II SA/Rz 2023/23

II SA/Rz 2039/23 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2024-05-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-12-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Elżbieta Mazur-Selwa /przewodniczący sprawozdawca/
Magdalena Józefczyk
Piotr Godlewski
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne
Policja
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 145 § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2023 poz 171
art. 117 ust. 3
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t. j.)
Dz.U. 1995 nr 104 poz 515
art. 41 ust. 2 pkt 5 i 6
Ustawa z dnia 21 lipca 1995 r. o zmianie ustaw: o urzędzie Ministra Spraw Wewnętrznych, o Policji, o Urzędzie Ochrony Państwa, o Straży Granicznej oraz niektórych innych ustaw.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Elżbieta Mazur - Selwa /spr./ Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk WSA Piotr Godlewski Protokolant starszy specjalista Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 maja 2024 r. sprawy ze skargi J. D. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Rzeszowie z dnia 9 listopada 2023 r. nr 1/2023 w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pieniężnego uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Komendanta Miejskiego Policji w [...] z dnia 29 września 2023 r., znak: WAG-2576/23.
Uzasadnienie
Wnioskiem z 28 lipca 2023 r. J.D. (dalej: "skarżąca") zwróciła się do Komendanta Miejskiego Policji w [...] (dalej: "KMP w [....]", "organ I instancji") o skierowanie do komisji lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w celu określenia stanu zdrowia i związku choroby ze służbą, dla potrzeb uzyskania orzeczenia o inwalidztwie i ustaleniu prawa do policyjnej renty inwalidzkiej. Zwróciła się także o przyznanie świadczenia z art. 117 ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2023 r., poz. 171 ze zm.) w związku ze zwolnieniem ze służby, które nastąpiło na mocy rozkazu personalnego Komendanta Wojewódzkiego Policji w Rzeszowie (dalej: "KWP", "organ II instancji") z 6 lipca 2023 r., nr 1723. Zwolnienie nastąpiło 31 lipca 2023 r. w trybie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, tj. gdy wymaga tego ważny interes służby. Wnioskodawczyni wskazała na brak możliwości podjęcia zatrudnienia z powodu nadal trwającej choroby.
Pismem z 25 sierpnia 2023 r. KMP poinformował skarżącą, że wobec faktu zwolnienia ze służby w Policji z dniem 31 lipca 2023 r. i w związku z datą doręczenia oświadczenia za pośrednictwem Poczty Polskiej w dniu 1 sierpnia 2023 r., organem właściwym do przeprowadzenia badania jest organ emerytalny, natomiast warunkiem przyznania grupy inwalidztwa jest orzeczenie komisji lekarskiej o całkowitej niezdolności funkcjonariusza do służby.
Następnie decyzją z 29 września 2023 r. nr WAG-2576/23 Komendant Miejski Policji, działając na podstawie art. 117 ust. 3 ustawy o Policji, odmówił przyznania świadczenia pieniężnego.
Organ wyjaśnił, że nie dysponuje stosowną dokumentacją potwierdzającą stan trwającej choroby. Takich dokumentów nie przedstawiła sama wnioskodawczyni. Brak jest przesłanek do przyznania wnioskowanego świadczenia pieniężnego.
Nie zgadzając się z powyższą decyzją J.D. wniosła odwołanie. Zakwestionowała stanowisko organu, jakoby świadczenie określone w art. 117 ust. 3 ustawy o Policji stanowiło swego rodzaju "przywilej". Jedynym warunkiem jego przyznania jest trwająca choroba. W jej wypadku choroba rozpoczęła się w 2016 r., a z uwagi na zaostrzenie trwa od 14 czerwca 2023 r., z epizodem hospitalizacji. Świadczą o tym zwolnienia lekarskie przesyłane drogą elektroniczną do KMP w [...]. Wbrew stanowisku organu posiada on stosowną dokumentację w postaci zwolnień lekarskich z jednakowym kodem chorobowym, wydawaną przez lekarzy tej samej specjalizacji. Wydanie decyzji odmownej, w jej ocenie stanowi naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Wskazała na naruszenie zasad postępowania administracyjnego.
Komendant Wojewódzki Policji w Rzeszowie, działając na postawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm. - dalej "k.p.a.") w zw. z art. 117 ust. 3 ustawy o Policji, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ wyjaśnił, że przyznanie funkcjonariuszowi świadczenia na podstawie art. 117 ust. 3 ustawy o Policji, nie jest gwarantowane zwolnieniem funkcjonariusza ze służby w Policji z uwagi na zaistnienie przesłanek dotyczących art. 41 ust. 2 pkt 5 i 6. Warunkiem koniecznym przyznania świadczenia jest okoliczność "nadal trwającej choroby", która uniemożliwia zwolnionemu funkcjonariuszowi podjęcia zatrudnienia. Świadczenie to przysługuje nie dłużej niż trzy miesiące, a prawo do niego wygasa z dniem orzeczenia przez komisję lekarską orzeczenia o inwalidztwie i przyznania prawa do renty inwalidzkiej. Warunkiem wypłacania tego świadczenia jest przedstawienie dokumentacji potwierdzającej nadal trwającą chorobę po zwolnieniu ze służby, uniemożliwiającą podjęcie zatrudnienia przez zwolnionego funkcjonariusza. Uzupełnienie dokumentacji w razie braku jej w organie, leży po stronie ubiegającego się o świadczenie.
Komendant WP podzielił stanowisko organu I instancji, że art. 117 ust. 3 ustawy o Policji ma charakter ochronny w razie zwolnienia policjanta ze służby ze względu na ważny interes służby lub z powodu likwidacji lub reorganizacji jednostek Policji. Przesłanką konieczną jest choroba policjanta, która zaistniała jeszcze w czasie pełnienia przez policjanta służby i trwa po jego zwolnieniu. Przepis ten ma zabezpieczyć policjanta materialnie (wypłacając świadczenie nie dłużej jednak niż trzy miesiące) do czasu wydania przez komisję lekarską orzeczenia o inwalidztwie, które stanowi podstawę do przyznania stronie renty inwalidzkiej. Warunkiem koniecznym, jest udokumentowanie czasu trwania choroby. W przedmiotowej sprawie warunek ten nie został spełniony. Użyty w art. 117 ust. 3 ustawy o Policji termin "nadal trwająca choroba", wymaga wykazania przez stronę nieustającego stanu pozostawania w chorobie, z powodu której brak jest możliwości podjęcia zatrudnienia. Organ wskazał, że J.D. pomimo nadal trwającego leczenia nie udokumentowała faktu, że choroba została nabyta w trakcie trwania służby oraz jej ciągłości.
Brak dokumentów potwierdzających ciągłość pozostawania przez stronę w stanie "nadal trwającej choroby" oraz udokumentowania faktu, nabycia choroby w trakcie trwania służby uniemożliwia organowi uznania spełnienia koniecznych przesłanek do wypłaty wnioskowanego świadczenia.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na powyżej opisaną decyzję złożyła J.D. zwracając się o stwierdzenie jej nieważności, jako rażąco naruszającej prawo. Wskazała na nieprawidłowe przytoczenie przepisów stanowiących podstawę decyzji, tj. art. 117 ust. 3 ustawy o Policji, nadinterpretację treści tego przepisu, jak też nieprawdziwe stwierdzenie dotyczące niedostarczenia dokumentacji zdrowotnej. Wskazała ponadto na naruszenie podstawowych zasad postępowania administracyjnego, tj. art. 6, art. 7, art. 8, art. 10, art. 11, art. 12 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji w Rzeszowie zwrócił się o jej oddalenie i podtrzymał dotychczas prezentowane stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje;
Skarga jest zasadna.
Zaskarżoną decyzją Komendant Wojewódzki Policji w Rzeszowie utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia 29 września 2023 r. odmawiającą skarżącej przyznania świadczenia pieniężnego.
Materialnoprawną podstawą wydania zaskarżonej decyzji był art. 117 ust. 3 ustawy o Policji.
Stosownie do powyższego przepisu policjantowi zwolnionemu ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 i 6, który z powodu nadal trwającej choroby nie może podjąć zatrudnienia, wypłaca się co miesiąc świadczenie pieniężne określone w ust. 1 przez okres choroby, nie dłużej jednak niż przez okres 3 miesięcy, chyba że wcześniej komisja lekarska wyda orzeczenie o inwalidztwie, stanowiące podstawę do ustalenia prawa do renty inwalidzkiej. Przepis ten został dodany do ustawy o Policji nowelą z dnia 21 lipca 1995r. o zmianie ustaw: o urzędzie Ministra Spraw Wewnętrznych, o Policji, o Urzędzie Ochrony Państwa, o Straży Granicznej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 104, poz. 515) wraz z wprowadzeniem art. 41 ust. 2 pkt 6 ustawy o Policji, do którego się odwołuje. Ten ostatni przepis stanowi, że policjanta można zwolnić ze służby w przypadku likwidacji jednostki Policji lub jej reorganizacji połączonej ze zmniejszeniem obsady etatowej, jeżeli przeniesienie policjanta do innej jednostki lub na niższe stanowisko służbowe nie jest możliwe. W takiej sytuacji dochodzi do zwolnienia policjanta z przyczyn leżących po stronie pracodawcy. Taki sam charakter ma wymieniona w art. 117 ust. 3 ustawy o Policji przesłanka z art. 41 ust. 2 pkt 5, stanowiąca podstawę do zwolnienia policjanta, gdy wymaga tego ważny interes służby. Art. 117 ust. 3 ustawy o Policji ma zatem zastosowanie jedynie w przypadku zwolnienia policjanta ze służby z przyczyn niedotyczących samego policjanta, gdyż te wyszczególnione zostały odrębnie w art. 41 ustawy o Policji. Przy uwzględnieniu systematyki całego art. 117 ww. ustawy, uprawniony jest pogląd, iż świadczenie określone w ust. 3, to świadczenie pieniężne o charakterze stricte ochronnym, mające na celu zabezpieczenie socjalne byłego funkcjonariusza, który nie posiada uprawnień do świadczenia emerytalnego lub rentowego i ze względu na stan zdrowia nie może podjąć zatrudnienia - w istocie pozostaje bez jakichkolwiek środków utrzymania. Unormowanie to zabezpiecza zatem sytuację materialną funkcjonariusza, który zwolniony został ze służby z przyczyn leżących po stronie pracodawcy i gwarantuje mu środki utrzymania przez okres choroby (nie dłużej niż 3 miesiące), w wysokości odpowiadającej uposażeniu zasadniczemu wraz z dodatkami o charakterze stałym, pobieranymi na ostatnio zajmowanym stanowisku. Wyznacznikiem przyznania świadczenia pieniężnego jest nadal trwająca choroba, która nie pozwala na podjęcie zatrudnienia po zakończeniu służby w Policji. Zgodnie ze Słownikiem Języka Polskiego pod red. M. Szymczaka (PWN, Warszawa 1982) użyty w omawianym przepisie przysłówek "nadal" znaczy "w dalszym ciągu", "tak samo jak poprzednio", "dalej", "wciąż jeszcze". Nie ulega zatem wątpliwości, że w interpretowanym przepisie chodzi o chorobę, która ujawniła się w trakcie służby w Policji i trwa po zakończeniu tej służby. W analizowanym przepisie nie jest istotna forma nasilenia choroby (może objawiać się w formie nasilonej po zakończeniu służby). Istotne jest natomiast, aby funkcjonariusz nabawił się choroby jeszcze w czasie trwania służby, i aby ta choroba nie zakończyła się przed rozwiązaniem stosunku służbowego, lecz trwała nadal, uniemożliwiając mu podjęcie zatrudnienia po zakończeniu służby. W takiej sytuacji celowym jest udzielenie funkcjonariuszowi czasowej ochrony, tak aby w związku ze zwolnieniem ze służby nie był pozbawiony środków niezbędnego utrzymania. Istotne jest również i to, że w przepisie jest mowa o chorobie, a nie ogólnie o stanie zdrowia funkcjonariusza.
To funkcjonariusz ubiegający się o świadczenie przewidziane w art. 117 ust. 3 ustawy o Policji winien wykazać spełnienie przesłanek w tym przepisie określonych, zwłaszcza w sytuacji gdy organ nie dysponuje stosowną dokumentacją potwierdzającą stan trwającej choroby tego funkcjonariusza. Najbardziej oczywistym dowodem w tym przypadku jest zwolnienie lekarskie, choć nie można wykluczyć możliwości przeprowadzenia innych dowodów potwierdzających powyższe okoliczności. Możliwa jest zatem sytuacja, że nie będzie ciągłości zwolnień lekarskich, a mimo to w sprawie zostanie wykazane, że funkcjonariusz zwolniony ze służby z powodu nadal trwającej choroby nie może podjąć zatrudnienia. Taka sytuacja jednak w rozpoznawanej sprawie nie zaistniała.
Całkowicie niezasadne są twierdzenia organu, iż przepis art. 117 ust. 3 ustawy o Policji wymaga, aby choroba (jednostki chorobowe wymienione w zwolnieniach lekarskich skarżącej) pozostawały w związku ze szczególnymi właściwościami służby w Policji. Omawiany przepis w swojej hipotezie takiego warunku nie zawiera. To samo dotyczy zarzutu co do braku określenia początku chorób (jednostek chorobowych) wskazanych w przedmiotowych zwolnieniach lekarskich i ustalenia, że schorzenia te powstały w trakcie pełnienia służby, jak również nieprzedłożenia dokumentacji medycznej, w której osoba posiadająca wiedzę specjalistyczną, w sposób fachowy oceni, czy zwolnienia lekarskie skarżącej dotyczą tej samej choroby lub chorób współistniejących, będących następstwem pierwotnego schorzenia.
W ocenie Sądu wystarczające są dla stwierdzenia choroby skarżącej przedłożone przez nią zwolnienia lekarskie za okres pozostawania w służbie i dalej po jej zakończeniu (tak słusznie NSA w wyroku z dnia 9 grudnia 2020 r., I OSK 2448/18).
W kontrolowanej sprawie skarżąca przedstawiła organom zwolnienia lekarskie o niezdolności do służby nieprzerwanie za okres od 16 czerwca 2023 r. do 26 października 2023 r.
Podstawą wystawienia zwolnień lekarskich są naprzemiennie używane dwa numery statystyczne (jednostki chorobowe), tj. [...] oraz [....]. Numer statystyczny [....] oznacza "[...]" i jak wynika z karty informacyjnej leczenia szpitalnego są to "[...]". Z kolei numer statystyczny [....] oznacza "[...]" i jak wynika z karty informacyjnej leczenia szpitalnego jest to "[...]".
Zdaniem Sądu, warunkiem wypłacenia wnioskowanego świadczenia jest uniemożliwiająca podjęcie zatrudnienia "nadal trwająca choroba", którą zgodnie z literalnym brzmieniem, należy rozumieć jako chorobę istniejącą i nadal trwającą, a więc istniejącą bez przerwy i tę samą jednostkę chorobową, ewentualnie przechodzącą w inna jednostkę chorobową, będącą ściśle związaną przyczynowo z pierwotnym schorzeniem.
W niniejszej sprawie taka sytuacja właśnie miała miejsce.
Przepis art. 117 ust. 3 ustawy o Policji nie wymaga precyzyjnego ustalenia daty powstania schorzenia, wystarczy, że ujawniło się ono w trakcie służby.
Jeśli organ miał wątpliwości co do tożsamości schorzeń skarżącej, która przedstawiła zwolnienia lekarskie z kodami zamiennie [...] i [....] mógł wezwać ją w stosownym terminie o ich wyjaśnienie i przedłożenie opinii lekarskiej. Nie uczynił tego, w związku z czym nie może też stawiać skarżącej zarzutu niewykazania przesłanek dochodzonego świadczenia.
Jeszcze raz Sąd podkreśla, że w okolicznościach sprawy tożsamość "trwającej nadal choroby" powstałej w okresie Służby – art. 117 ust. 3 ustawy nie budzi wątpliwości Sądu.
Końcowo Sąd podkreśla, że art. 117 ust. 3 ustawy stawia wymóg powstania choroby, która trwa nadal po zwolnieniu ze Służby w warunkach tego przepisu, w okresie pozostawania w służbie.
Rozkazem personalnym nr 516/2023 z dnia 10 maja 2023 r. Komendant Miejski Policji w [...] na podstawie art. 39 ust. 1 ustawy o Policji zawiesił wymienioną w czynnościach służbowych na okres 3 miesięcy z uwagi na konieczność natychmiastowego odsunięcia policjanta od czynności służbowych.
Okoliczność ta nie ma znaczenia, gdyż mimo zawieszenia w czynnościach służbowych, w okresie od 16 czerwca 2023 r. do 31 lipca 2023 r. pozostawała w Służbie.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. i art. 135 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organy będą miały na względzie treść niniejszego uzasadnienia.