II SA/Rz 1887/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę inwestora farmy fotowoltaicznej, uznając, że właściciel gruntu skutecznie cofnął zgodę na budowę, co uniemożliwiło uzyskanie pozwolenia.
Sprawa dotyczyła pozwolenia na budowę farmy fotowoltaicznej. Starosta wydał pozwolenie, jednak Wojewoda uchylił tę decyzję, uznając, że właściciel gruntu skutecznie cofnął zgodę na dysponowanie nieruchomością na cele budowlane, mimo wcześniejszej umowy dzierżawy. Inwestor zaskarżył decyzję Wojewody, argumentując, że cofnięcie zgody nie było skuteczne i organ administracji nie powinien rozstrzygać sporów cywilnoprawnych. Sąd administracyjny oddalił skargę, potwierdzając stanowisko Wojewody, że organ ma obowiązek badać prawo do dysponowania nieruchomością, a cofnięcie zgody przez właściciela, nawet jeśli wymaga rozstrzygnięcia sądu powszechnego, podważa prawo inwestora do momentu ostatecznej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie rozpoznał skargę S. Sp. z o.o. sp. k. na decyzję Wojewody Podkarpackiego, która uchyliła decyzję Starosty o pozwoleniu na budowę farmy fotowoltaicznej i odmówiła zatwierdzenia projektu. Starosta pierwotnie wydał pozwolenie, opierając się na oświadczeniu inwestora o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, wynikającym z umowy dzierżawy z właścicielem gruntu, P.B. Właściciel jednak w toku postępowania odwoławczego zakwestionował ważność umowy i skutecznie cofnął zgodę na budowę, powołując się na błąd przy jej zawieraniu. Wojewoda uznał to cofnięcie za skuteczne i odmówił wydania pozwolenia, wskazując, że prawo do dysponowania nieruchomością musi istnieć nie tylko na etapie składania wniosku, ale także w momencie orzekania. Inwestor w skardze zarzucił organom naruszenie przepisów Prawa budowlanego i Kodeksu postępowania administracyjnego, twierdząc, że cofnięcie zgody nie było skuteczne i organ administracji nie powinien rozstrzygać sporów cywilnoprawnych. Sąd administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko Wojewody. Sąd podkreślił, że prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane jest kluczowym wymogiem formalnym, a organ administracji ma obowiązek badać jego istnienie, nawet jeśli wymaga to oceny skuteczności oświadczeń woli. W sytuacji, gdy właściciel nieruchomości skutecznie cofnął zgodę, na której opierało się oświadczenie inwestora, organ odwoławczy prawidłowo odmówił wydania pozwolenia na budowę, uznając, że inwestor nie wykazał posiadania wymaganego prawa do dysponowania nieruchomością.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, cofnięcie zgody przez właściciela nieruchomości, nawet jeśli wymaga rozstrzygnięcia sądu powszechnego co do skuteczności cywilnoprawnej, podważa prawo inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane i powinno być uwzględnione przez organ administracji aż do wydania decyzji ostatecznej.
Uzasadnienie
Sąd administracyjny potwierdził, że prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane jest wymogiem formalnym, który musi być spełniony nie tylko na etapie składania wniosku, ale także w momencie orzekania przez organ. Organ administracji ma obowiązek badać istnienie tego prawa, a cofnięcie zgody przez właściciela, nawet jeśli jego skuteczność cywilnoprawna jest kwestionowana, stanowi dowód podważający prawo inwestora i powinno skutkować odmową wydania pozwolenia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (15)
Główne
P.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.b. art. 35 § ust. 4
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
P.b. art. 32 § ust. 4 pkt 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 134
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.b. art. 3 § pkt 11
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
P.b. art. 35 § ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 6
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 156
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
P.u.s.a. art. 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
k.c. art. 88
Kodeks cywilny
Dotyczy uchylenia się od skutków prawnych oświadczenia woli złożonego pod wpływem błędu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Właściciel nieruchomości skutecznie cofnął zgodę na dysponowanie nieruchomością na cele budowlane, co podważa prawo inwestora do uzyskania pozwolenia na budowę. Organ administracji ma obowiązek badać prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, nawet jeśli wymaga to oceny skuteczności oświadczeń woli właściciela.
Odrzucone argumenty
Cofnięcie zgody przez właściciela nie było skuteczne cywilnoprawnie i nie powinno być podstawą do odmowy wydania pozwolenia. Organ administracji nie jest uprawniony do rozstrzygania sporów cywilnoprawnych dotyczących ważności umów i oświadczeń woli. Prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane jest wymagane jedynie w dacie składania wniosku o pozwolenie na budowę, a nie w dacie orzekania. Organ nie przeprowadził wyczerpującego postępowania dowodowego, nie przesłuchując inwestora.
Godne uwagi sformułowania
Organ administracyjny nie może ograniczyć badania wniosku o pozwolenie na budowę w zakresie prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane tylko do spełnienia wymogu formalnego, zwłaszcza wtedy, kiedy już ze zgromadzonego materiału sprawy wynika niezgodność jego treści z rzeczywistym stanem prawnym. Złożenie takiego oświadczenia, w razie wątpliwości nie odbiera organowi administracji architektoniczno-budowlanej kompetencji do zbadania jego prawdziwości. Słuszne jest stanowisko organu odwoławczego, potwierdzone w orzecznictwie sądów administracyjnych, że obowiązek organu ustalenia istnienia tytułu prawnego inwestora trwa aż do wydania decyzji ostatecznej. Złożenie takiego oświadczenia oznaczało jedynie, że właściciel nieruchomości podjął próbę uchylenia się od skutków prawnych wcześniej złożonego cywilnoprawnego oświadczenia woli będącego elementem umowy. Organ administracji publicznej nie jest uprawniony do rozstrzygania sporów cywilnoprawnych, w szczególności obejmujących ocenę skuteczności oświadczeń o uchylaniu się od skutków wcześniejszych oświadczeń woli z powołaniem się na instytucję w oświadczenia woli.
Skład orzekający
Elżbieta Mazur-Selwa
przewodniczący sprawozdawca
Joanna Zdrzałka
sędzia
Paweł Zaborniak
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie zasady, że prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane jest kluczowe i podlega weryfikacji przez organ administracji nawet po złożeniu oświadczenia przez inwestora, a cofnięcie zgody przez właściciela może zablokować uzyskanie pozwolenia."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy istnieje spór cywilnoprawny dotyczący prawa do dysponowania nieruchomością, a organ administracji musi ocenić jego wpływ na postępowanie budowlane.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje konflikt między inwestorem a właścicielem gruntu oraz rolę organów administracji w ocenie prawa do dysponowania nieruchomością. Jest to istotne dla praktyków prawa budowlanego i nieruchomości.
“Właściciel gruntu wycofał zgodę na budowę farmy fotowoltaicznej – sąd administracyjny potwierdza, że to blokuje pozwolenie.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Rz 1887/23 - Wyrok WSA w Rzeszowie Data orzeczenia 2024-04-16 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2023-11-16 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie Sędziowie Elżbieta Mazur-Selwa /przewodniczący sprawozdawca/ Joanna Zdrzałka Paweł Zaborniak Symbol z opisem 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części, wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz Hasła tematyczne Budowlane prawo Sygn. powiązane II OSK 2252/24 - Wyrok NSA z 2025-09-26 Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 1634 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. 2023 poz 682 art. 3 pkt 11, art. 32 ust. 4 pkt 2, art. 35 ust.4 Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Elżbieta Mazur - Selwa /spr./ Sędziowie WSA Joanna Zdrzałka WSA Paweł Zaborniak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 16 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi S. sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w K. na decyzję Wojewody Podkarpackiego z dnia 25 września 2023 r. nr I-III.7721.22.7.2023 w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu i projektu architektoniczno – budowlanego oraz udzielenia pozwolenia na budowę – skargę oddala – Uzasadnienie II SA/Rz 1887/23 UZASADNIENIE Decyzją z 11 lipca 2023 r. nr 246/23 znak: AB.6740.6.24.2023 Starosta [...], po rozpoznaniu wniosku S. Sp. z o.o. I Sp. k. z/s w K., zatwierdził projekt zagospodarowania terenu i projekt architektoniczno-budowlany oraz udzielił pozwolenia na budowę dla zamierzenia obejmującego wykonanie farmy fotowoltaicznej PV [...] o mocy 0,9997 MW wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną na działce nr [...] w miejscowości Z. obręb Z. Organ wskazał, że inwestor przedłożył komplet wymaganych dokumentów, w tym oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Przedłożona dokumentacja projektowa zgodna jest z decyzją o warunkach zabudowy oraz z obowiązującymi przepisami w tym techniczno-budowlanymi. Odwołanie od tej decyzji złożył P.B. wnioskując o jej uchylenie i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz sprawdzanie czy wszystkie strony zostały powiadomione o toczącej się sprawie. Odwołujący zarzucił brak uwzględnienia jego stanowiska jako właściciela działki nr [...]. Pomimo zawartej umowy dzierżawy powiadomił inwestora o wycofaniu zgody na zagospodarowanie terenu w celu zamontowania instalacji fotowoltaicznych wraz z infrastrukturą towarzyszącą. Wskazał, że zakwestionował zapisy umowy dzierżawy. Został wprowadzony w błąd. Na potrzeby negocjacji przedstawiono mu inny wariant umowy, a do podpisania inny. Zarzucił brak zapewnienia mu czynnego udziału w postępowaniu i brak pouczenia go o prawach strony, w szczególności o prawie do złożenia odwołania do organu wyższego stopnia. Takiego pouczenia nie zawiera zaskarżona decyzja. Wojewoda Podkarpacki, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm. - dalej: "k.p.a."), art. 35 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2023 r., poz. 682 ze zm. - dalej: "P.b.") uchylił w całości zaskarżoną decyzję organu I instancji i jednocześnie odmówił S. Sp. z o.o. I Sp. k. z/s w K. zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu i projektu architektoniczno-budowlanego oraz udzielenia pozwolenia na budowę dla zamierzenia obejmującego: wykonanie farmy fotowoltaicznej PV [...] o mocy 0,9997 MW wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną na działce nr [...] w miejscowości Z. obręb Z. Wojewoda zauważył, że w aktach sprawy znajduje się oświadczenie złożone przez osobą uprawnioną do reprezentowania inwestora o posiadanym prawie do dysponowania działką nr ewid. [...] na cele budowlane. Z informacji z rejestru gruntów wynika, że działka ta położona jest w miejscowości Z., obręb [...] i stanowi własność P.B. Dla działki tej prowadzona jest księga wieczysta nr [...], która potwierdza, że jedynym właścicielem spornej nieruchomości jest P.B. Organ wskazał, że przedmiotowe przedsięwzięcie obejmuje budowę farmy fotowoltaicznej na części działki nr [...]. Powstanie takiej inwestycji na nieruchomości do której inwestor nie posiada prawa własności wymaga zgody jej właściciela. Ze zgromadzonego przez Starostę materiału dowodowego wynika, że inwestor taką zgodę posiadał. W aktach organu I instancji zalega umowa dzierżawy z 12 kwietnia 2019 r. zawarta pomiędzy inwestorem a skarżącym, z której wynika, że wydzierżawiający udziela dzierżawcy prawa do dysponowania nieruchomością dla celów budowlanych na potrzeby wzniesienia instalacji i urządzeń wskazanych w § 2 ust. 2 umowy. Wojewoda zauważył jednak, że zgoda na wykonanie planowanych robót budowlanych była kwestionowana już na etapie postępowania przed organem I instancji. Wówczas odwołujący wskazał, że umowa dzierżawy jest obarczona licznymi wadami, które powodują jej nieważność. Starosta nie wezwał jednak właściciela nieruchomości do jednoznacznego określenia czy w dalszym ciągu wyraża zgodę na powstanie spornej instalacji czy też nie, lecz po wyjaśnieniach inwestora uznał, że ten w dalszym ciągu posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane i wydał zaskarżoną decyzję. W ocenie Wojewody w odwołaniu właściciel nieruchomości nr ewid. [...] jasno i precyzyjnie wskazał, że nie wyraża zgody na powstanie przedmiotowej inwestycji. Z tej przyczyny uznał, że skoro planowany zakres robót budowlanych wymaga zgody właściciela, to na dzień orzekania przez Wojewodę inwestor nie posiada prawa do dysponowania nieruchomością nr ewid. [...] na cele budowlane. Jest to wymóg stawiany przez art. 32 ust. 4 P.b. Niemożliwym stało się zatem wydanie decyzji pozytywnej, z uwagi na treść art. 35 ust. 4 P.b. Inwestor powinien posiadać prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane również na etapie postępowania odwoławczego a nie tylko postępowania przed organem pierwszej instancji. Powołując się na orzeczenia sądów administracyjnych organ wskazał, że należy przyjąć możliwość cofnięcia wyrażenia zgody aż do czasu wydania decyzji ostatecznej. Nie do organów architektoniczno-budowlanych należy ocena skuteczności cofnięcia takiej zgody, co w konsekwencji prowadzi do stwierdzenia, że takim cofnięciem są one związane. Skargę na powyżej opisaną decyzję złożyła S. Sp. z o.o. I Sp. k. z/s w K. domagając się jej uchylenia i zasądzenia kosztów postępowania. Kwestionowanej decyzji Spółka zarzuciła naruszenie: - art. 4 w zw. z art. 3 pkt 11 i art. 32 ust. 4 P.b. poprzez błędne ich niezastosowanie polegające na uznaniu, że na dzień orzekania przez Wojewodę inwestor nie posiadał prawa do dysponowania nieruchomością, podczas gdy z umowy dzierżawy z [...] kwietnia 2019 r. jednoznacznie wynika, że wydzierżawiający udziela dzierżawcy prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane na potrzeby wzniesienia instalacji i urządzeń wskazanych w umowie, a oświadczenie to nie zostało skutecznie cofnięte, bowiem jako oświadczenie woli w rozumieniu prawa cywilnego co do zasady jest nieodwołalne; - art. 6 k.p.a. poprzez błędne jego niezastosowanie polegające na stwierdzeniu cofnięcia przez P.B. zgody na dysponowanie nieruchomością przy jednoczesnym wskazaniu, że do organów architektoniczno-budowlanych nie należy ocena skuteczności cofnięcia zgody, w konsekwencji czego nastąpiło przekroczenie przez organ odwoławczy swoich kompetencji i wkroczenie w zakres kognicji sądów powszechnych. Wyłącznie orzeczenie sądu powszechnego mogłoby potwierdzić skuteczność cofnięcia oświadczenia woli a przy jego braku opierać się należy okolicznościach wynikających z funkcjonującej w obrocie prawnym umowy dzierżawy; - art. 7, art. 77, art. 80 k.p.a. poprzez błędne ich niezastosowanie polegające na przeprowadzeniu postępowania wbrew przepisom, w szczególności poprzez niedokonanie wyczerpującego zgromadzenia materiału dowodowego w postaci braku przesłuchania inwestora, który winien być wezwany do złożenia wyjaśnień i przedłożenia dokumentów, z których w sposób jednoznaczny i niewątpliwy wynika prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz poprzez niepodjęcie żadnych czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy a poprzestanie wyłącznie na odwołaniu właściciela nieruchomości; - art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 37 ust. 1 P.b. poprzez błędne jego zastosowanie polegające na rozstrzygnięciu o uchyleniu decyzji organu pierwszej instancji i orzeczeniu co do istoty sprawy poprzez odmówienie inwestorowi zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu i projektu architektoniczno-budowlanego oraz udzielenia pozwolenia na budowę, podczas gdy wykazanie się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane jest wymagane wyłącznie w dacie składania wniosku o pozwolenie na budowę. Brak jest regulacji stanowiących o konieczności zmian decyzji w konsekwencji utraty takiego prawa już po wydaniu decyzji. W uzasadnieniu skarżąca Spółka podniosła, że okoliczność, że właściciel nieruchomości złożył oświadczenie o cofnięciu zgody na realizację inwestycji na jego gruncie nie stanowiła zdarzenia powodującego bezpośrednie skutki w zakresie toku postępowania administracyjnego w przedmiocie pozwolenia na budowę. Złożenie takiego oświadczenia oznaczało jedynie, że właściciel nieruchomości podjął próbę uchylenia się od skutków prawnych wcześniej złożonego cywilnoprawnego oświadczenia woli będącego elementem umowy. Organ administracji publicznej nie jest uprawniony do rozstrzygania sporów cywilnoprawnych, w szczególności obejmujących ocenę skuteczności oświadczeń o uchylaniu się od skutków wcześniejszych oświadczeń woli z powołaniem się na instytucję w oświadczenia woli. Spółka podkreśliła, że skutecznie wykazała prawo do dysponowania nieruchomością a P.B. nie dokonał skutecznego odwołania swojego oświadczenia. W obrocie prawnym znajduje się ważna umowa dzierżawy w której P.B. udzielił zgody na dysponowanie nieruchomością i do chwili obecnej zgody tej nie odwołał. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Podkarpacki wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w kwestionowanej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022, poz. 2492 zez zm.). Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm. – zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a."). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Uwzględnienie skargi skutkujące wyeliminowaniem zaskarżonej decyzji lub postanowienia z obrotu prawnego w ramach sądowej kontroli może nastąpić wyłącznie przy spełnieniu warunków określonych w art. 145 § 1 P.p.s.a. Przepis ten obliguje Sąd do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub gdy zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności wymienione w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach. Zaskarżona decyzja Wojewody Podkarpackiego dotyczy odmowy zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu i projektu archotektoniczno-budowlanego oraz udzielenia pozwolenia na budowę na zamierzenie polegające na wykonaniu farmy fotowoltaicznej PV [...] o mocy 0,9997 MW wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną na działce nr [...] w miejscowości Z. obręb Z. dla S. Sp. z o.o. I Sp. k. z/s w K. (dalej: "Spółka", "inwestor"). Mające zastosowanie w tego rodzaju sprawach przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 682 - "P.b.") - art. 28, art. 32 ust. 1 – 4, art. 33, art. 34 i art. 35 określają szereg warunków, jakie powinien spełnić inwestor aby uzyskać tego rodzaju decyzję. Konstrukcja przepisów prawa materialnego wskazuje, że decyzja w sprawie pozwolenia na budowę nie ma charakteru uznaniowego; przeciwnie – jest decyzją związaną. Oznacza to, że jeżeli inwestor nie spełnił określonych prawem wymogów, nie może zostać wydane rozstrzygnięcie uwzględniające jego wniosek o pozwolenie na budowę, natomiast jeśli spełnił wszystkie warunki – organ ma obowiązek wydać decyzję o zatwierdzeniu projektu zagospodarowania terenu i projektu architektoniczno-budowlanego oraz udzielenia pozwolenia na budowę. Taki obowiązek wynika wprost z treści art. 35 ust. 4 P.b., który stanowi, że w razie spełnienia wymagań określonych w ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4 organ administracji architektoniczno – budowlanej nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Art. 35 ust. 1 P.b. nakazuje organowi szczegółowe sprawdzenie projektu budowlanego pod względem kompletności i wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń, a także zgodności z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, z wymaganiami ochrony środowiska, jak również projektu zagospodarowania działki lub terenu pod względem zgodności z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. Przepis art. 32 ust. 4 pkt 2 P.b. uzależnia wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę m.in. od złożenia oświadczenia, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Analiza akt administracyjnych przedmiotowej sprawy potwierdza stanowisko Wojewody Podkarpackiego, że inwestor nie spełnił wymogu określonego w art. 32 ust. 4 pkt 2 P.b. w zw. z art. 35 ust. 4 P.b. Wymieniony przepis art. 32 ust. 4 pkt 2 P.b. nakłada na inwestora obowiązek złożenia jedynie oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Samo złożenie takiego oświadczenia jest wymogiem formalnym, bez którego pozytywna decyzja nie może być wydana. Oświadczenie takie stwarza domniemanie, że składającemu je podmiotowi przysługuje wskazane prawo, jednak domniemanie to może być obalone dowodem wskazującym, że nie odpowiada ono rzeczywistości. Stąd też złożenie przez inwestora oświadczenia o posiadanym prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane, co do zasady zwalnia organy administracji z konieczności badania prawdziwości tego oświadczenia. Takie oświadczenie jest jednakże skuteczne tylko wtedy, gdy z zebranego w sprawie materiału nie wynika wniosek przeciwny albo nie zachodzą wątpliwości co do jego zgodności z rzeczywistym stanem prawnym (wyrok NSA z dnia 24 listopada 2022 r., II OSK 1950/21). Oświadczenie takie może zatem podlegać weryfikacji w postępowaniu administracyjnym, co do zgodności jego treści z rzeczywistym stanem (por. wyroki NSA z dnia 26 listopada 2015 r., sygn. akt II OSK 760/14, z dnia 17 kwietnia 2007 r., sygn. akt II OSK 193/07, z dnia 17 marca 2022 r., II OSK 832/21, z dnia 5 kwietna 2022 r., II OSK 1616/19 – te orzeczenia i kolejne dostępne w bazie orzeczeń: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W orzeczeniach tych podkreśla się, że ochrona prawa własności, z którego wynika uprawnienie do wykorzystania nieruchomości na cele budowlane, mieści się w obowiązku zgodnego z prawem działania organów administracji publicznej. Dlatego też organ architektoniczno-budowlany nie może ograniczyć badania wniosku o pozwolenie na budowę w zakresie prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane tylko do spełnienia wymogu formalnego tj. faktu złożenia oświadczenia, zwłaszcza wtedy, kiedy już ze zgromadzonego materiału sprawy wynika niezgodność jego treści z rzeczywistym stanem prawnym. Złożenie takiego oświadczenia, w razie wątpliwości nie odbiera organowi administracji architektoniczno-budowlanej kompetencji do zbadania jego prawdziwości, przy czym badanie to powinno zmierzać w kierunku ustalenia istnienia tytułu prawnego inwestora, w rozumieniu art. 3 pkt 11 P.b. Stosownie do art. 3 pkt 11 P.b. prawo do zabudowy to tytuł prawny wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, zarządu, ograniczonego prawa rzeczowego albo stosunku zobowiązaniowego, przewidującego uprawnienia do wykonywania robót budowlanych. Słuszne jest stanowisko organu odwoławczego, potwierdzone w orzecznictwie sądów administracyjnych, że obowiązek organu ustalenia istnienia tytułu prawnego inwestora trwa aż do wydania decyzji ostatecznej. Jeśli zatem organ odwoławczy dysponuje oświadczeniem inwestora o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, jak i oświadczeniem woli właściciela nieruchomości cofającym, z powodu błędu, swą wcześniejszą zgodę, na której to zgodzie oparte było oświadczenie inwestora, to powinien ocenić wycofanie zgody właściciela, w kontekście uchylenia się od skutków prawnych oświadczenia złożonego pod wpływem błędu. Dysponując zaś zarówno oświadczeniem woli właściciela uprawniającym inwestora do złożenia oświadczenia w trybie art. 32 ust. 4 pkt 2 P.b., jak i oświadczeniem właściciela cofającym tę zgodę organ powinien uwzględniając stan faktyczny i prawny istniejący w chwili rozstrzygania, oprzeć się na oświadczeniu późniejszym. Ewentualne zakwestionowanie oświadczenia cofającego zgodę należałoby do sądu powszechnego, po zainicjowaniu przez inwestora postępowania cywilnego (wyrok NSA z 3 kwietnia 2007 r., sygn. akt II OSK 577/06, wyrok WSA w Rzeszowie z 28 listopada 2023 r., sygn. II SA/Rz 1119/23). Z powyższego zatem wynika prawo do oceny złożonego przez inwestora oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością, zwłaszcza w sytuacji, gdy przeczą temu inne dowody w sprawie. Wynika z tego również, że zgoda właściciela na wykorzystanie nieruchomości nie jest nieodwołalna. W rozpoznawanej sprawie kontrowersje wzbudziło oświadczenie o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane – działką nr ewid. [...], w sytuacji gdy jej właścicielem jest P.B. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że właściciel tej nieruchomości na podstawie umowy dzierżawy z [...] kwietnia 2019 r. zawartej z pełnomocnikiem inwestora oddał Dzierżawcy (tj. S. Sp. z o.o. I Sp. k. z/s w K.) całość nieruchomości w dzierżawę (§ 2 pkt 1 umowy) oraz udzielił Dzierżawcy prawa do dysponowania nieruchomością dla celów budowlanych na potrzeby wzniesienia instalacji i urządzeń wskazanych w § 2 ust. 2 niniejszej umowy (§ 2 pkt 3 umowy). Jednakże z pism kierowanych do organu I instancji przez P.B. (pismo z 11 kwietnia 2023 r., z 3 lipca 2023 r.), jak i z treści odwołania wynika, że nie wyraża on zgody na realizację na jego działce zamierzenia budowlanego, że wycofał on zgodę na zagospodarowanie terenu w celu zamontowania instalacji fotowoltaicznej wraz z infrastrukturą towarzyszącą oraz, że zawarta umowa dzierżawy jest nieważna. Treść tych oświadczeń niewątpliwie podważa prawo inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Odnosząc się do stanowiska skarżącej Spółki Sąd wyjaśnia, że tak jak w przypadku złożenia oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, tak również w przypadku złożenia oświadczenia o cofnięciu tej zgody, organ nie ma uprawnień do oceny skutków złożonych oświadczeń, czy też treści łączącej strony umowy. Jak wyżej zaznaczono zarówno z oświadczeniem o zgodzie na projektowane roboty, jak i z oświadczeniem o uchyleniu się od skutków oświadczenia o zgodzie, związane jest domniemanie legalności, które to domniemania organy administracyjne mają obowiązek uwzględnić. Do obalania tych domniemań powołane są sądy powszechne. Takie zakreślenie granicy między postępowaniem cywilnym i administracyjnym pokazuje, że organy rozpatrujące wniosek o pozwolenie na budowę nie mogą ignorować dokumentu zawierającego oświadczenie o uchyleniu się od skutków oświadczenia właściciela o zgodzie na wykonywanie przez inwestora robót budowlanych. W rezultacie przyjąć trzeba, że skuteczne, tj. niezakwestionowane orzeczeniem sądu powszechnego, oświadczenie właściciela nieruchomości o uchyleniu się od skutków prawnych oświadczenia woli (art. 88 k.c.), na podstawie którego inwestor dołączył do wniosku o pozwolenie na budowę oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (art. 32 ust. 4 pkt 2 p.b.), powinno być uwzględnione przez organy administracyjne, aż do wydania ostatecznej decyzji w przedmiocie pozwolenia na budowę, jako dowód podważający wiarygodność oświadczenia inwestora. Sąd stwierdza zatem, zgadzając się w tym zakresie ze stanowiskiem organu odwoławczego zawartym w kwestionowanej decyzji, że inwestor – Spółka nie posiada prawa do dysponowania działką na cele budowlane, co skutkować musiało uchyleniem decyzji organu I instancji i odmową zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu i projektu architektoniczno-budowlanego oraz udzielenia pozwolenia na budowę. Z tych wszystkich przyczyn argumentacja skargi nie mogła odnieść zamierzonego rezultatu, co przy stwierdzeniu braku wymienionych na wstępie naruszeń prawa, które Sąd bierze pod uwagę z urzędu, skutkowało oddaleniem skargi, na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI