III OSK 3/23

Naczelny Sąd Administracyjny2023-11-21
NSAAdministracyjneŚredniansa
zwolnienie ze służbywznowienie postępowaniapolicjapostępowanie administracyjneterminydoręczenieskarga kasacyjnaNSA

NSA oddalił skargę kasacyjną funkcjonariusza Policji od wyroku WSA odrzucającego jego wniosek o wznowienie postępowania w sprawie zwolnienia ze służby, uznając wniosek za złożony po terminie.

Funkcjonariusz Policji złożył skargę kasacyjną po tym, jak WSA oddalił jego skargę na postanowienie odmawiające wznowienia postępowania w sprawie zwolnienia ze służby. Skarżący argumentował, że nie miał czynnego udziału w postępowaniu z powodu stanu zdrowia i pobytu w ośrodku leczenia. Organy administracji oraz WSA uznały jednak, że wniosek o wznowienie postępowania został złożony po upływie miesięcznego terminu od dnia, w którym skarżący dowiedział się o decyzji o zwolnieniu, co było podstawą do jego oddalenia.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej D. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, który oddalił jego skargę na postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji odmawiające wznowienia postępowania w sprawie zwolnienia ze służby. Skarżący został zwolniony ze służby rozkazem personalnym z dnia [...] czerwca 2021 r. Wniosek o wznowienie postępowania złożył 30 września 2021 r., powołując się na art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., argumentując brak czynnego udziału w postępowaniu z powodu stanu zdrowia psychicznego i pobytu w ośrodku leczenia uzależnień. Organy administracji odmówiły wznowienia, wskazując na uchybienie miesięcznego terminu do złożenia wniosku, który biegnie od dnia dowiedzenia się o decyzji. WSA w Rzeszowie podzielił to stanowisko, uznając, że skarżący dowiedział się o decyzji najpóźniej 26 sierpnia 2021 r. (data odbioru karty zwolnienia), a wniosek wpłynął po terminie. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, stwierdził, że nie zawiera ona usprawiedliwionych podstaw. Sąd podkreślił, że ciężar dowodu dochowania terminu spoczywa na stronie domagającej się wznowienia. Ustalony stan faktyczny wskazywał, że skarżący odebrał kartę zwolnienia 26 sierpnia 2021 r., a wniosek o wznowienie wpłynął 30 września 2021 r., co oznaczało uchybienie miesięcznemu terminowi. NSA oddalił skargę kasacyjną, zasądzając od skarżącego koszty postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek został złożony po upływie terminu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że skarżący dowiedział się o decyzji o zwolnieniu ze służby najpóźniej w dniu odbioru karty zwolnienia (26 sierpnia 2021 r.), a wniosek o wznowienie postępowania wpłynął 30 września 2021 r., co oznaczało uchybienie miesięcznemu terminowi wynikającemu z art. 148 § 1 i 2 k.p.a.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (25)

Główne

k.p.a. art. 145 § 1 pkt 4

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 148 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 145 § 1 pkt 4

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 148 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 44

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 6

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. b

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 204 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 209

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § 1 pkt 2 lit. b

k.p.a. art. 44 § 3 - 4

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 9

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 10 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 176 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 182 § 2 i 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wniosek o wznowienie postępowania został złożony po upływie miesięcznego terminu od dnia dowiedzenia się o decyzji o zwolnieniu ze służby.

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów postępowania przez WSA, w tym art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 80 k.p.a. (niewłaściwa kontrola dowodów, dowolna ocena), art. 42 k.p.a. w zw. z art. 44 k.p.a. (nieprawidłowe doręczenie korespondencji), art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. (brak zapewnienia czynnego udziału), art. 148 § 2 k.p.a. (błędne ustalenie daty dowiedzenia się o decyzji), art. 7, 77, 80 i 6 k.p.a. (nierzetelne postępowanie dowodowe).

Godne uwagi sformułowania

Ciężar dowodu dochowania terminu [...] spoczywa na stronie, która domaga się wznowienia postępowania. Bieg terminu [...] rozpoczyna się w dniu powzięcia przez stronę wiadomości o istnieniu danej decyzji. Istotne jest przy tym, aby do strony dotarła wiadomość o fakcie wydania decyzji i o zawartym w niej rozstrzygnięciu, niezależnie nawet od źródła, z którego pochodzi informacja. Osobiste odebranie przez skarżącego przesyłki w organie w dniu 2 września 2021 r. - w związku z prawidłowo zastosowanym trybem doręczenia zastępczego (art. 44 k.p.a.) - nie wywołało prawnego skutku doręczenia.

Skład orzekający

Jerzy Stelmasiak

przewodniczący

Mariusz Kotulski

sprawozdawca

Piotr Korzeniowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja terminów do wznowienia postępowania administracyjnego, zwłaszcza w kontekście dowiedzenia się o decyzji i skutków doręczenia zastępczego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji funkcjonariusza Policji, ale zasady dotyczące terminów i dowodzenia ich zachowania są uniwersalne dla postępowań administracyjnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje kluczowe znaczenie terminów w postępowaniu administracyjnym i konsekwencje ich uchybienia, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.

Uchybiłeś termin? Twoja sprawa może być przegrana, nawet jeśli miałeś rację.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III OSK 3/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-11-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-01-02
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jerzy Stelmasiak /przewodniczący/
Mariusz Kotulski /sprawozdawca/
Piotr Korzeniowski
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II SA/Rz 187/22 - Wyrok WSA w Rzeszowie z 2022-06-02
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 145 par 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak Sędziowie: Sędzia NSA Piotr Korzeniowski Sędzia del. WSA Mariusz Kotulski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 21 listopada 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej D. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 2 czerwca 2022 r. sygn. akt II SA/Rz 187/22 w sprawie ze skargi D. K. na postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] grudnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie zwolnienia ze służby 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od D. K. na rzecz Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 2 czerwca 2022 r. sygn. akt II SA/Rz 187/22 oddalił skargę D.K. na postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] grudnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie zwolnienia ze służby.
Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Rozkazem personalnym z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...] Komendant Powiatowy Polic. zwolnił D.K. (dalej: "skarżący") ze służby w Policji z dniem [...] lipca 2021 r.
W dniu 30 września 2021 r. skarżący zwrócił się do Komendanta Powiatowego Policji w D. (dalej: "organ I instancji) z wnioskiem o wznowienie postępowania. Jako podstawę wznowienia wskazał art. 145 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 735 z późn. zm., zwana dalej: "k.p.a."). Zdaniem skarżącego, pomimo poinformowania Komendanta Powiatowego Policji w D. o stanie swojego zdrowia psychicznego oraz braku możliwości wzięcia czynnego udziału w postępowaniu, organ I instancji przeprowadził czynności wyjaśniające i wydał rozkaz o zwolnieniu skarżącego ze służby. Ponadto w toku postępowania wysyłał i podejmował próby doręczenia korespondencji skarżącemu pod dotychczasowym miejscem jego zamieszkania, pomimo powzięcia informacji, że skarżący przebywa w ośrodku leczenia uzależnień.
Postanowieniem z dnia [...] października 2021 r. nr [...] Komendant Powiatowy Policji w D. odmówił wznowienia postępowania administracyjnego, zakończonego decyzją ostateczną – rozkazem personalnym z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...] o zwolnieniu skarżącego ze służby.
Organ I instancji podał, że w toku prowadzonego postępowania na różne sposoby próbowano zawiadomić skarżącego o postępowaniu dyscyplinarnym oraz zapewnić w nim czynny udział. Korespondencja była kierowana zarówno na adres zamieszkania skarżącego, jak i do Ośrodka [...]. Z informacji uzyskanych od skarżącego wynika, że pobyt w Ośrodku miał się zakończyć 13 – 14 czerwca 2021 r., a sam rozkaz personalny o zwolnieniu ze służby wydano w dniu [...] czerwca 2021 r.
Skarżący w dniu 30 czerwca 2021 r. poinformował Komendanta Powiatowego Policji w D. o zakończeniu pobytu w Ośrodku, jednakże nie odebrał ww. rozkazu personalnego, złożonego w tym czasie w placówce operatora pocztowego, i to pomimo dwukrotnego awizowania. Zdaniem organu I instancji oznacza to, że skarżącemu zapewniono czynny udział w postępowaniu, a niepodejmowanie przesyłek pocztowych może wskazywać na celowe utrudniania prowadzenia postępowania przez skarżącego. To zaś wyklucza przyjęcie, że w sprawie zaistniała podstawa do wznowienia postępowania wskazana w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.
Od powyższego postanowienia skarżący wniósł zażalenie.
Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2021 r. nr [...] Komendant Wojewódzki Policji w [...] utrzymał w mocy postanowienie Komendanta Powiatowego Policji w D.
Organ odwoławczy wskazał, że stosownie do art. 148 § 2 k.p.a., termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Z notatki służbowej z dnia 14 grudnia 2021 r. wynika, że na przełomie lipca i sierpnia 2021 r. skarżący odbył rozmowę telefoniczną w kierownikiem referatu patrolowo – interwencyjnego na temat jego zwolnienia za służby. Z karty zwolnienie wynika, że skarżący odebrał ją w dniu 26 sierpnia 2021 r., co potwierdził własnoręcznym podpisem. Ponadto z pisma naczelnika wydziału finansów Komendy Wojewódzkiej Policji w [...] z dnia 14 grudnia 2021 r. wynika, że w dniu 23 lipca 2021 r. skarżący otrzymał na rachunek bankowy odprawę pieniężną oraz ekwiwalent za niewykorzystany urlop wypoczynkowy. Oznacza to, że skarżący powziął wiedzę o wydaniu decyzji o zwolnieniu ze służby najpóźniej w dniu odbioru karty zwolnienia, tj. 26 sierpnia 2021 r. W konsekwencji uznać należało, że wniosek o wznowienie z dnia 30 września 2021 r. złożono z uchybieniem terminu określonego art. 148 § 2 k.p.a., co obligowało organ do odmowy wznowienia postępowania.
Na powyższe postanowienie D.K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie.
W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji w [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w powołanym wyżej wyroku oddalił skargę D.K. uznając, że zaskarżone postanowienie zostało wydane zgodnie z prawem.
Uzasadniając swoje stanowisko Sąd I instancji wskazał, że bezspornie rozkaz personalny Poczta Polska starała się doręczyć skarżącemu w dniu 29 czerwca 2021 r., ale zgodnie z § 2 art. 44 k.p.a. pod adresem zamieszkania skarżącego, pozostawiono pierwsze awizo (karta akt adm. I instancji nr 66), kolejne awizowanie miało miejsce w dniu 7 lipca 2021 r. Pismo skarżącego informujące o zakończeniu leczenia w palcówce terapeutycznej nosi datę 30 czerwca 2021 r. i wpłynęło do organu w dniu 2 lipca 2021 r. skarżący jako adres korespondencji podał adres zamieszkania w D. przy ul. [...]. Przyjmując zatem z tego pisma datę 30 czerwca 2021 r. jako datę pobytu pod wskazanym adresem, to skarżący już w tym dniu miał wiadomość o przesyłce do odebrania w placówce pocztowej. W okresie 14 dni kiedy przesyłka znajdowała się w placówce pocztowej to jest do dnia 14 lipca 2021 r. skarżący nie powiadomił o zmianie miejsca pobytu i nie podał nowego adresu do kierowania korespondencji.
Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie mając na względzie okoliczności sprawy brak jest podstaw do kwestionowania, że nie nastąpiło doręczenie zastępcze rozkazu personalnego skarżącemu ze skutkiem na dzień 14 lipca 2021 r. Ocena skuteczności doręczenia decyzji ma istotne znaczenie dla racji bytu wniosku o wznowienie postępowania i istnienie sprawy administracyjnej. Zgodnie z art. 145 § 1 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie. Przymiot ostateczności ww. rozkaz personalny uzyskał w dniu 29 lipca 2021 r. Z tego względu złożenie wniosku o wznowienie postępowania od ostatecznej decyzji było możliwe.
W ocenie Sądu I instancji z wniosku o wznowienie postępowania sporządzonego przez fachowego pełnomocnika 30 września 2021 r. i w tym samym dniu nadanym w placówce Poczty Polskiej wynika, że skarżący bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu, a rozkaz personalny nr [...] z dnia [...] czerwca 2021 r. został doręczony w dniu 2 września 2021 r. Stwierdzić jednak należy, że doręczenie decyzji może nastąpić tylko jeden raz, co odbyło się w trybie art. 44 § 3 - 4 k.p.a. Osobiste odebranie przez skarżącego przesyłki w organie w dniu 2 września 2021 r. - w związku z prawidłowo zastosowanym trybem doręczenia zastępczego (art. 44 k.p.a.) - nie wywołało prawnego skutku doręczenia. Ponadto, gdyby było to pierwsze doręczenie, to otwierałby się termin do wniesienia odwołania, gdyż decyzja organu I instancji jest decyzją nieostateczną.
Sąd I instancji podkreślił, że zarzuty skargi w rozpoznawanej sprawie na tle zgromadzonego materiału dowodowego, okazały się nieskuteczne. Sąd wykazał, że organy obydwu instancji prawidłowo przyjęły skutek doręczenia decyzji na adres zamieszkania i zameldowania skarżącego, bo gdyby tak nie było to wniosek o wznowienie postępowania byłby bezprzedmiotowy. Z tego względu zarzuty w skardze okazały się niezasadne, a w szczególności zarzut dotyczący art. 80 k.p.a.
Co istotne również z tytuł przelewu bankowego z dnia 23 lipca 2021 r. –"odprawa z tytułu zwolnienia ze służby" skarżący mógł powziąć wiadomość o rozkazie personalnym o zwolnieniu ze służby. W każdym przypadku wniosek o wznowienie postępowania z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. był złożony po upływie terminu określonego w art. 148 § 2 k.p.a., a w dniu 2 września 2021 r. nie nastąpiło doręczenie decyzji w rozumieniu k.p.a.
Skargę kasacyjną od tego wyroku wniósł D.K., zaskarżając wyrok w całości i zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania, mające wpływ na wynik sprawy:
- art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm., zwana dalej: "p.p.s.a.") w zw. z art. 80 k.p.a. przejawiające się tym, że Sąd, w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej, zaaprobował dowolną i niewszechstronną ocenę zgromadzonych w sprawie dowodów uznając, że D.K. podczas przedmiotowego postępowania nie dołożył należytej staranności, poprzez niepodejmowanie kierowanej na jego adres zameldowania korespondencji, podczas gdy skarżący nie wiedział, że w jego sprawie wydana została decyzja, jak również nie miał świadomości o toczącym się postępowaniu, a ponadto nie przebywał pod adresem, na który kierowano korespondencję, zaś organ administracji obowiązany był doręczać korespondencję skarżącemu na adres zamieszkania, a nie adres, pod którym z niesprawdzonych informacji wynikało, że przebywał,
- art. 3 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 42 k.p.a. w zw. z art. 44 k.p.a. poprzez przyjęcie za swoje mylnego uznania, że korespondencja kierowana do D.K. została prawidłowo doręczona, podczas gdy nie została ona doręczona ani na adres miejsca zamieszkania skarżącego, ani na adres miejsca pracy,
- art. 3 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) i c) p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 9 i 10 § 1 k.p.a. poprzez zaakceptowanie błędnej wykładni przepisu i uznanie, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzi przesłanka wznowienia postępowania w postaci braku zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu, podczas gdy skarżący ze względu na stan zdrowia i przebywanie w Ośrodku Terapeutycznym nie miał możliwości wzięcia udziału w toczącym się postępowaniu, co więcej nie miał wiedzy na temat przebiegu postępowania i możliwości udziału w podejmowanych czynnościach, przez co nie mógł skutecznie bronić swoich praw,
- art. 3 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) i c) p.p.s.a. w zw. z art. 148 § 2 k.p.a. przejawiające się w tym, że Sąd, w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej, powielił błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisu, poprzez błędne przyjęcie daty, w której strona dowiedziała się o podstawie stanowiącej przesłankę do wznowienia postępowania, a tym samym przyjęciu za swoje uznania, że skarżący uchybił terminowi do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, podczas gdy ustalenia te zostały oparte jedynie na notatce wewnętrznej, której nie można poddać obiektywnej weryfikacji, a nadto błędnie uznał, że złożenie podpisu na karcie może być utożsamiane z powzięciem wiedzy dotyczącej decyzji, rygorów i skutków w niej zawartych oraz możliwości zaskarżenia,
- art. 3 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) i c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77, art. 80 i art. 6 k.p.a. poprzez zaakceptowanie przeprowadzenia postępowania dowodowego w sposób nierzetelny z zaniechaniem inicjatywy dowodowej w zakresie zbadania i ustalenia momentu powzięcia faktycznej wiedzy skarżącego o decyzji będącej przedmiotem wniosku o wznowienie postępowania poprzez wezwanie stron do złożenia pisemnych wyjaśnień lub przesłuchanie skarżącego, co skutkowało bezzasadną odmową wznowienia postępowania, mimo że w ocenie skarżącego termin został zachowany.
Mając powyższe na uwadze skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie, a także zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych.
Powyższe zarzuty rozwinięto w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Komendant Wojewódzki Policji w [...] wniósł o jej oddalenie, zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, a także rozpoznanie sprawy pod nieobecność organu.
Pismem z 5 grudnia 2022 r. skarżący kasacyjnie D.K. oświadczył o zrzeczeniu się rozprawy w niniejszej sprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skoro w niniejszej sprawie pełnomocnik strony skarżącej kasacyjnie – na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a. – zrzekł się rozprawy, a strona przeciwna w ustawowym terminie nie zawnioskowała o jej przeprowadzenie, to rozpoznanie skargi kasacyjnej nastąpiło na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpatrywaniu sprawy na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania w wypadkach określonych w § 2, z których żaden w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego orzeczenia determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd ten, w odróżnieniu od wojewódzkiego sądu administracyjnego, nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów postawionych w skardze kasacyjnej.
Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną zostały określone w art.174 p.p.s.a. Przepis art. 174 pkt 1 p.p.s.a. przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Przez błędną wykładnię należy rozumieć niewłaściwe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, natomiast przez niewłaściwe zastosowanie, dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego. Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. – naruszenie przepisów postępowania – może przejawiać się w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w wypadku oparcia skargi kasacyjnej na tej podstawie skarżący powinien nadto wykazać istotny wpływ wytkniętego uchybienia na wynik sprawy.
Wniesiona w przedmiotowej sprawie skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż nie posiada usprawiedliwionych podstaw.
Na wstępie jako całkowicie bezzasadne ocenić należy, powtarzane przy każdym zarzucie, naruszenie art. 3 § 1 p.p.s.a., który ma jedynie charakter ustrojowy. Wydanie wyroku, niezgodnego z oczekiwaniem skarżącego, nie może być zaś utożsamiane z uchybieniem powołanej normie. Przepis ten zakreśla jedynie właściwość sądów administracyjnych, stanowiąc, że sądy te sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Jeżeli podnosząc zarzuty naruszenia art. 3 § 1 p.p.s.a., skarżący w istocie zmierza do podważenia oceny prawnej poczynionej przez sąd pierwszej instancji, to nie może być to skuteczne, gdyż przepisy te zakreślają jedynie zakres sądowej kontroli działalności organów administracji, natomiast sposób przeprowadzania tej kontroli regulowany jest w dalszych przepisach p.p.s.a. Tymczasem do naruszenia art. 3 § 1 p.p.s.a. mogłoby dojść wyłącznie wówczas, gdyby skarga w ogóle nie została przez sąd rozpoznana lub wbrew ustalonym w tym przepisie wymogom sąd administracyjny uchylił się od kontroli działalności administracji publicznej bądź też zastosował w ramach tej kontroli środki nieprzewidziane w ustawie – co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Nadto ewentualne naruszenie przez sąd przy rozstrzygnięciu sprawy prawa materialnego czy procesowego nie oznacza, że sąd ten uchybił wynikającemu z ww. regulacji zakresowi kontroli działalności administracji publicznej jak i że nie zastosował środków określonych w ustawie.
Nie zasługują na uwzględnienie zarzuty naruszenia art. 80 k.p.a., art. 42 k.p.a. w zw. z art. 44 k.p.a., art. 148 § 2 k.p.a. oraz art. 7, art. 77, art. 80 i art. 6 k.p.a., które powiązane zostały odpowiednio z naruszeniem art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) lub art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) i c) p.p.s.a.
Przypomnieć należy, że w odniesieniu do podstawy kasacyjnej zawartej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania może przejawiać się w dwóch postaciach: jako błędna wykładnia albo jako niewłaściwe zastosowanie określonego przepisu prawa. Podnosząc zarzut naruszenia przepisu przez jego błędną wykładnię autor skargi kasacyjnej wykazać musi, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa oraz jak w jego ocenie powinien być rozumiany ów przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia. Natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa wykazać należy, że sąd stosując przepis popełnił błąd subsumcji, czyli że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie odpowiada stanowi zawartemu w hipotezie normy prawnej. Jednocześnie autor skargi kasacyjnej musi wykazać, że uchybienia te mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Przez "wpływ", o którym mowa na gruncie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., rozumieć należy istnienie związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym stanowiącym przedmiot zarzutu skargi kasacyjnej, a wydanym w sprawie zaskarżonym orzeczeniem sądu administracyjnego pierwszej instancji, który to związek przyczynowy, jakkolwiek nie musi być realny, to jednak musi uzasadniać istnienie hipotetycznej możliwości odmiennego wyniku sprawy. Dla spełnienia tego wymogu nie wystarczy przytoczenie formuły o naruszeniu przepisów postępowania mającym wpływ na wynik sprawy, lecz konieczne jest wykazanie, który przepis postępowania został naruszony, w jaki sposób oraz wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy. Równie ważnym jak podstawy kasacyjne elementem skargi kasacyjnej jest jej uzasadnienie. Powinno ono zostać sformułowane w taki sposób, aby można było powiązać je z konkretnymi przepisami prawa, które skarżący kasacyjne uznaje za naruszone.
Wniesiona skarga kasacyjna nie w pełni realizuje te wymagania. Przede wszystkim nie zawsze została wyraźnie wskazana postać podnoszonych naruszeń (poprzez błędną wykładnię lub błędne zastosowanie określonych przepisów). Również uzasadnienie skargi kasacyjnej nie spełnia celów, które mu się stawia.
Podkreślić należy, że przedmiotem kontroli Sądu I instancji było postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] grudnia 2021 r. nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Komendanta Powiatowego Policji w D. z dnia [...] października 2021 r. nr [...] o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną – rozkazem personalnym z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...] w sprawie zwolnienia skarżącego ze służby. Podstawą do wydania tych postanowień było stwierdzenie przez organy uchybienia terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania stosownie do art. 148 § 2 k.p.a. Jak wynika z treści tego przepisu termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca (art. 148 § 1 k.p.a.).
Ciężar dowodu dochowania terminu, o którym mowa w art. 148 § 2 k.p.a. spoczywa na stronie, która domaga się wznowienia postępowania w sprawie. Strona musi więc udowodnić, kiedy dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania w sposób pozwalający organowi zweryfikować i ustalić, że jej podanie o wznowienie wpłynęło przed upływem jednomiesięcznego terminu od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia. Oczywiście, to nie zwalnia organu z obowiązku przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w tym zakresie, a następnie weryfikacji twierdzeń wnioskodawcy.
Ustalony przez organy i przyjęty przez Sąd I instancji stan faktyczny sprawy nie budzi wątpliwości. Z karty zwolnienia, która w swoim opisie zawiera informację, że skarżący został zwolniony ze służby z dniem [...] lipca 2021 r. rozkazem personalnym Komendanta Powiatowego Policji w D. nr [...] z dnia [...] czerwca 2021 wynika, iż skarżący odebrał ją w dniu 26 sierpnia 2021 r., co potwierdził własnoręcznym podpisem. Jednocześnie skarżący pismem z dnia 26 sierpnia 2021 r., które wpłynęło do organu w tej samej dacie (karta 70 akt admin.) zwrócił się prośbą o wydanie rozkazu personalnego nr [...] z dnia [...] czerwca 2021. Tym samym najpóźniej w tym dniu skarżący dowiedział się o wydanej decyzji. Natomiast wniosek o wznowienie postępowania sporządzony został przez fachowego pełnomocnika 30 września 2021 r. i w tym samym dniu nadanym w placówce Poczty Polskiej. Zatem wniesienie podania o wznowienie postępowania nastąpiło z upływem miesięcznego terminu wynikającego z art. 148 § 1 i 2 k.p.a.
Bieg terminu o którym mowa w art. 148 § 2 k.p.a. rozpoczyna się w dniu powzięcia przez stronę wiadomości o istnieniu danej decyzji. Istotne jest przy tym, aby do strony dotarła wiadomość o fakcie wydania decyzji i o zawartym w niej rozstrzygnięciu, niezależnie nawet od źródła, z którego pochodzi informacja. Dla rozpoczęcia biegu terminu nie jest natomiast konieczne, aby strona zapoznała się z treścią decyzji. Chodzi wyłącznie o informację o wydaniu decyzji, przy czym musi to być informacja na tyle precyzyjna, aby możliwe było zidentyfikowanie decyzji w stopniu pozwalającym stronie na sformułowanie żądania o wznowienie postępowania .
Oczywiście niezasadny jest zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 9 i 10 § 1 k.p.a. Ani organ, ani Sąd I instancji w ogóle nie wypowiadali się, czy w przedmiotowej sprawie zachodziła przesłanka wznowienia postępowania w postaci braku zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu. Również zaskarżone postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] grudnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie zwolnienia ze służby nie zostało wydane z tej przyczyny. Sąd I instancji nie stosował art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., ani nie przeprowadzał jego wykładni. Wypowiadanie się w tej kwestii przez organ lub Sąd I instancji byłoby zresztą przedwczesne skoro podstawą wydania zaskarżonego postanowienia było uchybienie terminowi do złożenia wniosku o wznowienie postępowania na podstawie art. 148 § 2 k.p.a.
W konsekwencji niezasadne są także zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) i c) p.p.s.a., gdyż przepisy te mają charakter wynikowy. Ich zastosowanie przez sąd I instancji jest za każdym razem rezultatem uznania, że w sprawie zaistniały przesłanki do wznowienia postępowania lub też zaistniało tego rodzaju naruszenie przepisów procesowych, które uzasadniałoby wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonego przejawu działania administracji publicznej. Skoro Sąd I instancji nie stwierdził naruszenia przepisów postępowania przez organy administracji publicznej, ani też zaistnienia przesłanek wznowienia postępowania, to nie miał podstaw do zastosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) i c) p.p.s.a. Oznacza to także, że prawidłowo został zastosowany przez Sąd I instancji art. 151 p.p.s.a.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i w oparciu o art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
O kosztach postępowania kasacyjnego rozstrzygnięto w punkcie 2 sentencji wyroku na podstawie art. 204 pkt 1 i art. 209 p.p.s.a. oraz art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 265 ze zm.), z uwzględnieniem stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonego w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 19 listopada 2012 r., sygn. akt: II FPS 4/12.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI