II SA/Rz 216/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w RzeszowieRzeszów2019-04-16
NSAnieruchomościŚredniawsa
nieruchomościlinia energetycznaremontprzebudowaudostępnienie nieruchomościprawo budowlanekodeks postępowania administracyjnegowsadecyzja administracyjna

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Wojewody nakazującą udostępnienie nieruchomości na remont linii energetycznej, uznając, że planowane prace mogą stanowić przebudowę, a nie remont.

Sprawa dotyczyła skargi właścicieli nieruchomości na decyzję Wojewody zobowiązującą ich do udostępnienia działki na cele remontu linii energetycznej. Sąd uchylił decyzję Wojewody, stwierdzając, że organ odwoławczy nieprawidłowo ocenił charakter prac, nie wyjaśniając wystarczająco, czy wymiana słupów i przewodów stanowi remont, czy przebudowę linii energetycznej. Sąd wskazał, że zmiana parametrów technicznych, takich jak przekrój przewodów czy wymiary słupa i fundamentów, może kwalifikować prace jako przebudowę, co wyklucza zastosowanie art. 124b u.g.n.

Przedmiotem skargi było uchylenie przez Wojewodę decyzji Starosty odmawiającej zobowiązania właścicieli do udostępnienia nieruchomości na remont linii energetycznej. Wojewoda, w przeciwieństwie do Starosty, uznał, że planowane prace polegające na wymianie słupów i przewodów linii 110 KV stanowią remont. Skarżący zarzucili Wojewodzie naruszenie przepisów k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że prace te są remontem, podczas gdy analiza dokumentacji technicznej wskazuje na przebudowę, ze względu na zmianę parametrów technicznych linii, w tym przekroju przewodów (z AFL-6 120 mm² na AFL-6 240 mm²), wymiarów słupa (z 26 m na 27,655 m) oraz fundamentów (z 3,20x3,20 m na 4,86x4,86 m). Wojewódzki Sąd Administracyjny uwzględnił skargę, uchylając decyzję Wojewody. Sąd podkreślił, że definicja remontu (art. 3 pkt 8 Prawa budowlanego) dopuszcza stosowanie innych materiałów, ale przebudowa (art. 3 pkt 7a Prawa budowlanego) polega na zmianie parametrów użytkowych lub technicznych. Sąd stwierdził, że Wojewoda pominął kluczowe dowody z dokumentacji technicznej, które potwierdzały możliwość przebudowy linii, w tym wymianę przewodów na grubsze, zmianę wysokości słupa i wymiarów fundamentów. Te zmiany mogłyby wpłynąć na parametry techniczne linii, takie jak moc przesyłowa czy pole elektromagnetyczne, co kwalifikowałoby prace jako przebudowę, a nie remont. Zastosowanie art. 124b u.g.n. jest dopuszczalne tylko w przypadku remontu, konserwacji lub usuwania awarii, a nie budowy czy przebudowy. Sąd uznał, że Wojewoda nie wyjaśnił tych wątpliwości, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd odniósł się również do kwestii rokowań, stwierdzając, że przepis art. 124b u.g.n. nie wymaga prowadzenia negocjacji, a jedynie wystąpienia o zgodę.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Sąd uznał, że Wojewoda nieprawidłowo ocenił charakter prac, nie wyjaśniając wystarczająco, czy wymiana słupów i przewodów, wraz ze zmianą ich parametrów technicznych (przekrój przewodów, wymiary słupa i fundamentów), może być kwalifikowana jako przebudowa, a nie remont.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że definicja przebudowy obejmuje zmiany parametrów technicznych, a analiza dokumentacji technicznej sugerowała takie zmiany, które mogłyby wykluczyć zastosowanie art. 124b u.g.n. (dotyczącego remontu).

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (12)

Główne

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uchylenie zaskarżonej decyzji z powodu naruszenia przepisów postępowania.

u.P.b. art. 3 § 7a

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Definicja przebudowy obiektu budowlanego.

u.P.b. art. 3 § 8

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Definicja remontu obiektu budowlanego.

u.g.n. art. 124b § 1

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

Podstawa do wydania decyzji zobowiązującej do udostępnienia nieruchomości w celu remontu, konserwacji lub usuwania awarii.

Pomocnicze

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 134

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.g.n. art. 124b § 5

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

Argumenty

Skuteczne argumenty

Planowane prace polegające na wymianie słupów i przewodów linii energetycznej, wraz ze zmianą ich parametrów technicznych (przekrój przewodów, wymiary słupa i fundamentów), stanowią przebudowę, a nie remont. Organ odwoławczy (Wojewoda) pominął kluczowe dowody z dokumentacji technicznej, które potwierdzały możliwość przebudowy linii.

Odrzucone argumenty

Argumenty dotyczące braku prowadzenia formalnych negocjacji przez inwestora przed złożeniem wniosku o udostępnienie nieruchomości.

Godne uwagi sformułowania

wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego wymiana słupów i lin, czy trakcji elektrycznej będzie spełniała definicję remontu, o ile nie dojdzie do zmiany parametrów technicznych takich jak zmiana napięcia, długości linii napowietrznej, zmiana jej przebiegu, zwiększenie mocy lub zwiększenie pola elektromagnetycznego.

Skład orzekający

Piotr Godlewski

przewodniczący

Paweł Zaborniak

sprawozdawca

Marcin Kamiński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja rozróżnienia między remontem a przebudową obiektu budowlanego w kontekście przepisów Prawa budowlanego i Ustawy o gospodarce nieruchomościami, zwłaszcza w sprawach dotyczących infrastruktury technicznej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której organ administracji nieprawidłowo ocenił charakter prac, pomijając dowody z dokumentacji technicznej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne analizowanie dokumentacji technicznej i rozróżnianie remontu od przebudowy, co ma bezpośrednie przełożenie na prawa właścicieli nieruchomości i możliwość ingerencji w ich własność.

Remont czy przebudowa? Sąd wyjaśnia, kiedy inwestor może wejść na Twoją działkę.

Sektor

energetyka

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Rz 216/19 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2019-04-16
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2019-02-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Marcin Kamiński
Paweł Zaborniak /sprawozdawca/
Piotr Godlewski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne
Nieruchomości
Sygn. powiązane
I OSK 1988/19 - Wyrok NSA z 2023-03-22
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 2096
art. 7, art. 77, art. 80, art. 107 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2018 poz 1302
art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Dz.U. 2018 poz 1202
art. 3 pkt 8
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.
Dz.U. 2018 poz 2204
art. 124b ust. 1
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o  gospodarce nieruchomościami  - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Piotr Godlewski Sędziowie WSA Marcin Kamiński WSA Paweł Zaborniak /spr./ Protokolant sekretarz sądowy Patryk Rak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi A. K., B. K., J. K., M. K. oraz P. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...]stycznia 2019 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do udostępnienia nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżących A. K., B. K., J. K., M. K. oraz P. K. solidarnie kwotę 200 zł /słownie: dwieście złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi A.K., B.K., J.K., M.K. i P.K. jest decyzja Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2019 r., nr [...], wydana w przedmiocie zobowiązania współwłaścicieli działki o numerze 1600/2 do jej udostępnienia w celu wykonania czynności związanych z remontem napowietrznej linii energetycznej.
Organ wydający zaskarżoną do WSA decyzję oparł się na następujących ustaleniach faktycznych; [...] S.A. z siedzibą w [...] wnioskiem z dnia 12 września 2018 r. zwróciła się do Starosty [...] o wydanie decyzji zobowiązującej właściciela do udostępnienia nieruchomości położonej w [...] oznaczonej jako działka ewidencyjna nr 1600/2. Wnioskodawca wskazał, iż nieruchomość ta niezbędna jest do wykonania remontu linii energetycznej 110 KV na trasie [...], co miało polegać na wymianie istniejących słupów na nowe z uwagi na zły stan techniczny linii wybudowanej w latach pięćdziesiątych ubiegłego wieku. W wyniku przeprowadzonego postępowania Starosta [...] decyzją z [...] października 2018 r., nr [...], orzekł o odmowie zobowiązania współwłaściciel nieruchomości do udostępnienia na rzecz wnioskodawcy spółki [...] ww. działki w celu wykonania czynności związanych z remontem napowietrznej linii energetycznej. Zdaniem Starosty w przedmiotowym przypadku mamy do czynienia z przebudową, a nie z remontem linii, bowiem w wyniku przeprowadzonych prac powstanie nowa substancja o innych parametrach użytkowych niż pierwotna linia energetyczna 110 KV na trasie [...].
Odwołanie od decyzji Starosty złożyła do Wojewody Spółka [...] S.A. W odwołaniu wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenie co do istoty sprawy. Zdaniem odwołującej się strony organ pierwszej instancji naruszył przepisy postępowania administracyjnego poprzez niedokonanie wnikliwej i wszechstronnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego oraz wszystkich okoliczności niezbędnych do prawidłowego jej rozstrzygnięcia. Planowana inwestycja polega bowiem na remoncie na powietrznej linii energetycznej przebiegającej na trasie [...] i spełnia przesłanki określone w art. 124b ust. 1 u.g.n.
Wojewoda [...] zaskarżoną do Sądu decyzją uchylił decyzję Starosty [...] w całości i w tym zakresie orzekł o zobowiązaniu właścicieli działki ewidencyjnej nr 1600/2 do jej udostępnienia na rzecz wnioskodawcy [...] S.A. z siedzibą w [...] w celu wykonania czynności związanych z remontem napowietrznej linii energetycznej 110 KV na trasie [...] polegających na wymianie istniejących słupów na nowe serii PSK-1/240. W uzasadnieniu tej decyzji Organ zrelacjonował podstawy materialno-prawne wydanej decyzji oraz streścił stan faktyczny sprawy. Podkreślono, że z wniosku z dnia 12 września 2018 r. jednoznacznie wynika, iż prace prowadzone na przedmiotowej nieruchomości w ramach robót związanych z remontem linii energetycznej 110 KV będą polegać na: demontażu przewodów linii energetycznej 110 KV, demontażu istniejących słupów o konstrukcji kratowej wraz z fundamentami, montażu nowych słupów o konstrukcji kratowej wraz z nowymi fundamentami, ponownym montażu zdemontowanych przewodów linii energetycznej 110 KV. Wnioskodawca wskazał, że remont polegać będzie wyłącznie na wymianie istniejących słupów w linii energetycznej 110 KV [...], natomiast nie będą wymieniane przewody tejże linii. Na skutek remontu nie zmieni się długość ani lokalizacja linii, nie ulegną także zmianie parametry techniczne, jak moc przesyłana przez linie energetyczne WN, napięcie robocze linii napowietrznej 110 KV czy wytwarzane pole elektromagnetyczne. Wobec powyższego stwierdzono, że zakres planowanych prac na nieruchomości mieści się w pojęciu remontu, a nie przebudowy czy odbudowy gdyż jak wskazał wnioskodawca, nie dojdzie do zmiany długości ani lokalizacji oraz parametrów użytkowy jak napięcie i moc wytwarzanego pola elektroenergetycznego. Jedyna rzecz jaka zostanie wymieniona to stare ponad pięćdziesięcioletniej słupy na nowe, które wprawdzie będą posiadały inne wymiary niż pierwotnie jednakże obecne przepisy nie dopuszczają możliwości montażu słupów wyprodukowanych w okresie budowy tej linii, to jest w latach 1959-1960. Zastąpienie starych słupów nowymi nie spowoduje, iż w miejsce pierwotne linii powstanie nowa substancja drogowa, wykonywanie w istniejącym obiekcie liniowym robót budowlanych polegać będzie na odtworzenie stanu pierwotnego niebędącego bieżącą konserwacja. Podkreślono, że ze specyfikacji istotnych warunków zamówienia na opracowanie dokumentacji techniczno - prawnej dla linii 110 KV [...] brak jest zapisu, aby w ramach przedmiotowego zadania miała nastąpić wymiana przewodów. W aktach przedmiotowej sprawy znajdują się pisma z dnia 31 października 2017 r., z 16 marca 2018 r., oraz z 8 maja 2018 r. skierowane do współwłaścicieli nieruchomości w sprawie udostępnienia nieruchomości, jak również pismo J.K., z którego jednoznacznie wynika, że współwłaścicielka nie wyraziła zgody na wykonanie przedmiotowych prac. W ocenie Organu wskazany we wniosku czas jednego miesiąca, licząc od momentu rozpoczęcia prac nieruchomości jest właściwy ze względu na fakt, iż w okresie tym wnioskodawca planuje wykonać szereg prac budowlanych związanych z remontem linii energetycznej. Dlatego w sentencji decyzji Wojewoda orzekł, iż udostępnienie nieruchomości następuje na okres nie przekraczający jednego miesiąca licząc od momentu rozpoczęcia przez Spółkę pracy na nieruchomości. Z tych względów konieczne było uchylenie decyzji organu pierwszej instancji w całości i orzeczenie o udostępnieniu nieruchomości.
Skargę na opisaną wyżej decyzję Wojewody wnieśli A.K., B.K., J.K., M.K. oraz P.K. Zwrócili się w niej o uchylenie tego rozstrzygnięcia w całości oraz o zasądzenie na ich rzecz od Organu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie:
a) art. 7, art. 77 § 1, art. 11 i art. 80 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. niewłaściwe określenie zakresu prac wchodzących w skład remontu między innymi na działce nr 1600/2 poprzez błędne przyjęcie, że charakter planowanych prac na przedmiotowej nieruchomości jest remontem, podczas gdy dokładna analiza dokumentacji projektowej pozwala na stwierdzenie, że następuje zmiana parametrów linii energetycznej oraz słupów,
b) art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez uchylenie decyzji Starosty [...] wydanej zgodnie z prawem,
c) art. 124b u. 1 i 2 u.g.n. w zw. z art. 3 pkt 8 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, które miało wpływ na wynik sprawy poprzez uznanie, że planowana inwestycja polega na remoncie, a nie przebudowie napowietrznej linii energetycznej.
W uzasadnieniu skargi wyjaśniono, że wnioskowany przez [...] S.A. remont wykonywany będzie na całej trasie przebiegu linii elektroenergetycznej. Nie ogranicza się do remontu jednego słupa na działce nr 1600/2. Opracowana dokumentacja przewiduje nowe konstrukcje słupów i fundamentów (fundament starego słupa ma wymiary 3,20 m na 3,20 m natomiast nowy słup ma wymiary 4,86 m na 4,86 m), dlatego zdaniem Skarżących nie mamy do czynienia z remontem linii elektroenergetycznej, ale jej przebudową, ponieważ przewody dotychczasowe mają wymiary AFL-6 120 i zostaną wymienione na AFL-6 240, czyli dwukrotnie grubsze, co wiąże się z większa mocą przesyłową, większym polem oddziaływania oraz zwiększeniem pola elektromagnetycznego.
W ocenie Skarżących Wojewoda błędnie przyjął, że nie ulegną zmianie parametry techniczne linii i moc przesyłowa przez linie elektroenergetyczną. Z dokumentacji wynika bowiem, że w wyniku prac nastąpi demontaż i wymiana słupów i przewodów. Skarżący nadmienili również, że w trakcie negocjacji oświadczali, że nie sprzeciwiają się wymianie słupa, pod warunkiem, że sprzęt ciężki zostanie zlokalizowany na działce przylegającej (łąka i grunty orne) do ich działki. Informowali, że nie widzą żadnych przeszkód na zdemontowanie przęseł ogrodzenia, celem swobodnego dostępu do słupa z sąsiedniej działki niezabudowanej.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Odnosząc się do zarzutów skargi, wyjaśnił, że sprawa została rozstrzygnięta po wnikliwej i rzeczowej analizie materiału dowodowego, która wykazała łączne spełnienie przesłanek warunkujących możliwość zastosowania ograniczenia wynikającego z art. 124b u.g.n. Organ nadmienił m.in., że udokumentowano brak zgody właścicieli nieruchomości na przeprowadzenie opisanych wyżej czynności, uzasadniający wydanie decyzji.
W piśmie z dnia 7 marca 2019 r., Skarżący odnieśli się do stanowiska Wojewody, wyjaśniając, że w rzeczywistości wyrażali zgodę na prace na ich działce, jednak pod wspomnianym już w skardze warunkiem. Ich zdaniem możliwe było zawarcie porozumienia, jednak inwestor nie podjął się merytorycznej rozmowy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
Skarga jako częściowo uzasadniona, została przez Sąd uwzględniona.
Istota sądowej kontroli administracji publicznej sprowadza się do ustalenia czy w określonym przypadku, jej organy dopuściły się kwalifikowanych naruszeń prawa. Sąd administracyjny sprawuje swą kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej – art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; zwana dalej P.p.s.a.). Należy dodać, że Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ponadto Sąd na podstawie art. 135 p.p.s.a. uprawniony jest stosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Przedmiotem skargi jest w niniejszej sprawie decyzja Wojewody. Organ odwoławczy mocą swego aktu uwzględnił odwołanie [...] S.A. w [...] poprzez uchylenie w całości decyzji Starosty [...] i jednocześnie zobowiązał właścicieli działki o nr 1600/2, położonej w [...], do udostępnienia tej nieruchomości na rzecz [...] S.A. z siedzibą w [...], w celu wykonania czynności polegających na remoncie napowietrznej linii energetycznej 110 kV. Wojewoda w oparciu o zebrane dowody uznał, że czynności wnioskującej o udostępnienie nieruchomości Spółki będą polegać wyłącznie na wymianie słupów na nowe kratowe serii PSK-1/240.
Podstawy materialnoprawne wydanej przez Organ decyzji wyraża art. 124b ust. 1 u.g.n. W myśl treści tej regulacji : Starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, w drodze decyzji zobowiązuje właściciela, użytkownika wieczystego lub osobę, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości do udostępnienia nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń, nienależących do części składowych nieruchomości, służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, a także usuwaniem z gruntu tych ciągów, przewodów, urządzeń i obiektów, jeżeli właściciel, użytkownik wieczysty lub osoba, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości nie wyraża na to zgody. Decyzja o zobowiązaniu do udostępniania nieruchomości może być także wydana w celu zapewnienia dojazdu umożliwiającego wykonanie czynności. Obowiązek o jakim mowa podlega egzekucji administracyjnej, co z kolei wynika z art. 124b ust. 5 u.g.n.
Trzeba zauważyć, iż w art. 124b ust. 1 u.g.n. ustawodawca określił warunki dopuszczalności wydania decyzji nie tylko w postaci wykazania braku zgody dysponenta praw rzeczowych na udostępnienie nieruchomości uprawnionemu podmiotowi, ale też w postaci wykazania okoliczności dotyczących celu jej zajęcia. Otóż dopuszczalnym celem udostępnienia nieruchomości może być wyłącznie potrzeba wykonania czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii publicznej infrastruktury technicznej o przeznaczeniu przesyłowym jak np. linie energetyczne. Powyższy przepis nie może być stosowany do niewymienionych w nim działań inwestycyjnych jak np.: budowa czy przebudowa obiektu budowlanego.
W przedmiotowej sprawie, spór dotyczy wyjaśnienia celu zajęcia nieruchomości, który przez inwestora został określony w treści wniosku oraz odwołania jako remont linii energetycznej. Konieczne zatem jest posłużenie się definicjami legalnymi wynikającymi z prawa budowlanego, które wyjaśniają jak należy tłumaczyć pojęcie remontu i przebudowy. Zgodnie z art. 3 pkt 8 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r., - Prawo budowlane (Dz.U. z 2018 r., poz. 1202; zwana dalej u.P.b.) przez remont należy rozumieć wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym. Natomiast przebudowa to wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji; w przypadku dróg są dopuszczalne zmiany charakterystycznych parametrów w zakresie niewymagającym zmiany granic pasa drogowego – art. 3 pkt 7a u.P.b.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że wymiana słupów i lin, czy trakcji elektrycznej będzie spełniała definicję remontu, o ile nie dojdzie do zmiany parametrów technicznych takich jak zmiana napięcia, długości linii napowietrznej, zmiana jej przebiegu, zwiększenie mocy lub zwiększenie pola elektromagnetycznego. Każda sprawa dotycząca remontu obiektu budowlanego rozpoznawana przez organ jest indywidualna i wymaga szczegółowego ustalenia stanu faktycznego. Wymianę elementów obiektu należy pojmować w powiązaniu z konkretną budowlą. Remont obiektu liniowego może polegać na wymianie zużytych jego fragmentów nowymi, takimi jak liny, słupy. Ważne jest, aby przy tego typu robotach nie doszło do zmiany parametru długości (wydłużenia linii napowietrznej), czy parametrów technicznych takich jak moc przesyłu i zwiększenie pola elektromagnetycznego. Nie może również dojść do innego usytuowania słupów niż tych usuniętych. W takiej sytuacji, zakres prac będzie stanowił przebudowę, a nie remont.
Zmiana parametrów technicznych linii napowietrznej musi wynikać z dokumentacji technicznej przewidzianych w ramach remontu elementów linii. Przy linii energetycznej zmiana parametrów skutkująca przebudową tego obiektu, będzie z pewnością polegać na zwiększeniu mocy, bądź na zwiększeniu wytwarzania pola elektromagnetycznego. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, iż zmiana parametrów technicznych nie zależy od wymiany zużytego słupa na nowy, nowszej generacji, czy też zastąpienia linii napowietrznej lepszymi o nowszej technologii. Uważa się za racjonalne, że zamiast przestarzałych technologii (drewniane słupy, nieizolowane przewody) przy remoncie stosuje się nowsze technologie (betonowe słupy, izolowane przewody). Zatem działania polegające na wymianie zużytych jej elementów, przewodów i słupów, mogą co do zasady stanowić remont w rozumieniu art. 3 pkt 8 u.P.b. (zob. wyrok NSA z dnia 17 listopada 2017 r., sygn. akt I OSK 983/17, oraz z dnia 27 lutego 2019 r., sygn. I OSK 1006/17, LEX). W ocenie Sądu, użycie nowych słupów nie pozostaje w sprzeczności z definicją remontu, w której wprost dopuszczono zastosowanie innych materiałów, niż wykorzystane w stanie pierwotnym.
Mając powyższe względy na uwadze, słuszność należało przyznać stronom skarżącym, które trafnie zwracają uwagę na możliwość wykonania w ramach planowanej przez Spółkę inwestycji przebudowy napowietrznej linii energetycznej w zakresie słupa nr 42 na działce nr 1600/2, poprzez wymianę przewodów energetycznych na przewody o zwiększonym przekroju. Należy przypomnieć, iż jedną z przyczyn odmowy udostępnienia nieruchomości skarżących podanych przez Starostę w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] października 2018 r., o nr [...], było zakwalifikowanie jako przebudowy wymiany istniejących na słupie linii roboczych AFL-6 120 mm² na projektowane AFL-240 mm². Spółka w swym odwołaniu zakwestionowała to ustalenie, a zarzut ten został przez Wojewodę podzielony, co skutkowało uwzględnieniem w całości wniesionego odwołania. Wojewoda kasując w/w decyzję nie zweryfikował jednak wyrażonego przez Starostę twierdzenia o wymianie przewodów ze szczegółowymi ustaleniami dokumentacji technicznej załączonej do wniosku o wydanie zezwolenia, poprzestając wyłącznie na zapewnieniach Spółki (załączniki do projektu technicznego sporządzonego dla remontu linii napowietrznej). Starosta [...] jak również strony skarżące mogą mieć słuszność co do tezy o planowanej przez Spółkę przebudowy, gdyż załączona do wniosku o wydanie zezwolenia dokumentacja techniczna w postaci graficznego opisu istniejącego słupa nr 42 wyraźnie opisuje istniejące przewody robocze jako AFL – 6 120 mm² zaś w przypadku słupa projektowanego jako przewody fazowe AFL – 6 240 mm². Kwestia tych rozbieżności nie została przez Organ wyjaśniona, pomimo że została ona wyraźnie podniesiona w uzasadnieniu decyzji Starosty i znajdowała oparcie w dokumentacji złożonej przez wnioskującą o zezwolenie Spółkę. Dostrzeżone przez Sąd zaniechanie polegające na niewyjaśnieniu przez Organ odwoławczy tych różnic w opisie technicznym inwestycji, mogło mieć wpływ na wynik sprawy, jako że modyfikacja przewodów może skutkować zmianą istotnych parametrów linii energetycznej (np. zasięg i moc pola elektromagnetycznego) i w konsekwencji zmianą kwalifikacji projektowanej inwestycji Spółki z remontu na przebudowę. Wątpliwości na temat tej kluczowej dla sprawy kwestii, pogłębia analiza treści specyfikacji technicznej stanowiącej załącznik nr 1a do SIWZ w punkcie o tytule : szczegółowy opis zadania, z której wynika zamiar zmiany istniejącej linii 110 kV relacji [...] na linie z przewodami roboczymi AFL 6-240 mm². Dokument ten jest spójny zestawieniem informacji opisującej obecny stan słupa nr 42 i stan po jego wymianie na nowszej konstrukcji. Skarżący słusznie też podnoszą niedostrzeżenie przez Wojewodę zmian w zakresie wysokości nowego słupa oraz jego fundamentów, co także wyraźnie opisuje powołana dokumentacja techniczna. Wysokość istniejącego słupa nr 42 to 26 m, natomiast nowy słup ma mieć wysokość 27,655 m. Strony skarżące mają rację podnosząc, że planowana zmiana ma także dotyczyć wymiarów fundamentów z istniejących wxw = 3.20 x 3.20 m na axa = 4,86 m x 4,86 m. Kwestia zmiany wymiarów obiektu budowlanego nie może być obojętna dla dopuszczalności stosowania art. 124b ust. 1 u.g.n. w zw. z art. 3 pkt 7a i 8 u.P.b. Przebudową, a tym bardziej remontem nie są bowiem takie roboty budowlane, które skutkują zmianą kubatury, powierzchni zabudowy, wysokości, długości, szerokość bądź liczba kondygnacji obiektu budowlanego. Dlatego obowiązkiem Organu odwoławczego było ustosunkowanie się także do projektowanej zmiany wymiarów słupa o nr 42.
Nie można pominąć, że choć planowana przez Spółkę inwestycja dotyczy obiektu liniowego, to wnioskowana przez nią decyzja ma ograniczać prawo własności w odniesieniu do konkretnej nieruchomości. Z perspektywy podmiotów władających nieruchomością roboty budowlane dotyczyć mają przede wszystkim słupa energetycznego zlokalizowanego w obszarze ich prawa, nie są zaś prowadzone w odniesieniu do całego obiektu liniowego, co odpowiadałoby wyłącznie spojrzeniu i interesom inwestora. Należy o tym pamiętać, bowiem to własność skarżących ma ulec uszczupleniu poprzez konieczność znoszenia planowanych robót budowalnych i skutków tych robót. Dlatego konieczne jest rozważenie jak planowane roboty budowlane i w tym ich skutki, będą oddziaływać na tą konkretną nieruchomość zajętą przez fragment obiektu liniowego. Jeżeli w obszarze tej nieruchomości zajętej przez linię energetyczną ma nastąpić modyfikacja fragmentu linii, nieodpowiadająca remontowi, to nie nastąpi ziszczenie się przesłanek do zastosowania art. 124b ust. 1 u.g.n. W kontekście art. 21 ust. 1 i 2 oraz art. 64 ust. 1, 2 i 3 Konstytucji RP przewidujących ochronę prawa własności, ze wszech miar słuszne jest stanowisko, że wszelkie przewidziane w u.g.n. ograniczenia praw rzeczowych muszą być interpretowane ściśle, tj. bez dokonywania wykładni rozszerzającej pojęcia remontu czy konserwacji. Do tego sprowadzałoby się odmienne definiowanie robót polegających na remoncie na gruncie stosowania przepisów u.P.b. oraz u.g.n.
Ponieważ istotne w sprawie dowody w postaci załączników do projektu technicznego planowanej inwestycji, które potwierdzają zastrzeżenia stron skarżących zostały przez Wojewodę pominięte, to nie można mieć całkowitej pewności, że w ramach zadania inwestycyjnego uczestnika postępowania nie nastąpi przebudowa linii energetycznej w jej fragmencie dotyczącym słupa nr 42 na działce nr 1600/2. W konsekwencji, Organ nie wykluczył zasadności twierdzeń Starosty o braku możliwości pozytywnego zastosowania względem wnioskującej Spółki art. 124b ust. 1 u.g.n., który nie pozwala w jego ramach na udostępnienie nieruchomości w celu dokonania przebudowy czy budowy linii energetycznej.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi podnieść należy, iż pojęcie rokowań nie zostało przez ustawodawcę zdefiniowane w u.g.n. Przepis art. 124b u.g.n. nie wymaga, aby rokowania o wyrażenie zgody na remont linii były przeprowadzane przed złożeniem wniosku o wydanie decyzji zobowiązującej do udostępnienia nieruchomości. W myśl jego postanowień, inwestor ma jedynie obowiązek wystąpić o zgodę do właściciela nieruchomości na wykonanie określonych prac służących prawidłowemu funkcjonowaniu wskazanych w tym przepisie urządzeń przesyłowych. Rokowania o jakich mowa w art. 114 czy art. 124 ust. 3 u.g.n., zakładają prowadzenie pomiędzy zainteresowanymi negocjacji zakładających ewentualność modyfikowania stanowisk, a nie tylko składanie jednostronnej propozycji dotyczącej treści proponowanej umowy. Pod pojęciem negocjacji należy rozumieć, sytuację, w której strony stojąc na równorzędnych pozycjach uzgadniają treść poszczególnych postanowień, dopracowując kształt przyszłego porozumienia. Wypełnienie przesłanki braku zgody oznacza zaś taką sytuację, w której pomimo jednostronnej propozycji wnioskującego o udostępnienie terenu działki, nie doszło między stronami do porozumienia. Niemożność uzyskania zgody zachodzi wtedy, gdy właściciel nieruchomości nie odpowiedział na zaproszenie do rokowań, strony postawiły sobie wzajemnie warunki niemożliwe do przyjęcia albo właściciel nieruchomości wyraźnie sprzeciwił się wyrażeniu zgody na dostęp. W świetle art. 124b ustawodawca nie obliguje wnioskodawcy do przeprowadzania z właścicielem nieruchomości negocjacji mających ostatecznie prowadzić do konsensu. Z tej przyczyny, nie są zasadne te zarzuty skargi, które podnoszą kwestię nie zaakceptowania przez Spółkę warunków proponowanych przez współwłaścicieli nieruchomości.
Resumując, zaskarżona do WSA decyzja nie odpowiada przepisom art. 7, 77, 80, 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 124b ust. 1 u.g.n. Nie uwzględnienie w toku postępowania wyjaśniającego załączników do projektu technicznego, potwierdzających zamiar modyfikacji obiektu w zakresie przewodów linii, wysokości słupa oraz rozmiarów jego fundamentów, mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ukształtowany przez Wojewodę w oparciu o art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. W przypadku uprawomocnienia się niniejszego wyroku, Wojewoda rozpozna odwołanie ustosunkowując się do opisanych wyżej braków w zakresie oceny całokształtu materiału dowodowego.
Z tych przyczyn należało orzec jak w sentencji w oparci o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Natomiast o kosztach postępowania przed WSA orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI