II SA/Rz 200/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję odmawiającą nakazania przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom wodnym, uznając brak związku przyczynowo-skutkowego między działaniami sąsiadów a zalewaniem działki skarżących.
Skarżący domagali się nakazania sąsiadom przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom wodnym, twierdząc, że podwyższenie terenu sąsiednich działek i ich zabudowa spowodowały zalewanie ich nieruchomości. Organy administracji, opierając się na opinii biegłego hydrogeologa, uznały brak związku przyczynowo-skutkowego między działaniami właścicieli sąsiednich działek a szkodą na działce skarżących. WSA w Rzeszowie podzielił to stanowisko, oddalając skargę.
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta odmawiającą nakazania właścicielom sąsiednich działek przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom wodnym. Skarżący twierdzili, że podwyższenie terenu i zabudowa sąsiednich działek spowodowały zmianę stosunków wodnych i szkodę w postaci zalewania ich nieruchomości. Organy administracji, po powołaniu biegłego hydrogeologa, stwierdziły brak związku przyczynowo-skutkowego między działaniami właścicieli sąsiednich działek a zalewaniem działki skarżących. Biegły wskazał, że wody opadowe z działek sąsiednich są odprowadzane do gruntu własnego posesji lub do skrzynek rozsączających, a podmurówka ogrodzenia stanowi barierę dla ewentualnego spływu wód. Ponadto, biegły zwrócił uwagę na wadliwe wykonanie zjazdu do garażu na działce skarżących, co mogło być przyczyną zalewania piwnic i garażu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, po analizie materiału dowodowego i argumentacji stron, uznał, że organy administracji prawidłowo oceniły dowody, w tym opinię biegłego, i zasadnie odmówiły nałożenia obowiązku na właścicieli sąsiednich działek. Sąd oddalił skargę jako niezasadną, stwierdzając brak naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli nie zostanie wykazany związek przyczynowo-skutkowy między działaniami właścicieli sąsiednich działek a szkodą na działce sąsiedniej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że samo podwyższenie terenu i zabudowa nie są wystarczające do nałożenia obowiązku z art. 234 ust. 3 Prawa wodnego. Kluczowe jest udowodnienie szkodliwego wpływu na grunty sąsiednie oraz związku przyczynowo-skutkowego, czego w tej sprawie nie wykazano, opierając się na opinii biegłego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (17)
Główne
Pr. wodne art. 234 § ust. 3
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Nakaz przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom wymaga wykazania, że działania właściciela gruntu szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie i istnieje związek przyczynowo-skutkowy między tymi działaniami a szkodą.
Pomocnicze
Pr. wodne art. 234 § ust. 1
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Pr. wodne art. 234 § ust. 2
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
p.p.s.a. art. 145
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 84
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 11
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 15
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 10 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 136 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
Ukształtowanie terenu wokół budynku powinno zapewniać swobodny spływ wody opadowej od budynku.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak związku przyczynowo-skutkowego między działaniami właścicieli sąsiednich działek a szkodą na działce skarżących. Opinia biegłego hydrogeologa jest spójna, logiczna i stanowi wystarczający dowód do rozstrzygnięcia sprawy. Organy administracji prawidłowo przeprowadziły postępowanie dowodowe i oceniły materiał dowodowy.
Odrzucone argumenty
Podwyższenie terenu sąsiednich działek i ich zabudowa spowodowały zmianę stosunków wodnych i szkodę w postaci zalewania nieruchomości skarżących. Opinia biegłego jest wewnętrznie sprzeczna i niemiarodajna. Organy administracji nie przeprowadziły pełnego postępowania i ograniczyły się do przepisania ustaleń organu I instancji. Decyzja SKO nie wskazuje na podstawę faktyczną i prawną rozstrzygnięcia. Naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 234 ust. 3 Pr. wodnego przez jego niezastosowanie.
Godne uwagi sformułowania
Między działaniem i szkodą musi zachodzić związek przyczynowo-skutkowy. Samo podniesienie powierzchni terenu nie jest równoznaczne ze zmianą stanu wody na gruncie ze szkodą dla gruntu sąsiedniego. Wadyliwie wykonany zjazd do garażu na działce skarżących może być przyczyną zalewania piwnic i garażu.
Skład orzekający
Małgorzata Niedobylska
przewodniczący sprawozdawca
Grzegorz Panek
sędzia
Piotr Popek
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 234 ust. 3 Prawa wodnego w kontekście szkód wodnych spowodowanych przez sąsiadów, znaczenie opinii biegłego w sprawach hydrologicznych."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych i opiera się na opinii biegłego; wymaga indywidualnej oceny każdego przypadku.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje typowy spór sąsiedzki dotyczący wód opadowych i znaczenie dowodu z opinii biegłego w postępowaniu administracyjnym.
“Sąsiad zalewa Ci działkę? Kluczowy jest związek przyczynowo-skutkowy i opinia biegłego.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Rz 200/25 - Wyrok WSA w Rzeszowie Data orzeczenia 2025-07-24 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2025-02-03 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie Sędziowie Małgorzata Niedobylska /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom Hasła tematyczne Wodne prawo Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 2625 art.234 ust. 3 Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Małgorzata Niedobylska /spr./, Sędzia WSA Grzegorz Panek, Sędzia WSA Piotr Popek, Protokolant sekr. sąd. Karolina Gołąbek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lipca 2025 r. sprawy ze skarg A.C., A.C., A.C. i A.C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu z dnia 30 września 2024 r. nr SKO.402.PW.1174.5.2024 w przedmiocie odmowy nakazania przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom oddala skargi. Uzasadnienie A.C. A.C A.C. i A. C. (dalej: Wnioskodawcy/Skarżący) poddali kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu (dalej: SKO/organ odwoławczy) z 30 września 2024 r. nr SKO.402.PW.1174.5.2024. Utrzymano nią w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] (dalej: organ I instancji) z 26 lipca 2024 r. nr OŚGO.6331.1.2022-22, którą odmówiono nakazania, właścicielom działek o nr ewid. [...] w [...], przywrócenia stanu poprzedniego i wykonania urządzeń zapobiegających szkodom na sąsiednich działkach Z okoliczności kontrolowanej sprawy wynikało, że 17 lutego 2022 r. Skarżący złożyli do Urzędu Miejskiego w [...] wniosek o przywrócenie stosunków wodnych na działkach o numerach ew. [...] położonych przy ulicy [...]j w [...] - obręb [...] Wskazali, że wskutek podwyższenia terenu na ww. działkach nastąpiła zmiana stosunków wodnych ze szkodą dla ich działki o numerze ewid. [...] Prezydent Miasta [...] w dniu 7 listopada 2022 r. wydał decyzję nr OŚGO.6331.1.2022-8 omawiającą nakazania przywrócenia stanu poprzedniego i wykonania urządzeń zapobiegającym szkodom związanych z podwyższeniem terenu ww. działek. Po rozpatrzeniu odwołania Wnioskodawców od ww. decyzji SKO decyzją z dnia 27 grudnia 2022 r. nr SKO.402.PW.3493.26.2022 uchyliło zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta [...] i przekazało sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. Mając na względzie wskazania zawarte w powyższej decyzji Prezydent Miasta [...] postanowieniem z 17 lipca 2023 r. powołał biegłego z zakresu hydrogeologii - dr [...]- do wydania opinii w sprawie naruszenia stosunków wodnych na działkach [...]położonych przy [...]j - Obręb [...]w [...]ze szkodą dla gruntu oznaczonego nr ewid. [...], określającej czy na spornych działkach nastąpiła zmiana stanu wody na gruncie i czy zmiana ta wpływa szkodliwie na grunty sąsiednie - działkę [...]. Prezydent Miasta [...] zawiadomieniem z dnia 17 lipca 2023 r. poinformował strony o przeprowadzeniu dowodu z opinii biegłego oraz terminie oględzin mających na celu zapoznanie biegłego z przedmiotem postępowania. W dniu 4 sierpnia 2023 r. przeprowadzono wizję w terenie z udziałem biegłego i zainteresowanych stron. W toku postępowania strony składały pisemne wyjaśnienia, dostarczały dokumentację fotograficzną jako dowód zalewania ich działki. Mając na uwadze zebrany w sprawie materiał dowodowy, w tym wydaną w sierpniu 2023 r. opinię biegłego, Prezydent Miasta [...] stwierdził, że brak jest związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy działaniami właścicieli działek ewid. nr [...]obr. [...], a domniemanym zalewaniem działki ewid. nr [...] obr. [...] W ocenie organu I instancji właściciele działek o nr ewid. 1[...], położonych w [...]przy ul. [...] - nie zmienili kierunku i natężenia odpływu znajdującej się na ich gruncie wody opadowej lub roztopowej, ani kierunku odpływu wód ze źródeł ze szkodą dla gruntów sąsiednich, w szczególności ze szkodą dla działki ewid. nr [...] - nie odprowadzają wód oraz nie wprowadzają ścieków na grunt sąsiedni działki ewid. [...]. W związku z powyższym Prezydent Miasta [...] w decyzji z 26 lipca 2024 r,. opisanej na wstępie, uznał, że nie ma podstaw do nałożenia na właścicieli działek [...]obowiązku określonego w art. 234 ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2024 r. poz. 1087 ze zm., dalej: Pr. wodne) w postaci nakazu przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom. Podniósł, że sam fakt dokonania zmiany na gruncie nie jest wystarczający do zastosowania ww. regulacji, jeżeli nie zostanie ustalone, że zmiana taka zmodyfikowała stan wody na gruncie powodując pogorszenie stosunków wodnych dla gruntów sąsiednich. Między działaniem i szkodą musi zachodzić związek przyczynowo-skutkowy. Wnioskodawcy nie zgodzili się z rozstrzygnięciem organu I instancji i złożyli odwołanie do SKO podnosząc, że organ I instancji wydał decyzję z naruszeniem przepisów procedury administracyjnej, bowiem nie podjął wszelkich merytorycznych i niezbędnych kroków zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, nie poczynił własnych ustaleń faktycznych w sprawie opierając się jedynie na opinii biegłego. Wskazali, że opinia biegłego jest wewnętrznie sprzeczna i niemiarodajna. Podkreślili, że doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego tj. art. 234 ust. 3 Pr. wodnego, przez jego niezastosowanie, w sytuacji gdy doszło do wystąpienia skutku w postaci szkody na ich działce. SKO, po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z 30 września 2024 r. nr SKO.402.PW.1174.5.2024 utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z 26 lipca 2024 r. W uzasadnieniu decyzji SKO wyjaśniło, że ustalenie czy w ogóle nastąpiła zmiana stanu wód na gruncie i czy ta zmiana została wywołana działaniem właściciela gruntu, a także czy spowodowało to szkody, jak i ustalenie sposobu zapobiegania szkodom w przyszłości, wymaga fachowej wiedzy i specjalistycznych wyliczeń będących w dyspozycji odpowiednich specjalistów np.: z zakresu hydrologii. Organ odwoławczy podkreślił, że w przedmiotowej sprawie został powołany biegły - uprawniony hydrogeolog, który przedstawił opinię eksperta w sprawie naruszenia stosunków wodnych na działkach nr. ew. [...]ze szkodą dla gruntu oznaczonego nr ewid. [...] Sporządził on opinię, w której przedstawił stan istniejący na działkach będących przedmiotem postępowania, dokonał analizy czynników atmosferycznych w miejscu wykonywania opinii, dokonał wizji lokalnej, podczas której obecne były strony postępowania, dokonał analizy zmian zagospodarowania terenu i ewentualnych zagrożeń wodnych, dokonał analizy spływu wody opadowej na przedmiotowych działkach oraz wysnuł wynikające z przeprowadzonej analizy wnioski. Wskazał, że działki ewid. nr [...]położone są po wschodniej stronie działki ewid. nr [...], tj. po wschodniej stronie posesji Wnioskodawców. Bezpośrednio z działką o nr ewid. nr [...] graniczy działka o nr ewid. [...]. Między tymi działkami istnieje ogrodzenie na podmurówce o wysokości 25 cm do 45 cm. Wyjaśnił też, że przeprowadzona przez PINB w [...] kontrola, oględziny i przedłożona inwentaryzacja geodezyjna nie wykazały, aby poziom terenu działek [...] był wyższy niż poziom terenu działki sąsiedniej. Ponadto żadna ze studzienek kanalizacyjnych nie jest wyniesiona ponad powierzchnię zamontowania studzienek na działce ewid. nr [...]. Zgodnie z informacją PINB na terenie działki o nr ewid. [...]występuje grunt przepuszczalny. Pas działki o nr ewid. [...]od strony działki o nr ewid. [...]o szerokości 5,60 m stanowi powierzchnię biologicznie czynną, pomniejszoną jedynie o szerokość chodnika 68 cm wykonanego z kostki brukowej wzdłuż budynku i spocznika wraz z chodnikiem przy wejściu do budynku. Budynek na działce ewid. nr [...]jest bliźniaczy w stosunku do budynku na działkach ewid. nr [...], zarówno w stosunku do konstrukcji jak i zagospodarowania terenów przyległych. Po południowej stronie obu budynków deweloperskich teren jest biologicznie czynny, obsiany trawą. Oba budynki zlokalizowane na działkach ewid. nr [...] odprowadzają wody opadowe do gruntu własnego posesji, przy czym woda z rynien spływa do kratek ściekowych, skąd następnie jest kierowana do skrzynek rozsączających. Działka ewid. nr [...]zlokalizowana jest po zachodniej stronie terenu osiedla deweloperskiego. W części północnej działki znajduje się budynek mieszkalny, jednorodzinny, w części podwórzowej, przy zachodniej stronie granicy znajduje się budynek gospodarczy. Budynek mieszkalny jest podpiwniczony, posiada także garaż w części podziemnej, do którego wjazd jest od strony podwórzowej. Wjazd na podwórze oraz dojazd do garażu pokryte są wylewką betonową, która nie tworzy jednolitej tafli, a jest wylewana z zachowaniem szczelin dylatacyjnych. Betonowy jest również zjazd do garażu, przy czym nie posiada on odwodnienia liniowego, a jedynym zabezpieczeniem przed spływającą wodą jest odpływ u podnóża zjazdu o średnicy ok. 10 cm. Budynek mieszkalny posiada orynnowanie, przy czym rynna w południowo- wschodnim narożniku budynku wyprowadza wody na powierzchnię terenu tuż przy ścianie budynku, a rynna w południowo-zachodnim narożniku jest wpuszczona w grunt i wg oświadczenia właścicieli ma odprowadzenie do kanalizacji. Zgodnie z opinią biegłego, kierunek spływu wód powierzchniowych przed wybudowaniem osiedli mieszkaniowych po stronie wschodniej i zachodniej posesji nr [...] odbywał się z zachodu na wschód, w stronę posesji nr [...]. Biegły jednak zaznaczył, że zgodnie z zagęszczeniem poziomic na mapie topograficznej spadek terenu był niewielki, predestynujący do nazwania go "płaskim". Co ważne, na długo przed wybudowaniem osiedla na działkach ewid. nr [...] działki ewid. nr [...] ogrodzili swoją posesję betonowym cokołem, który uniemożliwia wypływ wód powierzchniowych z działki w kierunku wschodnim. Pomiędzy działką ewid. nr [...] a działką ewid. nr [...]posadowione jest ogrodzenie na betonowym cokole. W przebiegu północnej i południowej części działki ewid. nr [...]cokół ogrodzenia góruje ponad terenem działki ewid. nr [...]stwarzając barierę dla ewentualnego spływu wód. Jedynie w przebiegu drewnianego budynku gospodarczego powierzchnia posadowienia budynku jest równa powierzchni górnej cokołu, jednakże brak jest tu śladów spływania wody po ogrodzeniu granicznym. Biegły podkreślił, iż brak jest śladów przelewania się wody przez cokół ogrodzenia granicznego, brak jest śladów niszczenia cokołu przez penetrującą wodę, próbującą się przedrzeć z działki ewid. nr [...]. Wskazał, że na podstawie wykonanej mapy pomiarów geodezyjnych można stwierdzić, że wody opadowe i roztopowe z działki ewid. nr [...]spływają z północy na południe, tj. od bramy wjazdowej w kierunku części ogrodowej. Nie jest możliwe z kolei wyznaczenie kierunków spływu wody z terenu działek ewid. nr [...]ponieważ teren jest płaski, tzn. kilkucentymetrowe różnice wysokości ukształtowania działki ewid. nr [...]sąsiadującej z posesją strony skarżącej nie pozwalają na stwierdzenie, że wody te odpływają w jakimkolwiek kierunku. Pozostałe czynniki pozwalają natomiast stwierdzić, że wody są absorbowane przez roślinność i wsiąkają w głąb górotworu. Dodał, że pomiędzy wyżej wymienionymi działkami ewid. o nr [...] istnieje ogrodzenie na podmurówce o wysokości 25 cm do 45 cm. W związku z powyższym podmurówka jest wyższa od powierzchni gruntu działki ewid. nr [...]przynajmniej o 3 cm, co zapobiega ewentualnemu zlewaniu się wód powierzchniowych na działkę ewid. nr [...] Biegły wskazał ponadto, że zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, ukształtowanie terenu wokół budynku powinno zapewniać swobodny spływ wody opadowej od budynku, a tego warunku nie spełnia budynek na działce Skarżących, ponieważ zjazd do garażu jest zagłębiony w grunt, nie posiada odwodnienia liniowego czy też zadaszenia i w efekcie wody opadowe swobodnie pod wpływem grawitacji spływają do pomieszczeń garażowych i piwnicznych. Podobna sytuacja dotyczy drzwi do pomieszczeń piwnicznych posadowionych po prawej stronie wjazdu do garażu. W ocenie biegłego powodem zalewania pomieszczenia garażowego oraz piwnic budynku przy ul. [...]są wody deszczowe zlewające się wadliwie wykonanym zjazdem do garażu. Zdaniem biegłego odprowadzenia wód opadowych na grunt własny chłonny posesji skarżonych, a w przypadku budynku na działce ewid. nr [...] "w grunt" (do skrzynki rozsączającej), uniemożliwia spływ wód opadowych na posesję strony skarżącej. Mając na uwadze powyższe SKO uznało, że biegły w swojej opinii, w oparciu o badania, pomiary i obserwacje wykazał, że brak jest związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy działaniami właścicieli działek ewid. nr [...], a ewentualnym zalewaniem działki ewid. nr [...] W skardze do tut. Sądu na ww. decyzję Skarżący wnieśli o jej uchylenie wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, zarzucając naruszenie: I. przepisów postępowania tj.: - art. 7 w zw. z art. 77 w zw. z art. 80 w zw. z art. 136 k.p.a. oraz art. 84 k.p.a. przez niepełne, a tym samym wadliwe ustalenie stanu faktycznego sprawy na skutek zaniechania przeprowadzenia przez SKO pełnego postępowania w sprawie, a ograniczenie się wyłącznie do przepisania decyzji organu I instancji i wyłącznie ustaleń organu I instancji przy braku własnych, - art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 11 oraz art. 15 k.p.a., gdyż decyzja SKO w uzasadnieniu nie wskazuje na podstawę faktyczną i prawną rozstrzygnięcia, co czyni uzasadnienie zawarte w zaskarżonej decyzji całkowicie wadliwym, - art. 8 , art. 9 , art. 10 § 1 k.p.a., przez brak przeprowadzenia postępowania przez SKO w sposób pogłębiający zaufanie do organów państwa, w związku z nie odniesieniem do zarzutów Skarżących, - art. 7, art. 77 § 1, art. 138 § 1 pkt 1 przez utrzymanie przez SKO w mocy decyzji organu I instancji zawierającej liczne błędy w postaci niepełnego materiału dowodowego oraz nieprzeprowadzenia analizy opinii biegłego, w sytuacji gdy zasadne było jej uchylenie. II. przepisów prawa materialnego tj.: - art. 234 ust. 3 Pr. wodnego, przez jego niezastosowanie, w sytuacji gdy doszło do wystąpienia skutku w postaci szkody na działce Skarżących, a tym samym pomiędzy zmianą stanu wody na gruncie, a szkodliwym oddziaływaniem zaistniał związek przyczynowo- skutkowy, - naruszenie art. 234 ust. 3 Pr. wodnego, przez jego niezastosowanie, w sytuacji gdy nie jest ono zależne od dokonania zmiany poziomu terenu z naruszeniem prawa, lecz od ustalenia zaistnienia niekorzystnych zmian stosunków wodnych wobec nieruchomości sąsiednich, które w sprawie niewątpliwie ma miejsce. Skarżący podkreślili, że przyczyną naruszenia stosunków wodnych na ich nieruchomości jest podwyższenie terenu sąsiednich działek, utwardzenie ich w części, a następnie zabudowanie budynkami mieszkalnymi. Ich zdaniem, SKO nie dokonało w sprawie własnych ustaleń, opierając się na opinii biegłego zleconej w sprawie przez organ I instancji, mimo że Skarżący zarzucali jej wewnętrzną sprzeczność. Zamiast rozpoznać sprawę po raz drugi, SKO ograniczyło się do powtórzenia argumentacji organu I instancji. Skarżący ponieśli, że opinia biegłego nie odpowiada na kluczowe pytanie: dlaczego działka Skarżących jest obecnie zalewana? W ich ocenie nie było podstaw do przyjęcia, iż nie istnieje związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy działaniami właścicieli sąsiednich nieruchomości, a wystąpieniem szkody na działce Skarżących. Podkreślili, że przed wybudowaniem budynków na działkach sąsiednich ich nieruchomość nie była zalewana. Zarzucane uchybienia, w ocenie Skarżących, doprowadziły do błędnych ustaleń faktycznych, a w konsekwencji do naruszenia art. 234 ust. 3 Pr. wodnego przez jego niezastosowanie z uwagi na przyjęcie, że nie są spełnione warunki wydania decyzji, o której mowa w tym przepisie. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko w sprawie. Organ odwoławczy wskazał, że odniósł się do argumentacji stron i przeanalizował cały zgromadzony materiał dowodowy, w tym opinię biegłego, która jest spójna i logiczna. SKO podkreśliło, że Skarżący, kwestionując zasadniczy dowód w sprawie jakim jest opinia biegłego hydrologa z sierpnia 2023 r., nie przedstawili żadnego przeciwstawnego dowodu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Przeprowadzona przez Sąd kontrola zaskarżonych decyzji nie wykazała, aby zostały one wydane przez organy z naruszeniem prawa w stopniu wymagającym zastosowania przez Sąd środków prawnych określonych w przepisach art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej: p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi i uchylenie decyzji może nastąpić tylko w razie stwierdzenia naruszenia przez organy przepisów prawa materialnego lub procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, a ponadto w razie stwierdzenia podstawy do wznowienia postępowania administracyjnego, jeżeli nie zachodzą podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji. Zaskarżone decyzje zostały wydane na podstawie przepisów ustawy – Prawo wodne. Skarżący domagali się przywrócenia stosunków wodnych na działkach o nr ewid. [...]ponieważ podwyższenie terenu tych działek w związku z ich zabudową powoduje gwałtowny spływ wód podczas opadów, a w efekcie notoryczne zalewanie piwnicy na ich działce nr [...] Podstawę materialnoprawną podjętych przez organy rozstrzygnięć stanowiły przepisy art. 234 Pr. wodnego, zgodnie z którymi, właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może: zmieniać kierunku i natężenia odpływu znajdujących się na jego gruncie wód opadowych lub roztopowych ani kierunku odpływu wód ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich; 2) odprowadzać wód oraz wprowadzać ścieków na grunty sąsiednie (ust. 1). Na właścicielu gruntu ciąży obowiązek usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody, powstałych na jego gruncie na skutek przypadku lub działania osób trzecich, ze szkodą dla gruntów sąsiednich (ust. 2). Jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, z urzędu lub na wniosek, w drodze decyzji, nakazuje właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom, ustalając termin wykonania tych czynności (ust. 3). Nałożenie na właściciela gruntu obowiązków określonych w art. 234 ust. 3 Pr. wodnego wymaga wykazania, że podjęte zostały pewne działania mające wpływ na stan wody na gruncie, które mają szkodliwy wpływ na grunty sąsiednie, jeżeli pomiędzy tymi działaniami i szkodliwym wpływem zachodzi związek przyczynowo-skutkowy. W postępowaniu wyjaśniającym niezbędne jest ustalenie stanu wcześniejszego, sprzed podjętych szkodliwych działań, określenie rodzaju podjętych działań związanych ze zmianą kierunku i natężenia odpływu wód opadowych lub roztopowych, a także charakteru szkodliwego oddziaływania na grunty sąsiednie. Do nałożenia obowiązków na wskazanej podstawie prawnej nie uprawnia zatem ustalenie wykonania jakichkolwiek zmian na działce, ale takich, które mają szkodliwe oddziaływanie na grunt sąsiedni. Podstawy takiej nie może jednak stanowić niezadowalający stan wód na gruncie, ani wymierne szkody, jeżeli nie są one wynikiem szkodliwych działań podjętych na gruncie sąsiednim. W ocenie Sądu, w kontrolowanej sprawie zgromadzono niezbędny do jej rozstrzygnięcia materiał dowodowy, a poczynione na jego podstawie ustalenia znajdują w nim odzwierciedlenie. Ustalenia te mogły stanowić dla Sądu podstawę wydanego wyroku. Postępowanie wyjaśniające przeprowadzono zgodnie z wymaganiami wynikającymi z k.p.a., a uzasadnienia wydanych w sprawie decyzji spełniają wymagania określone w art. 107 § 3 k.p.a. Skarżący skorzystali ze środka odwoławczego, a SKO rozpatrzyło sprawę w drugiej instancji z zachowaniem standardów wynikających z przepisów art. 15 i art. 138 k.p.a. Nie było potrzeby, aby na etapie postępowania w drugiej instancji, organ odwoławczy, powołując się na dyspozycję art. 136 § 1 k.p.a., uzupełniał materiał dowodowy, a tym bardziej, aby podjął rozstrzygnięcie kasacyjne na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. Ponieważ decyzja organu I instancji została utrzymana w mocy, nie można uznać za wadliwe odwołanie się do tej samej argumentacji, opartej na wnioskach wynikających z opinii biegłego, skoro opinia ta była podstawowym dowodem w sprawie. Nie było w sprawie sporne, że działki o numerach [...], sąsiadujące od wschodu z działką Skarżących o numerze [...], zostały zabudowane budynkami mieszkalnymi, zgodnie z pozwoleniem na budowę wydanym przez Starostę Powiatu [...] z 30 kwietnia 2020r. Zgodność wykonania tej zabudowy i zagospodarowania terenu z ww. pozwoleniem nie została zakwestionowana. Organ nadzoru badał m.in. kwestie związane z podwyższeniem terenu działek, na których wykonywana była zabudowa i nie stwierdził w tym zakresie nieprawidłowości. Orzekające w sprawie organy odwołały się do ustaleń z kontroli Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...], który na podstawie oględzin i inwentaryzacji geodezyjnej stwierdził, że teren działek o numerach [...]nie jest wyższy od terenu działki sąsiedniej (nr [...]), a żadna ze studzienek kanalizacyjnych nie jest wyniesiona ponad powierzchnię zamontowania studzienek na działce nr [...] Kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy organy przypisały opinii powołanego w sprawie biegłego – hydrogeologa dr. [...] Po przeprowadzeniu wizji lokalnej, dokonaniu stosownych pomiarów geodezyjnych i analizie zgromadzonej dokumentacji stwierdził on, że właściciele działek nr [...]nie zmienili kierunku i natężenia odpływu znajdującej się na ich gruncie wody opadowej lub roztopowej, ani kierunku odpływu wód ze źródeł ze szkodą dla gruntów sąsiednich, w szczególności dla działki nr [...], należącej do Skarżących, ani też nie odprowadzają wód oraz nie wprowadzają ścieków na grunt sąsiedni działki nr [...] Wprawdzie nastąpiła zabudowa ww działek budynkami mieszkalnymi, a w odległości 1,40m od ogrodzenia wykonano częściowe utwardzenie terenu (parking), ale wykonany on został z płyt ażurowych zapewniających infiltrację wód opadowych w głąb ziemi. Wody opadowe z terenu działek [...]odprowadzane są do gruntu własnego tych posesji, przy czym woda z rynien spływa do kratek ściekowych, a następnie do skrzynek rozsączających. Biegły odniósł się też do przedstawionych przez Skarżących fotografii stwierdzając, że dokumentują one zalane piwnice i garaż, lecz nie pokazują kierunku skąd pochodziła woda. Zdjęcia wykonane we wrześniu 2021r. dotyczą zdarzenia (ulewy) o rozmiarach katastrofalnych dla [...], które nie jest miarodajne i nie świadczy o zmianie stanu wody na gruncie. Poza tym te same zdjęcia zostały dołączone też do innego wniosku – o zalewanie działki nr [...] przez właścicieli działek nr [...], czyli znajdujących się po zachodniej stronie posesji Skarżących. W ocenie biegłego zdjęcia obrazujące budowę osiedla i proces plantowania gruntu na przedmiotowych działkach, nie jest dowodem na naruszenie stosunków wodnych i zalewanie działki Skarżących, bowiem naturalne jest w procesie budowy zdjęcie urodzajnej warstwy gleby, a po zakończonej budowie jej powrotne rozplantowanie celem utworzenia terenów zielonych. Jak zaznaczył biegły, samo podniesienie powierzchni terenu nie jest równoznaczne ze zmianą stanu wody na gruncie ze szkodą dla gruntu sąsiedniego. Z tych względów uznał brak podstaw do nałożenia na właścicieli działek o numerach [...]obowiązków usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody. Uznając wydaną w sprawie opinię za spójną, logiczną i należycie uzasadnioną, orzekające w sprawie organy zasadnie uznały, że nie zachodzą przesłanki z art.234 ust. 3 Pr. wodnego. Skarżący formułowali zarzuty co do wniosków końcowych, jakie na podstawie zgromadzonych dowodów zaprezentowały orzekające organy, a także odnośnie do treści opinii biegłego. Argumentów tych Sąd jednak nie uznał za zasadne i rzeczowe. Nie były one na tyle przekonujące, aby na ich podstawie możliwe było podważenie opinii biegłego. Skarżący zarzucają wewnętrzną sprzeczność i niemiarodajność opinii, ale nie wskazują konkretnie na czym te sprzeczności miałyby polegać. Nie przedstawili też żadnego innego opracowania pochodzącego od osoby posiadającej wiadomości specjalne z zakresu hydrologii i gospodarki wodnej, które stanowiłoby przeciwwagę dla opinii opracowanej na zlecenie organu I instancji. Nie ulegało zaś wątpliwości Sądu, że sprawy z zakresu stosunków wodnych co do zasady wymagają skorzystania z wiedzy osób posiadających wiadomości specjalne, przekraczające wiedzę wynikającą z doświadczenia pracowników organów administracji publicznej o właściwości ogólnej, w szczególności wymagają wiedzy z zakresu hydrologii i gospodarki wodnej, wymagającej niejednokrotnie wykonania pomiarów, analiz i obliczeń. Biegły jest podmiotem dostarczającym organowi pomocy naukowo-technicznej przy dokonywaniu niektórych ustaleń faktycznych. Jego obowiązkiem było wyjaśnić, w jaki sposób ukształtowanie powierzchni gruntu i określone urządzenia oddziałują na stan wody na gruncie i czy między określonymi zmianami i szkodą na gruncie sąsiednim występuje związek przyczynowo-skutkowy. Z obowiązku tego biegły wywiązał się bez zastrzeżeń. Zaznaczyć należy, że o ile organ administracji publicznej nie może ingerować w treść opinii biegłego, o tyle obowiązany jest, zgodnie z regułami wynikającymi z przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., ocenić przydatność tego dowodu do wyjaśnienia istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych, w szczególności ustalić, czy zawarto w niej odpowiedzi na wszystkie istotne zagadnienia. W przekonaniu Sądu, w toku postępowania administracyjnego wyjaśniono wszystkie istotne dla sprawy okoliczności. Zebrany materiał dowodowy został oceniony zgodnie z regułami wynikającymi z art. 80 k.p.a. (zasadą swobodnej oceny dowodów). Sąd nie dopatrzył się uchybień, które zarzucono w skardze, a podważana opinia biegłego zawiera stanowisko odnośnie do wszystkich istotnych w sprawie kwestii. Skarżący nie wykazali, aby opinia zawierała braki lub nielogiczne stwierdzenia, nielicujące z wiedzą z zakresu hydrologii i gospodarki wodnej, które wymagałyby powołania kolejnego biegłego. Formułowane w toku postępowania zarzuty nie stanowiły dostatecznej podstawy do podważenia opinii biegłego. Skoro zatem zostały wyjaśnione w toku postępowania wszystkie istotne do rozstrzygnięcia sprawy okoliczności, które nie dały podstaw do nałożenia na właścicieli działek o numerach [...] obowiązków na podstawie art. 234 ust. 3 Pr. wodnego, Sąd ocenił jako zgodne z prawem rozstrzygnięcie negatywne organów odmawiające uwzględnienia żądania zgłoszonego przez Skarżących. Z podanych względów Sąd uznał, że zaskarżone decyzje nie naruszają prawa, dlatego na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę jako niezasadną.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI