II SA/Rz 2023/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o nałożeniu kary pieniężnej za urządzanie gier hazardowych, uznając brak wystarczających dowodów na to, że skarżąca była "urządzającym gry", a nie tylko pracownikiem.
Sąd administracyjny uchylił decyzję o nałożeniu kary pieniężnej za urządzanie gier hazardowych bez koncesji. Skarżąca, pracownica lokalu, została uznana za "urządzającą gry" przez organy administracji, opierając się m.in. na jej zeznaniach jako świadka w postępowaniu karnym. Sąd uznał jednak, że materiał dowodowy był niewystarczający do przypisania jej tego statusu, a jej działania mogły być jedynie wykonywaniem obowiązków pracowniczych. Podkreślono również brak ustaleń co do jej zysków z działalności i współpracy z organizatorami.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uchylił decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego o nałożeniu na J. S. kary pieniężnej w wysokości 400 000 zł za urządzanie gier hazardowych bez koncesji. Sąd uznał, że choć same urządzenia spełniały definicję automatów do gier hazardowych, to materiał dowodowy zgromadzony przez organy był niewystarczający do jednoznacznego zakwalifikowania skarżącej jako "urządzającej gry" w rozumieniu ustawy o grach hazardowych. Sąd zwrócił uwagę, że ustalenia organów opierały się w dużej mierze na zeznaniach skarżącej złożonych jako świadek w postępowaniu karnym, co nie gwarantowało jej pełni praw strony postępowania administracyjnego. Podkreślono, że nie wykazano, czy skarżąca czerpała zyski z działalności wykraczające poza wynagrodzenie pracownicze, czy też współpracowała z organizatorami przedsięwzięcia. Sąd wskazał również na brak ustaleń dotyczących jej roli w przypadku, gdyby lokal funkcjonował również jako punkt gastronomiczny, oraz na fakt, że organy ścigania nie dopatrzyły się w jej zachowaniu znamion przestępstwa karnoskarbowego. W związku z tym, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i decyzję organu pierwszej instancji, zasądzając jednocześnie od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli jego działania mieszczą się w zakresie obowiązków pracowniczych i nie wykazano, aby wykraczały poza nie lub aby czerpał z nich zyski inne niż wynagrodzenie.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że materiał dowodowy był niewystarczający do przypisania skarżącej statusu "urządzającego gry". Jej działania mogły być jedynie wykonywaniem obowiązków pracowniczych, a brak było dowodów na jej współpracę z organizatorami lub czerpanie zysków z przedsięwzięcia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (31)
Główne
P.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
O.p. art. 122
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 125 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 187 § 1 i 3
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 188
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 191
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
u.g.h. art. 2 § 3
Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych
u.g.h. art. 2 § 4
Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych
u.g.h. art. 2 § 5
Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych
u.g.h. art. 89 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych
u.g.h. art. 89 § 4 pkt 1 lit. a)
Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych
u.g.h. art. 89 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych
Dla przypisania odpowiedzialności konieczne było ustalenie, czy gry prowadzone na stwierdzonych urządzeniach spełniały przesłanki określone w przepisach art. 2 ust. 3, 4 i 5 u.g.h., a podmiot, na którego nałożono karę, był "urządzającym gry".
u.g.h. art. 89 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych
Ustalenia organów o zaktualizowaniu się przesłanek pozwalających na przypisanie Skarżącej odpowiedzialności były przedwczesne, nie dokonano wyczerpującej oceny, czy Skarżąca faktycznie była "urządzającym gry".
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 134
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 205 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 269
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
O.p. art. 8
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 121 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 180
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
u.g.h. art. 3
Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych
u.g.h. art. 14 § 1
Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych
u.g.h. art. 23a § 1
Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych
u.g.h. art. 89 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych
u.g.h. art. 89 § 2 pkt 2
Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych
u.g.h. art. 91
Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych
K.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 77
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 138 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zarzuty dotyczące wadliwego ustalenia stanu faktycznego w zakresie zakwalifikowania Skarżącej jako "urządzającego gry". Niewystarczający materiał dowodowy do przypisania Skarżącej statusu "urządzającego gry". Oparcie ustaleń organów na zeznaniach świadka z postępowania karnego bez zagwarantowania pełni praw strony postępowania administracyjnego. Brak wykazania, że Skarżąca czerpała zyski z działalności wykraczające poza wynagrodzenie pracownicze. Niewykazanie współpracy Skarżącej z organizatorami przedsięwzięcia. Pominięcie przez organy ustaleń z postępowania karnoskarbowego, w którym nie dopatrzono się znamion przestępstwa w zachowaniu Skarżącej.
Odrzucone argumenty
Argumenty dotyczące bezwzględnej bezskuteczności przepisów ustawy o grach hazardowych z powodu braku notyfikacji zgodnie z dyrektywą 98/34/WE. Argumenty dotyczące naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, podczas gdy postępowanie podlega Ordynacji podatkowej.
Godne uwagi sformułowania
"Urządzanie gier hazardowych" to ogół czynności i działań stanowiących zaplecze logistyczne dla umożliwienia realizowania w praktyce działalności w zakresie gier hazardowych... Ustalenia te okazały się powierzchowne i niepełne. Stanowisko organów o zaktualizowaniu się przesłanek pozwalających na przypisanie Skarżącej odpowiedzialności [...] było przedwczesne. Nie mogła zatem, co do zasady, odmówić odpowiedzi na pytania, a ponadto zeznawała pod rygorem odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania. Trudno uznać za prawidłowe, aby zeznania złożone przez stronę przed sądem powszechnym mogły w całości zastąpić ustalenia organu administracji i stanowić podstawę do nałożenia kary pieniężnej. Nie wykazano, aby Skarżąca czerpała zyski z opisanej działalności, za które nie można uznać tylko otrzymywanego wynagrodzenia za pracę. Ponieważ Skarżąca miała świadczyć tożsamą pracę wraz inna osobą, istotne staje się ustalenie, czy osoby te również zostały pociągnięte do odpowiedzialności na podstawie u.g.h., czy też ocena ich zachowania była odmienna od zachowania Skarżącej.
Skład orzekający
Maria Mikolik
przewodniczący
Magdalena Józefczyk
sprawozdawca
Elżbieta Mazur-Selwa
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że pracownik nie może być automatycznie uznany za \"urządzającego gry hazardowe\" bez wykazania jego szerszego zaangażowania i korzyści z działalności, a także znaczenie prawidłowego gromadzenia dowodów w postępowaniu administracyjnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji pracownika, a nie właściciela lub głównego organizatora działalności hazardowej. Interpretacja pojęcia "urządzającego gry" może ewoluować.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe ustalenie stanu faktycznego i dowodowego w postępowaniu administracyjnym, szczególnie gdy chodzi o przypisanie odpowiedzialności karnej lub finansowej. Pokazuje też, że rola pracownika może być mylnie interpretowana jako rola organizatora.
“Czy pracownik obsługujący automaty do gier hazardowych sam "urządza" te gry? Sąd wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 400 000 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Rz 2037/23 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2024-06-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-12-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Elżbieta Mazur-Selwa
Magdalena Józefczyk /sprawozdawca/
Maria Mikolik /przewodniczący/
Symbol z opisem
6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne
Gry losowe
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 145 § 1 pkt 1 lit. c)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2023 poz 2383
art. 122, art. 125 § 1, art. 187 § 1 i 3, art. 188 i art. 191
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Maria Mikolik Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk /spr./ WSA Elżbieta Mazur - Selwa po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 19 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z dnia 7 listopada 2023 r. nr 1801-IOA.4246.149.2023 w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej z tytułu urządzenia gier hazardowych bez koncesji I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Naczelnika Podkarpackiego Urzędu Celno-Skarbowego w Przemyślu z dnia 17 sierpnia 2023 r. r 408000-408000-COP-1.4246.516.2023; II. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie na rzecz skarżącej J. S. kwotę 14 834 zł /słownie: czternaście tysięcy osiemset trzydzieści cztery złote/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie (dalej: "DIAS", "organ odwoławczy" lub "organ II instancji") z 7 listopada 2023 r. nr 1801-IOA.4246.149.2023, w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier hazardowych bez koncesji.
Wydanie decyzji poprzedzało postępowanie administracyjne o następującym przebiegu:
W dniu 8 lutego 2019 r. funkcjonariusze [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] przeprowadzili kontrolę w lokalu [...] mieszczącym się w miejscowości [...]. Podczas kontroli stwierdzono, że w lokalu znajdują się cztery urządzenia do gier o nazwie: [...]. Urządzenia były włączone i gotowe do gry. Na podstawie przeprowadzonego eksperymentu polegającego na odtworzeniu możliwości prowadzenia gier oraz na podstawie opinii Działu Laboratorium Celo-Skarbowego [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] ustalono, że przebieg gier na urządzeniach zawiera element losowości, a uzyskiwane wyniki gier są nieprzewidywalne i niezależne od woli oraz zręczności grającego. Ponadto urządzenia umożliwiają uzyskiwanie wygranych punktowych, przekazywanie ich na licznik kredytowy i sumowanie z punktami kredytowymi uzyskiwanymi w wyniku zakredytowania urządzenia.
Decyzją z [...] sierpnia 2023 r. nr [...] Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] (dalej: "Naczelnik" lub "organ I instancji") nałożył na JS (dalej: "Skarżącą") karę pieniężną z tytułu ujawnionego 8 lutego 2019 r. urządzania gier hazardowych na automatach [...], w łącznej wysokości 400 000 zł. Po rozpatrzeniu odwołania Skarżącej, decyzją z 7 listopada 2023 r. nr 1801-IOA.4246.149.2023 Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie utrzymał w mocy opisaną wyżej decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...].
Organy podniosły, że sporne urządzenia są automatami do gier w rozumieniu art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 227) – dalej: "u.g.h.", co potwierdziły opinie biegłych. Kontrolowany lokal nie był objęty koncesją na prowadzenie kasyna gry. W realiach opisywanej sprawy za urządzającego gry w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h. należało natomiast uznać Skarżącą. Ustalono bowiem, że umożliwiła wejście do lokalu klientom, uruchamiała tablety i wydawała je z nastawioną możliwością wyboru gry, po pobraniu od graczy gotówki, posiadając telefon komórkowy służący do kredytowania punktów do gier na tabletach oraz karty magnetyczne służące do kredytowania punktów na urządzeniu do gier o nazwie [...] zajmowała się ich obsługą, zajmowała się wypłatą wygranych uzyskanych przez graczy na automatach, co pozwoliło na niezakłócone prowadzenie gier hazardowych w tym miejscu. Do uznania podmiotu za "urządzającego gry na automatach" wystarczające jest wykazanie nawet niewielkiej jego aktywności w tym zakresie.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, JS wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
Zaskarżonej decyzji strona skarżąca zarzuciła naruszenie:
1. art. 89 ust. 1 pkt. 1 i ust. 4 pkt. 1 lit. a) u.g.h., polegające na wadliwej ocenie stanu faktycznego i przedwczesnym zakwalifikowaniu Skarżącej jako "urządzającego gry" hazardowe, pomimo braku ustalenia przez organ I instancji charakteru działania skarżącej i jej udziału w rzekomym "urządzaniu gier";
2. art. 89 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 6 ust. 4 u.g.h. poprzez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, iż samo wykonywanie obowiązków pracowniczych przez skarżącą, stanowi czynność "urządzania gier", co skutkowało wydaniem wadliwej decyzji przez organ I instancji, poczynionej na lakonicznym uzasadnieniu roli Skarżącej w całym procederze i oparcie się wyłącznie na dowolnej wykładni przepisów prawa;
3. art. 2 ust. 6 i 7 u.g.h. polegające na nieuchyleniu zaskarżonej decyzji, pomimo braku decyzji ministra właściwego do spraw finansów publicznych rozstrzygającej, czy gra lub zakład posiadające cechy wymienione w art. 2 ust. 1-5 zainstalowane w przedmiotowych urządzeniach są grą losową, zakładem wzajemnym albo grami na automacie w rozumieniu ustawy, co skutkowało uznaniem, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu,
4. art. 6 ust. 1, art. 14 ust. 1 u.g.h. poprzez nieuchylenie zaskarżonej decyzji, podczas gdy z uwagi na brak notyfikacji przepisów art. 6 ust. 1 oraz art. 14 ust. 1 u.g.h. zgodnie z procedurą przewidzianą w dyrektywie 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. przepisy te są bezwzględnie bezskuteczne, w konsekwencji czego urządzanie i prowadzenie gier na automatach poza kasynami gry i bez zezwolenia jest prawnie dozwolone;
5. art. 121 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 z późn. zm.) – dalej: "O.p.", poprzez rozstrzygniecie materialnoprawnych wątpliwości w zakresie możliwości nałożenia kary pieniężnej na podstawie art. 89 ust. 1 u.g.h. na niekorzyść Skarżącej;
6. art. 122, art. 180 i art. 187 O.p. w zw. z art. 8 oraz art. 129 i art. 23b ust. 1 u.g.h., poprzez zaniechanie przez organ I instancji podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym;
7. art. 7 w związku z art. 77 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 572 z późn zm.) – dalej: "K.p.a.", poprzez błędne uznanie przez organ I instancji, że materiał dowodowy, w oparciu o który organ ustalił stan faktyczny sprawy, został zebrany w sposób prawidłowy i wystarczający dla prawidłowej oceny legalności decyzji;
8. art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji, w sytuacji gdy organ II instancji winien był podjąć wszelkie kroki zmierzające do usunięcia wątpliwości w sprawie.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje;
Skarga jako zasadna, została przez Sąd uwzględniona w całości, niemniej z przyczyn, które Sąd uwzględnił z urzędu.
Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 2492). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm.) – dalej: "P.p.s.a.". Stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W myśl art. 145 § 1 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Zgodnie z art. 151 P.p.s.a., w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części Sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części.
Materialnoprawną podstawę wydanych decyzji stanowiły przepisy u.g.h., zgodnie z którymi urządzanie gier na automatach oraz prowadzenie działalności w tym zakresie jest dozwolone na podstawie właściwej koncesji, zezwolenia lub dokonanego zgłoszenia (art. 3). Urządzanie gier na automatach jest dozwolone wyłącznie w kasynach gier (art. 14 ust. 1). Automaty do gier mogą być eksploatowane przez podmioty posiadające koncesję lub zezwolenie na prowadzenie działalności w zakresie gier losowych lub gier na automatach oraz przez podmioty wykonujące monopol państwa, po ich zarejestrowaniu przez naczelnika urzędu celno-skarbowego (art. 23a ust. 1). Urządzanie gier hazardowych bez koncesji, bez zezwolenia lub bez dokonania wymaganego zgłoszenia podlega karze (art. 89 ust. 1 pkt 1 i art. 89 ust. 4 pkt 1 lit. a). Dla przypisania odpowiedzialności na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h. i nałożenia kary pieniężnej na podstawie art. 89 ust. 4 pkt 1 lit. a) u.g.h. konieczne było ustalenie, czy gry prowadzone na stwierdzonych urządzeniach (automatach) spełniały przesłanki określone w przepisach art. 2 ust. 3, 4 i 5 u.g.h., a podmiot, na którego nałożono karę, był "urządzającym gry".
W ocenie Sądu za zasadne należało uznać zarzuty związane z wadliwym ustaleniem stanu faktycznego sprawy, niemniej wyłącznie w zakresie zakwalifikowania Skarżącej jako urządzającego gry w rozumieniu u.g.h. Nie budzi wątpliwości Sądu, że w lokalu [...] urządzane były gry hazardowe, a ww. lokal nie był objęty koncesją na prowadzenie kasyna gry. Z przeprowadzonej kontroli oraz eksperymentu procesowego sporządzono protokół kontroli z 8 lutego 2019 r., spełniający wymogi stawiane art. 172 – art. 177 O.p. Ponadto w toku postępowania urządzenia zostały poddane badaniom Działu Laboratorium Celo-Skarbowego [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...]. W ocenie Sądu organy prawidłowo uznały, że 4 stwierdzone w kontrolowanym lokalu i zatrzymane urządzenia stanowiły automaty do gier w rozumieniu u.g.h. Przebieg gier na urządzeniach zawierał bowiem element losowości, a uzyskiwane wyniki gier były nieprzewidywalne i niezależne od woli oraz zręczności grającego. Ponadto urządzenia umożliwiały uzyskiwanie wygranych punktowych, przekazywanie ich na licznik kredytowy i sumowanie z punktami kredytowymi uzyskiwanymi w wyniku zakredytowania urządzenia.
Jeżeli chodzi natomiast o status "urządzającego grę", to w orzecznictwie sądowym podnosi się, że ustawa o grach hazardowych nie definiuje tego pojęcia. Ale posłużenie się nim przez ustawodawcę w wielu przepisach tej ustawy umożliwia określenie i ustalenie jego treściowego zakresu. "Urządzanie gier hazardowych" to ogół czynności i działań stanowiących zaplecze logistyczne dla umożliwienia realizowania w praktyce działalności w zakresie gier hazardowych, w szczególności: zorganizowanie i pozyskanie odpowiedniego miejsca na zamontowanie urządzeń, przystosowanie go do danego rodzaju działalności, umożliwienie dostępu do takiego miejsca nieograniczonej ilości graczy, utrzymywanie automatów w stanie stałej aktywności, umożliwiającym ich sprawne funkcjonowanie, wypłacanie wygranych, obsługa urządzeń, zatrudnienie i odpowiednie przeszkolenie personelu, zapewniające graczom możliwość uczestniczenia w grze. "Urządzanie", wedle słownikowego rozumienia tego zwrotu, to "stwarzanie komuś odpowiednich warunków", przykładowo do urządzania gier na automatach poza kasynem gry, a to poprzez udostępnianie w danym czasie oraz miejscu narzędzia służącego ich urządzaniu i tym samym udostępniania samych gier na automatach poza kasynem gry. Chodzi o stwarzanie technicznych, ekonomicznych i organizacyjnych warunków umożliwiających sprawne i niezakłócone funkcjonowanie samego urządzania oraz jego używanie do celów związanych z zasadniczo komercyjnym procesem organizowania gier hazardowych (por. wyroki NSA z 21 maja 2019 r. II GSK 1140/17, z 29 września 2020 r. II GSK 3435/17, z 27 lipca 2020 r. sygn. II GSK 3728/17, z 6 grudnia 2022 r. sygn. II GSK 1100/19, z 13 marca 2018 r., sygn. akt II GSK 3745/17).
Powyższe wyrażenie zostało w taki sposób zdefiniowane przez organy. Ale dotychczasowe ustalenia nie pozwalają na niewątpliwe przypisanie takiego statusu Skarżącej. Ustalenia te okazały się powierzchowne i niepełne. Stanowisko organów o zaktualizowaniu się przesłanek pozwalających na przypisanie Skarżącej odpowiedzialności na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h. było przedwczesne. Nie dokonano wyczerpującej oceny co do tego, czy Skarżąca faktycznie była "urządzającym gry". Przypisania Skarżącej statusu podmiotu urządzającego gry i co za tym idzie odpowiedzialności administracyjnej, dokonano w zasadniczej części w oparciu o materiały dowodowe zgromadzone w postępowaniu karnym prowadzonym przed Sądem Rejonowym w [...] w sprawie [...]. We wskazanej sprawie oskarżonym był PP, który jak wynika z akt administracyjnych, prowadził kontrolowany lokal. Organ natomiast swoje ustalenia co do zakresu czynności wykonywanych przez Skarżącą oparł na protokole rozprawy z 20 lipca 2021 r. przeprowadzonej przed Sądem Rejonowym w [...]. Zważyć należy, że Skarżąca została wówczas przesłuchana jako świadek. Nie mogła zatem, co do zasady, odmówić odpowiedzi na pytania, a ponadto zeznawała pod rygorem odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania. Nie zagwarantowano jej zatem wszelkich praw przysługujących stronie postępowania administracyjnego, prowadzonego w przedmiocie nałożenia na nią kary pieniężnej. Trudno uznać za prawidłowe, aby zeznania złożone przez stronę przed sądem powszechnym mogły w całości zastąpić ustalenia organu administracji i stanowić podstawę do nałożenia kary pieniężnej. Zwłaszcza, że Skarżąca, jako świadek, nie miała dostępu do materiałów zgromadzonych w aktach spraw karnych.
Organy nie rozważyły, czy bez obecności Skarżącej w lokalu rozgrywanie gier na automatach w tym lokalu byłoby niemożliwe, czy działalność lokalu uzależniona była od jej woli, czy to od niej zależał sposób jego wykorzystania i organizacji prowadzonej w nim działalności. Nie wykazano, aby Skarżąca była współpracownikiem podmiotów, które były właścicielami lokalu lub urządzeń, względnie umożliwiających ich funkcjonowanie. Nie poparto tego żadnym dowodem, na podstawie którego można byłoby przyjąć, że uczestniczyła z tymi podmiotami we wspólnym przedsięwzięciu gospodarczym. Skarżąca twierdziła natomiast, że działała zgodnie z wytycznymi, jakie otrzymała w związku z wykonywaniem umowy o pracę, zaś same tablety służyły nie tylko do rozgrywania gier, lecz również do przeglądania intranetu, portali społecznościowych oraz portali streamingowych. Ponadto tablety były również powszechnie udostępniane dzieciom. Faktycznie, Skarżąca zajmowała się takimi czynnościami, jak umożliwienie wejścia do lokalu klientom, uruchamianie tabletów i wydawanie ich z nastawioną możliwością wyboru gry, po pobraniu od graczy gotówki, ale działania te nie świadczą o tym, aby wykraczały poza czynności świadczenia pracy i podległość pod kierownictwo zatrudniającego ją podmiotu. W lokalu sprzedawano bowiem żywność i napoje, a zatem nie każdy "wchodzący do lokalu" rozgrywał gry hazardowe na urządzeniach. W aktach sprawy brak jest również ustaleń, że Skarżąca pełniąc funkcje kelnerki, pytała klientów o cel wizyty w lokalu, tj. czy chcą zakupić żywność lub napoje, czy też skorzystać z urządzeń. Umożliwiała zatem wejście klientów do lokalu, niemniej były to normalne czynności pracownicze kelnerki w lokalu gastronomicznym. Wydawanie klientom tabletów za opłatą również wpisuje się w zwykłe czynności, jakie w ramach umowy o pracę wykonuje kelnerka. Tym bardziej, że z uwagi na różne sposoby wykorzystywania tabletów przez klientów, obiektywnie mogła nie mieć świadomości wykorzystywania ich jako urządzeń do gier hazardowych w rozumieniu u.g.h.
Wymaga również podkreślenia, że z akt sprawy nie wynika, aby Skarżąca czerpała zyski z opisanej działalności, za które nie można uznać tylko otrzymywanego wynagrodzenia za pracę. Nie wykazano, aby zajmowała się rozliczaniem tego przedsięwzięcia, ponieważ sama była zobowiązana do rozliczenia się z pieniędzy, które jej powierzono. Nie wykazano dotychczas, aby Skarżąca pozostawała w komitywie - w zmowie z organizatorami przedsięwzięcia i aby jej rola wykraczała poza realizację obowiązków pracowniczych. Na podstawie dotychczasowych materiałów nie można też przyjąć założenia, że stanowisko Skarżącej zostało przygotowane wyłącznie na potrzeby toczącego się postępowania, że pozorowało świadczenie pracy/usług na rzecz innego podmiotu, a faktycznie to ona prowadziła przypisaną jej działalność.
Sąd stwierdził również uchybienia w postępowaniu wyjaśniającym w zakresie, w jakim pominięto przebieg i sposób zakończenia się postępowania karnoskarbowego oraz ocenę roli, w jakiej występowała w nim Skarżąca. Jak wynika ze stanowiska Skarżącej, organy ścigania nie dopatrzyły się w jej zachowaniu znamion przestępstwa, o którym mowa w art. 107 ust. 1 K.k.s. ("Kto wbrew przepisom ustawy lub warunkom koncesji lub zezwolenia urządza lub prowadzi gry hazardowe"). Zatem z uwagi na znamiona określone w tym przepisie oraz treść art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h. ("karze pieniężnej podlega urządzający gry hazardowe bez koncesji, bez zezwolenia lub bez dokonania wymaganego zgłoszenia"), a także konstytucyjną zasadę demokratycznego państwa prawnego, nie powinny wobec tej samej osoby być wydane dwa rozstrzygnięcia oparte na całkowicie odmiennej ocenie prawnej tych samych zdarzeń faktycznych (zachowań), niezależnie od celów u.g.h. i ustawy karnoskarbowej. Ponieważ Skarżąca miała świadczyć tożsamą pracę wraz inna osobą, istotne staje się ustalenie, czy osoby te również zostały pociągnięte do odpowiedzialności na podstawie u.g.h., czy też ocena ich zachowania była odmienna od zachowania Skarżącej. Sankcja z art. 89 ust. 1 pkt 1u.g.h. może zostać przecież nałożona na więcej niż jeden podmiot w sytuacji, gdy każdemu z nich można przypisać cechę "urządzającego gry" na tym samym automacie w tym samym miejscu i czasie.
Z podanych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w zw. z art. 122, art. 125 § 1, art. 187 § 1 i 3, art. 188 i art. 191 O.p. w zw. z art. 91 u.g.h., Sąd orzekł jak sentencji, wobec konieczności uzupełnienia postępowania wyjaśniającego. O kosztach postępowania postanowiono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 P.p.s.a.
Natomiast odnośnie do zarzutów skargi wymaga podkreślenia, że w zasadniczej większości nie mogły, nawet potencjalne, odnieść zamierzonego rezultatu. W wyroku z 11 marca 2015 r. P 4/14, Trybunał Konstytucyjny potwierdził konstytucyjność art. 14 ust. 1 u.g.h. i art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. Trybunał stwierdził, że brak notyfikacji poddanych przez niego kontroli przepisów art. 14 ust. 1 i art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. nie stanowi takiego naruszenia pozakonstytucyjnej procedury ustawodawczej, które byłoby równoznaczne z naruszeniem art. 2 i art. 7 Konstytucji RP. Innymi słowy, niedochowanie obowiązku notyfikacji art. 14 ust. 1 u.g.h. w czasie uchwalania tego aktu nie może pociągać za sobą tak daleko idącego skutku, jakim jest odmowa jego zastosowania w tych konkretnych sprawach, a tym samym stanowić podstawy uchylenia zaskarżonych decyzji, wymierzających skarżącej spółce kary administracyjne, na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. w zw. z art. 89 ust. 2 pkt 2 u.g.h. i art. 14 ust. 1 u.g.h.
Ponadto, 16 maja 2016 r. skład siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego podjął uchwałę, sygn. II GPS 1/16, w której orzeczono, że: "1. Art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy z 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2015 r. poz. 612, ze zm.) nie jest przepisem technicznym w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz. Urz. UE. L z 1998 r. Nr 204, s. 37, ze zm.), którego projekt powinien być przekazany Komisji Europejskiej zgodnie z art. 8 ust. 1 akapit pierwszy tej dyrektywy i może stanowić podstawę wymierzenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o grach hazardowych, a dla rekonstrukcji znamion deliktu administracyjnego, o którym mowa w tym przepisie oraz jego stosowalności w sprawach o nałożenie kary pieniężnej, nie ma znaczenia brak notyfikacji oraz techniczny - w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE - charakter art. 14 ust. 1 tej ustawy. 2. Urządzający gry na automatach poza kasynem gry, bez względu na to, czy legitymuje się koncesją lub zezwoleniem - od 14 lipca 2011 r., także zgłoszeniem lub wymaganą rejestracją automatu lub urządzenia do gry - podlega karze pieniężnej, o której mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2015 r. poz. 612, ze zm.)." W świetle powyższej uchwały nie ulega wątpliwości, że art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. może stanowić materialnoprawną podstawę nałożenia kary pieniężnej za określone nim naruszenie przepisów u.g.h. Należy przy tym zaznaczyć, że art. 269 § 1 P.p.s.a. nie pozwala żadnemu składowi sądu administracyjnego rozstrzygnąć sprawy w sposób sprzeczny ze stanowiskiem zawartym w uchwale i przyjmować wykładni prawa odmiennej od tej, która została przyjęta przez skład poszerzony Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie NSA z dnia 8 lipca 2014 r., II GSK 1518/14; wyrok NSA z dnia 26 listopada 2014 r., II FSK 1474/14). Jeżeli skład sądzący w sprawie nie stwierdzi zasadności uruchomienia trybu przewidzianego w art. 269 P.p.s.a. - a taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie - to obowiązany jest respektować stanowisko wyrażone w uchwale składu poszerzonego Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 4 lutego 2015 r., II OSK 1632/13).
Odnośnie zaś do naruszenia art. 7 w związku z art. 77 i art. 80 K.p.a. w związku z wadliwie ustalonym stanem faktycznym sprawy oraz art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. wobec utrzymania w mocy wadliwej decyzji organu I instancji, Sąd wskazuje, że niezależnie od wyników dokonanej kontroli legalności zaskarżonych rozstrzygnięć, organy nie mogły naruszyć przepisów K.p.a. Postepowanie prowadzone w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier hazardowych bez koncesji, wbrew zarzutom pełnomocnika Skarżącej, nie jest normowane przepisami K.pa. lecz O.p. Stanowi o tym wprost art. 8 u.g.h., zgodnie z którym Do postępowań w sprawach określonych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, chyba że ustawa stanowi inaczej.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI