II SA/Rz 1931/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krośnie, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta ustalającą odpłatność za pobyt męża skarżącej w domu pomocy społecznej. Skarżąca podnosiła, że organy nieprawidłowo ustaliły jej odpłatność, nie uwzględniając w pełni jej sytuacji życiowej i materialnej, a także nie rozpatrzyły jej wniosku o zwolnienie z opłaty. Sąd administracyjny przychylił się do argumentacji skarżącej, wskazując na dwa kluczowe naruszenia. Po pierwsze, organ nieprawidłowo ustalił wysokość odpłatności, nie uwzględniając faktu, że na skarżącej ciąży obowiązek ponoszenia opłaty zarówno na podstawie obowiązującej umowy (69,25 zł miesięcznie), jak i na podstawie zaskarżonej decyzji (389,19 zł miesięcznie). Łączna kwota zobowiązania (458,44 zł) przekraczała dopuszczalną różnicę między dochodem skarżącej a 300% kryterium dochodowego, co naruszało art. 61 ust. 2 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej. Po drugie, sąd stwierdził naruszenie przepisów postępowania, ponieważ organ odwoławczy nie rozpoznał wniosku skarżącej o zwolnienie z opłaty, błędnie uznając, że jest to postępowanie odrębne, które może być wszczęte dopiero po ustaleniu ostatecznej wysokości opłaty. Sąd podkreślił, że zgodnie z aktualnym brzmieniem art. 64 ustawy o pomocy społecznej, osoba obowiązana do wnoszenia opłaty może złożyć wniosek o zwolnienie z niej w toku postępowania o ustalenie wysokości opłaty, a organ jest zobowiązany do jego rozpatrzenia. W konsekwencji, sąd uchylił obie zaskarżone decyzje i zasądził od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów zastępstwa procesowego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalanie odpłatności za pobyt w DPS, uwzględnianie obowiązujących umów, rozpatrywanie wniosków o zwolnienie z opłat, traktowanie świadczeń alimentacyjnych jako wydatków pomniejszających dochód.
Dotyczy specyficznej sytuacji ustalania odpłatności za pobyt w DPS i interpretacji przepisów ustawy o pomocy społecznej.
Zagadnienia prawne (2)
Czy organ prawidłowo ustalił odpłatność za pobyt w domu pomocy społecznej, nie uwzględniając obowiązującej umowy i nie rozpatrując wniosku o zwolnienie z opłaty?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ naruszył przepisy materialnego prawa (art. 61 ust. 2 pkt 2 u.p.s.) poprzez nieuwzględnienie obowiązującej umowy i przekroczenie dopuszczalnej kwoty odpłatności, a także naruszył przepisy postępowania (art. 64 u.p.s.) przez nierozpatrzenie wniosku o zwolnienie z opłaty.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że łączna kwota odpłatności wynikająca z umowy i decyzji przekroczyła dopuszczalny limit dochodu pozostający po wniesieniu opłaty. Ponadto, organ był zobowiązany rozpatrzyć wniosek o zwolnienie z opłaty w toku postępowania ustalającego jej wysokość.
Czy świadczenie alimentacyjne na rzecz córki powinno zostać uwzględnione przy obliczaniu dochodu skarżącej do ustalenia odpłatności za pobyt męża w DPS?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, świadczenie alimentacyjne na rzecz córki powinno zostać uwzględnione jako wydatek pomniejszający dochód skarżącej przed ustaleniem kryterium dochodowego.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że organ błędnie zakwalifikował świadczenie na rzecz córki jako prywatną darowiznę, podczas gdy zgodnie z art. 8 ust. 3 pkt 3 ustawy o pomocy społecznej, świadczenia alimentacyjne (nie tylko orzeczone sądownie) powinny pomniejszać dochód.
Przepisy (18)
Główne
u.p.s. art. 61 § ust. 2 pkt 2 lit. a
Ustawa o pomocy społecznej
Opłata dla małżonka, zstępnych, wstępnych jest ustalana na podstawie umowy lub decyzji, z uwzględnieniem kryterium dochodowego i kwoty pozostającej po wniesieniu opłaty, która nie może być niższa niż 300% kryterium dochodowego dla osoby samotnie gospodarującej.
u.p.s. art. 61 § ust. 2d
Ustawa o pomocy społecznej
W przypadku odmowy zawarcia umowy, wysokość opłaty ustala się w drodze decyzji organu gminy.
u.p.s. art. 64
Ustawa o pomocy społecznej
Osoba obowiązana do wnoszenia opłaty może ubiegać się o zwolnienie z niej częściowo lub całkowicie w toku postępowania o ustalenie wysokości opłaty.
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a, lit. c
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uwzględnienia skargi w przypadku naruszenia prawa materialnego lub procesowego.
P.p.s.a. art. 135
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga sprawę w granicach jej przedmiotu.
Dz.U. 2023 poz 901 art. 61 § ust. 2 d
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
Ustalanie odpłatności w drodze decyzji w przypadku odmowy zawarcia umowy.
Dz.U. 2023 poz 1634 art. 145 § § pkt 1 lit. a, lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uwzględnienia skargi.
Dz.U. 2023 poz 1634 art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądu.
Pomocnicze
u.p.s. art. 8 § ust. 3 pkt 3
Ustawa o pomocy społecznej
Świadczenia alimentacyjne pomniejszają dochód przed ustaleniem kryterium dochodowego.
u.p.s. art. 103 § ust. 2
Ustawa o pomocy społecznej
Określa tryb zawierania umów w sprawie odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej.
P.p.s.a. art. 119 § pkt 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym.
P.p.s.a. art. 200
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania.
P.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do zasądzenia kosztów zastępstwa procesowego.
K.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej i podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
K.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
K.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada swobodnej oceny dowodów.
K.p.a. art. 107 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji.
K.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niewłaściwe ustalenie odpłatności poprzez nieuwzględnienie obowiązującej umowy i przekroczenie dopuszczalnego limitu dochodu pozostającego po wniesieniu opłaty. • Naruszenie przepisów postępowania przez nierozpatrzenie wniosku o zwolnienie z opłaty w toku postępowania ustalającego wysokość odpłatności. • Błędne zakwalifikowanie świadczenia alimentacyjnego na rzecz córki jako prywatnej darowizny, zamiast jako wydatku pomniejszającego dochód.
Godne uwagi sformułowania
kwota dochodu pozostająca po wniesieniu opłaty nie może być niższa niż 300% tego kryterium • Organ jest wówczas zobowiązany do orzeczenia o zwolnieniu z opłat w decyzji ustalającej ich wysokość. • świadczenia alimentacyjne to nie tylko te, które zostały orzeczone przez sąd.
Skład orzekający
Elżbieta Mazur-Selwa
przewodniczący
Joanna Zdrzałka
członek
Maria Mikolik
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie odpłatności za pobyt w DPS, uwzględnianie obowiązujących umów, rozpatrywanie wniosków o zwolnienie z opłat, traktowanie świadczeń alimentacyjnych jako wydatków pomniejszających dochód."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji ustalania odpłatności za pobyt w DPS i interpretacji przepisów ustawy o pomocy społecznej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu ustalania odpłatności za pobyt w DPS, a wyrok wyjaśnia ważne kwestie proceduralne i materialne, które mogą być istotne dla wielu osób.
“Czy organ może ignorować umowę i wniosek o zwolnienie z opłaty za pobyt w DPS? Sąd administracyjny odpowiada.”
Sektor
opieka_zdrowotna_i_spoleczna
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.