumieniu art.97 § 1 pkt 4 Kpa. Wynika to z przepisów prawa materialnego, które regulują obowiązek meldunkowy.
Obowiązek meldunkowy osób przebywających na terenie Rzeczpospolitej Polskiej ustanawia art. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Tekst jednolity: Dz. U. 2001 r. Nr 87 poz. 960 ze zm.). Po myśli art. 4 ustawy, obejmuje on między innymi zameldowanie w miejscu pobytu stałego lub czasowego (pkt 1) i wymeldowanie z miejsca pobytu stałego lub czasowego (pkt 2). Zgodnie z art. 6.ust. 1 wskazanej wyżej ustawy - pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Ze względu na cel ustawy (rejestracja faktów objętych ewidencją) ustawodawca w art. 15 ust. 2 dopuścił wymeldowanie w formie decyzji administracyjnej podejmowanej z urzędu lub na wniosek podmiotów mających w tym interes prawny w sytuacji, gdy osoba zobowiązana nie dopełnia obowiązku wymeldowania (zob. wyrok NSA OZ w Rzeszowie z dnia 9 lipca 2003r. sygn. akt SA/Rz 2557/02). W świetle przedstawionych unormowań, wynik postępowania przygotowawczego (karnego) – jakikolwiek by nie był – nie ma wpływu na postępowanie o wymeldowanie J. Ż. Decydującym natomiast zagadnieniem jest legitymacja wnioskodawcy do wystąpienia z wnioskiem o wymeldowanie. Z akt wynika, że po stronie J. O. istnieje interes prawny upoważniający do wystąpienia z takim wnioskiem: interes ten ma swe źródło w prawie materialnym, a to prawie własności (współwłasności) przedmiotowej nieruchomości. Dowodem tego prawa jest natomiast akt notarialny z dnia [...].06.2005r., Rep. [...] sporządzony w Kancelarii Notarialnej J. O., który przeniósł własność nieruchomości zabudowanej domem z lokalem mieszkalnym, w którym zameldowana jest J. Ż. z rodziną.
Wyjaśnić w tym miejscu należy, że urządzenie księgi wieczystej i wpis prawa własności na podstawie tego aktu jest zagadnieniem wtórnym, ponieważ wpis nie ma charakteru konstytutywnego, tzn. nie tworzy prawa własności, a ma jedynie charakter deklaratoryjny (potwierdzający). Wobec tego kwestionowanie przez skarżącą legitymacji J. O. do wystąpienia z wnioskiem o wymeldowanie na uwzględnienie nie zasługuje. Zaznaczyć też należy, że na podstawie nadesłanych przez J. O. dokumentów Sąd ustalił, że w dniu [...].05.2006r. Sąd Rejonowy Wydział VI Ksiąg Wieczystych w P., dla nieruchomości zabudowanej budynkiem, w którym znajduje się lokal mieszkalny objęty wnioskiem o wymeldowanie, urządzona została księga wieczysta nr [...], z wpisem prawa własności na rzecz J. O. i A. O. po ½ części.
Również brak było podstaw do zawieszenia postępowania administracyjnego "na wniosek", w oparciu o art.98 Kpa. Dla skuteczności takiego żądania wskazany przepis wymaga, aby wniosek taki pochodził od wnioskodawcy a nadto, by zgodę na zawieszenie wyraziły wszystkie strony. Tymczasem wnioskodawca – J. O., z wnioskiem nie występował i nie wyraził zgody na zawieszenie postępowania.
Wyjaśnienia w tym miejscu wymaga zakres kontroli sądowoadministracyjnej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz.1270, ze zm., zwaną dalej - P.p.s.a.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, natomiast kryterium kontroli jest zgodność zaskarżonego aktu - w tym przypadku postanowienia - z prawem. W myśl art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na decyzję (postanowienie) uchyla ją w całości lub w części, jeśli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, względnie inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia stwierdzić należy, że prawo nie zostało naruszone.
Z tych przyczyn skarga podlega oddaleniu, w oparciu o art.151 P.p.s.a.