II SA/Rz 213/06

II SA/Rz 213/06 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2006-08-25
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2006-03-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Jolanta Ewa Wojtyna
Krystyna Józefczyk. /sprawozdawca/
Zbigniew Czarnik /przewodniczący/
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Bezrobocie
Sygn. powiązane
I OSK 2020/06 - Wyrok NSA z 2007-09-28
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie nastepujacym: Przewodniczący WSA Zbigniew Czarnik Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk /pr./ AWSA Jolanta Ewa Wojtyna Protokolant sekr.sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólno-Administacyjnym na rozprawie w dniu 25 sierpnia 2006 r. sprawy ze skargi B. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku przedemerytalnego uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...].
Uzasadnienie
II SA/Rz 213/06
U Z A S A D N I E N I E
Decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r. Nr [...] Wojewoda [...] po rozpatrzeniu odwołania B. K. od decyzji Starosty Powiatu [...] z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...] w sprawie odmowy przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.
Jako podstawę prawną powołano przepis art. 10 ust. 4 pkt 2, art. 150a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy /Dz. U. nr 99, poz. 1001, ze zm./.
Jak wynika z akt administracyjnych B. K. zarejestrowała się w Powiatowym Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna w dniu 27 grudnia 2001 r.
Zasiłek dla bezrobotnych pobierała od 4 stycznia 2002 r. do 3 stycznia 2003 r., od dnia 8 września 2003 r. B. K.utraciła status osoby bezrobotnej.
Ponownie zarejestrowała się jako osoba bezrobotna 17 października 2005 r. nie nabywając prawa do zasiłku dla bezrobotnych.
W dniu 2 listopada 2005 r. B. K. złożyła wniosek o przyznanie prawa do zasiłku przedemerytalnego.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2005 r. od 2 listopada 2005 r. Starosta Powiatu orzekł o odmowie przyznania zasiłku przedemerytalnego. W uzasadnieniu wskazał, iż w dniu 31 grudnia 2001 r. nie pobierała zasiłku dla bezrobotnych, a taki jest warunek wynikający z art. 150a ustawy o zmianie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.
W odwołaniu od tej decyzji B. K. wniosła o uwzględnienie jej wniosku o przyznanie zasiłku przedemerytalnego ponieważ decyzja odmowna jest krzywdząca.
Opisaną na wstępie decyzją organ utrzymał w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne.
W uzasadnieniu naprowadził, iż zgodnie z przepisem art. 150a ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy prawo do zasiłku przedemerytalnego na zasadach określonych w przepisach ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2001 r. przysługuje osobie, która do dnia 12 stycznia 2002 r. spełniała warunki do jego nabycia z zastrzeżeniem ust. 2.
Zgodnie z art. 37j ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w brzmieniu na dzień 31 grudzień 2001 r. zasiłek przedemerytalny przysługiwał osobie spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku oraz posiadającej okres uprawniający do emerytury, a to: w przypadku kobiet 30 lat lub 25 lat pracy w tym co najmniej 15 lat wykonywania prac uznanych w przepisach emerytalnych za zatrudnienie w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze.
Z całości dokumentacji wynika, że skarżąca B. K. wykazała, iż rejestrując się w dniu 27 grudnia 2001 r. w Urzędzie Pracy wykazała, iż przepracowała 24 lata 10 miesięcy i 11 dni w tym ponad 15 lat pracy w warunkach szczególnych.
Dopiero zaliczenie okresu pobierania zasiłku dla bezrobotnych w okresie od dnia 4 stycznia 2002 r. do dnia 3 stycznia 2003 r. w oparciu o przepis art. 150a ust. 2 cyt. ustawy do okresu uprawniającego do zasiłku przedemerytalnego pozwalałoby uznać, iż spełnia warunki do jego uzyskania wykazując odpowiedni okres zatrudnienia.
Przepis art. 150a ust. 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy warunkuje jednak zaliczenie okresu pobierania zasiłku dla bezrobotnych do wymaganego przepisem art. 37j ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, okresu uprawniającego do uzyskania zasiłku przedemerytalnego pobieraniem zasiłku dla bezrobotnych w dniu 31 grudnia 2001 r. B. K. nie pobierała zasiłku dla bezrobotnych w dniu 31 grudnia 2001 r. ponieważ pobierała go dopiero od dnia 4 stycznia 2002 r., pomimo że zarejestrowana była w dniu 27 grudnia 2001 r.
W odwołaniu skarżąca B. K. nie kwestionuje uznanego przez organ okresu zatrudnienia, ani okresu pobierania zasiłku dla bezrobotnych.
Po jego rozpoznaniu organ utrzymał w mocy rozstrzygnięcie I instancji.
Decyzję ta zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie B. K. nie wskazując kierunku jej weryfikacji.
Podkreśliła jedynie, iż zawarty w art. 150a ust. 2 zapis, z którego wynika konieczność pobierania zasiłku dla bezrobotnych w dniu 31 grudnia 2001 r. jest krzywdzący. Jej zdaniem najważniejszą przesłanką tego zapisu jest dokonanie rejestracji w tej dacie, a tego dokonała.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Bezspornym jest, że B. K. dokonując rejestracji w Powiatowym Urzędzie Pracy w dniu 27 grudnia 2001 r. wykazała, iż do tej daty przepracowała 24 lata 10 miesięcy i 11 dni, w tym 15 lat pracy w warunkach szczególnych.
Możliwość ubiegania się o przyznanie zasiłku przedemerytalnego została zlikwidowana z dniem 31 grudnia 2001 r., tzn. "nowelą grudniową", tj. ustawą z dnia 17 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych /.../ - Dz. U. nr 154, poz. 1793.
Do tej daty zasiłki przedemerytalne regulował przepis art. 37j ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /Dz. U. nr 25, poz. 128/. Jak wynika z jego treści, zasiłek przedemerytalny przysługiwał osobie spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku oraz 1) osobie posiadającej okres uprawniający do emerytury wynoszący dla kobiet 30 lat lub 2) osobie, która posiada okres uprawniający do emerytury wynoszący 25 lat dla kobiet w tym co najmniej 15 lat wykonywania prac uznanych w przepisach emerytalnych za zatrudnienie w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.
Przepis art. 31j został skreślony przez art. 3 pkt 13 ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r. /Dz. U. nr 153, poz. 1793/ zmieniającej ustawę z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu z dniem 1 stycznia 2002 r.
B. K. jest osobą, która w dniu rejestracji wykazała, iż przepracowała 24 lata 10 miesięcy i 11 dni, w tym 15 lat pracy w warunkach szczególnych.
Ustawą z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy /Dz. U. nr 99, poz. 1001/ uchylono ustawę o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu z dniem 31 maja 2004 r., którą zmieniono ustawą z dnia 28 lipca 2005 r. /Dz. U. nr 164, poz. 1366/, a zmiana weszła w życie z dniem 1 listopada 2005 r. w ten sposób, iż dodano przepis art. 150a.
Przepis ten przywraca prawo do zasiłku przedemerytalnego /.../ na zasadach określonych w przepisach ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2001 r. /.../, z zastrzeżeniem ust. 2 cyt. przepisu.
Prawo do zasiłku przedemerytalnego przysługuje również osobie, która do dnia 12 stycznia 2002 r. nie spełniła warunku posiadania okresu uprawniającego do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, jeżeli w dniu 31 grudnia 2001 r. pobierała zasiłek dla bezrobotnych i w wyniku zaliczenia okresu pobierania tego zasiłku do okresu uprawniającego do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego uzyskałaby prawo do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego – art. 150 a ust. 2.
Zatem przepis art. 150a ponownie przywrócił możliwość przyznawania prawa m.in. do zasiłku przedemerytalnego, na zasadach określonych ustawą z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, natomiast jego ust. 2 odnosi się do osób, które w dniu 31 grudnia 2001 r. nie wykazywały wymaganego okresu zatrudnienia a miały w tej dacie prawo do zasiłku dla bezrobotnych a jego doliczenie jest wystarczające do wykazania się wymaganym okresem zatrudnienia do przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego.
Skarżąca B. K. zarejestrowała się w urzędzie pracy w dniu 27 grudnia 2001 r. a wypłata zasiłku dla bezrobotnych nastąpiła od dnia 4 stycznia 2002 r.
Organy obu instancji odmawiając B. K. prawa do przyznania zasiłku przedemerytalnego wywodzą, iż w przedmiotowej sprawie ma zastosowanie przepis art. 150a ust. 2 cyt. ustawy, z którego jednoznacznie wynika, iż dotyczy on wyłącznie osób, które "w dniu 31 grudnia 2001 r. pobierały zasiłek dla bezrobotnych".
Zdaniem Sądu interpretacja przepisu art. 150a ust. 2 ustawy o promocji zatrudnienia nie może być dokonana w oderwaniu od ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, albowiem to art. 150a ust. 1 do niej się odwołuje stanowiąc, iż "prawo do zasiłku przedemerytalnego /.../ na zasadach określonych w przepisach ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu przysługuje osobie /.../".
Ustawa z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz wydane na jej podstawie przepisy wykonawcze wiązały możliwość nabycia statusu bezrobotnego oraz uprawnień do zasiłku dla bezrobotnych z rejestracją danej osoby w urzędzie pracy.
Zgodnie z art. 23 ust. 1 cytowanej ustawy zasiłek dla bezrobotnych przysługuje po zarejestrowaniu się bezrobotnego oraz pod warunkiem wykazania wymaganego okresu zatrudnienia.
Zawarta w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy definicja bezrobotnego do podstawowych przesłanek uznania za bezrobotnego zalicza również rejestrację danej osoby w urzędzie pracy.
W myśl § 2 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 28 lutego 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad prowadzenia rejestracji i ewidencji bezrobotnych oraz innych osób poszukujących pracy /Dz. U. nr 25, poz. 131/ rejestracja bezrobotnego następuje w dniu przedłożenia kompletu dokumentów po wypełnieniu karty rejestracyjnej i poświadczeniu przez bezrobotnego własnoręcznym podpisem prawdziwości danych i oświadczeń zamieszczonych w karcie rejestracyjnej.
W świetle powołanych przepisów ustawy należy przyjąć, iż dzień rejestracji bezrobotnego jest dniem nabycia przez niego statusu bezrobotnego – przy spełnieniu innych przesłanek – a także związanego z tym prawa żądania przyznania określonych ustawą świadczeń.
Bezrobotny nabywa zatem prawo do zasiłku dla bezrobotnych w dniu rejestracji w urzędzie pracy. Jedynie realizacja tego uprawnienia stosownie do treści przepisu art. 23 ust. 1 ustawy następuje po upływie 7 dni od dnia zarejestrowania się.
Decyzja organu zatrudnienia w przedmiocie przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych potwierdza zatem nabycie przez bezrobotnego prawa do tego świadczenia z dniem rejestracji, ponieważ nie podejmuje on żadnych dodatkowych kroków, aby otrzymać zasiłek dla bezrobotnych.
Jednocześnie konkretyzując wysokość i okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych stwarza możliwość jego wypłaty po upływie 7 dni od dnia rejestracji bezrobotnego w urzędzie pracy.
W sprawie będącej przedmiotem rozpoznania bezspornym jest, że B. K. zarejestrowała się w urzędzie pracy 27 grudnia 2001 r. spełniając równocześnie warunki do przyznania zasiłku dla bezrobotnych.
Natomiast okres wyczekiwania na prawo do zasiłku dla bezrobotnych powoduje jedynie skutek w postaci przesunięcia w czasie momentu, w którym uprawnienie do jego wypłaty powstaje /patrz: wyrok WSA; 1 marca 2005 r. II SA/Wa 1855/04, 8 marca 2005 r. II SA/Wa 2533/04/.
Skoro skarżąca B. K. w dniu rejestracji w Powiatowym Urzędzie Pracy 27 grudnia 2001 r. spełniała warunki do wypłaty zasiłku dla bezrobotnych bez znaczenia orzeczniczego jest data faktycznej jego wypłaty.
Rejestracja bezrobotnego, przez to, że stanowi element definicji bezrobotnego /art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu/ musi być uznana za jeden z konstytucyjnych warunków powstania prawa do zasiłku dla bezrobotnych.
Przepis art. 150a ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy stworzył ponownie możliwość ubiegania się o przyznanie prawa do zasiłku przedemerytalnego i świadczenia przedemerytalnego na zasadach określonych w ustawie z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, która przestała obowiązywać z dniem 31 maja 2004 r. Wynika zeń, iż zasiłek przedemerytalny /.../ przysługuje osobie spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku.
Przepis art. 150a ust. 2 w/w ustawy ma zastosowanie zaś do osób, które w dniu rejestracji w urzędzie pracy nie wykazywały wymaganego okresu zatrudnienia do przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego, lecz jego doliczenie pozwala spełnić ten warunek.
Z treści przepisu art. 150a ust. 2 cyt. ustawy wynika wprost, iż z takiej możliwości mogą skorzystać jedynie te osoby, które w dniu 31 grudnia 2001 r. pobierały zasiłek dla bezrobotnych.
Zdaniem Sądu nie jest możliwym bezkrytyczne zastosowanie normy z art. 150a ust. 2 bez powiązania jej z cała ustawą z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, w tym z omówionymi uprzednio przepisami art. 2, art. 23 oraz art. 37 j ustawy.
Uprawnienie do takiego rozumowania wywieść należy również z faktu, iż przepis art. 150a ustawy umieszczony został w rozdziale 22 pt. "przepisy przejściowe".
Intencją ustawodawcy zaś było umożliwienie uzyskania prawa do zasiłków przedemerytalnych dla osób, które przepracowały wiele lat, a często tylko przypadek zrządził, iż zarejestrowały się kilka dni później niż to było możliwe.
Jak wynika z dotychczasowego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie to wielokrotnie rozstrzygano ten problem i opowiadano się, iż decyduje data rejestracji bezrobotnego.
Z tych względów na zasadzie przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. nr 153, poz. 1270, ze zm./ Sąd uwzględnił skargę B. K.