II SA/Rz 1985/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w RzeszowieRzeszów2024-05-07
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanenadzór budowlanystan techniczny budynkunieprawidłowości budowlanezabezpieczenia budowlanepostępowanie administracyjneuchylenie decyzjikontrola sądu

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję nakazującą usunięcie nieprawidłowości w kamienicy, uznając, że organy nie oceniły prawidłowo istniejących zabezpieczeń budynku.

Sprawa dotyczyła skargi na decyzję nakazującą usunięcie nieprawidłowości w kamienicy, w tym wykonanie doraźnych zabezpieczeń. Skarżąca podnosiła, że budynek był już zabezpieczony zgodnie z projektem, a organy nadzoru budowlanego nie oceniły skuteczności tych zabezpieczeń. Sąd uznał skargę za zasadną, uchylając decyzje organów obu instancji z powodu nierozpatrzenia wszystkich kluczowych dowodów, w tym istniejących zabezpieczeń budynku, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przedmiotem skargi była decyzja Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazująca usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w kamienicy, w tym wykonanie doraźnych zabezpieczeń, skucie tynków i podstemplowanie nadproża. Skarżąca zarzuciła organom naruszenie przepisów Prawa budowlanego i Kodeksu postępowania administracyjnego, wskazując na brak oceny istniejących już zabezpieczeń budynku wykonanych zgodnie z projektem. Organy nadzoru budowlanego uznały, że budynek jest w nieodpowiednim stanie technicznym, zagrażającym życiu i zdrowiu, i nakazały wykonanie prac naprawczych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uznał skargę za zasadną. Sąd stwierdził, że organy obu instancji nie uwzględniły w procesie decyzyjnym wszystkich kluczowych okoliczności faktycznych i dowodów, w szczególności nie oceniły prawidłowo istniejących zabezpieczeń budynku, które zostały wykonane zgodnie z projektem technicznym. Sąd podkreślił, że organy miały obowiązek zbadać skuteczność tych zabezpieczeń i skonfrontować je z pozostałym materiałem dowodowym. Zaniechanie tej oceny mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W związku z tym, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, nakazując ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem wskazanych przez Sąd uchybień.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, organy nadzoru budowlanego nieprawidłowo zastosowały art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego, ponieważ nie uwzględniły w procesie decyzyjnym wszystkich kluczowych dowodów i okoliczności faktycznych, w tym istniejących zabezpieczeń budynku, których skuteczności nie oceniły.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy miały obowiązek ocenić istniejące zabezpieczenia budynku i skonfrontować je z pozostałym materiałem dowodowym. Zaniechanie tej oceny stanowiło istotne uchybienie procesowe, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (7)

Główne

u.p.b. art. 66 § ust. 1 pkt 1 i 3

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Organ nadzoru budowlanego jest zobowiązany nakazać usunięcie nieprawidłowości, gdy obiekt budowlany może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia, środowiska, lub jest w nieodpowiednim stanie technicznym.

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt. 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd zobowiązany jest do uchylenia decyzji, gdy dotknięta jest naruszeniem prawa materialnego lub przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

P.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Pomocnicze

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prawdy obiektywnej.

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zebrania i rozpatrzenia całokształtu materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.

k.p.a. art. 107 § § 1 pkt. 6 i § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Wymagania dotyczące uzasadnienia decyzji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy nadzoru budowlanego nie oceniły prawidłowo istniejących zabezpieczeń budynku. Uzasadnienie decyzji organu odwoławczego było wadliwe i nie odnosiło się do zarzutów odwołania. Organy nie zebrały i nie oceniły wszechstronnie materiału dowodowego.

Godne uwagi sformułowania

Organy nie tylko nie dostrzegły niebudzącego wątpliwości faktu zabezpieczenia ściany, ale co istotniejsze nie poddały własnej ocenie kwestii wystarczalności zabezpieczenia ściany szczytowej budynku, dla eliminacji stosowania art. 66 ust. 1 u.P.b. Uchylenie decyzji Organu I instancji jest konieczne do końcowego załatwienia sprawy z uwagi na istotne mające przełożenie na zastosowanie art. 66 ust. 1 u.P.b. braki w postępowaniu wyjaśniającym, popełnione już na wstępnym etapie jej rozpoznawania.

Skład orzekający

Paweł Zaborniak

przewodniczący-sprawozdawca

Maria Mikolik

członek

Piotr Godlewski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Należyta ocena dowodów przez organy administracji, zwłaszcza w sprawach dotyczących stanu technicznego obiektów budowlanych i zastosowanych zabezpieczeń. Obowiązek wszechstronnego zebrania i oceny materiału dowodowego, w tym istniejących rozwiązań."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której istniejące zabezpieczenia nie zostały należycie ocenione przez organy nadzoru budowlanego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne badanie dowodów przez organy administracji i jak błędy proceduralne mogą prowadzić do uchylenia decyzji. Jest to istotne dla praktyków prawa budowlanego.

Sąd uchyla decyzję nadzoru budowlanego: czy istniejące zabezpieczenia budynku były ignorowane?

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Rz 1985/23 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2024-05-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-12-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Maria Mikolik
Paweł Zaborniak /przewodniczący sprawozdawca/
Piotr Godlewski
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 145 § 1 pkt. 1lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2023 poz 682
art. 66 ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Paweł Zaborniak /spr./ Sędziowie WSA Maria Mikolik WSA Piotr Godlewski Protokolant starszy specjalista Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 maja 2024 r. sprawy ze skargi M. Ż. na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z dnia 5 października 2023 r. nr OA.7721.19.33.2023 w przedmiocie nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia 21 sierpnia 2023 r. nr NB-OK.5162.3.2.2023.AP; II. zasądza od Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie na rzecz skarżącej M. Ż. kwotę 1 117 zł /słownie: jeden tysiąc sto siedemnaście złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi MZ (dalej: "Skarżącej") jest decyzja Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: "PWINB", "Organ odwoławczy" lub "Organ II instancji") z 5 października 2023 r. nr OA.7721.19.33.2023, wydana w przedmiocie nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości.
Z uzasadnienia skargi oraz nadesłanych akt sprawy wynika, że 24 maja 2023 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] (dalej: "PINB" lub "Organ I instancji") przeprowadził kontrolę stanu technicznego kamienicy na działce [...]. Ustalono, że budynek składa się z dwóch części: zachodniej dwukondygnacyjnej (parter i piętro), częściowo podpiwniczonej z poddaszem nieużytkowym (część od strony ul. [...]) oraz wschodniej trzykondygnacyjnej (parter, I piętro i poddasze użytkowe). Ściana południowa części trzykondygnacyjnej budynku usytuowana jest w granicy z działkami nr [...]. Stwierdzono, że w części wschodniej na ścianie zewnętrznej południowej w poziomie piętra, widoczne jest wyraźne pionowe zarysowanie na styku ściany południowej i ściany wschodniej budynku, a także w poziomie poddasza widoczna jest ukośna rysa. Ściana wschodnia budynku w poziomie stropu nad parterem, w pasie podokiennym I piętra oraz w poziomie podłogi parteru, podparta jest stalowymi stemplami. W poziomie piętra ściana południowa i ściana wschodnia są stężone dwoma stalowymi płaskownikami. Na ścianie południowej w poziomie parteru widoczne są dwa łukowe nadproża. Pod jednym z nich bliższym ściany wschodniej, wykonany jest otwór, zabezpieczony od zewnątrz płytą OSB. W pomieszczeniach w poziomie I piętra i poddasza, zlokalizowanych przy ścianie zewnętrznej wschodniej, widoczna jest podłużna szczelina na styku podłogi poddasza i ściany zewnętrznej wschodniej oraz ukośna szczelina o szerokości 20mm na ścianie zewnętrznej południowej, której przebieg widoczny jest również na ww. ścianie od zewnątrz. Na piętrze w pomieszczeniu zlokalizowanym w narożu południowo- wschodnim, na styku ściany wschodniej i południowej widoczna jest pionowa szczelina na całej wysokości kondygnacji, o szerokości 15mm — 20mm, a także pod stropem zarówno na ścianie południowej i wschodniej, widoczne są poziome nieregularne zarysowania. W opisanych pomieszczeniach jak i w pozostałych pomieszczeniach części trzykondygnacyjnej budynku, widoczne są również inne zarysowania ścian zarówno wewnętrznych jak i zewnętrznych i o różnym przebiegu. Ustalono, że pomieszczenia piętra i poddasza nie są użytkowane.
Decyzją z [...] czerwca 2023 r. nr [...] Organ I instancji nakazał MP i MZ przeprowadzenie kontroli bezpiecznego użytkowania budynku. Odrębną decyzją (Nr 2) z [...] czerwca 2023 r. nr [...] PINB nakazał wykonanie doraźnego zabezpieczenia budynku oraz zakazał użytkowania wschodniej części budynku. Uwzględniając wniesione odwołanie, decyzją z 10 sierpnia 2023 r. nr OA.7721.19.24.2023 Podkarpacki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił decyzję nr 2 z 7 czerwca 2023 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Organ I instancji.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z [...] sierpnia 2023 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 682 z późn. zm.) – dalej: "u.p.b.", Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] nakazał Skarżącej i MP:
1. wykonanie doraźnych zabezpieczeń budynku, w sposób wskazany w "projekcie konstrukcyjnym doraźnego wzmocnienia ściany szczytowej [...] " opracowanym w czerwcu 2023 r. przez mgr inż. [...];
2. skucie odparzonych tynków na wszystkich elewacjach budynku;
3. podstemplowanie nadproża nad wejściem w piwnicy.
Na wykonanie nakazanych robót wyznaczono termin do 30 września 2023 r. Z uwagi na ochronę zdrowia i życia ludzkiego, decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Ponadto ww. decyzją Organ I instancji zakazał użytkowania wschodniej części budynku do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości.
Organ I instancji podał, że 8 sierpnia 2023 r. właściciele obiektu przedstawili "Ekspertyza aktualnego stanu technicznego budynku przy ul. [...]", opracowana w lipcu 2023 r. przez inż. [...] i mgr inż. [...]. Autorzy ekspertyzy stwierdzili, że obiekt jest w złym stanie technicznym, a stan techniczny ścian zewnętrznych naroża kamienicy od strony południowo – wschodniej ocenili jako awaryjny. Podobnie oceniono stan nadproża nad wejściem do piwnicy oraz elewacji od strony podwórza oraz części powyburzeniowej. Biegli zasugerowali trzy metody wzmocnienia obiektu:
1. zszycie rys zbrojeniem wraz z ich przemurowaniem,
2. ankrowanie,
3. przebudowę i rozbudowę kamienicy, która polegałaby m.in. na rozbiórce uszkodzonych elementów ścian poprzez wzmocnienie ich żelbetowymi rdzeniami i podciągami.
Organ I instancji stwierdził, że opis metod wzmocnienia jest ogólny i nie odnosi się do stanu faktycznego, a trzecia z sugerowanych metoda wymaga uzyskania pozwolenia w organie administracji architektoniczno-budowlanej. Wobec powyższego analizie poddano przedstawiony 4 lipca 2023 r. "Projekt konstrukcyjny doraźnego wzmocnienia ściany szczytowej [...] " opracowany w czerwcu 2023 r. przez mgr inż. [...]. We wskazanym opracowaniu biegły przedstawił projekt wzmocnienia i zabezpieczenia budynku w formie rysunkowej i opisu technicznego zawierającego m.in. kolejność prac. Autor projektu wskazał, że po wykonaniu prac obiekt będzie doraźnie zabezpieczony. Zalecił jednocześnie monitorowanie powstałych pęknięć i wykonanie projektu docelowego zabezpieczenia, które należy wykonać przed okresem zimowym.
Mając na uwadze powyższe Organ I instancji uznał, że w sposób niesporny wykazano, iż budynek mieszkalny na działce nr [...] znajduje się w nieodpowiednim stanie technicznym, zagrażającym zdrowiu i życiu ludzi oraz bezpieczeństwo mienia. Okoliczność ta z kolei uprawniała do wydania decyzji na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 u.p.b. Zakres przedmiotowy nałożonego obowiązku determinował natomiast "Projekt konstrukcyjny doraźnego wzmocnienia ściany szczytowej [...] " opracowany w czerwcu 2023 r. przez mgr inż. [...].
Po rozpatrzeniu wniesionych odwołań, decyzją z [...] października 2023 r. nr [...] Podkarpacki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego:
1. uchylił decyzję Organu I instancji w części dotyczącej terminu i jednocześnie wyznaczył nowy termin wykonania obowiązków do 31 października 2023 r.;
2. w pozostałej części utrzymał w zaskarżoną decyzję w mocy.
Organ odwoławczy podniósł, że czynności dowodowe przeprowadzone przez PINB pozwoliły na ustalenie, że stan techniczny kamienicy usytuowanej na działce nr [...] jest nieodpowiedni i może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi i bezpieczeństwu mienia. Konsekwencją stwierdzenia nieprawidłowości stanu technicznego obiektu jest wdrożenie procedury naprawczej określonej art. 66 ust. 1 u.p.b., co w opisywanej sprawie zostało prawidłowo zastosowane przez Organ I instancji. PWINB zaznaczył przy tym, że decyzje wydawane na podstawie art. 66 ust. 1 u.p.b. mają charakter związany, bowiem organ nadzoru budowlanego po ustaleniu wystąpienia którejkolwiek z przesłanek określonych w powyższym przepisie jest nie tylko uprawniony, ale i zobowiązany do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. Obowiązek wykonania nałożonych robót budowlanych ma przy tym charakter naprawczy, a sam ich rodzaj oraz zakres zależy od rodzaju stwierdzonych nieprawidłowości.
Organ odwoławczy zaznaczył przy tym, że nie mogły podważyć legalności decyzji również argumenty wskazujące, że obecnie istniejący stan techniczny kamienicy spowodowany jest robotami budowlanymi prowadzonymi na działce sąsiedniej. Pogorszenie stanu technicznego może być wywołane przez czynniki zewnętrzne, zaś w postępowaniu prowadzonym w oparciu o art. 66 u.p.b. nie ustała się osób odpowiedzialnych za stan budynku. Nie można bowiem w ramach postępowania prowadzonego na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 u.p.b. nałożyć obowiązków na podmioty odpowiedzialne za nieprawidłowości w stanie technicznym budynku inne niż właściciel lub zarządca obiektu.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Organu I instancji, zasądzenie kosztów postępowania oraz o przeprowadzenie dowodu z dokumentów wskazanych w skardze
Zdaniem Skarżącej, zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem:
1. art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3, ust. 2 u.p.b. poprzez błędne zastosowanie pomimo braku ku temu podstaw, a to z uwagi na fakt istnienia zrealizowanego przed wydaniem skarżonej decyzji, tymczasowego zabezpieczenia budynku na podstawie "Projektu technicznego tymczasowego zabezpieczenia ścian istniejącego budynku" autorstwa mgr inż. [...], o specjalności konstrukcyjno - budowlanej nr upr. [...], posiadającego uprawnienia budowlane do projektowania bez ograniczeń w specjalności konstrukcyjno-budowlanej;
2. art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 w związku z art. 6, art. 7, art. 8 § 1, art. 9, art. 11 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 775 z późn. zm.) – dalej: "k.p.a.", poprzez sporządzenie uzasadnienia decyzji w sposób całkowicie oderwany od zarzutów odwołania oraz uniemożliwiający odtworzenie procesu decyzyjnego Organu odwoławczego i merytoryczne odniesienie się do zapadłego rozstrzygnięcia, a w szczególności brak wskazania okoliczności uzasadniających utrzymanie w mocy decyzji Organu I instancji, w kontekście sprecyzowanych w odwołaniach zarzutów oraz istniejącego już tymczasowego zabezpieczenia budynku;
3. art. 77 § 1, art. 80 i art. 81 w związku z art. 7, art. 8 § 1, art. 9 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, brak rozpoznania sprawy w sposób całościowy, brak działania Organów w sposób wnikliwy, a także nieuwzględnienia i nieodniesienia się do:
– faktu wykonania już istniejących doraźnych zabezpieczeń ściany szczytowej budynku,
– braku jakiejkolwiek analizy już istniejących doraźnych zabezpieczeń ściany szczytowej budynku,
– braku wskazania podstaw do zakwestionowania przez Organy skuteczności i wystarczalności istniejących już doraźnych zabezpieczeń ściany szczytowej,
– braku wskazania i uzasadnienia przyczyn, dla których uznano za niewystarczające wykonane tymczasowe zabezpieczenia ściany szczytowej budynku i jednocześnie stwierdzenie, że koniecznym jest nakazanie wykonania tymczasowych zabezpieczeń ściany szczytowej budynku w oparciu o "Projekt konstrukcyjny doraźnego wzmocnienia ściany szczytowej [...],
– nieprzeprowadzenia analizy skutków de facto nakazanej kwestionowaną decyzją likwidacji istniejącego już i wykonanego tymczasowego zabezpieczenia, w celu wykonania niemalże tożsamego tymczasowego zabezpieczenia ściany szczytowej,
– braku wszczęcia postępowania z zakresu odpowiedzialności zawodowej wobec mgr inż. [...], z powodu przygotowania wadliwego i niespełniającego swych celów "Projektu technicznego tymczasowego zabezpieczenia ścian istniejącego budynku" - a to w przypadku stwierdzenia przez organ nadzoru budowlanego, że projekt autorstwa mgr inż. [...], projektanta o specjalności konstrukcyjno - budowlanej nr upr. [...], posiadającego uprawnienia budowlane do projektowania bez ograniczeń w specjalności konstrukcyjno-budowlanej - jest wadliwy i nie zapewnia w sposób należyty bezpieczeństwa budynku przy ul. [...],
– braku zebrania dowodów koniecznych do wyjaśnienia sprawy, a w konsekwencji naruszenie podstawowych zasad postępowania administracyjnego, tj.: zasady prawdy obiektywnej, zasady informowania stron i zasady pogłębiania zaufania do organów władzy publicznej.
W odpowiedzi na skargę PWINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko.
Do WSA w dniu 29 kwietnia 2024 r. wpłynęło pismo pełnomocnika Skarżącej zawierające wniosek o przeprowadzenie dowodów z trzech dokumentów urzędowych w postaci : postanowienia PINB z dnia [...] listopada 2024 r. w przedmiocie wstrzymania prowadzenia robót budowlanych, ekspertyzy technicznej dotyczącej nieruchomości przy ul. [...], decyzji PINB z dnia [...] stycznia 2024 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga okazała się zasadna, przez została przez Sąd uwzględniona, o czym zadecydowały następujące motywy.
Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r. poz. 2492). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 269; zwana dalej w skrócie P.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Natomiast w myśl art. 145 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Jednocześnie w ramach prowadzonej kontroli legalności decyzji Sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.).
Należy na wstępie przypomnieć, że przedmiotem swej skargi Strona uczyniła decyzję PWINB wydaną w przedmiocie nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Na jej podstawie w/w Organ uznał za zasadną decyzję PINB nakazującą Skarżącej oraz [...]: 1) wykonanie doraźnych zabezpieczeń budynku, w sposób wskazany w "projekcie konstrukcyjnym doraźnego wzmocnienia ściany szczytowej [...] " opracowanym w czerwcu 2023 r. przez mgr inż. [...]; 2) skucie odparzonych tynków na wszystkich elewacjach budynku; 3) podstemplowanie nadproża nad wejściem w piwnicy. Uchylenie decyzji PINB wiązało się wyłącznie z wyznaczeniem przez PWINB nowego terminu wykonania tych obowiązków.
Organy obu instancji zastosowały w niniejszej sprawie art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 u.P.b. Powyższe przepisy u.P.b. posiadają następujące brzmienie : W przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany: może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo jest w nieodpowiednim stanie technicznym organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku.
Ustalenie przez organ konieczności zastosowania wskazanej regulacji u.P.b., powinno odbywać się w wyniku zastosowania przepisów K.p.a. o postępowaniu wyjaśniającym, czyli w wyniku pełnego zebrania materiału dowodowego a następnie w wyniku jego wszechstronnej oceny, czyli poprzez spełnienie wymagań płynących z zasady prawdy obiektywnej, której źródłem jest art. 7 oraz art. 77 i art. 80 K.p.a. Wobec realiów niniejszej sprawy należy też wspomnieć, iż w świetle art. 80 K.p.a. organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Ponadto, według art. 107 § 3 K.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.
Kluczowe dla zastosowania powyższej regulacji u.P.b., jawi się ustalenie aktualnego na dzień wydania decyzji stanu technicznego określonego obiektu budowlanego, co niewątpliwie winno dotyczyć także zastosowanych wobec niego zabezpieczeń, zwłaszcza gdy są one wynikiem zaleceń osób posiadających wymagane prawem uprawnienia zawodowe. Organ nie może pomijać w swych ustaleniach takich okoliczności, które mogą przekładać się na sposób w jaki należało będzie usunąć stwierdzone nieprawidłowości.
Skarga trafnie zarzuca Organom obu instancji przedwczesne zastosowanie przytoczonej regulacji prawa materialnego, bowiem ich proces decyzyjny nie uwzględnił wszystkich kluczowych okoliczności faktycznych jak i dowodów.
Z przekazanego do Sądu materiału dowodowego wynika, że zarówno w chwili wszczęcia jak i w trakcie zakończonego postępowania administracyjnego budynek przy ul. [...] został zabezpieczony. Ocenę tych zabezpieczeń można odnaleźć zarówno w treści protokołu z dnia [...] maja 2023 r., o nr [...] kontroli bezpieczeństwa oraz z dnia [...] czerwca 2023 r., oba dokumenty sporządzone przez mgr inż. [...]. W pierwszym z protokołów oceniając sposób wykonania zabezpieczeń budynku, autor protokołu stwierdza, że wykonane zabezpieczenia zapewniają statyczność ściany, jednak ze względu na prowadzone na sąsiedniej działce prace budowlane należy monitorować stan techniczny uszkodzonych elementów. Natomiast w dokumencie stworzonym w czerwcu stwierdza On, że wykonane zabezpieczenia nie zapewniają stateczności ścian, a monitoring wskazuje na zwiększenia się rozwarcia oraz zasięgu pęknięć. Ocenę wykonanych zabezpieczeń dokonali także autorzy ekspertyzy technicznej z miesiąca lipca 2023 r., pisząc na stronie 16 tego dokumentu : Nieprawidłowe zabezpieczenie już powstałych uszkodzeń oraz postępująca budowa nowego obiektu uniemożliwiają wykonanie prac doraźnych – naprawczych przedmiotowego budynku a w szczególności docelowych prac naprawczych zaleconych w ekspertyzie. Elementy tych zabezpieczeń są dobrze widoczne na zdjęciach przedstawiających stan techniczny kamienicy w przy ul. [...]. Wykonane zabezpieczenia ściany budynku nastąpiło, jak podnosi skarga, na podstawie projektu technicznego tymczasowego zabezpieczenia ściany budynku istniejącego sporządzonego przez mgr inż. [...] posiadającego uprawnienia budowlane do projektowania bez ograniczeń w specjalności konstrukcyjno – budowlanej.
Twierdzenia Skarżącej są spójne z treścią odwołania wniesionego przez [...], którzy napisali, że firma [...] w dniu 18 maja 2023 r. wykonała doraźne zabezpieczenie ściany budynku przy ul. [...] zgodnie z wytycznymi konstruktora i ich zdaniem jest ono skuteczne. Na potwierdzenie tego Odwołujący się przedłożyli wraz z odwołaniem ocenę techniczną wykonanego tymczasowego zabezpieczenia ściany budynku istniejącego przy ul. [...] strona południowo – wschodnia wraz protokołem kontroli plomb kontrolnych mocowania kotew oraz wyboczenia stempli podporowych sporządzoną dnia 22 sierpnia 2023 r. Ocena techniczna została sporządzona przez projektanta zabezpieczeń, inspektora nadzoru inwestorskiego oraz kierownika budowy, czyli osoby legitymujące się odpowiednimi uprawnieniami w zakresie specjalności związanych z budownictwem. W pkt 5 w/w oceny technicznej stwierdzono jednoznacznie na podstawie obserwacji i kontroli, że nie występują żadne naruszenia ani zarysowanie plomb kontrolnych, co potwierdza skuteczność tymczasowego zabezpieczenia ściany budynku przy ul. [...]. Kontrole zabezpieczeń plomb, kotew, stempli podporowych, jak wynika z treści w/w protokołu, były wykonane na bieżąco w okresie od 22 maja do 23 sierpnia 2023 r. (41 zapisów wraz z podpisami kierownika budowy oraz inspektora nadzoru).
Wobec tych dowodów oraz po przenalizowaniu treści wydanych w tej sprawie decyzji PINB oraz PWINB, Sąd zobligowany był potwierdzić zarzuty skargi współwłaścicielki budynku, że zarówno projekt techniczny tymczasowego zabezpieczenia ściany budynku istniejącego jak również ocena techniczna wykonanego tymczasowego zabezpieczenia i załączony do niego protokół kontroli zabezpieczeń nie zostały poddane ocenie oraz skonfrontowaniu z dowodami przeprowadzonymi w toku postępowania. Organy nie tylko nie dostrzegły niebudzącego wątpliwości faktu zabezpieczenia ściany, ale co istotniejsze nie poddały własnej ocenie kwestii wystarczalności zabezpieczenia ściany szczytowej budynku, dla eliminacji stosowania art. 66 ust. 1 u.P.b. Nastąpiło to pomimo, że strony odnosiły się w swych pismach do treści tych dokumentów jak również do faktu wykonania zabezpieczeń budynku przy ul. [...]. Obowiązkiem Organów w tych okolicznościach było wyjaśnienie wiarygodności tych dokumentów, zestawienie ich treści względem pozostałego materiału dowodowego znajdującego się w aktach, w tym opinii, na których oparto wydane w toku postępowania rozstrzygnięcia. Okoliczność wykonania zabezpieczenia ściany pojawia się w wypowiedzi Organów w postaci szczątkowej jako element stanu faktycznego sprawy związany z treścią wydanych w sprawie opinii. W uzasadnieniach decyzji brakuje jednak wyraźnej własnej oceny tego faktu organu, a w tym oceny w/w dokumentów potwierdzających należyty stan zabezpieczeń oraz stanu technicznego budynku. Jednocześnie w odniesieniu do istniejącego stanu zabezpieczeń należało jednoznacznie wyjaśnić czy są one odpowiednie dla uniknięcia zagrożeń, a jeżeli nie, to czy mogą być wykorzystane w kolejnych procesach zabezpieczenia budynku. Wydane decyzje milczą także na temat tego czy konieczne jest pełne lub częściowe usunięcie zastosowanych dotychczas rozwiązań przeciwdziałających zagrożeniom. Innymi słowy, Organy nadzoru nie mogły pominąć wskazanych dowodów jak również nie budzącego wątpliwości Sądu stanu faktycznego potwierdzającego jednoznacznie, iż w dniu wydawania decyzji przez PINB ściana szczytowa budynku była zabezpieczona.
Powstałe wątpliwości potwierdzają przedłożone w toku postępowania sądowego dowody, w szczególności dotyczy to ekspertyzy technicznej wykonanej w grudniu 2023 r. przez mgr inż. [...] mającej na celu ocenę stanu technicznego budynku przy [...] z której to jednoznacznie wynika, że zastosowane przez inwestora tymczasowe zabezpieczenie ściany budynku w oparciu o "Projekt techniczny tymczasowego zabezpieczenia ściany budynku istniejącego – [...]" usunęło możliwość spowodowania zagrożeń bezpieczeństwa ludzi lub mienia podczas dalszej realizacji robót budowlanych.
Te uchybienia w postępowaniu wyjaśniającym mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, choćby ze względu na obszar obowiązków współwłaścicieli obiektu orzeczonych przez Organy na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 u.P.b.. Nie ulega wątpliwości, że istniejące zabezpieczenia nie mogły być wykluczone jako istotny dla zastosowania tych regulacji element stanu faktycznego sprawy. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Organy zobligowane będą do ponownego całościowego zbadania stanu technicznego budynku, bez pomijania istotnych dowodów. Ich analiza powinna obejmować ocenę ich wiarygodności, przy uwzględnieniu całego materiału dowodowego. Podsumowując, stan faktyczny niniejszej sprawy powinien zostać zrekonstruowany w oparciu o wszystkie mające znaczenie dla wyniku sprawy dowody obrazujące stan techniczny obiektu.
Z powyższych przyczyn, mających zakotwiczenie w nieprawidłowo ocenionym materiale dowodowym, uwzględniając przy tym wnioski skargi, zdecydowano o uchyleniu decyzji PWINB oraz poprzedzającej ją decyzji PINB na podstawie art. 135 oraz art. 145 § 1 pkt. 1lit. c P.p.s.a. Uchylenie decyzji Organu I instancji jest konieczne do końcowego załatwienia sprawy z uwagi na istotne mające przełożenie na zastosowanie art. 66 ust. 1 u.P.b. braki w postępowaniu wyjaśniającym, popełnione już na wstępnym etapie jej rozpoznawania.
Natomiast o kosztach postępowania przed WSA orzeczono w pkt II sentencji wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a., obejmując nimi kwotę należnego wpisu w wysokości 500 zł, koszty zastępstwa procesowego pełnomocnika strony skarżącej przy uwzględnieniu włożonego w wyjaśnienie tej sprawy nakładu pracy radcy prawnego - § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c i § 15 ust. 3 pkt 1-4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018 r., poz. 265) - oraz opłatę skarbową pokrytą w związku z udzielonym przez Spółkę radcy prawnego pełnomocnictwem.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI