II SA/Rz 206/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w RzeszowieRzeszów2025-06-04
NSAtransportoweWysokawsa
ruch drogowykara pieniężnazawiadomienie o nabyciu pojazduwspółwłasnośćCOVID-19przywrócenie terminuprawo administracyjnedecyzja administracyjna

WSA w Rzeszowie uchylił decyzję o nałożeniu kary pieniężnej za niezawiadomienie o nabyciu pojazdu, wskazując na konieczność umożliwienia stronie wniosku o przywrócenie terminu z uwagi na przepisy COVID-19 oraz na solidarną odpowiedzialność współwłaścicieli.

Skarżąca A.G. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie, która utrzymała w mocy decyzję Starosty o nałożeniu kary pieniężnej za niezawiadomienie o nabyciu pojazdu w terminie. Skarżąca podnosiła, że pojazd był współwłasnością, a nałożenie kary na każdego ze współwłaścicieli jest niedopuszczalne. WSA w Rzeszowie uchylił zaskarżoną decyzję, wskazując na dwa główne powody: po pierwsze, że obowiązek zawiadomienia o nabyciu pojazdu spoczywa na wszystkich współwłaścicielach solidarnie, co oznacza, że powinna być nałożona tylko jedna kara. Po drugie, sąd podkreślił, że w okresie stanu epidemii COVID-19 organ administracji miał obowiązek zawiadomić stronę o uchybieniu terminu i wyznaczyć jej 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu, czego nie uczynił.

Przedmiotem skargi była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie utrzymująca w mocy decyzję Starosty o nałożeniu na A.G. kary pieniężnej w wysokości 300 zł za naruszenie obowiązku zawiadomienia w terminie 180 dni o nabyciu pojazdu marki Mercedes-Benz. Starosta uzasadniał nałożenie kary przepisami Prawa o ruchu drogowym (u.P.r.d.), wskazując na obowiązek zawiadomienia w terminie 30 dni (czasowo wydłużonym do 180 dni w okresie pandemii COVID-19) oraz sankcję pieniężną za jego niedopełnienie. Skarżąca podnosiła, że pojazd był współwłasnością kilku osób, a kara powinna być nałożona solidarnie na wszystkich, a nie indywidualnie na każdego ze współwłaścicieli. Ponadto, wskazywała na trudne okoliczności osobiste (pandemia, śmierć ojca, opieka nad rodzicami) jako przyczynę opóźnienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uznał skargę za zasadną i uchylił obie decyzje. Sąd podzielił stanowisko skarżącej, że obowiązek zawiadomienia o nabyciu pojazdu spoczywa na wszystkich współwłaścicielach solidarnie, co oznacza, że za jedno naruszenie może być nałożona tylko jedna kara pieniężna. Dodatkowo, sąd podkreślił, że w okresie stanu epidemii COVID-19 organ administracji miał obowiązek zawiadomić stronę o uchybieniu terminu i umożliwić złożenie wniosku o jego przywrócenie, zgodnie z art. 15zzzzzn² ustawy COVID. Zaniechanie tego obowiązku stanowiło naruszenie przepisów postępowania. Sąd wskazał również na możliwość zastosowania art. 189f k.p.a. w kwestii odstąpienia od nałożenia kary. W związku z tym, sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organy administracji, które w pierwszej kolejności powinny umożliwić skarżącej złożenie wniosku o przywrócenie terminu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, obowiązek zawiadomienia o nabyciu lub zbyciu pojazdu spoczywa na wszystkich współwłaścicielach solidarnie, co oznacza, że za jedno naruszenie może być nałożona tylko jedna kara pieniężna.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na ugruntowane orzecznictwo, zgodnie z którym niedopuszczalne jest wielokrotne ukaranie za ten sam czyn, a odpowiedzialność współwłaścicieli ma charakter solidarny.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (13)

Główne

P.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 205 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.P.r.d. art. 78 § 2 pkt 1

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

u.P.r.d. art. 140mb § pkt 2

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

ustawa COVID art. 31i § ust. 1

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

ustawa COVID art. 15zzzzzn²

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

Pomocnicze

u.P.r.d. art. 140n § ust. 4

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

k.p.a. art. 189f

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 9

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.c. art. 441 § 1

Kodeks cywilny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niedopuszczalność nakładania odrębnych kar pieniężnych na każdego ze współwłaścicieli za jedno naruszenie obowiązku zawiadomienia o nabyciu pojazdu. Obowiązek organu administracji do zawiadomienia strony o uchybieniu terminu i umożliwienia złożenia wniosku o przywrócenie terminu w okresie stanu epidemii COVID-19.

Godne uwagi sformułowania

Ani treść, ani cel przepisu art. 78 ust. 2 pkt 1 u.P.r.d. nie dają podstaw do nakładania na każdego ze współwłaścicieli pojazdu odrębnych kar pieniężnych za jedno naruszenie. Niedopuszczalne jest, aby jeden czyn związany z nabyciem pojazdu i brakiem odpowiedniego zgłoszenia, obwarowany sankcją administracyjną, był traktowany jako dwa lub więcej odrębnych zdarzeń, zależnie od liczby współwłaścicieli. Art. 15zzzzzn² ustawy COVID, wprowadzający szczególny tryb przywrócenia terminu w okresie trwania stanu epidemii, ma zastosowanie do regulacji zawartych w prawie administracyjnym w szerokim znaczeniu.

Skład orzekający

Piotr Godlewski

przewodniczący sprawozdawca

Elżbieta Mazur-Selwa

sędzia

Karina Gniewek-Berezowska

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności współwłaścicieli za naruszenie obowiązku zawiadomienia o nabyciu pojazdu oraz stosowania przepisów COVID-19 w postępowaniu administracyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji współwłasności pojazdów i naruszeń popełnionych w okresie obowiązywania stanu epidemii COVID-19.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego obowiązku administracyjnego (rejestracja pojazdu) i pokazuje, jak przepisy szczególne (COVID-19) oraz zasady współwłasności mogą wpływać na jego egzekwowanie, co jest interesujące dla szerokiego grona odbiorców.

Współwłasność pojazdu a kara za brak zgłoszenia – jak przepisy COVID-19 zmieniły zasady gry?

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Rz 206/25 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2025-06-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-02-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Elżbieta Mazur-Selwa
Karina Gniewek-Berezowska
Piotr Godlewski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Skarżony organ
Prezes Rady Ministrów
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, art. 200, art. 205 7 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 1251
art. 140 mb pkt2, art. 78 ust. 2 pkt 1
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Piotr Godlewski /spr./ Sędziowie WSA Elżbieta Mazur-Selwa WSA Karina Gniewek - Berezowska Protokolant starszy specjalista Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi A.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia 25 listopada 2024 r. nr SKO.4120/149/2023 w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie obowiązku zawiadomienia o nabyciu pojazdu I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Starosty [...] z dnia 11 maja 2024 r. nr KT.5410.9.360e.2021; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie na rzecz skarżącej A.G. kwotę 580 zł /słownie: pięćset osiemdziesiąt złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
II SA/Rz 206/25
U z a s a d n i e n i e
Przedmiotem skargi A.G. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławcze w Rzeszowie z 25 listopada 2024 r. nr SKO.4120/149/2023 dotycząca nałożenia kary pieniężnej.
Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, Starosta [...] decyzją z 11 maja 2023 r. nr KT.5410.9.360e.2021 nałożył na A.G. karę pieniężną w wysokości 300 zł za naruszenie obowiązku zawiadomienia w terminie nieprzekraczającym 180 dni o nabyciu pojazdu marki Mercedes-Benz nr rej. [...]. W uzasadnieniu wskazał, iż stosownie do art. 78 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2024 r., poz. 1251, dalej: u.P.r.d.), właściciel pojazdu zarejestrowanego jest obowiązany zawiadomić w terminie nieprzekraczającym 30 dni starostę o nabyciu lub zbyciu pojazdu. W myśl art. 140mb pkt 2 u.P.r.d., kto będąc właścicielem pojazdu zarejestrowanego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wbrew przepisowi art. 78 ust. 2 pkt 1 u.P.r.d. nie zawiadamia starosty o nabyciu lub zbyciu pojazdu, podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 do 1000 zł. Zgodnie z art. 140n ust. 1 u.P.r.d., kary pieniężne w sprawach określonych w art. 140ma i 140mb nakłada starosta. Jak stanowi art. 140n ust. 4, ustalając wysokość kary pieniężnej uwzględnia się zakres naruszenia, powtarzalność naruszeń oraz korzyści finansowe uzyskane z tytułu naruszenia ustawy.
Zgodnie z treścią bezwzględnie obowiązujących regulacji art. 140mb pkt 1 i 2 u.P.r.d. które nie przewidują uznania administracyjnego oraz jakichkolwiek wyjątków od nakładania kar pieniężnych, a także art. 140n ust. 4 u.P.r.d. w którym uregulowano przesłanki nakładania kar pieniężnych, uwzględniając że ustawodawca wyczerpująco unormował w przepisach odrębnych, tj. u.P.r.d. kwestie odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, nie mają w takim przypadku zastosowania przepisy k.p.a., w tym art. 189f ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r., poz. 572, dalej: k.p.a.).
W odwołaniu od decyzji Starosty A.G. zakwestionowała zasadność nałożenia na nią kary pieniężnej ze względu na panującą w czasie powstania obowiązku pandemię COVID–19, nagłą śmierć ojca, konieczność opieki nad jego schorowanymi rodzicami oraz brak znajomości przepisów nakładających obowiązek zgłoszenia.
SKO wskazaną na wstępie decyzją z 25 listopada 2024 r. - działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 78 ust. 2 pkt 1 u.P.r.d. - utrzymało w mocy decyzję Starosty.
Przywołując mające zastosowanie w sprawie regulacje u.P.r.d. wyjaśniło, że strona niniejszego postępowania pozostawała w opóźnieniu z wykonaniem ciążącego na niej obowiązku zawiadomienia starosty przez okres 90 dni, co czyniło zasadnym nałożenie kary pieniężnej.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie A.G. (reprezentowana przez pełnomocnika - radcę prawnego) zaskarżyła decyzję Kolegium z 25 listopada 2024 r. w całości, zarzucając naruszenie prawa materialnego, a to art. 140mb pkt 2 w zw. z art. 78 ust. 2 pkt 1 u.P.r.d. w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 maja 2023 r., poprzez nałożenie na nią obowiązku zapłaty całości kary za brak rejestracji pojazdu, nie zaś jej zapłaty solidarnie z pozostałymi współwłaścicielami pojazdu.
Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, zasądzenie od organu kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego wg norm przepisanych oraz połącznie do wspólnego rozpoznania spraw skarg na decyzje Kolegium nr SKO.4120/149/2023, SKO.4120/145/2023, SKO.4120/146/2023, SKO.4120/148/2023 i SKO.4120/147/2023.
W uzasadnieniu skargi wywiodła, że przedmiotowe pojazdy nie stanowią jej wyłącznej własności, lecz są współwłasnością kilku osób. Zatem to nie na skarżącą, ale wyłącznie na wszystkie te osoby może zostać nałożony obowiązek zapłaty kary za brak rejestracji pojazdu. Ma on charakter solidarny. Z ugruntowanego w orzecznictwie sądów administracyjnych stanowiska wynika, że niedopuszczalne jest, aby jeden czyn związany ze zbyciem pojazdu i brakiem odpowiedniego zgłoszenia, obwarowany sankcją administracyjną, był traktowany jako dwa lub więcej odrębnych zdarzeń, zależnie od liczby współwłaścicieli. Ani treść, ani cel przepisu art.140mb u.P.r.d. nie dają podstaw do nakładania na każdego ze współwłaścicieli pojazdu odrębnych kar pieniężnych za jedno naruszenie. Naruszenie obowiązku zawiadomienia o zbyciu pojazdu spoczywającego na współwłaścicielach może skutkować nałożeniem wyłącznie jednej kary pieniężnej na wszystkich współwłaścicieli - zbywców danego pojazdu, których odpowiedzialność jest odpowiedzialnością solidarną, do której posiłkowo należy stosować przepis art. 441 § 1 Kodeksu cywilnego statuujący taką odpowiedzialność wobec osób, które dopuściły się tego samego deliktu. Objęcie każdego ze współwłaścicieli odrębnym ukaraniem za naruszenie art. 140mb pkt 1 u.P.r.d. w związku brakiem rejestracji tego samego pojazdu prowadziłoby do wielokrotnego ukarania za ten sam czyn (vide: wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z 13 czerwca 2023 r. II SA/Rz 98/23 i II SA/Rz 99/23 oraz z 20 kwietnia 2023 r. II SA/Rz 1656/22)
Odnośnie wniosku o połączenie do wspólnego rozpoznania spraw skarg na wymienione w skardze decyzje Kolegium skarżąca wskazała, że dotyczą one pozostałych współwłaścicieli tego samego pojazdu.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jej zakres wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: P.p.s.a.), wg którego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Stosownie do art. 145 § 1 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia (jeżeli dotknięte są naruszeniem prawa materialnego które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania bądź innym naruszeniem przepisów postępowania jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy), do stwierdzenia ich nieważności lub ich wydania z naruszeniem prawa (jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a. lub innych przepisach).
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja SKO z 25 listopada 2024 r., utrzymująca w mocy decyzję Starosty z 11 maja 2023 r. o nałożeniu na skarżącą kary pieniężnej w wysokości 300 zł za naruszenie obowiązku zawiadomienia w terminie nieprzekraczającym 180 dni o nabyciu pojazdu marki Mercedes-Benz nr rej. [...].
Poddawszy zaskarżoną decyzję ocenie legalności w granicach wyżej opisanych Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
U materialnoprawnych podstaw wydania powyższych decyzji znalazł się przepis art. 78 ust. 2 pkt 1 u.P.r.d., zgodnie z którym właściciel pojazdu zarejestrowanego jest obowiązany zawiadomić w terminie nieprzekraczającym 30 dni starostę o nabyciu lub zbyciu pojazdu.
Termin ten z dniem 31 marca 2020 r. został czasowo zmieniony na podstawie art. 31i ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVlD-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, Dz.U. z 2020 r., poz. 374 ze zm., dalej: ustawa COVID (dodanym przez art. 1 pkt 17 ustawy zmieniającej z dnia 31 marca 2020 r., Dz.U z 2020 r., poz. 568); zgodnie z brzmieniem art. 31i ust. 1, "w okresie od dnia wejścia w życie ustawy z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw do dnia 31 grudnia 2020 r.:
1) wydłuża się do 180 dni terminy określone w art. 71 ust. 7 i art. 78 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym;
2) art. 140mb ustawy, o której mowa w pkt 1, stosuje się z uwzględnieniem terminu określonego w pkt 1.
Stosownie do art. 140mb pkt 2 u.P.r.d. (w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2020 r. do 31 grudnia 2023 r.), kto będąc właścicielem pojazdu zarejestrowanego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wbrew przepisowi art. 78 ust. 2 pkt 1 nie zawiadamia starosty o nabyciu lub zbyciu pojazdu - podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 do 1000 zł.
Kary pieniężne w sprawach określonych w art. 140m-140mb są nakładane w drodze decyzji administracyjnej przez starostę (art. 140n ust. 1 i 2a u.P.r.d.). Art. 140mb pkt 2 u.P.r.d. w w/w brzmieniu obowiązywał do 31 grudnia 2023 r.; pkt 6 tego artykułu w brzmieniu nadanym od 1 stycznia 2024 r. przewiduje karę pieniężną w wysokości 250 zł jedynie dla właściciela pojazdu zarejestrowanego na terytorium RP, który wbrew przepisowi art. 78 ust. 2 pkt 1 nie zawiadamia w terminie starosty o jego zbyciu (w rozpoznawanej sprawie - wszczętej i niezakończonej ostatecznie przed dniem 1 stycznia 2024 r. - na podstawie art. 16 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczania niektórych skutków kradzieży tożsamości, Dz.U. poz. 1394 - do postępowań w sprawach nakładania kar pieniężnych o których mowa w art. 140mb ustawy zmienianej w art. 2 /a więc u.P.r.d./, wszczętych i niezakończonych przed dniem 1 stycznia 2024 r., stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 2 w brzmieniu dotychczasowym).
Z kolei, w myśl art. 31i ust. 1 pkt 2 ustawy COVID-19, art. 140mb u.P.r.d. stosuje się z uwzględnieniem terminu określonego w ust. 1 pkt 1 tego artykułu (180 dni).
Ustalając wysokość kary pieniężnej uwzględnia się zakres naruszenia, powtarzalność naruszeń oraz korzyści finansowe uzyskane z tytułu naruszenia ustawy (art. 140n ust. 4 u.P.r.d.).
W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że skarżąca naruszyła art. 78 ust. 2 pkt 1 u.P.r.d. w zw. z art. 31i ust. 1 pkt 1 ustawy COVID, albowiem nie poinformowała Starosty w terminie 180 dni o fakcie nabycia - poprzez dziedziczenie po zmarłym mężu - pojazdu związanego z przedmiotem postępowania. Termin ten - liczony od daty uprawomocnienia się postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku, tj. 25 września 2020 r. – upłynął 24 marca 2021 r., podczas gdy skarżąca złożyła zawiadomienie o nabyciu dopiero 1 lipca 2021 r.
Zdaniem Sądu, na kwestię wymierzenia skarżącej kary z w/w tytułu należy spojrzeć w kilku aspektach, czego nie uwzględniły orzekające w sprawie organy administracji I i II instancji:
I. Niewątpliwie skarżąca jako współwłaściciel nabytego pojazdu nie była jedyną osobą na której ciążył stosowny obowiązek zawiadomienia Starosty. Oprócz niej do nałożenia tożsamych kar doszło względem pozostałych współwłaścicieli, co znalazło odzwierciedlenie w wydanych w tych samych datach analogicznych decyzjach organu I i II instancji; na skutek wniesienia skarg, przed WSA w Rzeszowie oprócz niniejszej sprawy toczą się postępowania objęte sygn. akt II SA/Rz 207/25, II SA/Rz 208/25, II SA/Rz 209/25 i II SA/Rz 232/25, dot. odpowiednio decyzji Kolegium nr SKO.4120/148/2023, SKO.4120/146/2023, SKO.4120/147/2023 i SKO.4120/145/2023.
W związku z powyższym Sąd podziela ugruntowane w orzecznictwie sądowym stanowisko (znajdujące odzwierciedlenie m.in. w powołanych w skardze wyrokach WSA w Rzeszowie z 13 czerwca 2023 r. II SA/Rz 98/23 i z 20 kwietnia 2023 r. II SA/Rz 1656/22, a także m.in. wyrokach WSA w Warszawie z 8 grudnia 2022 r. VI SA/Wa 2295/22, WSA w Kielcach z 7 października 2021 r. I SA/Ke 429/21 oraz WSA we Wrocławiu z 29 kwietnia 2021 r. III SA/Wr 349/20; wszystkie orzeczenia prawomocne), iż z art. 78 ust. 2 pkt 1 u.P.r. wynika, że obowiązek zawiadomienia o nabyciu lub zbyciu pojazdu spoczywa na właścicielu pojazdu, co oznacza, że gdy pojazd objęty jest współwłasnością - na każdym ze współwłaścicieli. Jeżeli po danej stronie (w okolicznościach sprawy po stronie nabywcy pojazdu) występuje wielość podmiotów zobowiązanych do zgłoszenia faktu nabycia pojazdu który stał się przedmiotem współwłasności, w sytuacji gdy wypełnienie tego obowiązku przez jednego ze współwłaścicieli zwalnia pozostałych, to mamy do czynienia z jednym czynem, którego stwierdzenie może doprowadzić do wymierzenia jednej kary, niezależnie od liczby współwłaścicieli. Niedopuszczalne jest, aby jeden czyn związany z nabyciem pojazdu i brakiem odpowiedniego zgłoszenia, obwarowany sankcją administracyjną, był traktowany jako dwa lub więcej odrębnych zdarzeń, zależnie od liczby współwłaścicieli. Ani treść, ani cel przepisu art. 78 ust. 2 pkt 1 u.P.r.d. nie dają podstaw do nakładania na każdego ze współwłaścicieli pojazdu odrębnych kar pieniężnych za jedno naruszenie. Objęcie każdego ze współwłaścicieli nabytego pojazdu odrębnym ukaraniem za naruszenie tego przepisu w związku z nabyciem tego samego pojazdu i tym samym zawiadomieniem - prowadziłoby do wielokrotnego ukarania za ten sam czyn, co naruszałoby także art. 140mb pkt 2 tej ustawy.
Naruszenie obowiązku zawiadomienia o zbyciu pojazdu (w niniejszym przypadku o jego nabyciu) spoczywającego na współwłaścicielach może bowiem skutkować nałożeniem tylko jednej kary pieniężnej na wszystkich współwłaścicieli, których odpowiedzialność jest odpowiedzialnością solidarną, do której posiłkowo należy stosować przepis art. 441 § 1 k.c. statuujący taką odpowiedzialność wobec osób które dopuściły się tego samego deliktu (wyrok WSA w Rzeszowie z 13 czerwca 2023 r. II SA/Rz 99/23).
II. Jako kolejna istotna dla kwestii niezachowania przez skarżącą terminu do zawiadomienia Starosty o nabyciu pojazdu jawi się regulacja art. 15zzzzzn² ustawy COVID.
W myśl ust. 1 tego artykułu, w przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów:
1) od zachowania których jest uzależnione udzielenie ochrony prawnej przed organem administracji publicznej,
2) do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki,
3) przedawnienia,
4) których niezachowanie powoduje wygaśnięcie lub zmianę praw rzeczowych oraz roszczeń i wierzytelności, a także popadnięcie w opóźnienie,
5) zawitych, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony,
6) do dokonania przez podmioty lub jednostki organizacyjne podlegające wpisowi do właściwego rejestru czynności, które powodują obowiązek zgłoszenia do tego rejestru, a także terminów na wykonanie przez te podmioty obowiązków wynikających z przepisów o ich ustroju
- organ administracji publicznej zawiadamia stronę o uchybieniu terminu.
Natomiast zgodnie z art. 15zzzzzn² ust. 2 ustawy COVID, w zawiadomieniu o którym mowa w ust. 1 organ administracji publicznej wyznacza stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu.
Powyższa regulacja ustawy COVID obejmuje zdarzenia, które miały miejsce w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19, czyli od 20 marca 2020 r. (§ 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii, Dz.U. z 2020 r., poz. 491) do 16 maja 2022 r. (§ 1 – 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 12 maja 2022 r. w sprawie odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii, Dz.U. z 2022 r., poz. 1027), a więc znajduje zastosowanie w niniejszej sprawie z uwagi na fakt, że uchybienie terminu miało miejsce w czasie jego obowiązywania.
Art. 15zzzzzn² ustawy COVID, wprowadzający szczególny tryb przywrócenia terminu w okresie trwania stanu epidemii, ma zastosowanie do regulacji zawartych w prawie administracyjnym w szerokim znaczeniu, a zatem także do przepisów u.P.r.d. Intencją ustawodawcy było bowiem objęcie jego zakresem wszystkich przepisów, w tym również prawa materialnego, które regulują relacje pomiędzy obywatelem a organami państwa, aby obywatel nie ponosił negatywnych konsekwencji nieterminowego dopełnienia obowiązków. Od przewidzianego w tym przepisie obowiązku zawiadomienia strony o uchybieniu terminu oraz wyznaczenia stronie 30 dni na złożenie wniosku o jego przywrócenie nie przewidziano żadnych wyjątków. W tym względzie bez znaczenia jest także fakt, że zawiadomienie o nabyciu pojazdu zostało już wcześniej dokonane.
Wskazany w art. 78 ust. 2 pkt 1 u.P.r.d. termin do zawiadomienia organu o nabyciu lub zbyciu pojazdu ma charakter materialny. Niezachowanie terminu do zawiadomienia organu o nabyciu lub zbyciu pojazdu w świetle u.P.r.d. wywołuje dla strony negatywny skutek wynikający z obowiązku wszczęcia i przeprowadzenia przez organ z urzędu postępowania w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie obowiązku zawiadomienia starosty w zakreślonym przez ustawę terminie o nabyciu pojazdu (zob. m.in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 czerwca 2023 r. II GSK 1158/22 - LEX nr 3587259 i z 20 stycznia 2023 r. II GSK 907/22 - LEX nr 3508198).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy Sąd stwierdza, że Starosta zobowiązany był zawiadomić skarżącą o uchybieniu terminu do zawiadomienia o nabyciu pojazdu i wyznaczyć jej jednocześnie termin 30 dni na złożenie wniosku o jego przywrócenie (por. m.in. wyroki: WSA w Poznaniu z 10 stycznia 2023 r. III SA/Po 770/22 oraz z 23 lutego 2023 r. III SA/Po 930/22 i III SA/Po 936/22, WSA w Rzeszowie z 27 stycznia 2022 r. II SA/Rz 1432/21).
Zaniechanie wykonania powyższego obowiązku spowodowało naruszenie art. 15zzzzzn² ustawy COVID, a także art. 7 k.p.a. (zasada prawdy obiektywnej, zasada uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli), art. 8 § 1 (zasada zaufania do władzy publicznej) i art. 9 (zasada informowania stron).
Wywiązanie się z tego obowiązku miało kluczowe znaczenie również z uwagi na podnoszoną przez skarżącą – najpierw w odwołaniu, następnie w skardze – argumentację wskazującą na przeszkody które nie pozwoliły jej na terminowe wywiązanie się z ciążącego na niej obowiązku, tj. panującą pandemię COVID–19, śmierć ojca oraz konieczność opieki nad jego schorowanymi rodzicami.
W sytuacji bowiem gdyby Starosta zdecydował o przywróceniu naruszonego terminu, nie zostałby wypełniony warunek do nałożenia na skarżącą kary pieniężnej na podstawie art. 78 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 140mb pkt 2 u.P.r.d.
III. Ubocznie względem okoliczności opisanych w pkt II i I niniejszego uzasadnienia Sąd wskazuje na wadliwe stanowisko organu administracji I i II instancji co do wyczerpującego unormowania w przepisach u.P.r.d. kwestii nakładania administracyjnych kar pieniężnych i braku możliwości ewentualnego zastosowania w przedmiotowej sprawie art. 189f k.p.a. regulującym kwestię odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej.
Ani przepisy u.P.r.d. ani też przepisy działu III Ordynacji podatkowej nie zawierają uregulowań dotyczących odstąpienia od wymierzenia kar. Przepisy tej ustawy (art. 140n ust. 4 u.P.r.d.) regulują przesłanki wymiaru kary administracyjnej, przy jednoczesnym braku uregulowań w zakresie np. odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej. Okoliczność ta przy uwzględnieniu treści reguły kolizyjnej z art. 189a § 2 k.p.a. in fine daje podstawy do wyrażenia poglądu co do powinności stosowania normy z art. 189f k.p.a. na tle spraw związanych z nakładaniem kar pieniężnych w trybie przepisów u.P.r.d. (wyrok WSA w Rzeszowie z 8 grudnia 2021 r. II SA/Rz 1444/21).
Wzgląd na okoliczności opisane w pkt I-III czyni przedwczesnym odnoszenie się przez Sąd do zarzutów skargi zmierzających do zakwestionowania faktu nałożenia kary, jej wymiaru oraz potrzeby odstąpienia od jej wymierzenia.
W pierwszej kolejności - w toku ponownego rozpatrywania sprawy - organy administracji powinny umożliwić skarżącej złożenie wniosku o przywrócenie naruszonego terminu, gdyż od ewentualnego złożenia takiego wniosku i wyniku jego rozpatrzenia zależeć będzie sposób dalszego procedowania w sprawie.
Mając powyższe na uwadze Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) P.p.s.a. orzekł jak w pkt I sentencji wyroku.
O należnych stronie skarżącej kosztach postępowania (pkt II sentencji wyroku) obejmujących opłacony od skargi wpis (100 zł) oraz koszty zastępstwa procesowego (480 zł) orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI