II SA/RZ 187/24

II SA/Rz 187/24 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2024-05-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-02-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Elżbieta Mazur-Selwa
Karina Gniewek-Berezowska /przewodniczący sprawozdawca/
Piotr Godlewski
Symbol z opisem
6162 Scalanie i wymiana gruntów
Hasła tematyczne
Scalanie gruntów
Skarżony organ
Rada Miasta
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2023 poz 344
art. 101, art. 108, art. 102 ust. 2, art. 103 ust. 3, art. 104, art. 107
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Karina Gniewek - Berezowska /spr./ Sędziowie WSA Elżbieta Mazur - Selwa WSA Piotr Godlewski Protokolant starszy specjalista Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 maja 2024 r. sprawy ze skargi R. C. na uchwałę Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] maja 2023 r. nr [...] w przedmiocie scalenia i podziału nieruchomości - skargę oddala -
Uzasadnienie
Dnia [...] maja 2023 r. Rada Miejska w [...], działając na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2023 r., poz. 40 ze zm. - dalej: "u.s.g.") oraz art. 103 ust. 5, art. 104, art. 105 i art. 107 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2023 r., poz. 344 ze zm. - dalej: "u.g.n.") w związku z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. w sprawie scalenia i podziału nieruchomości (Dz. U. z 2005 r., poz. 736) podjęła uchwałę nr [...] w sprawie scalenia i podziału nieruchomości.
Powyższą uchwałą dokonano scalenia i podziału nieruchomości położonych w miejscowości [...], po wschodniej stronie drogi [...] i południowej stronie drogi relacji [...]. Scaleniem i podziałem objęto działki gruntu o wskazanych w tej uchwale numerach działek, m.in. [...] o powierzchni [...] ha, stanowiącą własność R. C. (dalej: "Skarżący"). W wyniku podziału działki nr [...] utworzono działki: nr [...] o powierzchni [...] ha oraz nr [...] o powierzchni [...] ha.
W wyniku scalenia i podziału działek opisanych w § 1 ust. 2 uchwały utworzono i przyznano na własność Skarżącemu działki o nr [...] o powierzchni [...] ha oraz nr [...] o powierzchni [...] ha. Kolejno w § 5 ust. 2 uchwały wskazano, że wysokość opłat adiacenckich zostanie ustalona przez Burmistrza Gminy i Miasta [....] w drodze decyzji.
Powyższą uchwałą w § 6 oddalono m.in. wniosek R. C. dotyczący przydzielenia działki nr [...] w zamian za działkę nr [...].
W uzasadnieniu do uchwały Rada wyjaśniła, że wniosek w zakresie planowanego scalenia działek, złożony przez Skarżącego jest nieuzasadniony. Nie istnieje bowiem przesłanka do wymiany działek. Otrzymana w wyniku scalenia działka spełnia zasadę ekwiwalentności pod względem wielkości a subiektywne odczucia i oczekiwania wnoszącego zastrzeżenia nie mogą być podstawą do ich uwzględnienia. Zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego wszystkie działki utworzone w wyniku scalenia i podziału będą mieć dostęp do drogi i zostaną w przyszłości uzbrojone.
R. C., działając na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. zaskarżył powyższą uchwałę w całości.
Kwestionowanej uchwale zarzucił naruszenie:
1. art. 105 ust. 1 i 2 u.g.n. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i dokonanie nieodpowiedniego przyznania nieruchomości stanowiących ekwiwalent za nieruchomości objęte scaleniem i podziałem w szczególności poprzez przyznanie nieruchomości sąsiadującej z nieruchomością Skarżącego innemu uczestnikowi i przyznanie mu nieruchomości oddalonej, a także objęcie scaleniem nieruchomości Skarżącego wyposażonej w utwardzaną drogę oraz uzbrojoną w media w zamian za przyznanie nieruchomości pozbawionej tożsamych przymiotów;
2. art. 105 ust. 1 u.g.n. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i niewskazanie podstawy obliczenia współczynnika potrąceń na drogi w sytuacji, gdy prawidłowo obliczony współczynnik potrąceń stanowi podstawę do obliczenia powierzchni pomniejszenia nieruchomości na drogi;
3. art. 105 ust. 2 i art. 106 ust. 1 u.g.n. poprzez ich niezastosowanie i określenie wysokości dopłat za działki wydzielone pod drogi w oparciu o kwotę ustaloną w ramach uchylonej uchwały Rady Miejskiej w [...] z [...] stycznia 2020 r. nr [...];
4. art. 7 w zw. z art. 107 ust. 1 i 2 w zw. z art. 156 u.g.n. poprzez ich niezastosowanie i niesporządzenie w ramach procedury scalenia i podziału nieruchomości operatu szacunkowego określającego wartość nieruchomości objętych scaleniem i podziałem a przez to nieistnienia w ramach procedury podstawy do określenia wartości nieruchomości przed i po scaleniu i podziale nieruchomości, w dalszej kolejności ustalenia dopłaty i odszkodowania za daną powierzchnię nieruchomości oraz podstawy do ustalenia opłaty adiacenckiej;
5. art. 104 ust. 2 pkt 7 u.g.n. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i niewłaściwe określenie wysokości opłaty adiacenckiej przez uzależnienie jej wysokości od wzrostu wartości nieruchomości mimo braku sporządzenia operatu określającego takową wartość: poprzez określenie wysokości opłaty adiacenckiej mimo braku operatu szacunkowego na podstawie którego obliczana jest różnica wartości nieruchomości;
6. art. 104 ust. 1 u.g.n. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia w sytuacji, gdy termin wejścia w życie tej uchwały powinno się określać jako przypadający po dniu jej podjęcia, z uwzględnieniem prawdopodobnego terminu doręczenia uchwały wszystkim jej uczestnikom;
7. art. 104 ust. 1 zd. 2 u.g.n. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i błędne przeprowadzenie postępowania w sprawie scalenia i podziału przez sporządzenie dokumentacji geodezyjnej na potrzeby zaskarżonej uchwały przez geodetę działającego bez właściwego umocowania z uwagi na udzielenie przez Burmistrza upoważnienia do przygotowania geodezyjnej dokumentacji projektowej scalenia i podziału nieruchomości objętej uchwałą Rady Miejskiej w [...] z [...] stycznia 2020 r. nr [...] bez udzielenia ponownego upoważnienia do czynności w ramach uchwały Rady Miejskiej w [...] z [...] października 2023 r. nr [...] oraz uchwały Rady Miejskiej w [....] z [...] maja 2023 r. nr [...]
8. ;
9. art. 43 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne poprzez jego niezastosowanie a przez to sporządzenie upoważnienia nieodpowiadającego wymogom ścisłego określenia zakresu upoważnienia geodety sporządzającego dokumentację.
Wobec powyższych zarzutów wniósł o stwierdzenie nieważności uchwały oraz zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Rada Miejska w [....] reprezentowana przez Burmistrza Miasta [....] wniosła o jej oddalenie.
Wyjaśniła, że przedmiotową uchwałą nie naruszono interesu prawnego Skarżącego poprzez ograniczenie lub pozbawienie go uprawnień wynikających z przysługującego mu prawa w procesie scalenia i podziału nieruchomości. Ponadto naruszenie interesu prawnego musi być związane z jednoznacznym naruszeniem obiektywnego porządku prawnego, co w niniejszej sprawie nie występuje. W przedmiotowej sprawie Skarżący wykazał swój interes faktyczny, który wiąże się z przyznaniem nieodpowiednich nieruchomości stanowiących ekwiwalent za nieruchomości objęte scaleniem i podziałem.
Wywiedziono, że zaskarżona uchwała nie narusza prawa. Została podjęta przez Rade Miejską po zastosowaniu niezbędnej procedury i trybu wynikających z art. 102 i kolejnych u.g.n. i rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. w sprawie scalenia i podziału nieruchomości. Zawiera wszystkie elementy, o których mowa w art. 104 u.g.n. Scalenie i podział nastąpiło na wniosek właścicieli gruntów posiadających ponad 50% powierzchni gruntów objętych scaleniem i podziałem Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego terenu osiedla mieszkaniowego w N. (Uchwała nr [...] z dnia [...] września 2019 r. ogłoszona w Dzienniku Urzędowym Województwa Podkarpackiego z dnia [...].10.2019 r. poz. [...]). Skarżona uchwała poprzedzona była uchwałą nr [...] z dnia [...] października 2022 r. w sprawie przystąpienia do scalenia i podziału nieruchomości. Właściciele nieruchomości zostali powiadomieni o wszczęciu tego postępowania. Uchwała ta została ujawniona w księgach wieczystych uczestników scalenia. Zgodnie z art. 103 ust. 3 u.g.n. projekt zaskarżonej uchwały podlegał zaopiniowaniu przez Radę Uczestników Scalenia oraz był wyłożony do wglądu uczestnikom postępowania na okres 21 dniu w siedzibie Urzędu Gminy i Miasta w [...], o czym powiadomiono pisemnie uczestników postępowania a ponadto informacje o wyłożeniu projektu uchwały podano do publicznej wiadomości na tablicy ogłoszeń w siedzibie Urzędu Gminy i Miasta [...] oraz na stronie internetowej Urzędu. Ogłoszenie w tej sprawie ukazało się również w dzienniku [...] w dniu [...] kwietnia 2023 r.
W trakcie procedury wyłożenia projektu uchwały zostały złożone w [...] maja 2023 r. wnioski, uwagi i zastrzeżenia dotyczące planowanego scalenia działek przez dwóch uczestników scalenia tj. przez Skarżącego i L. B. Przedmiotowe wnioski i zastrzeżenia zostały przesłane do Rady Uczestników Scalenia [...] maja 2023 r. Dwa dni później Rada przesłała do Burmistrza Gminy i Miasta [...], protokół z zebrania Rady zawierający opinie co do przedstawionych zastrzeżeń. Rada uznała zgłoszone wnioski i zastrzeżenia za nieuzasadnione, szczegółowo opisując swoje stanowisko w tej sprawie i stwierdzając, że w przypadku skarżącego została w pełni zachowana zasada ekwiwalentności.
O sposobie załatwienia zgłoszonych wniosków i zastrzeżeń Rada Miejska w [...] rozstrzygnęła w uzasadnieniu do tej uchwały (art. 104 ust. 2 pkt 8 u.g.n.). O podjętej uchwale oraz o sposobie załatwienia wniosków i zastrzeżeń zostali zawiadomieni po sesji Rady w dniu [...] maja 2023 r. - pisemnie uczestnicy postępowania poprzez doręczenie im kopi tej uchwały (art. 104 ust. 5 u.g.n.). Ogłoszenie w tej sprawie ukazało się także w dzienniku [...] – [...] czerwca 2023 r.
Odnosząc się do zarzutów Skarżącego zawartych w punktach 2 do 8 Organ wyjaśnił, iż Rada w uchwale o scaleniu i podziale nieruchomości określa wyłącznie stawkę procentową opłaty adiacenckiej, natomiast wysokość tej opłaty dla poszczególnych właścicieli nieruchomości określana jest w decyzji Organu wykonawczego po ustaleniu wartości nieruchomości przez rzeczoznawcę majątkowego: przed scaleniem i podziałem według stanu na dzień wejścia w życie uchwały o przystąpieniu do scalenia i podziału nieruchomości i wartości nieruchomości przyznanych w wyniku podziału według stanu wejścia w życie uchwały o scaleniu i podziale nieruchomości. Do ustalenia stawki procentowej opłaty adiacenckiej nie sporządza się operatu szacunkowego. Kolejno w uchwale nie ustala się współczynnika potrąceń na drogi. Wielkość potrąceń na drogi wylicza geodeta podczas wykonywania operatu geodezyjnego, stosując zasady wynikające z art. 105 ust. 1 u.g.n. dotyczące sposobu pomniejszenia powierzchni działek niezbędnych do wydzielenia gruntu pod drogi. Natomiast art. 105 ust. 2 i art. 106 u.g.n. ustala zasady dokonywania dopłat, jeżeli nie ma możliwości przydzielenia nieruchomości o powierzchni w pełni równoważnej. Te kwestie rozstrzygnął ustawodawca w ustawie i nie wprowadza się ich w uchwale o scaleniu i podziale.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga okazał się bezzasadna.
Zgodnie z art. art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 2492). sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Zakres tej kontroli obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego oraz inne akty organów jednostek samorządu terytorialnego (art. 3 § 2 pkt 5 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 1634) – zwanej dalej w skrócie P.p.s.a.). Kontrola taka sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (art. 1 § 2 P.p.s.a.), przy czym w myśl art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Jak stanowi art. 147 § 1 P.p.s.a., sąd, w razie uwzględnienia skargi na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że wydane zostały z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.
Z treści art. 91 ust. 1 zd. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2024 r., poz. 609 ze zm. - dalej: "u.s.g.") w zw. z art. 91 ust. 4 u.s.g. wynika, że jedynie istotne naruszenie prawa może być podstawą stwierdzenia nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy. Ponieważ ustawodawca nie zdefiniował tych pojęć należy posiłkować się do stanowiskiem wypracowanych w tym zakresie w doktrynie i w orzecznictwie.
Za istotne naruszenie prawa w doktrynie i orzecznictwie sądów administracyjnych uznaje się uchybienia prowadzące do takich skutków, które nie mogą zostać zaakceptowane w demokratycznym państwie prawnym, które wpływają na treść uchwały lub zarządzenia (patrz np. wyrok NSA z 11 lutego 1998 r. II SA/Wr 1459/97, wyrok NSA z 8 lutego 1996 r. SA/Gd 327/95, wyrok WSA we Wrocławiu z 13.04. 2012 r. IV SA/Wr 625/11 wszystkie powołane w sprawie orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych orzeczenia.nsa.gov.pl). Takim uchybieniem jest między innymi naruszenie przepisów prawa wyznaczających kompetencje do wydania aktu lub podstawę prawną, przepisów prawa ustrojowego, przepisów prawa materialnego - przez wadliwą ich wykładnię - oraz przepisów regulujących procedurę podejmowania uchwał, jeżeli na skutek tego naruszenia zapadła uchwała innej treści, niż gdyby naruszenie nie nastąpiło (M. Stahl, Z. Kmieciak. Akty nadzoru nad działalnością samorządu terytorialnego w świetle orzecznictwa NSA i poglądów doktryny. Samorząd terytorialny 2001, z.1-2).
Przedmiotem kontroli Sądu jest uchwała podjęta w sprawie scalenia i podziału nieruchomości położonej w miejscowości [...] po wschodnie stronie drogi [...]. Niewątpliwie jej celem było stworzenie warunków realizacji osiedla wraz z dostępną komunikacją i jak wynika z projektu scalenia, cel ten zostanie osiągnięty.
W rozpoznawanej sprawie nie może budzić wątpliwości, że Skarżący posiada legitymację do złożenia skargi na uchwałę w sprawie scalenia i podziału nieruchomości, które obejmuje działkę będącą jego własnością.
Sprawy scalenia i podziału nieruchomości regulują przepisy rozdziału 2 – go działu III – go ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2023 r., poz. 344 ze zm. – dalej "u.g.n.") oraz wydanego na jej podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. w sprawie scalenia i podziału nieruchomości (Dz.U. Nr 86, poz. 736; dalej: "rozporządzenie w sprawie scalania i podziału nieruchomości").
Ustawa u.g.n. ani wydane na jej podstawie rozporządzenia nie określa celu scalenia i ponownego podziału nieruchomości, dokonywanych na podstawie tej ustawy. Przyjmuje się, że jest nim stworzenie warunków do zagospodarowania nieruchomości zgodnie z ich przeznaczeniem w planie miejscowym lub chociażby w ogóle stworzenie warunków do wykorzystania nieruchomości. Postępowanie scaleniowo – podziałowe to w istocie zbiorczy podział wielu scalanych nieruchomości na określnym obszarze, dokonywany w sytuacji, gdy zainteresowanych podziałem jest wielu właścicieli lub użytkowników wieczystych. Istotą tego postępowania jest uniknięcie wielu odrębnych postepowań podziałowych.
Scalenie i podział nieruchomości skutkuje połączeniem wielu dotychczasowych nieruchomości w jeden obszar i następnie dokonaniem podziału tego obszaru na nowe działki odpowiadające wymogom planu miejscowego przy jednoczesnym wydzieleniu nieruchomości pod drogi obsługujące obszar podlegający scaleniu i podziałowi. W ramach tego postępowania wytycza się zatem nowe granice ewidencyjne działek gruntu, które to granice staną się prawnymi granicami nieruchomości (E. Bończak-Kucharczyk [w:] Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2024, art. 101).
Sąd nie ma wątpliwości odnośnie prawidłowości procedury związanej z podjętą uchwałą.
Na podstawie art. 101 u.g.n. przepisy rozdziału stosuje się do nieruchomości położonych ba obszarach przeznaczonych w planach miejscowych na cele inne niż rolne i leśnie. W art. 108 u.g.n. zawarta została delegacja dla Rady Ministrów do określenia w drodze rozporządzenia sposobu i trybu scalania i podziału nieruchomości oraz sposobu i trybu ustalania opłat adiacenckich, z uwzględnieniem rodzajów dokumentów i rozliczenia kosztów postępowania.
Działając na podstawie tego upoważnienia Rada Ministrów wydała rozporządzenie w sprawie scalania i podziału nieruchomości.
Zgodnie z § 3 tego rozporządzenia:
1. Wójt podejmuje czynności poprzedzające wszczęcie postępowania w sprawie scalenia i podziału nieruchomości:
1) na wniosek właścicieli lub użytkowników wieczystych nieruchomości, o których mowa w art. 102 ust. 2 ustawy;
2) z urzędu, jeżeli w planie miejscowym określono obszary wymagające przeprowadzenia scaleń i podziałów lub gdy na obszarze przewidzianym do scalenia i podziału gmina jest właścicielem lub użytkownikiem wieczystym ponad 50 % powierzchni gruntów.
W sprawie nie jest kwestionowane, że uchwałą Rady Miejskiej w [...] z [...] września 2019 r., Nr [...] ustalono miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego terenu osidla [...] którym objęto również większość działek objętych aktualnie scalaniem (część działek zabudowanych w toku postępowania została wyłączona ze względu na brak zgody właścicieli). Miejscowy plan stanowi załącznik nr 3 do uchwały intencyjnej z [...] października 2022 r., Nr [...] w sprawie przystąpienia do scalenia i podziału nieruchomości.
W aktach znajduje się również wniosek o wszczęcie postępowania w spawie scalenia i podziału nieruchomości położonych w N. posiadających (zgodnie z udzieloną odpowiedzią na skargę ponad 50 % powierzchni gruntów objętych scaleniem i podziałem m.p.z.p. terenu osiedla mieszkaniowego w N. (uchwała nr [....] z [...] września 2019 r., ogłoszona w Dz. Urz. Woj. Pod z [...] października 2019 r., poz. [...]). Wśród wnioskodawców był również R. C.
W takiej sytuacji gmina zgodnie z art. 22 u.p.z.p. obowiązana była przeprowadzić postępowanie z urzędu. Wytyczenie w planie miejscowym granic obszarów wymagających scalenia i podziału nieruchomości zobowiązuje radę do podjęcia uchwały o przystąpieniu do scalenia i podziału tych obrazów, co przesądza o konieczności prowadzenia postępowania z urzędu. Z analizy przepisów art. 102 ust. 1 i w u.g.n. wynika, że w pierwszym przypadku postępowanie przeprowadzane jest z urzędu, a w drugim na wniosek właścicieli lub użytkowników wieczystych. Jeżeli jak wynika z art. 102 ust. 2 u.g.n. o scalenie i podział wystąpić mogą właściciele lub użytkownicy wieczyści, to wystąpienie takie jest niczym innym niż dopuszczalnym w świetle ustawy o gospodarce nieruchomościami wnioskiem zainteresowanych o wszczęcie postępowania. (E. Bończak-Kucharczyk [w:] Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2024, art. 102.)
Rada Miasta [...] podjęła uchwałę intencyjną [...] października 2022 r., Nr [...]. Właściciele i uczestnicy wieczyści byli uczestnikami postępowania, została wybrana Rada Uczestników scalenia. [...] czerwca 2020 r. przeprowadzono głosowanie w sprawie ustalenia wysokości ekwiwalentu pieniężnego za grunty wchodzące w obszar scalenia i podziału, ustalając kwotę [...] zł za ar.
Na podstawie art. 103 ust. 3 u.g.n. projekt zaskarżonej uchwały podlegał zaopiniowaniu przez Radę Uczestników Scalenia oraz był wyłożony do wglądu uczestnikom postępowania na okres 21 dni. O wyłożeniu projektu powiadomiono pisemnie uczestników postępowania a ponadto informację o wyłożeniu podano do publicznej wiadomości na tablicy ogłoszeń w siedzibie Urzędu Gminy i Miasta [....] oraz na stronie internetowej Urzędu. Ogłoszenie ukazało się również w Dzienniku [...] w dniu [...] kwietnia 2023 r.
Do projektu, zastrzeżenia złożył między innymi R. C. Zastrzeżenia były przedmiotem rozpoznania przez Radę Uczestników Scalenie, która swoje stanowisko przedstawiła Burmistrzowi Gminy i Miasta [...]. O sposobie załatwienia wniosków uczestnicy zostali zawiadomieni na piśmie.
Sąd nie ma również zastrzeżeń odnośnie wymogów formalnych uchwały określonych w art. 104 u.g.n. Uchwała zawiera bowiem wszystkie wskazane w przepisie postanowienia.
Przechodząc do zarzutów za nieuzasadniony Sąd ocenił zarzut naruszenia art. 105 ust. 1 i 2 u.g.n. polegający na jego niewłaściwym zastosowaniu poprzez nieodpowiednie przyznania nieruchomości stanowiących ekwiwalent za nieruchomość objętą scaleniem i podziałem.
Jak wynika z akt i niekwestionowanych ustaleń scaleniem objęto między innymi działkę Skarżącego nr [...] o powierzchni [...] ha. Działka ta została podzielona na działkę nr [...] o powierzchni [...] ha i nr [...] o pow. [...] ha. W wyniku scalenia Skarżącemu przyznano działkę nr [...] oraz działkę nr [...] o pow. [...] ha. Skarżący podnosi, że w wyniku scalenia otrzymał jedną działkę z dostępem do drogi, uzbrojoną, która została wydzielona z jego działki – działka [...] oraz działkę pozbawioną tych cech, pomimo tego, że w toku całego postępowania scaleniowego składanych uwag i zastrzeżeń wnioskował o przyznanie działki [...] położonej w bliższej odległości od jego działki a dodatkowo uzbrojonej, która została przyznana innemu uczestnikowi postępowania scaleniowego.
Jeszcze raz w tym miejscu wskazać należy, że założeniem scalenia jest zachowanie ekwiwalentności i celowości. Jak wynika z § 6 uchwały przyznane działki spełniają cechę ekwiwalentności, a przydzielone działki w tym również działka [...] w wyniku prac scaleniowych uzyskają dostęp do dróg.
Porównanie powierzchni działki sprzed i po scaleniu wskazuje na to, że przed scalaniem Skarżący dysponował działką o powierzchni [...] ha, po scaleniu działkami o łącznej powierzchni [...] ha, co wskazuje na pełną ekwiwalentność.
W ocenie Sądu rozstrzygnięcie jest usprawiedliwione celem postępowania i zostało prawidłowo uzasadnione.
Odnosząc się do zarzutu braku sporządzenia operatu szacunkowego pozwalającego na ustalenie pierwotnej wartości nieruchomości oraz wartości po scaleniu Organ prawidłowo wyjaśnił, że w uchwale o scaleniu i podziale określa się wyłącznie stawkę procentową opłaty adiacenckiej, natomiast wysokość tej opłaty jak również odszkodowania określana jest w decyzji organu wykonawczego.
Rozstrzygnięcie w tym zakresie znajduje oparcie w art. 107 u.g.n. Na podstawie tego przepisu:
1. Osoby, które otrzymały nowe nieruchomości wydzielone w wyniku scalenia i podziału, są zobowiązane do wniesienia na rzecz gminy opłat adiacenckich w wysokości do 50% wzrostu wartości tych nieruchomości, w stosunku do wartości nieruchomości dotychczas posiadanych. Przy ustalaniu wartości dotychczas posiadanych nieruchomości nie uwzględnia się wartości urządzeń, drzew i krzewów, o których mowa w art. 106 ust. 1, jeżeli zostało za nie wypłacone odszkodowanie.
2. Wysokość stawki procentowej opłaty adiacenckiej ustala rada gminy w uchwale o scaleniu i podziale nieruchomości.
3. Terminy i sposób wnoszenia opłat adiacenckich ustala wójt, burmistrz albo prezydent miasta, w drodze ugody z osobami zobowiązanymi do ich zapłaty, przez podpisanie protokołu uzgodnień. W razie niedojścia do ugody, o terminie i sposobie zapłaty rozstrzyga rada gminy, podejmując uchwałę o scaleniu i podziale nieruchomości. Termin ustalony w uchwale nie może być krótszy niż termin wybudowania urządzeń infrastruktury technicznej.
4. Opłatę adiacencką ustala wójt, burmistrz albo prezydent miasta, w drodze decyzji, zgodnie z ugodą lub uchwałą o scaleniu i podziale nieruchomości, o których mowa w ust. 3. W razie ustanowienia na nieruchomości ograniczonych praw rzeczowych decyzja o ustaleniu opłaty adiacenckiej stanowi podstawę wpisu do księgi wieczystej.
5. W rozliczeniu opłaty adiacenckiej lub zaległości z tego tytułu, osoba zobowiązana do jej wniesienia może przenieść na rzecz gminy, za jej zgodą, prawa do działki gruntu wydzielonej w wyniku scalenia i podziału. Przepis art. 66 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa stosuje się odpowiednio. Różnice między wartością działki gruntu wydzielonej w wyniku scalenia i podziału a należnością wynikającą z opłaty adiacenckiej są pokrywane w formie dopłat.
6. Do ulg w spłacie oraz umarzania należności z tytułu opłaty adiacenckiej stosuje się przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych.
Zapis §5 uchwały zgodnie z którym wysokość opłat adiacenckich zostanie ustalona przez Burmistrza Gminy i Miasta [....] w drodze decyzji, odpowiada wyżej powołanym przepisom.
Kwestię odszkodowania reguluje z kolei art. 106 u.g.n., który stanowi:
1. Za działki gruntu, wydzielone pod nowe drogi albo pod poszerzenie dróg istniejących, a także za urządzenia, których właściciele lub użytkownicy wieczyści nie mogli odłączyć od gruntu, oraz za drzewa i krzewy gmina wypłaca, z zastrzeżeniem ust. 1a, odszkodowanie w wysokości uzgodnionej między właścicielami lub użytkownikami wieczystymi a właściwym organem wykonawczym jednostki samorządu terytorialnego lub starostą. Dopłatę, o której mowa w art. 105 ust. 2, oraz odszkodowanie, jeżeli nie dojdzie do jego uzgodnienia, ustala się i wypłaca według zasad i trybu obowiązujących przy wywłaszczaniu nieruchomości. Odszkodowanie wypłaca właściwy organ.
1a. Za działki gruntu wydzielone pod drogi powiatowe, wojewódzkie lub krajowe albo pod poszerzenie tych dróg odszkodowanie wypłaca odpowiednio powiat, województwo lub Skarb Państwa.
3. Gmina jest zobowiązana do wybudowania na gruntach objętych uchwałą o scaleniu i podziale nieruchomości niezbędnych urządzeń infrastruktury technicznej, stosownie do przepisu art. 104 ust. 2 pkt 6. Koszty wybudowania tych urządzeń nie mogą obciążać uczestników postępowania, chyba że na mocy zawartego z gminą porozumienia strony postanowią inaczej.
Zatem również kwestia odszkodowania nie jest przedmiotem zapisów uchwały. W związku z powyższym również ten zarzut okazał się bezzasadny.
Bezzasadny okazał się również zarzut dotyczący terminu wejścia w życie uchwały. Podkreślić należy, że przepisy nie regulują tej kwestii.
W uchwale stwierdzono, że wchodzi w życie z dniem podjęcia i podlega ogłoszeniu przez wywieszenie na tablicy ogłoszeń i stronie internetowej Urzędu, co w ocenie Sądu nie narusza prawa i gwarantuje uzyskanie informacji o jej podjęciu.
Ostatni zarzut skargi dotyczy działania przez geodetę bez wymaganego upoważnienia. Sąd wskazuje, o czym była mowa na wstępie, że jedynie istotne naruszenie przepisów może powodować stwierdzenie nieważności uchwały, a takiego nie uzasadnia podniesiony zarzut. W istocie, co przyznaje Organ, uchwała Rady Miejskiej z [...] stycznia 2020 r., Nr [....] na podstawie, której upoważniony geodeta wybrany przez właścicieli gruntów rozpoczął prace związane ze scaleniem została uchylona uchwałą z [...] października 2022 r., Nr [...], niemniej zgodzić należy się z Organem, że obie uchwały dotoczyły tego samego zagadnienia, a druga uchwała została podjęta jedynie w związku z wyłączeniem niektórych działek ze scalenia i nie ma podstaw aby z tego powodu podważać wydane względem geodety upoważnienie.
Ponadto na podstawie § 9 rozporządzenia w sprawie scalania i podziału nieruchomości opracowanie projektu uchwały o scaleniu i podziale nieruchomości przygotowuje geodeta upoważniony przez Wójta. W sprawie takie upoważnienie nie budzi wątpliwości. Dokumentację sporządził upoważniony przez Wójta uprawniony geodeta D. S. nr upr. [...]. Co do sporządzonej przez niego dokumentacji nie zgłaszano żadnych merytorycznych zarzutów.
Końcowo Sąd również zauważa, że kontrolowana uchwała była również przedmiotem postępowania przed tutejszym Sądem, zainicjowanego przez innego uczestnika postępowania. Wyrokiem z 31 stycznia 2024 r., sygn. akt II SA/Rz 1259/23 Sąd skargę oddalił.
Mając to wszystko na uwadze Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.