II SA/Rz 189/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w RzeszowieRzeszów2021-03-23

NSAinnewsa

świadczenie pielęgnacyjneniepełnosprawnośćopiekarodzinaobowiązek alimentacyjnymałżonekstopień niepełnosprawnościustawa o świadczeniach rodzinnychWSAorzecznictwo

Podsumowanie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę na decyzję odmawiającą przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, uznając, że mimo błędnej wykładni przepisów przez organ odwoławczy, stan faktyczny sprawy nie uzasadnia przyznania świadczenia.

Skarga dotyczyła odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego na sprawowanie opieki nad matką, która legitymowała się znacznym stopniem niepełnosprawności. Organ I instancji odmówił świadczenia, wskazując, że matka pozostaje w związku małżeńskim, a jej mąż (ojciec skarżącego) posiada jedynie lekki stopień niepełnosprawności, co zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a Ustawy o świadczeniach rodzinnych wyłącza prawo do świadczenia. Organ odwoławczy utrzymał decyzję w mocy, choć z błędnym uzasadnieniem prawnym dotyczącym niekonstytucyjności przepisu. WSA w Rzeszowie oddalił skargę, stwierdzając, że choć organ odwoławczy błędnie zinterpretował przepisy, to stan faktyczny sprawy, w tym brak jednoznacznych dowodów na niemożność sprawowania opieki przez męża osoby niepełnosprawnej, nie pozwala na przyznanie świadczenia skarżącemu.

Przedmiotem skargi była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy o odmowie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego skarżącemu T. J. z tytułu sprawowania opieki nad matką S. J., legitymującą się znacznym stopniem niepełnosprawności. Organ I instancji odmówił przyznania świadczenia, powołując się na art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a Ustawy o świadczeniach rodzinnych (u.ś.r.), który stanowi, że świadczenie nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. W tej sprawie mąż osoby niepełnosprawnej posiadał jedynie lekki stopień niepełnosprawności. Organ odwoławczy utrzymał decyzję w mocy, błędnie argumentując niekonstytucyjność przepisu art. 17 ust. 1b u.ś.r., ale ostatecznie powołując się na przesłankę z art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę. Sąd uznał, że choć organ odwoławczy dokonał błędnej wykładni przepisów, to zastosowanie art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. na tle ustalonego stanu faktycznego okazało się ostatecznie prawidłowe. Sąd stwierdził, że przedłożona dokumentacja medyczna nie zawierała jednoznacznych stwierdzeń co do niemożności zapewnienia przez męża osoby niepełnosprawnej realnej i efektywnej opieki. Sąd podkreślił jednocześnie swoje stanowisko z wcześniejszego wyroku, że wykładnia art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. nie powinna być ograniczona do brzmienia językowego, lecz uwzględniać zasady konstytucyjne, w tym zasadę równości i ochrony rodziny, co może prowadzić do przyznania świadczenia nawet jeśli małżonek nie ma znacznego stopnia niepełnosprawności, ale nie jest w stanie sprawować opieki. Jednakże w tej konkretnej sprawie, brak wystarczających dowodów na niemożność sprawowania opieki przez męża, skutkował oddaleniem skargi.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje w takiej sytuacji, ponieważ przepis art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a Ustawy o świadczeniach rodzinnych wyłącza prawo do świadczenia, gdy osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, a współmałżonek nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Brak jest wystarczających dowodów na niemożność sprawowania opieki przez męża.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że mimo błędnej wykładni organu odwoławczego, stan faktyczny sprawy nie uzasadnia odstąpienia od literalnego brzmienia art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r., gdyż dokumentacja medyczna nie wykazała jednoznacznie, że mąż osoby niepełnosprawnej nie jest w stanie zapewnić jej opieki. Sąd podkreślił jednak, że jego wcześniejsze stanowisko dopuszczało szerszą interpretację tego przepisu w świetle zasad konstytucyjnych, gdyby stan faktyczny to uzasadniał.