II SA/Rz 186/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w RzeszowieRzeszów2023-05-11
NSAtransportoweWysokawsa
transport drogowykara pieniężnaczas pracy kierowcytachografprzedawnieniekontrola drogowaodpowiedzialność przewoźnikapostępowanie administracyjneuchylenie decyzji

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o nałożeniu kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym z powodu upływu terminu przedawnienia.

Sprawa dotyczyła kary pieniężnej nałożonej na przedsiębiorcę Z.K. za naruszenia przepisów o transporcie drogowym. Po kontroli drogowej stwierdzono szereg uchybień, w tym dotyczących czasu pracy kierowcy i dokumentacji. Po postępowaniu administracyjnym, Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy karę pieniężną. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając m.in. naruszenie przepisów o przedawnieniu. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną, uchylając zaskarżoną decyzję i umarzając postępowanie z powodu upływu dwuletniego terminu przedawnienia od ujawnienia naruszenia do momentu doręczenia decyzji.

Przedmiotem skargi Z.K. była decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego nakładająca karę pieniężną za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym. Kontrola drogowa wykazała szereg uchybień, w tym dotyczących czasu jazdy kierowcy, dokumentacji oraz wpisów na wykresówkach. Po postępowaniu administracyjnym, w którym zmieniano kwalifikację prawną naruszeń i kwestionowano odpowiedzialność przewoźnika, ostatecznie Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy karę pieniężną. Skarżąca zarzuciła organom naruszenie przepisów, w tym przepisów o przedawnieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uznał skargę za zasadną. Kluczowym argumentem Sądu było stwierdzenie, że decyzja została wydana z naruszeniem dwuletniego terminu przedawnienia, określonego w art. 92c ust. 1 pkt 3 ustawy o transporcie drogowym. Sąd podkreślił, że termin ten biegnie od momentu ujawnienia naruszenia (sporządzenia protokołu kontroli) do momentu doręczenia ostatecznej decyzji stronie. Ponieważ decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego została doręczona po upływie tego terminu, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, a także umorzył postępowanie administracyjne. Sąd zasądził również od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, kara pieniężna nie może zostać nałożona po upływie dwuletniego terminu przedawnienia, który biegnie od daty ujawnienia naruszenia do daty doręczenia ostatecznej decyzji.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że dwuletni termin przedawnienia, o którym mowa w art. 92c ust. 1 pkt 3 ustawy o transporcie drogowym, jest zachowany tylko wtedy, gdy ostateczna decyzja zostanie doręczona stronie przed jego upływem. Doręczenie decyzji jest kluczowe dla jej wejścia do obrotu prawnego i związania stron.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (34)

Główne

u.t.d. art. 92c § 1 pkt 3

Ustawa o transporcie drogowym

Określa dwuletni termin przedawnienia na nałożenie kary pieniężnej, liczony od ujawnienia naruszenia do wydania (doręczenia) decyzji.

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji z powodu naruszenia prawa materialnego.

p.p.s.a. art. 135

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Umożliwia uchylenie decyzji organu pierwszej instancji, jeśli uchylono decyzję organu odwoławczego.

p.p.s.a. art. 145 § 3

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do umorzenia postępowania administracyjnego.

Pomocnicze

k.p.a. art. 110

Kodeks postępowania administracyjnego

Reguluje moment związania organu i strony decyzją (doręczenie lub ogłoszenie).

u.t.d. art. 87

Ustawa o transporcie drogowym

Dotyczy obowiązku posiadania przez kierowcę dokumentów.

u.t.d. art. 92b § 1

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 92c § 1 pkt 1

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 6.3.14

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 1.12

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 5.2.1

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 5.5.1

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 5.5.2

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 5.5.3

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 6.2.2

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 6.3.14

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 6.2.2

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 5.2.1

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 5.5.3

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 92c § 1 pkt 3

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 92b § 1 pkt 1 lit. a i b

Ustawa o transporcie drogowym

k.p.a. art. 6

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 1 i 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 78 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Rozporządzenie (WE) nr 561/2006

Rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85

k.p.a.

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przepisu art. 92c ust. 1 pkt 3 ustawy o transporcie drogowym poprzez wydanie decyzji po upływie dwuletniego terminu przedawnienia od daty ujawnienia naruszenia do daty doręczenia decyzji.

Odrzucone argumenty

Argumenty dotyczące wyłącznej winy kierowcy jako podstawy do zwolnienia przewoźnika z odpowiedzialności. Zarzuty dotyczące błędnej oceny dowodów i ustaleń faktycznych przez organy administracji (poza kwestią przedawnienia).

Godne uwagi sformułowania

Moment ujawnienia protokołu kontroli jest więc chwilą początku biegu terminu dwuletniego. Terminem końcowym biegu przedawnienia (...) jest wydanie decyzji ostatecznej w sprawie. W orzecznictwie wskazuje się, że (...) postępowanie administracyjne kończy decyzja organu odwoławczego, jako decyzja ostateczna. O wejściu decyzji do obrotu prawnego decyduje data jej doręczenia przez organ, stosownie do art. 110 k.p.a. Pojęcie "wydanie decyzji" obejmuje także - doręczenie decyzji. Niedoręczona decyzja jest bowiem aktem nieobowiązującym.

Skład orzekający

Tomasz Smoleń

przewodniczący

Piotr Popek

sprawozdawca

Jarosław Szaro

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja terminu przedawnienia w sprawach o kary pieniężne za naruszenia przepisów o transporcie drogowym, ze szczególnym uwzględnieniem momentu doręczenia decyzji jako kluczowego dla zachowania terminu."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego przepisu ustawy o transporcie drogowym i jego interpretacji w kontekście przedawnienia. Może mieć zastosowanie do innych przepisów przewidujących terminy przedawnienia, gdzie moment wejścia decyzji do obrotu prawnego jest istotny.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowe znaczenie ma przestrzeganie terminów procesowych przez organy administracji, a błąd w tym zakresie może prowadzić do uchylenia decyzji, nawet jeśli naruszenie przepisów materialnych zostało faktycznie stwierdzone. Jest to ważna lekcja dla przedsiębiorców i organów.

Błąd w terminie kosztował inspektorat tysiące złotych kary!

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Rz 186/23 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2023-05-11
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-02-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Jarosław Szaro
Piotr Popek /sprawozdawca/
Tomasz Smoleń /przewodniczący/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Umorzono postępowanie
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2201
art. 92c ust. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
Dz.U. 2023 poz 259
art. 145 § 1 pkt 1 lit. a., art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Tomasz Smoleń, Sędzia WSA Piotr Popek /spr./, Sędzia WSA Jarosław Szaro, Protokolant sekr. sąd. Sabina Długosz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 maja 2023 r. sprawy ze skargi Z.K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 29 listopada 2022 r., nr BP.501.232.2022.1284.OL14.321142 w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 17 stycznia 2022 r., nr SP.8140.1.21.2021, 2) umarza postępowanie administracyjne, 3) zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącej Z.K. kwotę 4.017 (cztery tysiące siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi Z. K. (dalej: strona/skarżąca) jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z 29 listopada 2022 r. nr BP.501.232.2022.1284.OL14.321142, wydana po rozpatrzeniu odwołania strony od decyzji Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z 17 tycznia 2022 r. nr SP.8140.1.21.2021 w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 2201 ze zm., dalej: u.t.d., w wysokości [...] zł, którą uchylono decyzję organu I instancji w całości i nałoono na stronę karę pieniężną w wysokości [...] zł.
Jak wynika z uzasadnienia decyzji i akt administracyjnych sprawy, w dniu 1 grudnia 2020 r. na drodze krajowej [...] zatrzymano do kontroli drogowej zespół pojazdów składający się z samochodu ciężarowego marki VOLVO o nr rej. [...] wraz z naczepą marki STAS o nr rej. [...], którym kierował S. B. Pojazdem wykonywany był krajowy transport drogowy rzeczy z H. do M. Kontrolowany przewóz wykonywany był na rzecz i w imieniu przedsiębiorcy Z. K. prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą: [....].
Przebieg kontroli został utrwalony w protokole kontroli nr [...] z 1 grudnia 2020r.
Kontrolę przeprowadzono w zakresie przestrzegania przepisów u.t.d.
Decyzją z 1 marca 2021 r. nr WITD.DI.0152.XIV0652/6/21 Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości [...] zł tytułem naruszeń lp. 6.3.14, 1.12, 5.2.1, 5.5.1, 5.5.2, 5.5.3 załącznika nr 3 do u.t.d. Decyzja została doręczona stronie 8 marca 2021 r.
Pismem z 18 marca 2021 r. strona wniosła odwołanie od decyzji wnosząc o jej uchylenie.
Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z 28 października 2021 r. nr BP.501.542.2021.1834.OL14.100565 uchylił zaskarżoną decyzję W. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z 1 marca 2021 r. nr WITD.DI.0152.XIV0652/6/21 i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji z powodu naruszenia przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 ze zm., dalej: k.p.a.) mających istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Wskazano, że kontrolowany kierowca podpisał protokół przesłuchania świadka z 2 grudnia 2020 r., jednak brak jest jego podpisu pod pouczeniem o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań.
Ponownie rozpoznając sprawę Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego pismem z 24 listopada 2021 r. zawiadomił stronę, że w związku z decyzją Głównego Inspektora Transportu Drogowego decyzją z dnia 28 października 2021 r. nr BP.501.542.2021.1834.OL14.100565 ponownie prowadzi postępowanie w sprawie. Jednocześnie organ poinformował stronę o treści art. 92c ust. 1 oraz art. 92b ust. 1 utd, art. 10 k.p.a. i prawie do złożenia wyjaśnień. Zawiadomienie zostało doręczone stronie 26 listopada 2021 r.
Pismem z 21 grudnia 2021 r. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego zawiadomił stronę o zmianie kwalifikacji prawnej stwierdzonego podczas kontroli drogowej naruszenia lp. 1.12 załącznika nr 3 do u.t.d. tj. niewyposażenie kierowcy w dokument, o którym mowa w art. 87 u.t.d. na naruszenie, o którym mowa w art. 6.2.2 załącznika nr 3 do u.t.d. tj. ukrywanie, likwidowanie, niszczenie, podrabianie lub przerabianie danych zarejestrowanych na wykresówkach lub przechowywanych i pobranych z tachografu lub karty kierowcy.
Pismem z dnia 3 stycznia 2022 r. strona złożyła wyjaśnienia w sprawie, w których wskazała, że to kierowca popełnił za co został ukarany mandatami i tym samym przyjmując mandaty uznał swoją winę za naruszenia. Podniosła nie miała żadnego wpływu na naruszenia, jakie popełnił kierowca. Podkreśliła, że nie zgadza się ze zmianą kwalifikacji prawnej naruszenia i obciążeniem jej odpowiedzialnością za naruszenia. Zarzuciła, że zmiana kwalifikacji naruszenia jest niezgodna z ustaleniami stwierdzonymi w protokole kontroli.
Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego, po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzją z 17 stycznia 2022 r. nr SP.8140.1.21.2021 nałożył na stronę jako przewoźnika karę pieniężną w wysokości [...] zł. W uzasadnieniu decyzji wskazano na naruszenia l.p. 6.3.14, 6.2.2, 5.2.1, 5.5.2, 5.5.3 załącznika nr 3 u.t.d. tj:
- nieumieszczenie na wykresówce lub wydruku wymaganych wpisów lub umieszczenie na wykresówce lub wydruku nieczytelnych wpisów ręcznych,
- ukrywanie, likwidowanie, niszczenie, podrabianie lub przerabianie danych zarejestrowanych na wykresówkach lub przechowywanych i pobranych z tachografu lub karty kierowcy,
- przekroczenie dziennego czasu prowadzenia pojazdu powyżej 10 godzin w sytuacji, gdy jego wydłużenie w danym tygodniu było dozwolone o czas do mniej niż 1 godziny,
- skrócenie wymaganego regularnego okresu odpoczynku dziennego o czas powyżej 1 godziny do 2 godzin i 30 minut oraz za każdą rozpoczętą godzinę powyżej 2 godzin i 30 minut.
Strona wniosła odwołanie od w/w decyzji, po rozpatrzeniu którego Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z 29 listopada 2022 r. uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji i nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 10.750 zł tytułem popełnienia następujących naruszeń z lp. 6.3.14, 6.2.2, 5.2.1 oraz 5.5.3 załącznika nr 3 do u.t.d.
Organ zakwestionował wyłącznie wysokość kary naliczonej za naruszenia dotyczące czasu jazdy kierowcy, uznając, że kara powinna być wymierzona za rzeczywisty czas przekroczenia, a pozostały wymiar kary za poszczególne naruszenia uznał za zasadny.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przytoczył regulacje normujące zagadnienie kontroli wykonywania przewozu drogowego oraz konsekwencje prawne dla podmiotów wykonujących ten przewóz z naruszeniem przepisów ustawy o transporcie drogowym.
Odnosząc się do zmiany kwalifikacji prawnej naruszenia z l.p. 1.12 na lp. 6.2.2. załącznika nr 3 u.t.d. wskazał, że o ile naruszenie l.p. 6.6.6. załącznika nr 3 do u.t.d. nie zostały opisane w protokole kontroli, to stało się to możliwe do stwierdzenia w wyniku analizy zebranych danych zawartych na zabezpieczonych wykresówkach. Ponadto strona pismem z 21 grudnia 2021 r. została prawidłowo zawiadomiona o zmianie kwalifikacji prawnej naruszenia.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że przepisy wskazanej ustawy mają charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że w razie stwierdzenia naruszenia wynikających z niej unormowań, organ jest uprawniony i jednocześnie zobowiązany do nałożenia na podmiot wykonujący przewóz odpowiedniej kary pieniężnej w drodze decyzji administracyjnej.
Organ podkreślił, że w przedmiotowej sprawie nie zaszły okoliczności umożliwiające zwolnienie skarżącej z odpowiedzialności za powstałe naruszenia, a przedstawionego przez stronę skarżącą argumentu (wyłączna wina kierowcy) nie można zaliczyć do okoliczności egzoneracyjnych, o których mowa w art. 92c u.t.d.
Organ odwoławczy zauważył, że przedsiębiorca zajmujący się wykonywaniem przewozów ma obowiązek zachowania należytej staranności przy wykonywaniu swej działalności.
W ocenie organu odwoławczego strona nie wykazała i nie udowodniła zaistnienia jakichkolwiek nieoczekiwanych i niedających się przewidzieć zdarzeń, które spowodowały ujawnione naruszenie i zwalniałyby ją z odpowiedzialności administracyjnej.
Skarżąca nie zgodziła się z decyzją Głównego Inspektora Transportu Drogowego z 29 listopada 2022 r. i wniosła od niej skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie zarzucając naruszenie:
- art. 92b i art. 92c ust. 1 pkt l u.t.d. poprzez ich zastosowanie i nałożenie na skarżącą kary pieniężnej w wysokości [...] zł mimo, iż do naruszenia doszło wyłącznie z powodu działań kierowcy, z przyczyn niezależnych od przewoźnika,
- art. 92c ust. 1 pkt 3 u.t.d. poprzez ich niezastosowanie i wydanie decyzji po terminie przedawnienia,
- zasad wynikających z art. 6 ,7, 8 k.p.a.
- naruszenie art. 77 § 1 i 80 k.p.a. polegające na zaniechaniu wszechstronnego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego oraz dokonaniu dowolnej oceny dowodów, co doprowadziło organ do błędnych ustaleń, w szczególności w zakresie niezasadnego obciążenia podmiotu kontrolowanego naruszeniami związanymi z zatrzymywaniem się kierowcy na przystankach nieujętych w rozkładzie jazdy, pomimo prowadzonego stałego nadzoru i prawidłowej organizacji czasu pracy,
- art. 92b. ust. 1 pkt 1 lit. a i b u.t.d. poprzez nałożenie na podmiot kontrolowany kary administracyjnej, pomimo że z materiału dowodowego wynika, iż zapewnił on właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców przepisów rozporządzenia (WE) nr 561/2006 z dnia 15 marca 2006 r. oraz rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r.,
- art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez wydanie decyzji na podstawie materiału dowodowego zawierającego błędy, których nie usunięto na poprzednim etapie postępowania, mimo zobligowania przez organ II instancji do ich usunięcia; organ II instancji nie uzasadnił swojego stanowiska w tym zakresie,
- art. 78 § 1 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z przesłuchania kierowcy na wniosek strony pomimo tego, że protokół z przesłuchania podczas kontroli zawierał braki formalne, które dyskwalifikowały pierwotne zeznania kierowcy. Wskazała, że organ II instancji nakazał organowi kontrolnemu usunięcie tego błędu formalnego, jednak organ kontrolny wydał ponowną decyzję bez ponownego przesłuchania kierowcy, a organ II instancji zignorował brak ponownego przesłuchania.
W uzasadnieniu skargi skarżąca zarzuciła, że organ II instancji nieprawidłowo rozpatrzył stan faktyczny i bezzasadnie obarczył ją odpowiedzialnością za zaistniałe naruszenia. Wskazała, że w trakcie postępowania przedstawiła i udowodniła, że dopełniła obowiązków na niej ciążących, zastosowała właściwą organizację i planowanie pracy oraz nadzór nad pracą kierowców oraz że to kierowca nie dopełnił obowiązków na nim ciążących. Skarżąca wskazała również, że nie miała powodu podejrzewać kierowcy o zaniedbania wykazane w trakcie kontroli, albowiem praca kierowcy była monitorowana przez przedsiębiorcę, kierowca przechodził również liczne kontrole na drodze i służby kontrolne przed przedmiotową kontrolą nie odnotowywały jakichkolwiek nieprawidłowości.
Skarżąca zaakcentowała, że organ odwoławczy wydał decyzję z naruszeniem terminu przedawnienia, albowiem decyzja wydana przez organ II instancji staje się prawomocna po upływie dwóch lat od daty przeprowadzenia kontroli.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie decyzji w całości i umorzenie postępowania oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Odnośnie kwestii przedawnienia organ, powołując się na uchwałę NSA z 25 listopada 2015 r. sygn. akt I OPS 6/13 organ podniósł, że decyzja wchodzi do obrotu prawnego jako decyzja ostateczna z dniem jej wydania, a nie doręczenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje.
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje zatem sprawę rozstrzygniętą decyzją ostateczną z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa.
Wyeliminowanie z obrotu prawnego aktu wydanego przez organ administracji następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd administracyjny, że doszło do naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub stwierdzenia nieważności decyzji. Powyższe kryteria zostały określone w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c i pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329, z późn. zm. - dalej: p.p.s.a.).
Po rozpoznaniu sprawy w wyżej przedstawionych granicach Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja została wydana z istotnym naruszeniem przepisu prawa materialnego i jako taka powinna zostać wyeliminowana z obrotu prawnego.
W ocenie Sądu zaskarżona decyzja mianowicie wydana została z uchybieniem przepisu prawa materialnego - art. 92c ust. 1 pkt 3 u.t.d., to jest po upływie wskazanego w tym przepisie terminu 2-letniego, co miało w sposób oczywisty istotny wpływ na wynik sprawy, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a.
Charakter rozstrzygnięcia Sądu czyni zbędnym ustosunkowanie się do wszystkich podniesionych w skardze zarzutów i w dalszych rozważaniach Sąd ograniczy się do kwestii przedawnienia, która determinowała kierunek rozstrzygnięcia.
Do zrealizowania przesłanki określonej w art. 92c ust. 1 pkt 3 u.t.d. konieczne jest ustalenie daty ujawnienia naruszenia oraz stwierdzenie upływu 2 lat od tego dnia. Początkiem biegu tego terminu jest więc moment ujawnienia naruszenia przepisom ustawy o transporcie drogowym. Organ ma "ujawnić naruszenie", czyli stwierdzić je w formalnym, ujawnianym na zewnątrz dokumencie, czyli na gruncie komentowanej ustawy w protokole kontroli, gdzie opisuje się czyn pod względem przedmiotowym i podmiotowym. Moment ujawnienia protokołu kontroli jest więc chwilą początku biegu terminu dwuletniego, co w niniejszej sprawie nie budzi kontrowersji.
Terminem końcowym biegu przedawnienia regulowanego art. 92c ust. 1 pkt 3 u.t.d. jest wydanie decyzji ostatecznej w sprawie. Wydanie orzeczenia w I instancji nie jest zatem wystarczające dla zachowania terminu o którym mowa w art. 92c ust. 1 pkt 3 u.t.d. W orzecznictwie wskazuje się, że wprawdzie ustawodawca w treści wskazanego przepisu nie posługuje się pojęciem "wydania decyzji", ale nie można poprzestać jedynie na literalnym sensie tego przepisu. W orzecznictwie podkreśla się także, że postępowanie administracyjne kończy decyzja organu odwoławczego, jako decyzja ostateczna. O wejściu decyzji do obrotu prawnego decyduje data jej doręczenia przez organ, stosownie do art. 110 k.p.a. W myśl tego przepisu, organ administracji publicznej, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia, o ile kodeks nie stanowi inaczej.
Podkreślić należy, że pojęcie "wydanie decyzji" wiąże się niewątpliwie z załatwieniem sprawy. Moment wydania decyzji to zatem punkt czasowy, w którym akt administracyjny zostaje podany do wiadomości jego adresatowi. W zasadzie obejmuje on dwa etapy – "podjęcia decyzji" i "wydania decyzji". "Podjęcie decyzji", to zatem rezultat procesu decyzyjnego zachodzącego wewnątrz organu, drugie zaś pojęcie obejmuje manifestację podjętej decyzji na zewnątrz, z czym mogą wiązać się określone skutki prawne.
Skoro przedawnienie, to zdarzenie wywołujące konkretne skutki prawne w wyniku upływu czasu, które mogą polegać na tym, że uprawnienie, a raczej zobowiązanie do uiszczenia administracyjnej kary pieniężnej z powodu naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym w ogóle nie powstanie, bądź powstałe wygaśnie, to przedmiotowe rozważania uzasadniają stwierdzenie, że pojęcie "wydanie decyzji" obejmuje także - doręczenie decyzji. Aby przedawnienie nie nastąpiło, termin przedawnienia - w tym wypadku 2 lat - powinien być zachowany zarówno w momencie wydania decyzji, tj. jej podania do wiadomości jej adresatowi, jak i doręczenia decyzji. Wówczas wywiera ona przecież skutki prawne, a od tej chwili są nią związani zarówno organ, jak jej adresat, czy adresaci. Decyzja formalnie sporządzona ale niedoręczona nie załatwia sprawy, bo nie wiąże ani organu ani strony.
NSA, przykładowo w wyroku z dnia 18 listopada 2020 r. sygn.. akt I GSK 207/18, zwrócił się uwagę, że przepisy regulujące doręczenia pełnią funkcję gwarancyjną dla ochrony strony postępowania, szczególną w przypadku doręczania decyzji, od którego zależy związanie organu wydanym indywidualnym aktem administracyjnym. Strona nie może ponosić ujemnych konsekwencji zaniedbań organów, których efektem jest brak doręczenia. Wyłącznie zatem doręczenie zgodne z regułami przewidzianymi przez ustawodawcę winno skutkować wejściem do obrotu prawnego decyzji oraz związaniem organu, jak i strony postępowania treścią decyzji. Tylko taka decyzja wywiera skutki prawne, materialne i procesowe oraz załatwia sprawę podatkową.
Z kolei w uchwale 7 sędziów NSA z dnia 4 grudnia 2000 r., sygn. akt FPS 10/00 stwierdzono, że decyzja procesowa, jako akt zewnętrzny, musi być zakomunikowana stronie. Dopóki nie zostanie zakomunikowania stronie, dopóty jest aktem niewywierającym żadnych skutków. Uzewnętrznienie decyzji w stosunku do strony stwarza nową sytuację procesową (np. możliwość wniesienia odwołania). Doręczenie lub ogłoszenie decyzji stanowi jej wprowadzenie do obrotu prawnego. Od tego dopiero momentu decyzja wiąże organ administracji publicznej i stronę. Fakt, ze organ administracji do chwili doręczenia stronie lub ogłoszenia decyzji nie jest nią związany, oznacza, że do tego momentu sporządzona już decyzja może zostać jeszcze przez ten organ zmieniona, a zatem pozbawiona jest jeszcze przymiotu stabilnego rozstrzygnięcia sprawy co do jej istoty. Bez tego przymiotu nie może wiązać ani organu, ani też strony. Decyzja sporządzona (a więc spełniająca wymagania formalne), ale niedoręczona nie załatwia sprawy administracyjnej. Nie załatwia tej sprawy, ponieważ nie wiąże ani organu, ani strony.
Zatem przyjęcie jak wywodzi organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę, że dla zachowania terminu 2 lat, wystarczające jest jedynie jej sporządzenie w przepisanej formie, powoduje, że w ogóle pozbawiłoby się stronę, a więc podmiot administrowany funkcji gwarancyjnej wynikającej z instytucji przedawnienia, jak i możliwości kwestionowania takiego rozstrzygnięcia. Niedoręczona decyzja jest bowiem aktem nieobowiązującym. To z chwilą jej doręczenia zaczynają biec terminy do wniesienia odpowiednich środków zaskarżenia (odwołania), możliwości jej uchylenia przez organ we wznowionym postępowaniu, jak i od tej daty zaczyna biec termin, po upływie którego nie jest możliwe stwierdzenie jej nieważności (por. B. Dolnicki, Materialnoprawne i procesowe skutki wydania decyzji w postępowaniu ogólnym i podatkowym w: Kodyfikacja postępowania administracyjnego na 50-lecie K.P.A. pod red. J. Niczyporuka, Wydawnictwo WSPA, Lublin 2010, s. 161 i następne).
Organ odwoławczy, dla wsparcia swojego stanowiska, powołując się w odpowiedzi na skargę na tezę uchwały NSA w sprawie I OPS 6/13 nie dostrzegł, że odnosi się ona do terminu przedawnienia, o którym w przepisie art. 98a ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2010 r., Nr 102, poz. 651 z poźn. zm.) w sposób odmiennie regulującym termin początkowy i końcowy biegu terminu przedawnienia, w tym wypadku ustalenia opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości na skutek jej podziału.
Skoro z akt sprawy, zestawiając datę ujawnienia naruszenia oraz wydania decyzji ustalającej karę porządkową, wynika, że upłynął 2-letni termin przedawnienia zanim decyzja ta została stronie doręczona i wywarła swoje skutki prawne, to doszło w takim razie do naruszenia art. 92c ust. 1 pkt 3 u.t.d. w stopniu mającym wpływ na wynik tej sprawy. W ocenie Sądu stanowi to wystarczający powód do jej uchylenia, jako decyzji wadliwej i naruszającej prawo materialne, w stopniu skutkującym jej eliminacją z obrotu prawnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a. P.p.s.a., a w konsekwencji, wobec postanowień art. 135 P.p.s.a., także i utrzymanej nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji.
Mając więc na względzie charakter instytucji przedawnienia, jako w pewnym sensie tamującej procedowanie organu administracyjnego stwierdzenie ewentualnych dalszych naruszeń przepisów prawa materialnego i procesowego przez orzekające organy stało się zbędne. Konieczność taka istniałaby wówczas, gdyby Sąd uznał, że możliwe było w ogóle merytoryczne orzekanie w toczącym się w tej sprawie postępowaniu administracyjnym.
Skoro w świetle art. 92c ust. 1 pkt 3 u.t.d., po upływie 2 lat od chwili ujawnienia naruszenia ustawy postępowanie administracyjne nie może się toczyć, Sąd, na podstawie art. 145 § 3 P.p.s.a., orzekł nadto o umorzeniu postępowania administracyjnego w przedmiocie nałożenia administracyjnej kary pieniężnej.
O kosztach postępowania Sąd orzekł, na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm.) obejmując zasądzoną na rzecz skarżącej kwotą wysokość wpisu od skargi (400 zł), opłaty od pełnomocnictwa (17 zł) oraz wynagrodzenia adwokackiego (3600 zł).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI