II SA/Lu 190/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w LublinieLublin2025-09-04
NSAbudowlaneWysokawsa
warunki zabudowyplanowanie przestrzenneład przestrzennyanaliza urbanistycznadostęp do drogi publicznejinfrastruktura technicznaczęść działki WSAzagospodarowanie terenu

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o warunkach zabudowy dla części działki, wskazując na wadliwe wyznaczenie obszaru analizowanego i potrzebę uwzględnienia specyfiki wnioskowania o zabudowę części nieruchomości.

Sąd administracyjny uchylił decyzję o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego na części działki. Głównym zarzutem było wadliwe wyznaczenie obszaru analizowanego, które nie uwzględniało specyfiki wnioskowania o zabudowę części działki. Sąd podkreślił, że obszar analizowany powinien być odniesiony do wnioskowanej części działki, a nie całej działki geodezyjnej. Dodatkowo, zwrócono uwagę na konieczność analizy dostępu do drogi publicznej, infrastruktury technicznej oraz możliwości realizacji trzech wniosków o warunki zabudowy dla tej samej działki.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy K. w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego z garażem na części działki. Sąd uznał, że organy obu instancji dopuściły się istotnych naruszeń przepisów postępowania, przede wszystkim poprzez wadliwe wyznaczenie obszaru analizowanego. Zgodnie z przepisami, obszar analizowany powinien być odniesiony do części działki objętej wnioskiem, a nie do całej działki geodezyjnej, co miało miejsce w tej sprawie. Sąd podkreślił, że taka praktyka może prowadzić do nieproporcjonalnego wyznaczenia obszaru analizowanego i utrudniać prawidłową ocenę zgodności inwestycji z ładem przestrzennym. Dodatkowo, sąd zwrócił uwagę na konieczność szczegółowego zbadania kwestii dostępu do drogi publicznej, zapewnienia infrastruktury technicznej dla części działki oraz możliwości realizacji trzech analogicznych wniosków o warunki zabudowy dla tej samej nieruchomości. Wskazano również na potrzebę analizy, czy planowana zabudowa stanowi kontynuację istniejącego ładu przestrzennego, zwłaszcza w kontekście wnioskowania o zabudowę tzw. kolejnej linii.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, wadliwe wyznaczenie obszaru analizowanego stanowi istotne naruszenie przepisów postępowania, które może mieć wpływ na wynik sprawy.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że obszar analizowany musi być odniesiony do części działki objętej wnioskiem, a nie do całej działki geodezyjnej, aby prawidłowo ocenić zgodność inwestycji z ładem przestrzennym i spełnienie przesłanek z art. 61 u.p.z.p.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (20)

Główne

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.z.p. art. 61 § 1 pkt 1 – 6

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 61 § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 61 § 1 pkt 4

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

rozporządzenie z 2003 r. art. 3 § 1

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego

rozporządzenie z 2003 r. art. 3 § 2

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 119 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.z.p. art. 59 § 1

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

rozporządzenie z 2003 r. art. 2 § 4

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 10

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 200

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 205 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wadliwe wyznaczenie obszaru analizowanego w odniesieniu do całej działki geodezyjnej, zamiast do części objętej wnioskiem. Niewłaściwa analiza urbanistyczna, która nie uwzględnia specyfiki wnioskowania o zabudowę części działki i potencjalnych problemów z infrastrukturą dla trzech wniosków na jednej działce. Niewystarczające wyjaśnienie kwestii dostępu do drogi publicznej.

Godne uwagi sformułowania

Celem postępowania w przedmiocie wydania warunków zabudowy jest ustalenie na terenie objętym wnioskiem takich warunków w zakresie zabudowy i zagospodarowania terenu, które pozwolą na włączenie danej inwestycji w istniejący ład przestrzenny okolicy. Rozwój ładu przestrzennego powinien mieć charakter ewolucyjny. Co do zasady niedopuszczalne jest ustalenie warunków zabudowy dla terenu obejmującego tylko część działki lub działek ewidencyjnych, chyba że w konkretnym przypadku jest to uzasadnione szczególnymi względami faktycznymi lub prawnymi. Wyznaczenie obszaru analizowanego musi zatem nastąpić w odniesieniu do terenu wskazanego we wniosku – nie zaś całej działki geodezyjnej. Dostęp należy rozumieć w znaczeniu funkcjonalnym, co oznacza, że działka, na której zaplanowano realizację inwestycji, powinna mieć zapewnioną możliwość dojazdu do drogi publicznej.

Skład orzekający

Grzegorz Grymuza

przewodniczący

Jacek Czaja

sprawozdawca

Jerzy Parchomiuk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalanie warunków zabudowy dla części działki, prawidłowe wyznaczanie obszaru analizowanego, analiza dostępu do drogi publicznej, specyfika wniosków o zabudowę części nieruchomości."

Ograniczenia: Dotyczy spraw administracyjnych związanych z planowaniem przestrzennym i warunkami zabudowy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest prawidłowe przeprowadzenie analizy urbanistycznej i wyznaczenie obszaru analizowanego w postępowaniu o warunki zabudowy, zwłaszcza w nietypowych sytuacjach, jak wnioskowanie o zabudowę części działki.

Sąd administracyjny: Jak błędnie wyznaczony obszar analizowany może zniweczyć plany budowlane?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Lu 190/25 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2025-09-04
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-04-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Grzegorz Grymuza /przewodniczący/
Jacek Czaja /sprawozdawca/
Jerzy Parchomiuk
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne
Zagospodarowanie przestrzenne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 135, art. 145
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 977
art. 61, art. 59
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r.  o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Grymuza Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk Sędzia WSA Jacek Czaja (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 4 września 2025 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2025 r., znak: [...] w przedmiocie warunków zabudowy I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wójta Gminy K. nr [...]/22 z 27 czerwca 2024 r., znak: [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz M. S. kwotę 980 (dziewięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Decyzją z 28 stycznia 2025 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej także jako: Kolegium), znak: [...], po rozpoznaniu odwołania M. S. (dalej także jako: skarżący), utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Wójta Gminy K. (dalej także jako: Wójt) z 27 czerwca 2024 r. w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego z garażem w bryle budynku wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną i zagospodarowaniem terenu zlokalizowanej na terenie części działki o nr ewid. [...], obręb U., gmina K. – dla G. J. (dalej także jako: inwestor).
Decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Inwestor 13 grudnia 2021 r. wystąpił z wnioskiem o wydanie warunków zabudowy w związku z planowaną inwestycją, polegającą na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego z garażem w bryle budynku wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną i zagospodarowaniem terenu, na terenie działki o nr ewid. [...], obręb U., Gmina K..
Wójt ustalił warunki zabudowy decyzją z 5 sierpnia 2022 r., która została uchylona przez Kolegium decyzją z 28 listopada 2022 r.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy, Wójt decyzją z 9 lipca 2024 r., znak: [...], ustalił warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego z garażem w bryle budynku wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną i zagospodarowaniem terenu zlokalizowanej na terenie części działki o nr ewid. [...], obręb U., gmina K.. Organ pierwszej instancji oznaczył linie rozgraniczające teren inwestycji linią koloru czerwonego oraz literami: A, B, C, D na mapie zasadniczej stanowiącej załącznik nr 1 do decyzji. Do decyzji dołączono analizę uwarunkowań zagospodarowania terenu. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał m. in., że działka ma zapewniony dostęp do drogi publicznej (2227L) poprzez działki nr [...], [...] i [...] – "poprzez ustanowioną służebność gruntową łącznie z prawem przejazdu przez most łączący dz. nr [...] i [...]". Ponadto Wójt wskazał, że sporządzona analiza urbanistyczna potwierdza dopuszczenie realizację inwestycji na części działki geodezyjnej.
Kolegium uzasadniając wskazaną na wstępie decyzję, wyjaśniło, że w sprawie mają zastosowanie przepisy ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie ustawy z 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw.
Organ odwoławczy uznał, że obszar analizy został wyznaczony w sposób prawidłowy, obejmując całe działki znajdujące się w zasięgu trzykrotnej szerokości frontu terenu inwestycji (252 m). Przeprowadzona analiza wykazała istnienie analogii funkcjonalnej do wnioskowanej inwestycji w istniejącej zabudowie terenu. Działki sąsiednie dostępne z tej samej drogi publicznej są zabudowane w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu - art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p.
M. S. wywiódł skargę od powyższej decyzji, podnosząc następujące zarzuty:
1. art. 61 ust. 1 pkt 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że teren objęty wnioskiem posiada dostęp do drogi publicznej, która zapewnia odpowiednią przepustowość w sytuacji, w której już w obecnym stanie jest ona niewystarczająca, a dostęp do drogi publicznej jest jedyne hipotetyczny;
2. art. 61 ust. 1 pkt 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że działka nr [...] położona jest na gruntach rolnych klasy RIVa, i nie jest wymagana zgoda na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych w sytuacji, w której klasa gruntów określona w wypisie z rejestru gruntów nie odpowiada stanowi faktycznemu, gdyż procedura zmiany klasyfikacji nie została dokonana w sposób właściwy;
3. § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego poprzez wyznaczenie obszaru analizowanego w sposób zawężony i niewystarczający, zupełnie nieuwzględniający zabudowy od strony południowej w szczególności działek [...], 278, [...], [...] co czyni analizę urbanistyczna, stanowiącą następnie podstawę wydania decyzji o warunkach zabudowy, przeprowadzoną z naruszeniem obowiązujących w tym w zakresie przepisów rozporządzenia;
4. § 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego poprzez nieuwzględnienie w analizie urbanistycznej zamiaru zabudowy działki większą ilością budynków i w tym zakresie nie odniesienie się do wskaźnika intensywności zabudowy;
5. art. 6, 7, 8, 10, 80, 107 k.p.a. w zw. z art. 138 § 2 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób sprzeczny z zasadą pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej, a także należytego i wyczerpującego gromadzenia materiału dowodowego i informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych oraz sporządzenie uzasadnienia w sposób niespełniający wymogów ustawowych;
6. art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 8 i 11 k.p.a. poprzez brak precyzyjnego wyjaśnienia podstawy faktycznej i prawnej tej decyzji, w szczególności skrótowe, niejasne uzasadnienie, co utrudnia właściwe zapoznanie się z motywami działania organu pierwszego stopnia, zrozumienie tych motywów, a w rezultacie ustosunkowanie się do nich w rzeczowy i wyczerpujący sposób;
7. art. 138 § 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i nieuchylenie zaskarżonej decyzji i nieprzekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji w sytuacji, gdy decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem przepisów postępowania.
W związku z powyższym skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację wyrażoną w zaskarżonej decyzji.
Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935; dalej jako: p.p.s.a.).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga zasługiwała na uwzględnienie.
Na wstępie należy podkreślić, że sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie jest jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną – art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd w pełnym zakresie bada zgodność z prawem zaskarżonej decyzji (z zastrzeżeniem art. 134 § 2 p.p.s.a.) i może uwzględnić skargę z powodu innych uchybień niż te, na które wskazuje skarżący.
Wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe w wypadku łącznego spełnienia przesłanek wskazanych w art. 61 ust. 1 pkt 1 – 6 u.p.z.p. W tym miejscu należy wyjaśnić, że ustawa z 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2023 r., poz. 1688) wprowadziła zmiany w art. 61 u.p.z.p. Jednakże zgodnie z art. 59 ust. 1 tejże ustawy do spraw dotyczących wydania decyzji o warunkach zabudowy, wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie tej ustawy, stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1 (tj. u.p.z.p.) w brzmieniu dotychczasowym. W niniejszej sprawie mają zatem zastosowanie przepisy obowiązujące przed wskazaną nowelizacją.
Celem postępowania w przedmiocie wydania warunków zabudowy jest ustalenie na terenie objętym wnioskiem takich warunków w zakresie zabudowy i zagospodarowania terenu, które pozwolą na włączenie danej inwestycji w istniejący ład przestrzenny okolicy. Ochrona ładu przestrzennego ma na celu powstrzymanie zabudowy niedającej się pogodzić z już istniejącym sposobem zagospodarowania terenu. Rozwój ładu przestrzennego powinien mieć charakter ewolucyjny (por. wyrok WSA w Lublinie z 25 listopada 2021 r., sygn. akt II SA/Lu 449/21). Ewolucja oznacza, że nowa zabudowa może mieć inną funkcję czy parametry niż już istniejąca, o ile nawiązuje do zastanego stanu i tworzy z nią harmonijną, spójną całość.
Z urzędu należy zauważyć, że inwestor wystąpił z trzema analogicznymi wnioskami o ustalenie warunków zabudowy w stosunku do działki geodezyjnej [...], obręb U., gmina K.. Każdy z wniosków obejmuje wydzieloną część nieruchomości, faktycznie dzieląc ją na trzy części (sprawy o sygn. akt II SA/Lu 189/25-191/25).
W pierwszej kolejności należy rozważyć kwestię dopuszczalności ustalenia warunków zabudowy dla części nieruchomości.
Sąd w niniejszym składzie podziela stanowisko, zgodnie z którym co do zasady niedopuszczalne jest ustalenie warunków zabudowy dla terenu obejmującego tylko część działki lub działek ewidencyjnych, chyba że w konkretnym przypadku jest to uzasadnione szczególnymi względami faktycznymi lub prawnymi (por. wyrok NSA z 24 czerwca 2025 r., sygn. akt II OSK 158/23 i cyt. tam orzecznictwo). W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że zasadą jest wyznaczenie warunków zabudowy dla całej działki geodezyjnej (por. wyrok NSA z 3 lipca 2019 r., sygn. akt II OSK 2153/17). Objęcie decyzją o warunkach zabudowy części działki ewidencyjnej w świetle przepisów u.p.z.p. nie jest niedopuszczalne, ale musi wynikać ze szczególnych uwarunkowań, np. część działki jest objęta miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego lub planowana jest inwestycja liniowa, która z natury rzeczy obejmuje jedynie część działek przy znacznej ich liczbie.
Obowiązujące w chwili wszczęcia postępowania administracyjnego rozporządzenie z 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. z 2003 r., nr 164, poz. 1588; dalej jako: rozporządzenie z 2003 r.) określa sposób wyznaczenia obszaru analizowanego, rozumianego jako teren określony i wyznaczony granicami, którego funkcję zabudowy i zagospodarowania oraz cechy zabudowy i zagospodarowania analizuje się w celu ustalenia wymagań dla nowej zabudowy i zagospodarowania (§ 2 pkt 4 rozporządzenia z 2003 r.). W celu ustalenia wymagań dla nowej zabudowy i zagospodarowania terenu właściwy organ wyznacza wokół działki budowlanej, której dotyczy wniosek o ustalenie warunków zabudowy, obszar analizowany i przeprowadza na nim analizę funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu w zakresie warunków, o których mowa w art. 61 ust. 1-5 ustawy (§ 3 ust. 1 rozporządzenia z 2003 r.).
Uznając za dopuszczalne ustalenie warunków zabudowy dla części działki geodezyjnej, należy stwierdzić, że wyznaczenie obszaru analizowanego w takim przypadku musi nastąpić w odniesieniu do tej działki budowlanej (części działki geodezyjnej), która została objęta wnioskiem – nie zaś do całej działki geodezyjnej. Ustalając szerokość działki budowlanej w celu wyznaczenia obszaru analizowanego (§ 3 ust. 2 rozporządzenia z 2003 r.) należy wziąć pod uwagę tylko część, która znajduje się w granicach terenu objętego wnioskiem (por. wyrok NSA z 28 sierpnia 2024 r., sygn. akt II OSK 2209/23).
Skoro wyznaczenie obszaru analizowanego służy dokonaniu analizy funkcji i zagospodarowania terenu w zakresie warunków, o których mowa w art. 61 ust. 1-5 u.p.z.p. nie sposób pominąć treści tych przepisów dla prawidłowego wyznaczenia obszaru analizowanego. To bowiem ta część działki, która została objęta wnioskiem o warunki zabudowy ma spełniać wskazane przesłanki. Należy w szczególności podkreślić, że to ten konkretnie wskazany we wniosku teren ma realizować zasadę dobrego sąsiedztwa, spełniać warunki obsługi w zakresie infrastruktury technicznej oraz mieć dostęp do drogi publicznej. Wyznaczenie obszaru analizowanego musi zatem nastąpić w odniesieniu do terenu wskazanego we wniosku – nie zaś całej działki geodezyjnej.
Przyjęcie odmiennej wykładni prowadziłoby do umożliwienia inwestorowi wystąpienia o warunki zabudowy dla mniejszego obszaru, przy jednoczesnym nieproporcjonalnym względem niego wyznaczeniu obszaru analizowanego. Należy zauważyć, że wprawdzie dopuszczalne jest powiększenie obszaru analizowanego ponad trzykrotność szerokości frontu działki objętej wnioskiem, ale wymaga to pogłębionej analizy i uzasadnienia. Rozszerzenie obszaru analizowanego nie może zostać podyktowane jedynie poszukiwaniem rozwiązań, umożliwiających inwestorowi realizację planowanej zabudowy.
W świetle powyższych rozważań należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie został wadliwie wyznaczony obszar analizowany. Organy wydając decyzję o warunkach zabudowy dla działki budowlanej jako części działki geodezyjnej, błędnie wyznaczyły obszar analizowany w oparciu o front całej działki geodezyjnej przylegającej do drogi.
Z uwagi na wskazane powyżej uchybienia sąd stwierdził, że wadliwe wyznaczenie obszaru analizowanego i w konsekwencji błędnie opracowana analiza funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu, nie pozwala na zweryfikowanie czy nowa zabudowa stanowi kontynuację funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu.
Wyznaczenie obszaru analizowanego nastąpiło z naruszeniem § 3 ust. 2 rozporządzenia z 2003 r. W związku z tym należy wskazać, że wydane przez organy obu instancji decyzje administracyjne opierają się na wadliwie sporządzonej analizie urbanistycznej, co doprowadziło do istotnego naruszenia przepisów postępowania wyznaczających reguły dowodzenia – art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. i mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Wobec powyżej wskazanych uchybień, nie sposób stwierdzić, czy planowana inwestycja spełnia przesłanki z art. 61 ust. 1 u.p.z.p.
W tym miejscu należy wskazać, że kwestia konieczności uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne wymaga weryfikacji. Organ w toku postępowania powinien ustalić stan sprawy dotyczącej wznowienia postępowania zakończonego prawomocną decyzją Starosty L. w przedmiocie zmiany klasyfikacji gruntów. W ramach niniejszego postępowania słusznie organy przyjęły, że nie mogą zakwestionować przyjętej klasy gruntów.
Pomimo wyznaczenia obszaru analizowanego w sposób wadliwy, sąd już teraz dostrzega, że organy przy wydawaniu decyzji nie uwzględniły szeregu istotnych dla sprawy okoliczności.
Ustalenie warunków zabudowy dla części nieruchomości prowadzi do sytuacji, w której to ta część nieruchomości musi samodzielnie spełniać warunki obsługi w zakresie infrastruktury technicznej. Weryfikując wskazane kwestie nie można pominąć, że inwestor jednocześnie wystąpił z trzema wnioskami o ustalenie warunków zabudowy dla tej samej działki, faktycznie dzieląc ją na trzy części. Oznacza to, że omawiane warunki muszą zostać spełnione nie tylko w stosunku do konkretnie ustalonej części działki geodezyjnej, ale należy również zweryfikować dopuszczalność realizacji na jednej działce geodezyjnej trzech takich zamierzeń. Musi bowiem istnieć faktyczna możliwość podłączenia wody do sieci wodociągowej lub realizacji trzech studni na jednej działce geodezyjnej, musi zostać zagwarantowana możliwość odprowadzania wód opadowych nie tylko na teren własnej działki, lecz również na teren tej części działki, która została objęta wnioskiem. Organ powinien także ustalić, czy będzie możliwe zrealizowanie bezodpływowych zbiorników na nieczystości ciekłe lub przydomowych oczyszczalni ścieków dla każdej z części nieruchomości, jednocześnie uwzględniając istnienie trzech takich obiektów na jednej działce.
Kolejną konsekwencją wystąpienia przez inwestora z trzema wnioskami o warunki zabudowy w stosunku do jednej działki geodezyjnej jest konieczność odniesienia się w analizie urbanistycznej do problematyki parcelacji działki i ustalenia średniej wielkości działek znajdujących się w obszarze analizowanym. Kolegium uchylając rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji decyzją z 28 listopada 2022 r. trafnie wskazało na konieczność dokonania oceny możliwości podziału działek we właściwym postępowaniu administracyjnym.
Działka inwestora przylega w znacznym zakresie do obszarów niezabudowanych i kwesta ta musi zostać uwzględniona w kontekście ewolucyjnego rozwoju zabudowy. Z tego względu należy wskazać, że nowopowstające budynki powinny w sposób ścisły nawiązywać do zabudowanych działek w bezpośrednim sąsiedztwie danej inwestycji. Natomiast szczególnego, wnikliwego uzasadnienia wymaga ustalanie parametrów zabudowy przekraczających średnią na tym obszarze.
Ponadto strona wystąpiła o wydanie decyzji dla inwestycji stanowiącej tzw. kolejną linię zabudowy, zatem należało zweryfikować, czy takie rozwiązanie wpisuje się w istniejący układ urbanistyczny. Z uwagi na to, że nie jest to drugi, lecz kolejny rząd zabudowy kwestia ta wymaga wnikliwego zbadania, czy rozwiązanie to znajduje analogię w obszarze analizowanym. Nie jest przy tym wystarczające stwierdzenie, że planowana inwestycja będzie stanowiła następny w stosunku do już istniejących "kolejnych rzędów zabudowy", oddalonych od drogi publicznej. Organy nie zrekonstruowały żadnego wzorca, który pozwalałby na ustalenie, że wniosek inwestora wpisuje się w zastany porządek i stanowi jego ewolucyjny rozwój. Sąd dostrzega natomiast, że planowana inwestycja nie stanowi uzupełnienia istniejącej zabudowy, lecz prowadzi do dalszego rozszerzenie zabudowy w głąb niezabudowanego obszaru.
Istotnym zagadnieniem jest także kwestia dostępu do drogi publicznej (art. 61 ust. 1 pkt 2 u.p.z.p.). Dostęp należy rozumieć w znaczeniu funkcjonalnym, co oznacza, że działka, na której zaplanowano realizację inwestycji, powinna mieć zapewnioną możliwość dojazdu do drogi publicznej. Na etapie ustalenia warunków zabudowy wymóg dostępu do drogi publicznej dotyczy wyłącznie istnienia dostępu faktycznego, czyli możliwości skomunikowania całej planowanej inwestycji z drogą publiczną. Nie można jednak pominąć, że z dołączonej do akt sprawy dokumentacji nie wynika, aby skarżący miał prawo służebności na dz. [...], [...], [...] i [...], zapewniające faktyczny i prawny dostęp do drogi publicznej. Uzasadnienie decyzji organu pierwszej instancji jest w tym zakresie błędne. Organy w uzasadnieniu decyzji powinny precyzyjnie wskazać, w jaki sposób działka ma zapewniony dostęp do drogi publicznej. W sprawie nie wyjaśniono ponadto, czy został zapewniony faktyczny dostęp do drogi publicznej poprzez dz. nr [...] (rz. [...]). Z uwagi na to, że są to wody powierzchniowe płynące, to istnienie trwałego i legalnego urządzenia przebiegającego przez działkę oraz faktyczna możliwość korzystania z niego warunkuje stwierdzenie, że dostęp do drogi publicznej jest zapewniony.
Analizując poszczególne aspekty tej sprawy organy nie mogą pomijać, że inwestor równolegle wystąpił z trzema wnioskami o wydanie warunków zabudowy dla tej samej nieruchomości geodezyjnej. Powinny zatem rozważyć, w jaki sposób może to wpłynąć na kształt wydanych decyzji i ocenić, czy przyjęte rozwiązania nie prowadzą do obejścia prawa.
Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że decyzja organu pierwszej instancji została wydana z istotnym naruszeniem przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania administracyjnego. Uchybień tych nie dostrzegł organ odwoławczy, błędnie utrzymując zaskarżoną decyzję w mocy. W związku z powyższym sąd uchylił decyzje organów obu instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 135 p.p.s.a. (punkt pierwszy sentencji wyroku).
Ponownie rozpatrując sprawę obowiązkiem organu pierwszej instancji będzie przede wszystkim prawidłowe wyznaczenie obszaru analizowanego w odniesieniu do części działki, która została objęta wnioskiem – nie zaś całej działki geodezyjnej. Następnie w oparciu o tak wyznaczony obszar, sporządzi prawidłową analizę funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu w zakresie warunków określonych w art. 61 ust. 1 u.p.z.p., stosownie do wskazań sądu zawartych w przedstawionych wyżej rozważaniach.
Organ weźmie również pod uwagę, że ustalenie warunków zabudowy dla części nieruchomości geodezyjnej wymaga wykazania, że zachodzą szczególne okoliczności faktyczne lub prawne, które uzasadniają odstąpienie od zasady, zgodnie z którą decyzję należy wydać w stosunku do całej działki geodezyjnej (por. wyrok NSA z 24 czerwca 2025 r., sygn. akt II OSK 158/23). Uzasadnienie decyzji powinno zatem w sposób precyzyjny i wnikliwy wykazać, że taka sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie.
O kosztach postępowania orzeczono w punkcie drugim wyroku na podstawie art. 200 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. Zwrot kosztów objął uiszczony wpis od skargi (500 zł) i wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika (480 zł). Sąd orzekł zwrot opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w sprawie o sygn. akt II SA/Lu 186/25, w której do akt przedłożono dowód uiszczenia tej opłaty. Natomiast w pozostałych sprawach (II SA/Lu 187/25-191/25) dołączono kopię tego samego przelewu (nr referencyjny operacji: 81153761-000002127).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI