II SA/RZ 1889/23

II SA/Rz 1889/23 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2024-03-13
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-11-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Elżbieta Mazur-Selwa /przewodniczący/
Joanna Zdrzałka
Maria Mikolik /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 775
art. 156 § 1 pkt 3, art. 145 § 1 pkt 4, art. 151 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Dz.U. 2021 poz 2351
art. 28 ust. 2, art. 3 pkt 20
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 145 § 1 pkt 1 lit. a. liit. c, art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Elżbieta Mazur - Selwa Sędziowie WSA Joanna Zdrzałka WSA Maria Mikolik /spr./ Protokolant starszy specjalista Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 marca 2024 r. sprawy ze skargi M. G. i L. G. na decyzję Wojewody Podkarpackiego z dnia 31 sierpnia 2023 r.nr I-III.7721.2.2.2023 w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji, którą zatwierdzono projekt zagospodarowania terenu i projekt architektoniczno-budowlany oraz udzielono pozwolenia na budowę w wyniku wznowienia postępowania uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia 17 kwietnia 2023 r. nr PB.6740.2.58.2022.A.
Uzasadnienie
II SA/Rz 1889/23
UZASADNIENIE
Zaskarżoną decyzją z 31 sierpnia 2023r. nr I-III.7721.2.2.2023 Wojewoda Podkarpacki, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.Dz. U. z 2023r., poz. 775 ze zm., dalej: k.p.a.), utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z 17 kwietnia 2023r., nr PB.6740.2.58.2022.A, odmawiającą uchylenia decyzji w przedmiocie zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej.
Jak wynika z akt sprawy, decyzją nr 169/2022 z 16 sierpnia 2022r. Prezydent Miasta [...] zatwierdził projekt zagospodarowania terenu oraz projekt architektoniczno-budowlany i udzielił dla spółki A. Sp. z o.o. pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej A. Sp. z o.o. nr [....] wraz z kablową linią zasilającą na działce nr ewid. [....] w obrębie ewidencyjnym [...].
Pismem z 15 marca 2023r. M. i L. G. wystąpili do Prezydenta Miasta [...] o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego wydaniem ww. decyzji nr 169/2022. Jako przyczynę wznowienia postępowania wskazali art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a.
Postanowieniem z 29 marca 2023r., nr PB.6740.2.58.2022.A Prezydent Miasta [...] wznowił postępowanie zakończone wydaniem ww. decyzji nr 169/2022, zaś decyzją z 17 kwietnia 2023r., nr PB.6740.2.58.2022.A odmówił uchylenia decyzji Prezydenta Miasta [....] nr 169/2022 z 16 sierpnia 2022r., którą zatwierdzono projekt zagospodarowania terenu oraz projekt architektoniczno-budowlany i udzielono pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej A. Sp. z o.o.
Od powyższej decyzji odwołanie wnieśli: L. G. i M. G., reprezentowani przez adwokata J. G., kwestionując stanowisko organu pierwszej instancji, że nie przysługuje im przymiot strony postępowania w sprawie pozwolenia na budowę. Zdaniem skarżących nie budzi najmniejszych wątpliwości fakt naruszenia przepisów powszechnie obowiązującego prawa, w szczególności w postaci postanowień miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wskazują na konieczność dokonania ustaleń z Prezesem Urzędu Lotnictwa Cywilnego. Zaznaczyli, że wydanie przez Organ decyzji z pominięciem istotnych przepisów prawa oraz bez zawiadomienia jakichkolwiek stron postępowania, w tym spółki zarządzającej lotniskiem (B. sp. z o.o.) oraz właścicieli sąsiednich nieruchomości, a także z istotnym i oczywistym naruszeniem postanowień obowiązującego MPZP, jednoznacznie wykluczających wzniesienie masztu telekomunikacyjnego o tak znaczącej wysokości na działce ew. nr [...] -stanowiło i nadal stanowi podstawy do dokonania przez Prezydenta Miasta [...] zmiany zaskarżonej decyzji poprzez odmowę udzielenia pozwolenia na budowę dla A. sp. z o.o.
Wojewoda Podkarpacki, opisaną na wstępie decyzją z 31 sierpnia 2023r. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.
W uzasadnieniu po przytoczeniu treści art. 3 pkt 20 i art. 28 ust. 2 P.b. Wojewoda wskazał, że projektowana wieża o łącznej wysokości nad poziom terenu 31,3m będzie zlokalizowana w odległości 7 m od północno - zachodniej granicy działki oraz w odległości 19,63 m od południowo wschodniej granicy działki. Stacja bazowa składała się będzie z 6 anten sektorowych ATR4518Rl l, które będą zainstalowane na trzech azymutach 00, 1200 i 2400 na wysokości 29,0 m n.p.t. oraz 7 anten radioliniowych zawieszonych na azymutach 310 , 730, 980, 1790, 2090, 2520, 3040.
Wojewoda analizując obszar oddziaływania ww. obiektu uwzględnił stanowisko orzecznictwa sądów administracyjnych, z którego wynika, że obszar oddziaływania inwestycji obejmuje obszar, w jakim poziom pól elektromagnetycznych na dowolnej wysokości przekracza dopuszczalny poziom określony w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 17 grudnia 2019 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku (Dz. U. poz. 2448).
Wojewoda wskazał, że parametry techniczne i maksymalne obszary pól elektromagnetycznych o poziomach wyższych od dopuszczalnych oraz moce EIRP wyznaczone dla anten sektorowych i radioliniowych projektowanej stacji bazowej zostały przedstawione w projekcie zagospodarowania terenu. Z treści zamieszczonych tam tabel i części graficznej projektu zagospodarowania terenu wynika, że zasięg ponadnormatywnego pola EM na każdym z azymutów występuje wyłącznie w granicach działki inwestycyjnej nr [....] i nie wykracza na żadną z działek sąsiednich. W oparciu o projekt telekomunikacyjny ustalono, że pole elektromagnetyczne o poziomie wyższym od dopuszczalnego dla anten sektorowych i radioliniowych nie będzie występować niżej niż 28,0 m n.p.t., czyli w miejscach powyżej maksymalnej wysokości potencjalnych budynków, które mogłyby powstać w otoczeniu projektowanej inwestycji na podstawie zapisów mpzp. Ponadto omawiane pole występować będzie tylko w obrębie działki inwestycyjnej, co powoduje, że działka sąsiednia nr [...] nawet potencjalnie nie doznaje ograniczeń w możliwości ich zabudowy na skutek realizacji spornej inwestycji.
Odnosząc się do kwestii dotyczącej zgodności spornej inwestycji z przepisami miejscowego plany zagospodarowania przestrzennego [....] oraz ustawą Prawo lotnicze Wojewoda stwierdził, że wznowienie postępowania administracyjnego samo w sobie nie otwiera możliwości ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy administracyjnej, ponieważ w pierwszej kolejności nakierowane jest na zbadanie, czy w realiach konkretnej sprawy wystąpiła przesłanka wznowienia postępowania. Dopiero pozytywne ustalenie przez organ wystąpienia (istnienia) przesłanki wznowienia, otwiera organowi drogę do ewentualnego uchylenia decyzji ostatecznej i wydania nowej decyzji, rozstrzygającej o istocie sprawy, chyba że wystąpią okoliczności określone w art. 151 § 2 w zw. z art. 146 k.p.a.
M. G. i L. G., reprezentowani przez adw. J. G. wnieśli skargę na decyzję Wojewody Podkarpackiego z 31 sierpnia 2023 r., nr I-III.7721.2.2.2023, wnosząc o jej uchylenie w całości oraz poprzedzającej decyzji Prezydenta Miasta [...] nr 169/2022 z 16 sierpnia 2022 r., którą zatwierdzono projekt zagospodarowania terenu oraz projekt architektoniczno-budowlany i udzielono dla A. Sp. z o.o. pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej.
Skarżący oświadczyli, że w całości przychylają się do zarzutów postawionych zaskarżonej decyzji organu do sygn. I-III.7721.2.1.2023 sformułowanych przez Prokuratora Prokuratury Rejonowej w [...] w jego skardze oraz że w pełni popierają wyrażone tam stanowisko zarówno w zakresie uchybień prawa materialnego, jak i dotyczących postępowania administracyjnego.
Zdaniem Skarżących na uwzględnienie zasługują uchybienia dotyczące:
- nieuznania przez organ za strony postępowania: M. i L. G., spółki A. sp. z o.o. z siedzibą w [...], M. W. - podczas gdy decyzja organu II instancji oraz utrzymana w mocy decyzja organu I instancji w sposób oczywisty narusza prawa stron (oraz ich interes prawny) będących bezpośrednimi, najbliższymi sąsiadami nieruchomości, na której realizowana jest inwestycja wywierająca wpływ na sąsiednie nieruchomości, w tym powodująca także konkretne ograniczenia prawne w swobodnym dysponowaniu nieruchomością;
- nieprzeprowadzenia dokładnej i wyczerpującej analizy materiału dowodowego oraz błędne ustalenie stanu faktycznego - co spowodowało, że organ II instancji utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...], nie uwzględniając uchybień i oczywistych braków w prowadzonym postępowaniu administracyjnym;
- niezastosowania przepisów Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego [...] ul. [....] całościowo, a jedynie w sposób wybiórczy oraz jednostronny, nastawiony na próbę uzasadnienia wyłącznie swoich twierdzeń przez organ, podczas gdy postanowienia planu należy stosować i interpretować całościowo, w tym przypadku ze szczególnym uwzględnieniem postanowień dotyczących warunków i zasad realizacji infrastruktury telekomunikacyjnej, w tym wież i masztów telefonii komórkowej, które to zasady i warunki są precyzyjnie wskazane w tym dokumencie;
- pominięcia okoliczności wskazywanych przez Prokuraturę oraz pozostałe strony postępowania, w tym spółkę B. sp. z o.o. z siedzibą w [...], w zakresie ewentualnych naruszeń przepisów ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. - Prawo lotnicze oraz możliwości spowodowania zagrożenia dla zdrowia i życia ludzi związanego z realizacją inwestycji w postaci nieoświetlonej i w żaden sposób nieoznakowanej, ponad 30-metrowej wieży telekomunikacyjnej w najbliższej odległości od czynnego lotniska cywilnego, którego właścicielem jest Miasto [...], na działce, znajdującej się w obszarze, na którym m.p.z.p. wyklucza możliwość posadowienia wież i masztów telekomunikacyjnych oraz innych budowli trudno dostrzegalnych z powietrza;
- pominięcie faktu, że w dokumentacji projektowej inwestor przedstawił projekt budowlany zakładający podłączenie realizowanej inwestycji do sieci energetycznej na sąsiedniej działce należącej wyłącznie do Skarżących - z użyciem pozostającej w ich posiadaniu infrastruktury technicznej i zajęciem części nieruchomości, której są jedynymi właścicielami - w sytuacji, gdy Skarżący nigdy nie zostali o takim projektowanym rozwiązaniu poinformowani, nie wyrazili i nie wyrażają na to zgody, co obecnie powoduje, że realizacja inwestycji nie może zostać zakończona, ponieważ nie ma fizycznej, ani formalnej możliwości podłączenia urządzeń zamontowanych na maszcie spółki do sieci energetycznej zgodnie z przedłożonym projektem i bez naruszenia obowiązującego prawa, w tym w szczególności uprawnień stron postępowania.
Skarżący argumentowali, że zatwierdzone projekty zagospodarowania terenu oraz architektoniczno-budowlany inwestycji przewidują m.in. wykonanie płyty fundamentowej, ale także wzniesienie wieży o wysokości 31,3 m na sąsiedniej działce, która ma szerokość jedynie ok 20 m oraz w odległości jedynie kilkudziesięciu metrów od granicy terenu lotniska w [...], znajdującego się po drugiej stronie ulicy [...]. Wysokość planowanej inwestycji jest zatem większa niż szerokość działki, na której ma się znajdować, ale również działki sąsiedniej, należącej do Skarżących. Trudno zatem kwestionować oczywisty fakt bezpośredniego "oddziaływania obiektu" na sąsiednią nieruchomość, skoro wieża telekomunikacyjna postawiona niemal na jej granicy swoją wysokością w przewidywalny sposób zagraża mieniu Skarżących, w szczególności w postaci przedsiębiorstwa składającego się z wielostanowiskowej myjni samochodowej oraz budynku gospodarczego o przeznaczeniu biurowym, który zgodnie z zamiarem właścicieli ma zostać wyodrębniony i w najbliższej przyszłości zmieniony w taki o przeznaczeniu mieszkalnym. Zamontowane na wieży anteny radiowe wytwarzają natomiast potężne pole elektromagnetyczne, w którego obszarze znajduje się omawiana nieruchomość w tym oczywiście budynek oraz przestrzeń, w której przez całą dobę przebywają ludzie. Realizowana inwestycja wprowadza zatem oczywiste ograniczenia w możliwości zmiany przeznaczenia części nieruchomości i budynku na mieszkalny oraz wspomnianego już prowadzenia w budynku ewentualnej działalności gospodarczej w postaci przedszkola, skoro w obszarze tym przebywanie ludzi doznaje ograniczeń. Oczywistym jest zatem, że nieruchomość pozostaje w obszarze oddziaływania obiektu. Ponadto z uwagi na wzniesienie masztu, na którym umiejscowione zostały liczne anteny, bez żadnych konsultacji i zawiadomienia M. G., doszło do powstania przeszkody rzucającej znaczący cień dokładnie na powierzchnię wybudowanej pod instalację fotowoltaiczną wiaty. Możliwości energetyczne instalacji z oczywistych przyczyn spadły, a tym samym wzrosły koszty energii elektrycznej ponoszone w codziennej działalności.
Skarżący podnieśli również, że planowana inwestycja i wydane w sprawie decyzje naruszają cały szereg postanowień obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, tj. § 4 ust. 1 pkt 6, § 4 ust. 9 pkt 8, § 11 ust. 3 pkt 2 i 3, § 11a ust. 3 pkt 7, z których to zapisów wynika, że inwestycja planowana do realizacji może powstać jedynie na obszarze określonym w planie jako 2.U.1.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Podkarpacki wniósł o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Na mocy art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm.; dalej jako: "P.p.s.a.") uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3).
Stosownie do treści art. 134 P.p.s.a., co do zasady sąd wydaje rozstrzygnięcie w graniach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Po rozpoznaniu sprawy w wyżej wskazanych granicach Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż Organy I oraz II instancji dopuściły się naruszenia przepisów postępowania oraz prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu Organy zajęły błędne stanowisko co do tego, że nie zachodzi przesłanka do wznowienia postępowania, wskazana w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.
W pierwszej kolejności wskazać jednak należy na uchybienie przepisom, które doprowadziło do prowadzenia w tym samym czasie trzech postępowań w sprawie wznowienia postępowania zakończonego tą samą decyzją ostateczną, przy czym zakres tych postępowań był tożsamy w zakresie przesłanki wznowieniowej z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.
Jak wynika z akt sprawy, w dniu 15 marca 2023r. do Prezydenta Miasta [...] (dalej: Organ) wpłynął wniosek o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., złożony przez M. G. i L. G., współwłaścicieli sąsiedniej działki nr [...].
W dniu 20 marca 2023r. do Organu wpłynął wniosek M. W., właściciela działki nr [...] również o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Co istotne, sprzeciw złożył również Prokurator (w piśmie z 22 marca 2023r.), który jako podstawę wznowienia podał art. 145 § 1 pkt 4 i pkt 6 k.p.a. Prokurator poinformował w trybie art. 184 § 4 k.p.a., że M. W. oraz L. G. wyrazili zgodę na wniesienie sprzeciwu.
Prezydent Miasta [...] wszczął trzy odrębne postępowania: na wniosek M. W. (w zw. art. 145 § 1 pkt 4 i pkt 6 k.p.a.), na wniosek M. i L. G. (w zw. art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.) oraz z urzędu na skutek sprzeciwu Prokuratora (w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 i pkt 6 k.p.a). Doprowadziło to, na etapie Organu I instancji, do wydania trzech decyzji z dnia 17, 19 i 20 kwietnia 2023r. w przedmiocie odmowy uchylenia dotychczasowej decyzji Prezydenta Miasta [...] o nr 169/2022, na mocy której udzielono pozwolenia na budowę spornej stacji bazowej telefonii komórkowej w oparciu o art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. Toczyły się w konsekwencji trzy postępowania odwoławcze, w wyniku których Wojewoda wydał trzy decyzje z dnia 31 sierpnia 2023r. Dwie z nich o numerach I-III.7721.2.1.2023 oraz I-III.7721.2.2.2023 stały się przedmiotem kontroli sądowej w sprawach o sygn. odpowiednio II SA/Rz 1779/23 i II SA/Rz 1889/23.
Należy podkreślić, że postępowanie wznowieniowe, jakie toczyło się z urzędu na skutek sprzeciwu Prokuratora w zakresie, jakim dotyczyło podstawy wznowieniowej z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w odniesieniu do L. G. było tożsame przedmiotowo z postępowaniem wznowieniowym, jakie toczyło się z wniosku L. i M. G.
W tych postępowaniach Organy rozstrzygały o tożsamym zagadnieniu, tj. czy właścicielowi działki nr [...] przysługiwał status strony postępowania, zakończonego ostateczną decyzją o nr 169/2022 a zatem czy co do tego podmiotu zaistniała podstawa wznowienia, określona w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Organ powinny natomiast mieć na względzie, że jeżeli sprawa administracyjna została uprzednio rozstrzygnięta ostatecznym orzeczeniem, wydanie w tej samej sprawie kolejnego orzeczenia naruszałoby ustanowiony dotychczasowym orzeczeniem stan powagi rzeczy osądzonej. Mając zatem na uwadze zakaz rozstrzygania sprawy rozstrzygniętej już poprzednio inną decyzją ostateczną (art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.) istotne jest aby w sytuacji rozstrzygania tożsamych spraw zapadło tylko jedno wiążące orzeczenie. Z tego względu w realiach niniejszej sprawy, mając na uwadze zakres wniosku L. i M. G. oraz sprzeciwu Prokuratora, które dotyczyły tej samej przesłanki wznowieniowej z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a w odniesieniu do współwłaściciela działki o nr [...] należało stwierdzić, że Prezydent Miasta [...] oraz Wojewoda powinni prowadzić jedno postępowanie wznowieniowe z urzędu (na skutek sprzeciwu Prokuratora) i na wniosek M. W. oraz M. G. i L. G.
Przechodząc do oceny zaskarżonej decyzji wskazać należy, że Sąd nie podzielił stanowiska Wojewody oraz Prezydenta Miasta [...], że nie zachodzi podstawa do wznowienia postępowania, wskazana w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.
Organy uznały bowiem, że działka sąsiednia nr [...] nawet potencjalnie nie doznaje ograniczeń co do możliwości jej zabudowy. Wojewoda powyższe uzasadniał tym (powołując się na ustalenia wynikające z części graficznej i opisowej projektu zagospodarowania terenu i projektu architektoniczno-budowlanego), że zasięg ponadnormatywnego pola elektromagnetycznego na każdym z azymutów występuje wyłącznie w granicach działki inwestycyjnej. Odwołując się do projektu telekomunikacyjnego podnosił również, że pole elektromagnetyczne o poziomie wyższym od dopuszczalnego dla anten sektorowych i radioliniowych nie będzie występować niżej niż 28m.
Skarżący L. i M. G. podnosili natomiast, że budowa masztu telefonii komórkowej bezpośrednio oddziałuje na sposób zabudowy ich działki w szczególności w związku z zamiarem właścicieli zmiany przeznaczenia budynku biurowego na mieszkalny. Wpływa również bezpośrednio na zacienienie działki. Ponadto Skarżący podnosili, że inwestor nie informując ich o tym zaplanował, że dokona przyłączenia instalacji energetycznej do przyłącza znajdującego się na ich działce co bezpośrednio oznacza, że działka do nich należąca znajduje się w zasięgu odziaływania spornego obiektu.
Odnosząc się do tak zarysowanego sporu wskazać należy, że ustawodawca w odniesieniu do postępowań w sprawach o pozwolenie na budowę zawęził pojęcie strony. Zgodnie bowiem z treścią art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 2351 z późn. zm., dalej: P.b.), stronami w postępowaniu w sprawie o pozwolenie na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. W myśl art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym od 19 września 2020 r., przez obszar oddziaływania obiektu należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zabudowie tego terenu.
Sąd podziela stanowisko wyrażone w orzecznictwie sądów administracyjnych, że do obszaru oddziaływania obiektu w rozumieniu art. 3 pkt 20 P.b. zalicza się także teren, na którym uciążliwości związane z przedsięwzięciem mieszczą się granicach dopuszczalnych, określonych przez przepisy prawa. Przymiot strony zgodnie z art. 28 ust. 2 P.b. nie jest bowiem zależny od tego, czy oddziaływanie zamierzonej inwestycji na nieruchomości sąsiednie przekracza w tym względzie normy, lecz wynika też z samego faktu oddziaływania na przestrzeń objętą prawem do nieruchomości (por. wyrok NSA z dnia 21 lutego 2019 r., sygn. II OSK 848/17). Dokonując oceny, czy nieruchomości znajdują się w obszarze odziaływania projektowanego obiektu, należy mieć na uwadze, że istnienie interesu prawnego, jaki wynika z art. 28 ust. 2 P.b., nie jest uzależnione od tego, czy dana inwestycja będzie powodowała przekroczenie określonych norm, lecz czy istnieją przepisy nakazujące badać możliwość oddziaływania inwestycji na nieruchomości sąsiednie (por. wyrok NSA z dnia 12 maja 2021 r. sygn. akt II OSK 2097/20 i z dnia 1 lipca 2021 r. sygn. akt II OSK 3317/18). Również w piśmiennictwie ukształtowany został pogląd, że podmioty określone w art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego w okolicznościach, w których powstaje uzasadnione podejrzenie istnienia wpływu projektowanej inwestycji na ich nieruchomości, powinny być stronami tego postępowania (zob. Komentarz aktualizowany do art. 28 Prawa budowlanego, pod red. A. Plucińskiej-Filipowicz, A. Kosickiego, SIP Lex pkt II – stan prawny - 31 lipca 2022 r.).
Utrwalony jest również pogląd, że przy ustalaniu kręgu stron na podstawie art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego należy uwzględnić okoliczności związane z potencjalnym zagospodarowaniem i zabudową działek sąsiednich (obecnie tyko zabudową), gdy właściciele sąsiednich nieruchomości zgłoszą konkretne zastrzeżenia związane z własnymi planami inwestycyjnymi. W takich przypadkach zachodzi potrzeba dokonania wyważenia interesów inwestora i właścicieli działek sąsiednich, a co za tym idzie uwzględnienia zarówno istniejącej na tych działkach zabudowy, jak i możliwości ich zabudowy w przyszłości (por. wyroki NSA z 15 maja 2018 r. II OSK 1549/16 i 12 grudnia 2019 r. II OSK 303/18 oraz powołane tam orzecznictwo NSA i wypowiedzi komentatorów Prawa budowlanego).
Oznacza to, że już tylko potencjalna możliwość spowodowania szkodliwego oddziaływania inwestycji na nieruchomości sąsiednie jest wystarczającą przesłanką do uzyskania przymiotu strony w postępowaniu o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę. Sam fakt, że przy realizacji konkretnej inwestycji nieruchomości znajdują się w zasięgu pola elektromagnetycznego emitowanego przez projektowaną stację bazową i konieczne jest sprawdzenie, czy na tym obszarze nie został przekroczony dopuszczalny poziom oddziaływania pola elektromagnetycznego, sprawia, że takie nieruchomości znajdują się w obszarze oddziaływania inwestycji, w stosunku do której okoliczności te podlegają sprawdzeniu. Zachowanie tych norm powoduje, że nie można mówić o negatywnym oddziaływaniu obiektu, ale nie powoduje braku oddziaływania. W judykaturze zasadnie podnosi się, że nawet jeżeli dany obiekt spełnia wszystkie konieczne normy prawa i odpowiada warunkom technicznym, jakim powinna odpowiadać dana inwestycja, w tym - w przypadku stacji bazowej telefonii komórkowej – w zakresie dopuszczalnego poziomu oddziaływania pola elektromagnetycznego, to z tego względu podmiot legitymujący się tytułem prawnym do działki położonej w obszarze oddziaływania obiektu nie traci przymiotu strony w postępowaniu o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę. Przeciwnie, konieczność zachowania tych norm i wymagań świadczy o oddziaływaniu obiektu budowlanego na daną nieruchomość. Jej właściciel (użytkownik wieczysty, zarządca) musi mieć zapewnioną możliwość uczestnictwa w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę, aby móc reagować na ewentualne nieprawidłowości związane z projektowaniem obiektu, bądź by mieć wiedzę, że obowiązujące normy i wymagania zostały w danej sprawie spełnione. Gdyby na tym etapie pominąć jakąkolwiek ze stron, utraciłaby ona możliwość ewentualnego zakwestionowania potencjalnych uchybień poczynionych przez inwestora, jego projektanta, czy nawet organu administracji architektoniczno-budowlanej (por. wyrok NSA z 18 października 2022 r. sygn. akt II OSK 3893/19).
O związku pomiędzy oddziaływaniem inwestycji a interesem prawnym Skarżących świadczy przepis § 314 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1225), który stanowi, że budynek z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi nie może być wzniesiony na obszarach stref, w których występuje przekroczenie dopuszczalnego poziomu oddziaływania pola elektromagnetycznego, określonego w przepisach odrębnych dotyczących ochrony przed oddziaływaniem pól elektromagnetycznych. Zatem gdyby Wnioskodawcy postępowania wznowieniowego zechcieli zrealizować na swoim terenie inwestycję, na którą oddziaływałby maszt zrealizowany przez Spółkę, a jednocześnie doszłoby do przekroczenia dopuszczalnego poziomu oddziaływania pola elektromagnetycznego, nie mogliby oni uzyskać pozwolenia na budowę, co prowadzi do wniosku, że ww. sąsiednia nieruchomość, należąca do Skarżących znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu w rozumieniu art. 3 pkt 20 P.b. Przepis art. 3 pkt 20 P.b. należy bowiem interpretować łącznie z art. 5 ust 1 pkt 9 P.b., który zobowiązuje do uwzględnienia w procesie inwestycyjnym poszanowania występujących w obszarze oddziaływania obiektu uzasadnionych interesów osób trzecich, co polega m.in. na umożliwieniu właścicielom (użytkownikom wieczystym) nieruchomości znajdujących się w tym obszarze skorzystania z prawa zabudowy w takim zakresie, w jakim przysługuje ono inwestorowi (por. wyrok NSA z 12 grudnia 2019 r. II OSK 303/18).
O statusie właścicieli działek sąsiednich jako stron postępowania świadczy również konieczność analizy zacienienia i przesłaniania planowanej inwestycji w stosunku do sąsiedniej nieruchomości. Już z tego względu uznać należy, że tacy właściciele mają przymiot strony tego postępowania (por. wyrok NSA z 29 listopada 2022 r. II OSK 2260/22). Zgodnie bowiem z § 13 ust. 3 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie dopuszcza się sytuowanie obiektu przesłaniającego w odległości nie mniejszej niż 10 m od okna pomieszczenia przesłanianego, takiego jak maszt, komin, wieża lub inny obiekt budowlany, bez ograniczenia jego wysokości, lecz o szerokości przesłaniającej nie większej niż 3 m, mierząc ją równolegle do płaszczyzny okna. Z treści § 13 rozporządzenia, który umożliwia przeprowadzenie konkretnych obliczeń w odniesieniu do konkretnie istniejącego okna zabudowy przeznaczonej na pobyt ludzi, wynika wprost, że może on mieć zastosowanie tylko do istniejącej zabudowy nie zaś hipotetycznej, co nie wyłącza konieczności dokonania przez organ architektoniczno-budowlany oceny wpływu planowanej inwestycji pod kątem możliwego jej zagospodarowania z punktu widzenia art. 5 ust. 1 pkt 9 P.b. (por. wyrok NSA z 30 maja 2014 r. II OSK 3105/12, CBOSA).
Powyższe zdaniem Sądu przesądza o tym, że M. G. i L. G. jako współwłaściciele działki graniczącej z terenem inwestycji powinni byli mieć przymiot stron w postępowaniu, zakończonym ostateczną decyzją o nr 169/2022, udzielającą pozwolenia na budowę spornej stacji bazowej telefonii komórkowej. W przypadku skarżących L. i M. G. o ich interesie prawnym świadczą z przyczyn powyżej wskazanych plany inwestycyjne związane z przekształceniem budynku gospodarczego w budynek mieszkalny dla celów prowadzenia przedszkola, pozostająca do wyjaśnienia kwestia zacienienia działki w szczególności jeśli chodzi o instalację fotowoltaiczną, jak również fakt, że miejscem przyłączenia instalacji do linii energetycznej miało być złącze znajdujące się na ich działce nr [....]. Zatem część robót budowlanych związanych ze sporną inwestycją miała zostać wykonana na działce Skarżących, co w sposób niewątpliwy oznacza, że współwłaściciele działki nr [...] winni mieć przymiot strony postępowania, zakończonego wydaniem ww. ostatecznego pozwolenia na budowę.
Powyższe w konsekwencji oznacza, że w przypadku skarżących L. G. i M. G. zaistniała przesłanka wznowienia z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Stwierdzenie przez Organy braku podstaw do uchylenia decyzji ostatecznej świadczy o naruszeniu art. 145 § 1 pkt 4 w zw. z art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 P.b.
Mając na względzie powyższe stwierdzić należało, że Organy I oraz II instancji wadliwie zastosowały art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. Organy dokonały błędnej wykładni prawa materialnego – tj. art. 3 pkt 20 i art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego przyjmując, że L. i M. G. nie są stronami postępowania i w konsekwencji naruszyły przepis art. 145 § 1 pkt 4 oraz art. 151 § 1 k.p.a. stwierdzając, że nie zachodzi podstawa wznowieniowa, polegająca na pozbawieniu strony udziału w postępowaniu. Zdaniem Sądu zaistniałe w sprawie okoliczności wskazują, że Organy I oraz II instancji powinny były po wznowieniu postępowania zastosować art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a.
W toku ponownego rozpoznania sprawy Organy będą związane oceną prawną co do zaistnienia w realiach niniejszej sprawy podstawy do wznowienia postępowania, wskazanej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., co w konsekwencji oznacza, że Organ I instancji w trybie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. winien rozstrzygnąć co do istoty sprawy. Zgodnie z art. 149 § 2 k.p.a., postanowienie stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Należy przy tym wskazać, że ustalenie zaistnienia przesłanki wznowieniowej w postaci pozbawienia strony bez jej winy możliwości działania oznacza, że organ orzekający o tym w nadzwyczajnym trybie postępowania, zobowiązany jest przeprowadzić ponowną weryfikację projektu budowlanego z udziałem strony pozbawionej wcześniej takiej możliwości. Weryfikacja ta będzie obejmować w szczególności zgodność projektu budowlanego z obowiązującym na terenie inwestycyjnym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Organ I instancji winien w sposób szczegółowy zbadać i odnieść się do argumentów stron postępowania, które wskazywały, że miejscowy plan dopuszcza lokalizację urządzeń infrastruktury telekomunikacyjnej, w tym stacji przekaźników bezprzewodowej telefonii cyfrowej wyłącznie na terenach 2.U.1., podczas gdy działka nr [...] leży w terenie zabudowy usługowej 1.U.6. Organ będzie zobowiązany również zbadać, czy Inwestor legitymował się stosownymi pozwoleniami/uzgodnieniami tj. pozwoleniem na budowę zjazdu z drogi gminnej z ul. [....] bądź ul. [...] na działkę nr [...]; uzgodnieniem w zakresie demontażu tablicy reklamowej zamontowanej na działce nr [...]; uzgodnieniem z Prezesem Urzędu Lotnictwa Cywilnego w zakresie wykorzystania w obszarze oddziaływania z terenem lotnictwa cywilnego specjalistycznych maszyn budowlanych, w tym dźwigu.
Z tych przyczyn Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta Miasta [...] z 17 kwietnia 2023r. nr PB.6740.2.58.2022.A na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c w zw. z art. 135 P.p.s.a. Sąd nie orzekał o zwrocie kosztów postępowania sądowego bowiem Prokurator jest zwolniony z obowiązku uiszczania kosztów sądowych z mocy prawa na podstawie art. 239 § 1 pkt 2 P.p.s.a. natomiast skarżący L. i M. G., reprezentowani przez adwokata do zamknięcia rozprawy nie wnieśli o przyznanie należnych kosztów, stosownie do art. 210 § 1 P.p.s.a.