II SA/Rz 1944/23

II SA/Rz 1944/23 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2024-05-08
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-11-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Jolanta Kłoda-Szeliga
Karina Gniewek-Berezowska /sprawozdawca/
Stanisław Śliwa /przewodniczący/
Symbol z opisem
6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne
Geodezja i kartografia
Skarżony organ
Główny Geodeta Kraju
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1752
art. 24 ust. 2, 2a, art. 24 a
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Stanisław Śliwa Sędziowie WSA Karina Gniewek - Berezowska /spr./ AWSA Jolanta Kłoda-Szeliga Protokolant starszy specjalista Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 maja 2024 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Rzeszowie z dnia 23 października 2023 r. nr GK-II.7221.144.2023 w przedmiocie odmowy aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków - skargę oddala -
Uzasadnienie
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Rzeszowie (dalej: "PWINGiK", "Organ odwoławczy", "Organ II instancji") z 23 października 2023 r., nr GK-II.7221.144.2023 utrzymująca w mocy decyzję Starosty K. ( dalej: "Organ I instancji") z dnia 23 maja 2023r. o numerze GK.6620.58.1.2022 w przedmiocie odmowy aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków.
W podstawie prawnej decyzji wskazano art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 775 z późn. zm.; dalej: "k.p.a."), art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 1752 ze zm.; dalej: "p.g.i.k.").
Na podstawie zebranych w sprawie dokumentów ustalono następujący stan faktyczny sprawy.
W dniu 3 stycznia 2022 r. M.M. zwróciła się do Starosty K. o weryfikację powierzchni działek stanowiących własność jej synów – A.M. i M.M. ( dalej: "Skarżącego") położonych w W., gm. R. Wnioskodawczyni wskazała, że powierzchnia działek jest niezgodna z powierzchnią wykazaną w aktach notarialnych z dnia [...] kwietnia 2019 r. i [...] lutego 2017 r. Ww. pismo podzielone zostało na dwie części. Pierwsza część wniosku dotycząca działek nr [...] należących do M.M. (reprezentowanego przez M.M.), została objęta niniejszym postępowaniem, druga dotycząca działek nr. [...], stanowiących własność A.M. postępowaniem administracyjnym znak: [...], zakończonym ostateczną decyzją Starosty K. z [...].11.2022 r. znak: [...].
Po przeprowadzeniu postępowania dowodowo-wyjaśniającego Starosta K. wydał decyzję z dnia [...].05.2023 r. znak: [...] odmawiającą aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków, obrębu W., gmina R., polegającej na zmianie powierzchni oraz przebiegu granic działek nr nr [...] z działkami sąsiednimi. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia Organ I instancji wskazał, że ewidencja gruntów obrębu W. została założona na przełomie lat 60 i 70 ubiegłego wieku, w systemie działkowym, na podstawie dekretu z dnia 2 lutego 1955 r. o ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. 1955 nr 6 poz. 32) oraz Instrukcji Ministra Rolnictwa z dnia 21.04.1955 r. w sprawie zakładania i prowadzenia ewidencji gruntów (M.P. Nr 38 z dnia 29 kwietnia 1955 roku poz. 379). Granice działek zostały wówczas pomierzone metodą rzędnych i odciętych, współrzędne osnowy zostały obliczone w układzie [...] i trwale zamaskowane, zgodnie z ówczesnymi regulacjami prawnymi. Mapa ewidencyjna została założona w skali 1:2000. Sporządzony wówczas, w 1968 roku rejestr gruntów, został zastąpiony po przeprowadzeniu w latach 70, uwłaszczeń, zgodnie z ustawą z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz.U. 1971.27.250).
Następnie w latach 80 przeprowadzono kontrolę terenową, a powstały wówczas operat techniczny został włączony do zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 20.10.1986 r. Mapa ewidencyjna była prowadzona w postaci tradycyjnej tj. pierworys i matryca aktualizowane zmianami wynikającymi z prac geodezyjnych do 2010 roku. Od 2010 roku mapa ewidencyjna (zeskanowana i wpasowana w ramach LPIS) prowadzona była jako mapa hybrydowa uzupełniana i aktualizowana na bieżąco. Mapa ewidencyjna w postaci hybrydowej została zastąpiona wektorową mapą ewidencyjną dopiero po przeprowadzonej w latach 2018-2019 modernizacji ewidencji gruntów i budynków.
Starosta K. działając zgodnie z zasadami określonymi w art. 24 a ustawy p.g.i.k., a także obowiązującego wówczas rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r. poz. 393; dalej: "rozporządzenie egib), zarządził w 2018 r. przeprowadzenie modernizacji ewidencji gruntów i budynków na obszarze obrębu ewidencyjnego W., gmina R.
Projekt operatu opisowo - kartograficznego ewidencji gruntów i budynków obrębu W. był wyłożony do publicznego wglądu osób zainteresowanych w siedzibie Starostwa Powiatowego w K. w okresie od 12.08.2019 r. do 02.09.2019r.
Z prawa wglądu do projektu operatu opisowo - kartograficznego ewidencji gruntów i budynków nie skorzystał ani M.M. ani reprezentująca go M.M.
Wobec upływu terminów określonych w procedurze modernizacyjnej, zgodnie z art. 24 a ust. 8 ustawy p.g.i.k. informacja Starosty K. o tym, że projekt operatu opisowo-kartograficznego modernizacji ewidencji gruntów i budynków obrębu W., gmina R. stał się operatem ewidencji gruntów i budynków została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym Województwa Podkarpackiego z [...].10.2019 r. poz. [...].
Operat techniczny, który powstał w wyniku prac modernizacyjnych został wpisany do ewidencji materiałów państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego [...].09.2019 r. pod numerem [...].
W terminie przewidzianym w art. 24 a ust. 9 ustawy p.g.i.k., M.M. nie złożył zarzutów do danych ujawnionych w zmodernizowanym operacie ewidencyjnym obrębu W.
Analiza operatu technicznego z modernizacji wykazała, że odnośnie kwestionowanych przez Skarżącego granic działek nie było w zasobie państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego żadnej dokumentacji technicznej na podstawie, której można by wykazać ich granice. W związku z powyższym granice działek nr [...] z działkami sąsiednimi, zostały poddane procedurze ustalenia działek ewidencyjnych zgodnie z § 37 i 39 rozporządzenia.
Starosta K. pismem nr [...] z 01.03.2022 r. przekazał wniosek wykonawcy modernizacji, w celu przeanalizowania i ustosunkowania się do poruszanych w nim kwestii, a w przypadku ich zasadności wykonania stosownej dokumentacji geodezyjnej. Po dokonaniu analizy wniosku wykonawca sporządził opinię techniczną wraz z załącznikami graficznymi oraz materiałami z modernizacji w formie operatu technicznego, który został włączony do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego [...].06.2022 r. za nr [...]. Z ww. opinii wynika, że m.in. granice działek nr [...] podczas modernizacji były przedmiotem pomiaru fotogrametrycznego poprzedzonego ustaleniem ich przebiegu, a M.M., działająca jako pełnomocnik Skarżącego zapoznała się z przebiegiem granic składając podpisy w protokołach ustalenia granic i szkicach granicznych.
Granice ww. działek zostały ustalone na podstawie § 39 ust. 3 obowiązującego wówczas rozporządzenia egib, po zbadaniu położenia znaków i śladów granicznych oraz przeprowadzeniu analizy wszelkich dostępnych dokumentów, zawierających informacje mające znaczenie w tym zakresie, w tym oświadczeń zainteresowanych podmiotów. Po przeprowadzonych czynnościach nieznacznie uległy zmianie powierzchnie działek nr: [...] z 0,09 ha na 0,08 ha, [...] z 0,07 ha na 0,09 ha, [...] z 1,41 ha na 1,43 ha, [...] z 0,27 ha na 0,26 ha, [...] z 0,04 ha na 0,05 ha, [...] z 0,08 ha na 0,09 ha.
Granice działek nr [...] podczas modernizacji były przedmiotem bezpośredniego pomiaru terenowego i ustalenia na gruncie. Natomiast granica działki nr [...] z działkami nr [...] została ustalona na podstawie zgodnego oświadczenia stron tj. zgodnie ze wskazanymi przez właścicieli znakami granicznymi pochodzącymi (jak oświadczyły strony) z rozgraniczenia przeprowadzonego w 1995 r. W zasobie państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego nie było wykonanego w 1995 r. operatu technicznego z rozgraniczania. Granica działki nr [...] z działką nr [...] została ustalona na podstawie § 39 ust. 3 rozporządzenia po trwałym ogrodzeniu.
Wykonawca modernizacji w opinii wskazał, że działająca w imieniu wnioskodawcy M.M. brała udział w ustaleniach przebiegu granic w trakcie modernizacji i nie zgłaszała do nich zastrzeżeń. Znała zarówno przebieg granic, jak i powierzchnie kwestionowanych w piśmie działek. Ponadto podał, że przebieg granic ww. działek podczas modernizacji został wykazany prawidłowo.
W celu dokładniejszego wyjaśnienia sprawy Organ zwrócił się do Sądu Rejonowego w K. o wydanie kopii dokumentów z rozgraniczenia sądowego z 1995 r. tj. postanowienia Sygn. akt [...] z dnia [...].10.1995 r. wraz z uzasadnieniem postanowienia oraz operatu technicznego.
Po dokonaniu analizy ww. operatu technicznego ustalono, że nie zawiera on danych pomiarowych na podstawie, których można by wykazać granice działek (brak współrzędnych punktów granicznych). Niemniej jednak pismem nr [...] z dnia 29.08.2022 r. przekazano wykonawcy modernizacji, kopię postanowienia Sygn. akt I Ns [...] z dnia [...].10.1995 r. wraz z uzasadnieniem oraz kopią operatu technicznego sporządzonego przez geodetę P.C. dotyczącego rozgraniczenia między innymi ww. działek, w celu przeanalizowania. Po dokonaniu analizy przesłanych dokumentów oraz materiałów z modernizacji wykonawca sporządził opinię techniczną wraz z załącznikami graficznymi, z której wynika, że w powiatowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym brak jest operatów prawnych, które pozwoliłyby w jednoznaczny sposób na wykazanie kwestionowanych granic. Jedynym dokumentem pozwalającym wykazać granice przedmiotowych działek była dotychczasowa mapa ewidencyjna w skali 1:2000. Ustalenie przebiegu granic działki nr [...] należącej obecnie do M.M. z działkami nr [...] należącymi do N.D. przeprowadzone podczas modernizacji, na gruncie odbyło się w dniu 10.04.2019 r. Przedmiotowa granica została ustalona na gruncie i pomierzona w obecności stron. Podczas ustalenia zamierzono wskazane przez właścicieli działek znaki graniczne (kamienie betonowe), które jak oświadczyli właściciele działek, pochodzą z rozgraniczenia z roku 1995.
Przeprowadzona przez wykonawcę modernizacji analiza porównawcza pomiarów granic wykonanych podczas modernizacji z danymi pomiarowymi wykazanymi na szkicu rozgraniczeniowym wykazała, że pomierzone podczas ustalenia granic przy modernizacji punkty graniczne wskazane przez strony biorące udział w czynnościach ustalenia granic są zgodne z rozgraniczeniem, wskazuje na to zgodność miar czołowych (szerokości działek [...] i [...]) pomiędzy punktami granicznymi wykazanymi na szkicu z rozgraniczenia z miarami rzeczywistymi z terenu. Ustalono, że raster mapy ewidencyjnej nie został zaktualizowany o wynik z rozgraniczenia. Również w części opisowej ewidencji gruntów nie dokonano zmian w powierzchniach działek. Zafunkcjonowały one dopiero podczas modernizacji ewidencji gruntów i budynków, po obliczeniu powierzchni działek na podstawie punktów granicznych wskazanych osobiście przez strony biorące udział w ustaleniu granic.
Wykonawca w ww. opinii stwierdził, że wniosek M.M. jest bezzasadny w zakresie przebiegu granicy między innymi działki nr [...] z działkami nr [...] ponieważ granica wykazana podczas modernizacji jest zgodna z granicami ustalonymi przez Sąd Rejonowy w K., w wyniku rozgraniczenia sądowego Sygn. akt [...] z dnia [...] października 1995 r.
W świetle powyższego Organ stwierdził prawidłowość danych ewidencyjnych w tym przebiegu granic i wynikających z nich powierzchni działek, którym Skarżący nie przeciwstawił dowodów pozwalających na ich odmienną ocenę. Z tych też powodów Organ I instancji odmówił wnioskowanej aktualizacji ewidencji gruntów.
Od decyzji odwołanie złożyła M.M. działając jako pełnomocnik Skarżącego.
W odwołaniu podobnie jak we wniosku wskazano, że w wyniku prac modernizacyjnych "skradziono" 0,12 ha powierzchni działek, które od 1975 r. stanowiły własność rodziców M.M. Poprzednia powierzchnia działek była wpisana do Ksiąg Wieczystych, czego konsekwencją był podatek opłacany w wysokości odpowiadającej tej powierzchni. Pełnomocnik Skarżącego podaje, że nie jest prawdą, że w czasie prac dotyczących modernizacji ewidencji gruntów poinformowano ją o powierzchni działek. Wręcz przeciwnie twierdzi, że podpisała dokumenty, z których wynikało, że powierzchnia działek pozostaje bez zmian. Żąda przywrócenia granic według rozgraniczenia przeprowadzonego przez sąd powszechny w 1995 r. Twierdzi również, że dokonane zmiany spowodują negatywne skutki dla jej syna w zakresie pobieranych dopłat z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, uzależniających przyznanie dopłat od powierzchni działek.
Organ II instancji nie podzielił powyższych zarzutów i opisaną na wstępie decyzją utrzymał decyzję Organu I instancji w mocy, podzielając w całości ustalenia, jak i wnioski tego Organu.
Odnosząc się do podniesionych w odwołaniu zarzutów wskazał, że powierzchnia działki ujawniona w księdze wieczystej nie jest objęta domniemaniem prawdziwości z art. 3 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 146 z późn. zm.), ani nie jest chroniona rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych. Podstawą określenia nieruchomości w księdze wieczystej są dane z ewidencji gruntów, a nie odwrotnie, na co przytoczył postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 października 2007 r. I CSK 230/07. Również akt notarialny z 3 kwietnia 2019 r., na który powołano się w odwołaniu nie może stanowić podstawy do wprowadzenia zmian w operacie ewidencyjnym, ponieważ pole powierzchni działki oblicza się na podstawie współrzędnych punktów granicznych działki ewidencyjnej, uwzględniając wartość poprawki odwzorowawczej (§ 16 ust. 2 nowego rozporządzenia egib ), natomiast wartość wpisana w akcie notarialnym nie jest wiążąca dla ewidencji.
Z kolei twierdzenia dotyczące innego przebiegu przedmiotowych granic, nie zostało poparte nową dokumentacją geodezyjną przyjętą do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, a tylko taka dokumentacja może być podstawą wykazania danych opisujących przebieg tych granic.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wniósł M.M. reprezentowany przez pełnomocnika M.M., zaskarżając decyzję w całości.
W złożonej skardze Skarżący zarzucił rażące naruszenie prawa poprzez:
1. Samowolne rozgraniczenie gruntów i budynków w miejscowości W. dokonane przez Przedsiębiorstwo Geodezyjno-Kartograficzne [...] dokonane na zlecenie Starosty K., bez wcześniejszego ustalenia z mieszkańcami wsi,
2. Naruszenie granicy sądowej ustalonej w roku 1996 sygn. akt. [...],
3. Naruszenie granic w wyniku nieprawidłowego pomiaru co skutkowało zmniejszeniem powierzchni działki [...] z 1,49 ha do 1,37 ha,
4. Poświadczenie nieprawdy odnośnie podpisów na protokołach powykonawczych.
Wobec tak sformułowanych zarzutów Skarżący wniósł o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty K., dopuszczenie dowodu z przesłuchania świadków M.S. oraz P.O., Prezesa Sądu Rejonowego w K. oraz przesłuchania strony postępowania tj. Starosty K. w celu ustalenia przebiegu granicy na działkach zgodnie z obowiązującym prawem, tj. na podstawie dokumentacji geodezyjnej zgodnych z rozgraniczeniem sądowym sygn. akt. [...], sprostowania zmian w księgach wieczystych zamieszczonych przez Starostwo, przywrócenie danych w nakazie podatkowym z 2022r.
Na rozprawie przed Sądem pełnomocnik Skarżącego jeszcze raz zwróciła uwagę na problemy jakie mogą powstać w związku ze zmniejszeniem powierzchni działek. Podała, że zmiana powierzchni działek jest skutkiem aktualizacji mapy w zakresie położenia rowu na działkach nr [...] i [...], przy czym nadmieniła, że faktyczne usytuowanie tego rowu nie zmieniło się na przestrzeni lat, ani w czasie rozgraniczenia ani w czasie prowadzonej modernizacji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r. poz. 1634; dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd administracyjny bada więc co do zasady, czy zaskarżony akt administracyjny jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej.
Odnosząc się na wstępie do wniosków Skarżącego ustalenia przebiegu granicy czy też sprostowania zmian w księgach wieczystych zamieszczonych przez Starostwo Sąd wyjaśnia, że do kompetencji sądów administracyjnych należy w przypadku stwierdzenia uchybienia uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia w całości albo w części. Następuje to w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź też mogące stanowić podstawę do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Sąd nie jest w takim przypadku władny do rozstrzygnięcia merytorycznego, czego oczekiwał Skarżący.
Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Zaznaczyć także należy, że w związku z charakterem sądowoadministracyjnej kontroli wykluczone jest również prowadzenie przez ten Sąd postępowania dowodowego. Jedynie w drodze wyjątku na podstawie art. 106 §3 p.p.s.a. Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Z tych też przyczyn wniosek dowodowy Skarżącego o przesłuchanie powołanych świadków nie mógł zostać zrealizowany.
Nie ulega wątpliwości, że obowiązkiem organów ewidencyjnych jest zachowanie ewidencji w stanie aktualności. Informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji z urzędu bądź na wniosek ( art. 24 ust. 2 P.g. i k.
ust. 2a).
Informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji:
1) z urzędu, jeżeli zmiany tych informacji wynikają z:
a) przepisów prawa,
b) dokumentów, o których mowa w art. 23 ust. 1-4,
c) materiałów zasobu,
d) wykrycia błędnych informacji;
2) na wniosek podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1, lub władających gruntami na zasadach samoistnego posiadania.
Aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje w drodze czynności materialno -technicznej
1) w drodze czynności materialno-technicznej na podstawie:
a) przepisów prawa,
b) wpisów w księgach wieczystych,
c) prawomocnych orzeczeń sądu, a w przypadkach dotyczących europejskiego poświadczenia spadkowego - orzeczeń sądu,
d) ostatecznych decyzji administracyjnych,
e) aktów notarialnych,
ea) aktów poświadczenia dziedziczenia oraz europejskich poświadczeń spadkowych,
f) zgłoszeń dotyczących zmiany sposobu użytkowania budynku lub jego części, o których mowa w art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, do których właściwy organ nie wniósł sprzeciwu,
g) wpisów w innych rejestrach publicznych,
h) dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, z uwzględnieniem art. 20 ust. 2b ( art. 24 ust. 2b P.g.ik.);
2) w drodze decyzji administracyjnej - w pozostałych przypadkach.
2c. Odmowa aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje w drodze decyzji administracyjnej.
Wyjaśnienia wymaga, że postępowanie z zakresu aktualizacji danych ewidencyjnych jest rodzajem administracyjnego postępowania rejestrowego i w związku z powyższym wykazuje daleko idącą specyfikę, która nie upoważnia organów administracji geodezyjno-kartograficznej do samodzielnego ustalania stanu prawnego nieruchomości lub danych podlegających ujawieniu w ewidencji. Organy te są uprawnione i zobowiązane do deklaratoryjnej rejestracji zmian w zakresie danych ewidencyjnych, które wynikają z przedłożonych lub uzyskanych z urzędu dokumentów, o których mowa w § 29 rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków. W ramach postępowania aktualizacyjnego nie ma prawnej możliwości dokonywania ustaleń, które wykraczałyby poza treść dokumentów urzędowych będących podstawą wpisów ewidencyjnych albo które modyfikowałyby treść tych dokumentów. Ewidencja gruntów i budynków jako rejestr publiczny ma bowiem charakter wtórny i deklaratoryjny względem treści zawartych w tego rodzaju dokumentach publicznych (np. orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, decyzji administracyjnych, przyjętych do zasobu i poddanych weryfikacji dokumentów geodezyjno-kartograficznych). Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 14 lutego 2023 r., sygn. akt II SA/Rz 1133/22, to i wszystkie powołane sprawie orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych orzeczenia.nsa.gov.pl).
Aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych i polega na zastąpieniu dotychczasowych zapisów ewidencyjnych nowymi, lub na ich zmodyfikowaniu, przy czym konieczność dokonania zmiany, lub tej modyfikacji powinna być udokumentowana. Ewidencja gruntów i budynków jest tylko zbiorem informacji odzwierciedlających aktualny stan prawny danej nieruchomości. Nie rozstrzyga sporów o prawa do gruntów, ani żadnych kwestii związanych z ustaleniem tytułu własności. Poprzez żądanie wprowadzenia zmian w operacie ewidencyjnym nie można dochodzić, ani też udowadniać praw właścicielskich. Deklaratoryjny charakter wpisów oznacza, że nie kształtują one nowego stanu prawnego, jedynie potwierdzają stan prawny wynikający z dokumentów.
Postępowanie zostało zainicjowane z wniosku Skarżącego reprezentowanego przez matkę, który domagał się przeprowadzenia aktualizacji ewidencji gruntów i weryfikacji powierzchni działek nr [...].
Wskazał, że przed modernizacją powierzchnia wszystkich działek wynosiła 9,52 ha po - 9,4100 ha. Zmniejszeniu o 0.08 ha uległa zabudowana działka nr [...], została również naruszona granica działki nr [...].
Podniesione przez Skarżącego zarzuty nie potwierdziły się w toku postępowania.
Jak wynika z akt ewidencja gruntów obrębu W. została złożona na przełomie lat 60 i 70 ubiegłego wieku, w systemie działkowym na podstawie dekretu z 2 lutego 1955 r. o ewidencji gruntów i budynków ( Dz.U. z 1955 r., Nr poz. 32) oraz Instrukcji Ministra Rolnictwa z 21 kwietnia 1955 r w sprawie zakładania i prowadzenia ewidencji gruntów ( M.P. Nr 38 z 29 kwietnia 1955 r. poz. 379).
Operat techniczny z założenia ewidencji został włączony do zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu [...] października 1986 r. za nr [...], aktualnie po pracach związanych z cyfryzacją materiałów pzgik posiada nr materiału zasobu [...]. Granice działek zostały pomierzone metodą rzędnych i odciętych, współrzędne osnowy zostały obliczone w układzie [...] i trwale zamaskowane, zgodnie z ówczesnymi regulacjami prawnymi. Mapa ewidencyjna została założona w skali 1:2000. Sporządzony wówczas, w 1968 r. rejestr gruntów został zastąpiony po przeprowadzeniu w latach 70, uwłaszczeń, zgodnie z ustawą z 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych ( Dz.U. z 1971 r., Nr 27, poz. 250). Następnie w latach 80 przeprowadzono kontrolę terenową, a powstały wówczas operat techniczny został włączony do zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu [...] października 1986 r. za nr [...], aktualnie po pracach związanych z cyfryzacją materiałów pzgik posiada nr materiału zasobu [...]. Mapa ewidencyjna była prowadzona w postaci tradycyjnej tj. pierworys i matryca zaktualizowane zmianami wynikającymi z prac geodezyjnych do 2010 r. W latach 2004-2009 podczas prac związanych z wektoryzacją map katastralnych, na potrzeby projektu realizowanego przez Agencję Rozwoju i Modernizacji Rolnictwa ( tzw. Projekt LPIS) mapy ewidencyjne na obrębach, dla których nie było założonej wektorowej mapy ewidencyjnej zostały zeskanowane. Od 2010 r. mapa ewidencyjna zeskanowana i wpasowana w ramach LPIS prowadzona była jako mapa hybrydowa uzupełniana i aktualizowana na bieżąco szczątkowymi bazami wektorowymi z jednoczesną poprawą wpasowanych obrazów rastrowych mapy ewidencyjnej.
Stan istniejący do tego czasu nie budzi zastrzeżeń. Nieprawidłowości na jakie powołuje się Skarżący miały powstać po przeprowadzonej modernizacji ewidencji gruntów.
Starosta K. działając na podstawie art. 24 a p.g.i.k. w latach 2018 – 2019 przeprowadził modernizację. W toku postępowania dokonano stosownych zawiadomień, o których obwieszczono. Do przeprowadzonej modernizacji wykorzystano znajdujące się w zasobach materiały, wymienione operaty. Jak wynika ze sprawozdania technicznego rastry map ewidencyjnych w skali 1:2000 opracowane na podstawie pomiaru wykonanego w latach 1967 – 1969 zostały skalibrowane, wyniki kalibracji załączono w plikach z raportów wpasowania rastrów, maksymalny błąd wpasowania nie przekracza 0,60 m, średni błąd 0,40 m. W dniach 6 marca 2019 r. do 1 kwietnia 2019 r. wykonano ustalenia granic działek w remizie OSP w W. Od dnia 4 kwietnia 2019 r. do dnia 10 maja 2019 r. wykonano bezpośrednio w terenie ustalenie granic działek ewidencyjnych. Niewidoczne granice działek ewidencyjnych obejmujące nieużytki, pastwiska, lasy, tereny zadrzewione, granice wewnętrze należące do jednego właściciela, wszędzie tam gdzie nie było możliwe stwierdzenie stanu spokojnego posiadania, a jednocześnie właściciele lub władający działkami nie wskazali zgodnego przebiegu granic tych działek, ustalone zostały na zasadach określonych w § 39 ust. 3 rozporządzenia e.g.ib. Głównym dokumentem pozwalającym na ustalenie przebiegu granic ewidencyjnych była dotychczasowa analogowa mapa ewidencyjna w skali 1:2000 w postaci rastrowej.
Odnośnie kwestionowanych przez M.M. granic nie było w zasobie państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego żadnej dokumentacji technicznej na podstawie, której można by wykazać ich granice ( wykaz operatów wziętych pod uwagę).
Granice działek nr [...] były przedmiotem pomiaru fotogrametrycznego poprzedzonego ustaleniem przebiegu granicy. Z protokołu ustalenia granic wynika, że granice zostały ustalone na podstawie § 39 ust. 3 rozporządzenia e.g.ib. z 2001 r. tj. według znaków i śladów granicznych oraz analizy wszelkich dostępnych dokumentów i oświadczeń, według dołączonych odpowiednich załączników. Pełnomocnik Skarżącego M.M. złożyła podpis pod każdym z ustaleń.
Granica działki [...] z działką [...] została ustalona na gruncie i pomierzona w obecności stron na podstawie okazanych przez zainteresowane strony znaków granicznych ( kamieni betonowych) istniejących na gruncie. Strony oświadczyły, że okazane przez nich znaki graniczne powstały w wyniku rozgraniczenia z roku 1995, krawędzią polnej drogi. Pomierzono wskazane w terenie przez M.M. i D.N. graniczniki, na podstawie których ustalono przebieg granicy. Stwierdzono jednocześnie, że przebieg tak ustalonej granicy rażąco odbiega od rastra mapy ewidencyjnej 1:2000. (opinia techniczna dotycząca pisma M.M. z 4 stycznia 2022 i N.D. z 23 lutego 2022 r., protokół z rozgraniczenia, podpisany przez N.D. i M.M. ). Różnice w tym zakresie najbardziej widoczne są na załączniku do opinii technicznej dla działki [...], skala 1:2000.
Jak wynika z akt w 1995 r. zostało przeprowadzone postępowanie rozgraniczeniowe pomiędzy działkami: [...], działkami [...], działkami [...] a działkami: [...], dokonane postanowieniem Sądu Rejonowego w K. Wydział Cywilny z [...] października 1995 r., sygn. akt [...].
Okazało się, że ustalony wówczas przebieg granic nie został naniesiony na mapę 1:2000, stąd stwierdzone różnice. Celem ustalenia czy wyznaczona na podstawie znaków i śladów granicznych w toku postępowania modernizacyjnego granica, odpowiada granicy ustalonej podczas postępowania rozgraniczeniowego dokonano porównania. Na jego podstawie ustalono, że pomierzone podczas ustalenia granic przy modernizacji punkty graniczne wskazane przez strony biorące udział w czynnościach ustalenia granic są zgodne z rozgraniczeniem. Zdaniem wykonawcy świadczą o tym istniejące w terenie punkty graniczne ( kamienie betonowe na granicy działki [...] z działka [...]) oraz kontrolne miary czołowe pomiędzy tymi punktami wykazane na szkicu rozgraniczeniowym, które są zgodne z miarami czołowymi pomierzonymi kontrolnie podczas modernizacji.
W świetle powyższego należy zgodzić się z Organami, że ustalona granica działki [...] z działką nr [...], wbrew zarzutom skargi, wynika z przeprowadzonego postępowania rozgraniczeniowego.
Jak wynika z przytoczonych przepisów postanowienie wydane w trakcie postępowania rozgraniczeniowego jest jednym z dokumentów, na podstawie których ustala się przebieg granicy. W związku z powyższym prawidłowo Organ dokonując modernizacji ewidencji gruntów która obejmowała również ustalenie przebiegu granic, ustalił ją w oparciu o przeprowadzone postępowanie rozgraniczeniowe którego wyniki, jak się okazało nie zostały naniesione na mapy ewidencyjne. Nieuzasadnione jest w związku z tym żądanie Skarżącego przywrócenia granic sprzed modernizacji i jednocześnie uwzględnienia stanu ustalonego w toku postępowania rozgraniczonego, bowiem modernizacja ewidencji gruntów właśnie uwzględnia te zmiany. To właśnie na skutek tych zmian doszło do pomniejszenia powierzchni działki [...] z 1,49 ha na 1,37 ha.
W świetle powyższego to w rzeczywistości nie modernizacja a przeprowadzone postępowanie rozgraniczeniowe, którego wyniki zostały aktualnie wprowadzone, doprowadziło do zmiany powierzchni działki.
Pozostałe granice działki nr [...] z działką [...] zostały ustalone na podstawie § 39 ust.3 Rozporządzenia MRRiB z dnia 29.03.2001r w sprawie ewidencji gruntów i budynków tj. wg znaków i śladów granicznych i analizy wszelkich dostępnych dokumentów, w tym oświadczeń. Podobnie przebieg granicy pomiędzy dz. [...] a [...]. Przebieg tej granicy różni się od wykazanego na mapie, z uwagi na przebieg rowu na działce [...] t.j., który na gruncie przebiega inaczej aniżeli wynika to z mapy ewidencyjnej 1:2000 obowiązującej przed modernizacją, co wyraźnie widać na załączniku do opinii technicznej dotyczącej pisma M.M. Żadna ze stron nie kwestionowała przebiegu rowu wykazanego w modernizacji. Ponadto z informacji uzyskanych od właścicieli działek sąsiadujących z rowem przebieg rowu nie zmienił się od kilkudziesięciu lat, a dodatkowo jest korzystny z punktu widzenia powierzchni działki [...]. Z kolei granica pomiędzy dz. [...] a [...] została ustalona na podstawie zgodnego oświadczenia stron i biegnie po ogrodzeniu trwałym. Na ostatnim odcinku, na którym działka nr [...] graniczy z działka nr [...], granica podobnie jak w stosunku do poprzednio wymienionych działek została ustalona na podstawie § 39 ust.3 Rozporządzenia MRRiB z dnia 29.03.2001r w sprawie ewidencji gruntów i budynków tj. wg znaków i śladów granicznych i analizy wszelkich dostępnych dokumentów, w tym oświadczeń i biegnie także po trwałym ogrodzeniu.
Jeśli zaś chodzi o granice działki nr [...] to w pierwszej kolejności zauważyć należy, że działka ta zmniejszyła się o 0,03 ha, a nie jak wskazywał Skarżący o 0,8 ha. Granica została ustalona na gruncie w dniach 9 i 10 kwietnia 2019 r. ( protokół z ustalenia przebiegu granicy).
Granice działki [...] z działkami sąsiednimi, w tym z wymienioną działką [...] zostały ustalone na podstawie zgodnych oświadczeń stron, na podstawie § 39 ust.3 Rozporządzenia MRRiB z dnia 29.03.2001r w sprawie ewidencji gruntów i budynków tj. wg znaków i śladów granicznych i analizy wszelkich dostępnych dokumentów, przy czym M.M. w każdym przypadku granice zaakceptowała.
Tak ustalona została granica pomiędzy dz. [...] a [...] z działką [...], z działką [...], [...] i biegnie po trwałym ogrodzeniu. Podobnie granica z działką nr [...] została ustalona na podstawie § 39 ust.3 Rozporządzenia MRRiB z dnia 29.03.2001r w sprawie ewidencji gruntów i budynków tj. wg znaków i śladów granicznych i analizy wszelkich dostępnych dokumentów, w tym oświadczeń i biegnie w zabudowie po trwałym ogrodzeniu a dalej jest zgodna z rastrem mapy ewidencyjnej 1:2000 przed modernizacją.
Granica pomiędzy dz. [...] a [...] została ustalona na podstawie § 39 ust.3 Rozporządzenia MRRiB z dnia 29.03.2001r w sprawie ewidencji gruntów i budynków tj. wg znaków i śladów granicznych i analizy wszelkich dostępnych dokumentów, w tym oświadczeń i biegnie po krawędzi rowu.
Ustalono, że przebieg działki [...] t.j. rowu różni się od rastra mapy ewidencyjnej 1:2000 obowiązującej przed modernizacją, ale żadna ze stron nie kwestionowała tego. Z informacji uzyskanych od właścicieli działek sąsiadujących z rowem przebieg rowu nie zmienił się od kilkudziesięciu lat.
Przeprowadzone czynności zostały udokumentowane na załącznikach do opinii technicznej dla działki nr [...] i [...]. Na złączniku dotyczącym działki [...] i [...] wskazano przebieg granicy wynikający z dokumentacji sprzed modernizacji oraz przebieg ustalony na podstawie znaków i śladów granicznych w toku czynności związanych z modernizacją.
Z protokołów granicznych dotyczących przebiegu granicy działki [...] figuruje podpis M.M., pod złożonym oświadczeniem ustaloną granicę akceptuję.
Dodatkowo na zlecenie Organu, przeprowadzona została opinia techniczna przez Spółkę dokonującą modernizacji. W czynnościach, co należy podkreślić wzięły udział zainteresowane strony. Dokumentacja z tych czynności została wprowadzona do ewidencji za nr [...].
Z przebiegu tych czynności wynika, że zmiana spowodowana została uwzględnieniem położenia rowu na działce nr [...], co do którego strony nie miały wątpliwości i wyraziły zgodę na przebieg granicy ( protokół z ustalenia granic).
W czynnościach tych uczestniczył również M.M. Ze sprawozdania technicznego wynika, że strony zgodnie oświadczyły, że w zabudowie przyjmują stan istniejący na gruncie tj. ogrodzenia, ściana budynku. Potwierdziły to podpisami złożonymi pod protokołem. M.M. nie złożył podpisu ale oświadczył, że zgadza się z istniejącym stanem i nie będzie brał udziału w dalszych czynnościach.
Zwrócić należy uwagę, że w wyniku prac modernizacyjnych w zakresie dotyczącym powierzchni kwestionowanych działek doszło do następujących zmian:
Działka nr [...] zmieniła powierzchnię z 0,09 na 0,08 ha, działka nr [...] z 0,07 na 0,09 ha, [...] z 1,41 na 1,43 ha, działka nr [...] z 0,27 ha na 0,26 ha, działka nr [...] z 0,04 na 0,05 ha, działka nr [...] z 0,04 na 0,05 ha, działka nr [...] z 0,08 na 0,09 ha, nr [...] z 1,49 ha na 1,46 ha, [...] z 0,25 na 0,024 ha, [...] z 1,49 na 1,37 ha.
Z powyższego zatem wynika, że nieprawdą jest co podnosi Skarżący, że działka nr [...] zmniejszyła soją powierzchnie o 0,08 ha, gdyż powierzchnia ta zmieniła się o 0,03 ha i jak wynika z dokumentów związane to było z usytuowaniem rowu na działce [...]. Mapa ewidencyjna 1: 2000 r. nie uwzględniała faktycznego przebiegu tego rowu, a co od którego przebiegu strony również nie miały żadnych wątpliwości.
Największe zmiany dotyczyły działki nr [...], której powierzchnia zmniejszyła się z 1,49 ha na 1,37 ha, ale jak zostało to wyjaśnione było to efektem uwzględnienia dokumentacji dotyczącej rozgraniczenia, która jak wykazało postępowanie pomimo prawomocnego rozstrzygnięcia Sądu powszechnego nie została uwzględniona w dokumentacji.
Projekt opisowo – kartograficzny ewidencji gruntów i budynków obrębu W. by wyłożony do publicznego wglądu osób zainteresowanych w siedzibie Starostwa Powiatowego w K. Skarżący nie skorzystał z prawa wglądu. Wobec upływu terminów określonych w procedurze modernizacyjnej informacja Starosty K. o tym, że projekt operatu opisowo – kartograficznego modernizacji ewidencji gruntów i budynków obrębu W. stał się operatem ewidencji gruntów i budynków została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym Województwa Podkarpackiego z [...] października 2019 r.
Jak wykazało przeprowadzone postępowanie, modernizacja przebiegała zgodnie z obwiązującymi przepisami, a dokonane na jej podstawie wpisy znajdowały oparcie w przeprowadzonych czynnościach. Skarżący nie wskazał natomiast żadnych innych dowodów, które mogłyby te wpisy obalić.
W świetle powyższego podzielić należy stanowisko Organów, że dokonane na podstawie modernizacji ewidencji gruntów zmiany odpowiadają dokumentom, jak i odzwierciedlają rzeczywisty przebieg granic na gruncie, którym Skarżący nie przeciwstawił żadnych dowodów pozwalających na dokonanie aktualizacji.
Zgodzić należy się z Organem, że dla oceny zasadności skargi bez znaczenia pozostaje zapis KW dotyczący powierzchni działek. Wpis w dziale I-0 księgi wieczystej nie jest objęty rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych z art. 5 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. Nr 19, poz. 147 ze zm., uchwała Sądu Najwyższego z dnia 4 marca 1994 r. III CZP 15/94 ). Dane dotyczące nieruchomości takie, jak: położenie, obszar (powierzchnia), konfiguracja działki, etc. nie stanowią danych, które w razie niezgodności z rzeczywistością powodowałyby niezgodność ze stanem prawnym nieruchomości, gdyż stanu takiego nie tworzą. Tego rodzaju niezgodność podlega sprostowaniu przed sądem powszechnym ( wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 kwietnia 2008 r., I OSK 533/07 ).
W związku z powyższym z punktu oceny prawidłowości zapisów ewidencji gruntów, ani figurująca w KW powierzchnia działki, ani też wymiar podatku od nieruchomości, nie mogą mieć przesądzającego znaczenia.
Z tych wszystkich powodów skargę jako bezzasadną należało oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a.