II SA/Rz 186/06
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Wojewody odmawiającą odszkodowania za nieruchomość przejętą w 1983 r., uznając, że organ nie zbadał prawidłowo kwestii przedawnienia roszczenia.
Sąd uchylił decyzję Wojewody, która odmówiła ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomość przejętą na rzecz Skarbu Państwa w 1983 r. Wojewoda oparł się na zarzucie przedawnienia roszczenia, wskazując, że skarżący sprecyzował swoje żądanie dopiero w 2003 r. Sąd uznał jednak, że organ nie zbadał należycie stanu faktycznego i prawnego, w szczególności nie ustalił prawidłowo momentu wszczęcia postępowania o odszkodowanie i jego ewentualnego przerwania biegu przedawnienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uchylił decyzję Wojewody P. z dnia [...] grudnia 2005 r., która odmawiała ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomość oznaczoną jako działka nr 237, przejętą na rzecz Skarbu Państwa na podstawie zarządzenia z 1983 r. Organ administracji oparł swoje rozstrzygnięcie na zarzucie przedawnienia roszczenia, wskazując, że skarżący W. K. sprecyzował swoje żądanie dopiero w 2003 r., co nastąpiło po upływie 10-letniego terminu przedawnienia wynikającego z art. 118 k.c. Sąd administracyjny, rozpoznając skargę, stwierdził, że organ nie zbadał należycie stanu faktycznego i prawnego sprawy. W szczególności, sąd zwrócił uwagę na postanowienie z dnia [...] lipca 1997 r. o zawieszeniu postępowania w sprawie ustalenia odszkodowania, które dowodziło wszczęcia postępowania na wniosek skarżącego. Sąd uznał, że błędna jest ocena organu co do momentu sprecyzowania żądania przez skarżącego oraz interpretacja jego oświadczenia z rozprawy z 1997 r. Sąd podkreślił, że przerwanie biegu przedawnienia następuje przez każdą czynność przed organem powołanym do rozpoznawania spraw danego rodzaju (art. 123 § 1 pkt 1 k.c.). Jednakże, z uwagi na braki w materiale dowodowym (brak wniosku skarżącego o odszkodowanie, brak jasności co do daty jego złożenia), sąd nie mógł jednoznacznie stwierdzić, kiedy nastąpiło przerwanie biegu przedawnienia. Sąd wskazał również na potrzebę wyjaśnienia kwestii postępowania administracyjnego toczącego się z urzędu w sprawie odszkodowania oraz jego wpływu na bieg przedawnienia. W związku z powyższymi naruszeniami przepisów postępowania administracyjnego, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, sąd uchylił zaskarżoną decyzję i zasądził od Wojewody na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie można jednoznacznie stwierdzić, że roszczenie uległo przedawnieniu, ponieważ organ nie zbadał prawidłowo kwestii wszczęcia i przerwania biegu terminu przedawnienia.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organ administracji nie wykazał należytej staranności w ustaleniu stanu faktycznego, w szczególności nie zweryfikował prawidłowo daty wszczęcia postępowania o odszkodowanie oraz nie ocenił wpływu wcześniejszych czynności procesowych (zawieszenie postępowania, stwierdzenie nieważności decyzji odszkodowawczej) na bieg terminu przedawnienia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (17)
Główne
k.c. art. 117
Kodeks cywilny
k.c. art. 118
Kodeks cywilny
k.c. art. 123 § 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 125
Kodeks cywilny
Pomocnicze
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
u.g.n. art. 9a
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
u.g.n. art. 128 § 1
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
u.g.n. art. 129 § 5
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
u.g.n. art. 233
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
u.g.n. art. 241 § 1
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Ustawa o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach
Ustawa o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości
p.p.s.a. art. 153
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ nie zbadał należycie kwestii wszczęcia i przerwania biegu terminu przedawnienia roszczenia o odszkodowanie. Postanowienie o zawieszeniu postępowania dowodziło wszczęcia postępowania o odszkodowanie. Oświadczenie o nie żądaniu odszkodowania w danej chwili nie było rezygnacją z roszczenia.
Godne uwagi sformułowania
Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą organ Roszczenie o wypłatę odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość ma charakter cywilny i do jego przedawnienia stosuje się przepisy art. 117 – 125 k.c. Bieg przedawnienia przerywa się przez każdą czynność przed organem powołanym do rozpoznawania spraw danego rodzaju.
Skład orzekający
Małgorzata Wolska
przewodniczący sprawozdawca
Stanisław Śliwa
sędzia
Joanna Zdrzałka
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przedawnienia roszczeń o odszkodowanie za nieruchomości przejęte na rzecz Skarbu Państwa, zwłaszcza w kontekście wcześniejszych postępowań administracyjnych i sądowych."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu prawnego związanego z przejęciami nieruchomości na podstawie uchylonych ustaw, a także indywidualnych okoliczności faktycznych dotyczących wniosków i oświadczeń strony.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy długotrwałego sporu o odszkodowanie za nieruchomość, co pokazuje złożoność postępowań administracyjnych i problematykę przedawnienia roszczeń. Jest to ciekawe dla prawników specjalizujących się w prawie nieruchomości i administracyjnym.
“Długi bój o odszkodowanie za ziemię: czy sądowa interwencja przerwała bieg przedawnienia?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Rz 186/06 - Wyrok WSA w Rzeszowie Data orzeczenia 2006-09-27 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2006-02-22 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie Sędziowie Joanna Zdrzałka Małgorzata Wolska /przewodniczący sprawozdawca/ Stanisław Śliwa Symbol z opisem 6129 Inne o symbolu podstawowym 612 Hasła tematyczne Nieruchomości Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku Uchylono zaskarżoną decyzję Powołane przepisy Dz.U. 1960 nr 30 poz 168 art 7, 77 par. 1, 107 par. 3 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego Dz.U. 1964 nr 16 poz 93 art 117-125 Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Małgorzata Wolska /spr./ Sędziowie NSA Stanisław Śliwa AWSA Joanna Zdrzałka Protokolant sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólno-Administracyjnym na rozprawie w dniu 27 września 2006 r. sprawy ze skargi W. K. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomość I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Wojewody P. na rzecz skarżącego W. K. kwotę 455 zł /słownie: czterysta pięćdziesiąt pięć złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Wojewoda P. decyzją z dnia [...] grudnia 2005 r. /.../, wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. oraz art. 9a, art. 128 ust. 1, art. 129 ust. 5 z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami /Dz.U. z 2004 r., Nr 261, poz. 2603/ po rozpatrzeniu odwołania W. K. od decyzji Starosty J. z dnia [...] lutego 2003 r. /.../ umarzającej postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomość oznaczoną jako działka nr 237 poł. w J. obręb nr 2 – U., uchylił zaskarżoną decyzję w całości i orzekł o odmowie ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomość ozn. Nr 237 poł. w J. Z uzasadnienie decyzji ostatecznej wynika, że Starosta J. powołaną wyżej decyzją umorzył postępowanie w sprawie z wniosku W. K. o ustalenie i wypłatę odszkodowania za nieruchomość położoną w Jaśle, oznaczoną jako działka nr 237 o pow. 0,0598 ha. Uzasadniając tę decyzję wyjaśnił, że przedmiotowa nieruchomość została przejęta na rzecz Skarbu Państwa na podstawie zarządzenia nr 11/83 Naczelnika Miasta J. z dnia [...] lipca 1983r., wydanego w trybie przepisów ustawy z dnia 6 lipca 1972 r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach /Dz.U. Nr 27, poz. 192/. Odszkodowanie za przejętą nieruchomość zostało ustalone decyzją Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w J. z dnia [...] lipca 1985 r. /.../, a z kolei M. G. P. i B. decyzją z dnia[...] listopada 1996 r. /.../ uchylił decyzję Wojewody K. o odmowie stwierdzenia nieważności w/w decyzji ustalającej odszkodowanie za przejętą nieruchomość i orzekł o stwierdzeniu nieważności decyzji odszkodowawczej. W tej sytuacji, zgodnie z żądaniem W. K. sprecyzowanym ostatecznie, w piśmie z dnia 14 stycznia 2003 r. rozstrzygnięto kwestię ustalenia odszkodowania za działkę nr 237 poł. w J. Organ I instancji wskazał, że obecnie nie obowiązuje już ustawa z dnia 6 lipca 1972 r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach, a także ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości, natomiast do rozpoznania sprawy ma zastosowanie art. 233 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Ustawa ta nie zawiera jednak przepisów przejściowych, które dawałyby podstawę do odpowiedniego stosowania przepisów normujących kwestie odszkodowań do nieruchomości przejętych na rzecz Skarbu Państwa w trybie przepisów ustawy z dnia 6 lipca 1972 r. Nadto art. 129 ustawy o gospodarce nieruchomościami dotyczy sytuacji, gdy odszkodowanie ustala starosta w decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości. Zatem w obowiązującym stanie prawnym nie ma podstaw do orzekania w postępowaniu administracyjnym wyłącznie o odszkodowaniu za nieruchomości przejęte na rzecz Skarbu Państwa w trybie ustawy z dnia 6 lipca 1972 r. W odwołaniu W. K. podniósł, że nabył prawo do odszkodowania za grunt, który stanowił jego wyłączną własność. Nieporozumieniem jest wykładnia przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami dokonana przez S. J. Mimo uchylenia ustawy z dnia 6 lipca 1972 r. dokonana na jej podstawie wywłaszczenia są prawnie skuteczne i należy się za nie odszkodowanie, a więc w tej sytuacji należy stosować w niniejszej sprawie wprost przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami i na ich podstawie ustalić stosowne odszkodowanie, co wynika z uchwały NSA z dnia 9 października 2000 r. OPS 12/00/ONSA 2001/1/10/. Uzasadnione jest więc uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy Staroście do merytorycznego rozpatrzenia. Wojewoda P. decyzją z dnia [...] maja 2003r. /.../ utrzymał w mocy zakwestionowaną w odwołaniu W. K. decyzję, podzielając zawartą w niej argumentację. W skardze na tę decyzję W. K. podnosił, że nabył prawo do odszkodowania za grunt stanowiący jego wyłączną własność, a które należy ustalić i wypłacić, stosując wprost przepisy obowiązującej ustawy o gospodarce nieruchomościami. Wyrokiem z dnia 9 sierpnia 2005 r. sygn. akt SA/Rz 979/03 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uchylił powyższą decyzję Wojewody P. Organ II instancji nie uwzględnił odwołania, wskazując jednocześnie, że przy ponownym rozpatrywaniu sprawy uwzględniono zalecenia zawarte w powołanym wyżej wyroku z dnia 9 sierpnia 2005 r. Wskazano w nim, że wobec nie ustalenia i nie wypłacenia żadnego odszkodowania wnioskodawcy za przejętą działkę nr 237 organ administracji winien dokonać takiego ustalenia. Bezsporny bowiem jest fakt przejęcia działki w myśl przepisów ustawy z dnia 6 lipca 1972r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach. Ustawa ta utraciła moc na podstawie art. 89 pkt 6 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości /Dz.U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127 ze zm./, a ta z kolei została uchylona przez art. 241 pkt 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami /Dz.U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm./. Sporną jest jedynie ocena czy stosowne odszkodowanie za działkę nr 237 przysługuje nadal poprzedniemu właścicielowi. Obecnie kwestię odszkodowawczą należy rozpatrywać na podstawie przepisów ustawy w/w. Zgodnie z dokumentacją zawartą w aktach sprawy W. K. do protokołu rozprawy z dnia 11 czerwca 1997 r. wyraźnie podał, że nie domaga się odszkodowania za działkę nr 237, a swoje stanowisko sprecyzował ostatecznie w piśmie z dnia 14 stycznia 2003r. – wskazał w nim, że wyraża zgodę na wypłacenie odszkodowania za działkę nr 237 a po jego otrzymaniu zrzeka się wszelkich do nie praw. Organ II instancji stwierdził, że w przedmiotowej sprawie zaszło przedawnienie roszczenia o wypłatę odszkodowania za przejętą działkę nr 237. Termin przedawnienia roszczeń majątkowych wynosi lat dziesięć /art. 118 k.c./. Przejęcie nieruchomości nastąpiło w 1983 r., zaś żądanie odszkodowawcze W. K. sprecyzował dopiero w 2003 r., a więc po upływie terminu przedawnienia. W przedmiotowej sprawie zrzeczenia korzystania z zarzutu przedawnienia nie miało miejsca. Z uwagi na niezachowanie terminu do złożenia wniosku odszkodowawczego odmówiono ustalenia i wypłaty odszkodowania za działkę nr 237 poł. w J., realizując tym samym zalecenie zawarte w powołanym wyżej wyroku z dnia 9 sierpnia 2005 r. sygn. akt SA/Rz 979/03. Wobec przedstawionych okoliczności faktycznych i prawnych decyzja Starosty J. naruszyła prawo, stąd też uzasadnionym było orzeczenie w myśl art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na opisaną decyzję Wojewody P. wniósł Wo. K. z żądaniem jej uchylenia. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że Wojewoda z naruszeniem art. 7 i 8 K.p.a. nie wyjaśnił należycie stanu faktycznego sprawy, nie zauważył zdarzeń i czynności mających wpływ na bieg i przerwę terminów przedawnienia roszczenia o zapłatę odszkodowania. Wyjaśniono, że zarządzenie Naczelnika Miasta J. nr [...] z dnia [...] lipca 1983 r. w sprawie ustalenia i podziału na działki budowlane terenów budownictwa jednorodzinnego w rejonie ulic D. i K. – Osiedle G. wydane na podstawie ustawy z dnia 6 lipca 1972 r. o terenach budownictwa jednorodzinnego (...) Dz.U. Nr 27, poz. 192, zostało opublikowane w Dz.Urz. WRN w K. Nr 7 poz. 76 z dnia 26 sierpnia 1983 r., a zatem po upływie 2 miesięcy od tej daty grunty objęte zarządzeniem przeszły na własność Państwa i z tą chwilą najwcześniej mogło powstać roszczenie byłych właścicieli o wypłatę odszkodowania. Decyzja ustalająca także odszkodowanie dla Z. i W. K. za działkę nr 237 została wydana w dniu [...] lipca 1985 r. /.../, zaś M.G. P. i B. stwierdził jej nieważność decyzją z dnia[...] listopada 1996 r. /.../. Z powyższego wynika, że termin przedawnienia roszczenia o wypłatę odszkodowania nie mógł biec w czasie trwania postępowania o wypłatę odszkodowania, zaś stwierdzenie nieważności decyzji ustalającej odszkodowanie oznacza, że postępowanie o ustalenie odszkodowania jest niezakończone decyzją i trwa w dalszym ciągu. Z kolei te fakty przesądzają, że termin przedawnienia w dalszym ciągu nie biegnie. Gdyby nawet przyjąć, że powyższe postępowanie nie spowodowało przerwania i wstrzymania biegu przedawnienia roszczenia o odszkodowanie, to należy mieć na uwadze fakt, że przed upływem 10 lat od daty przejścia prawa własności na rzecz Państwa skarżący złożył wniosek o odszkodowanie w formie obligującej organy administracji państwowej do nadania mu biegu. Pism, z których każde powinno być uznane za wniosek o wypłatę odszkodowania złożył kilka, a dla tego rodzaju wniosku nie jest wymagana żadna szczególna forma, wystarczy stwierdzenie, że intencją wnoszącego jest uzyskanie odszkodowania. Do tego rodzaju pism zaliczyć należy pismo z dnia 27 października 1992 r. skierowane do Burmistrza Miasta J., pismo z dnia 12 listopada 1992 r. do Wojewody K., a takich pism wniesionych było więcej i powinny one znajdować się w aktach sprawy. Nadto wskazano, że w postanowieniu Urzędu Rejonowego w J. z dnia [...] stycznia 1994 r. /.../ w sprawie zawieszenia postępowania o wypłatę odszkodowania stwierdzono "Postępowanie o wypłatę odszkodowania zostało na wniosek stron wszczęte w dniu 10.10.1993 r.". Wnioski o wszczęcie postępowania o wypłatę odszkodowania i wszczęcie postępowania w tej sprawie nastąpiło przed upływem 10 letniego terminu przedawnienia liczonego od dnia przejścia własności gruntu na rzecz Państwa, co skutkuje przerwaniem biegu przedawnienia na podstawie na podstawie art. 123 § 1 pkt 1 K.c. W rzeczywistości postępowanie w tej sprawie zostało wszczęte znacznie wcześniej skoro decyzją z dnia [...] kwietnia 1993 r. /.../ Urząd Rejonowy w J. odmówił wypłaty odszkodowania na rzecz skarżącego za przejęte na rzecz Skarbu Państwa 3852 m2 gruntu zarządzeniem Naczelnika Miasta J. nr [...] z dnia [...] lipca 1983 r., uchyloną /z przekazaniem do ponownego rozpoznania/ decyzję Urzędu Wojewódzkiego w K. z dnia [...] czerwca 1993r. /.../. Po wszczęciu postępowania nie zaszły żadne zdarzenia, które niweczyłyby skutek w postaci przerwania biegu przedawnienia roszczenia o odszkodowanie – nie został cofnięty wniosek, nie zostało umorzone postępowanie, nie pozostawiono wniosku bez rozpoznania. Takiego skutku nie powoduje też oświadczenie skarżącego do protokołu rozprawy z dnia 11 czerwca 1997 r. – nie wynika z niego rezygnacja z odszkodowania, a jedynie wynika, że w przypadku uzyskania zwrotu działki w naturze skarżący nie będzie domagał się wypłaty odszkodowania. Tak też to oświadczenie zostało odebrane przez Urząd Rejonowy, który postanowieniem z dnia [...] lipca 1997 r. /.../ zawiesił postępowanie w sprawie o ustalenie odszkodowania do czasu rozstrzygnięcia przez Sąd Rejonowy w J. sprawy o stwierdzenie nieważności aktu notarialnego sprzedaży działki nr 237 E. H. W odpowiedzi na skargę Wojewoda P. wnosił o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, zważył co następuje: Skarga nie jest pozbawiona podstaw prawnych do jej uwzględnienia i dlatego też należało uchylić zaskarżoną decyzję, wydaną w trybie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Przede wszystkim należy podnieść, że sprawa objęła zakresem skargi była już przedmiotem orzekania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie /wyrok z dnia 9.08.2005 r. II SA/Rz 979/03/ i z tej przyczyny należało zbadać, niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze, czy organ administracji publicznej, ponownie rozpoznający sprawę, po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wypełnił powinność wynikającą z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./, stanowiącym, że "Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą... organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia". W powołanym wyżej wyroku z dnia 9 sierpnia 2005 r. Sąd stwierdził, że zawarty w ustawie z dnia 6 lipca 1972 r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach /Dz.U. Nr 27, poz. 192/ nakaz wypłaty odszkodowania w oparciu o przepisy ustawy o wywłaszczaniu nieruchomości umożliwia wypłacenie odszkodowania skarżącemu w oparciu o zasady zawarte w ustawie z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami /Dz.U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543 ze zm./. Wskazał jednocześnie, by ponownie rozpoznając sprawę organ zbadał możliwość przyznania W. K. stosownego odszkodowania za objętą postępowaniem działkę, mając na uwadze, że roszczenie o wypłatę odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość ma charakter cywilny i do jego przedawnienia stosuje się przepisy art. 117 – 125 k.c. Przed wyliczeniem odszkodowania musi więc organ zbadać czy z uwagi na znaczny upływ czasu pomiędzy przejęciem własności nieruchomości skarżącego na rzecz Skarbu Państwa, a momentem złożenia przez niego wniosku o wypłatę odszkodowania jego roszczenie nie przedawniło się. Wyrażone w powyższym wyroku zapatrywania prawne były co do zasady respektowane przez organ ponownie rozpoznający sprawę /po tym wyroku/, nie może być więc mowy o naruszeniu dyspozycji z cyt. wyżej art. 153 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jednakże organ ten nie wywiązał się należycie z ciążących na nim obowiązków proceduralnych. Nadmienić bowiem należy, że ocena prawna wyrażona w wyroku sądu administracyjnego nie zwalnia organów administracji od zbadania sprawy zgodnie z wymogami art. 7, 77 § 1 i 80 K.p.a. i od uzasadnienia decyzji w myśl art. 107 § 3 k.p.a. /vide wyrok NSA z dnia 18.01.1996 r. SA/Ł 2457/94 nie publ./. W ocenie Sądu przy wydaniu zaskarżonej decyzji doszło do naruszenia tych przepisów postępowania administracyjnego, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy /art. 145 § 1 pkt 1 lit.c ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/. Otóż zgodnie ze stanowiskiem organu wyrażonym w zaskarżonej decyzji, a także odpowiedzi na skargę roszczenie skarżącego o wypłatę odszkodowania za przejętą na rzecz Skarbu Państwa działkę nr 237, poł. w J. uległo przedawnieniu. Podał przy tym organ, że przejęcie nieruchomości nastąpiło w 1983 r., zaś żądanie odszkodowawcze skarżący sprecyzował dopiero w 2003r., a więc po upływie terminu przedawnienia /art. 118 k.c./. Tymczasem z akt administracyjnych nadesłanych wraz z odpowiedzią na skargę wynika, że postanowieniem z dnia [...] lipca 1997 r. /.../ organ I instancji, działając na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania za obszar objęty działką ewidencyjna nr 237, poł. w J. obr. Nr 2 – U., do czasu rozstrzygnięcia przez Sąd Rejonowy w J. sprawy o stwierdzenie nieważności aktu notarialnego sprzedaży działki nr 237 E. H.. Wprawdzie w tych aktach brak jest wniosku skarżącego o ustalenie i wypłatę odszkodowania, jak również brak jest zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego na podstawie wniosku skarżącego, jednakże powyższe postanowienie bez wątpienia dowodzi, że takie postępowanie zostało wszczęte i tylko nie mogło być kontynuowane z przyczyny podanej w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Zostało podjęte /w dniu 10.02.2003 r./ po złożeniu przez skarżącego w dniu 14 stycznia 2003 r. pisma, wg organu, precyzującego ostatecznie stanowisko co do odszkodowania za przedmiotową działkę. W tej sytuacji nie można podzielić poglądu organu II instancji, iż skarżący dopiero w 2003 r. - a wiec po upływie terminu przedawnienia roszczenia - sprecyzował ostatecznie żądanie przyznania odszkodowania za działkę nr 237. Z treści powyższego postanowienia z dnia [...] lipca 1997 r. wynika bowiem w sposób wyraźny, że organ administracji działał... w sprawie z wniosku Pana W. K. o ustalenie i wypłacenie odszkodowania za grunt przejęty na rzecz Skarbu Państwa Zarządzeniem Nr [...] Naczelnika Miasta J. z dnia [...].07.1983 r. położony w J., obręb Nr 2 – U., osiedle "G. II" i zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie o ustalenie odszkodowania za obszar objęty dz. Ewid. Nr 237 położoną w J. obr. Nr 2 – U". Błędnie też organ ten uznał, że podczas rozprawy administracyjnej w dniu 11 czerwca 1997 r. skarżący "wyraźnie wskazał, iż nie domaga się odszkodowania za działkę nr 237", co w ocenie organu miałoby stanowić argument przemawiający za tym, iż skarżący roszczenie odszkodowawcze sprecyzował jednoznacznie dopiero w 2003 r. Zapisane wówczas oświadczenie skarżącego nie daje podstaw do uznania, że odstępuje on od odszkodowania za działkę nr 237. Wskazuje natomiast w sposób wyraźny, że z uwagi na toczące się postępowanie o unieważnienie aktu notarialnego "co do dz. Nr 237 o pow. 599 m2 w obecnej chwili nie domaga się odszkodowania ponieważ chce uzyskać zwrot tej działki". Zatem dla skarżącego priorytetem było uzyskanie zwrotu działki, a od rozstrzygnięć w tym zakresie zależała realizacja odszkodowania. Powyższe bez wątpienia wskazuje na przerwanie biegu przedawnienia roszczenia skarżącego o odszkodowanie za działkę nr 237. Stosownie bowiem do treści art. 123 § 1 pkt 1 k.c. bieg przedawnienia przerywa się przez każdą czynność przed organem powołanym do rozpoznawania spraw danego rodzaju. Zasadą jest, że cały okres czasu, który upłynął do momentu przerwania, uważa się za niebyły; po przerwie bieg przedawnienia zaczyna się na nowo /biegnie na nowo od dnia zakończenia postępowania/. Zebrany w sprawie materiał dowodowy nie pozwala jednakże jednoznacznie i bez wątpliwości stwierdzić, kiedy w rzeczywistości przerwanie biegu przedawnienia roszczenia skarżącego nastąpiło. Jak bowiem wyżej zauważono, nie ma w nim wniosku skarżącego o odszkodowanie – chociaż na taki powołano się w cyt. wyżej postanowieniu z dnia [...] lipca 1997 r. – a data jego złożenia ma pryncypialne znaczenie w sprawie. Bez wyjaśnienia tej kwestii, przedwczesnym jest pogląd, iż roszczenie skarżącego przedawniło się i jako taki nie może uzyskać akceptacji. Nadto w skardze podnoszono, że przed upływem 10 lat od daty przejścia prawa własności na rzecz Państwa skarżący złożył kilka pism do organów administracji, z których każde powinno być uznane za wniosek o odszkodowanie", wymieniając przy tym pismo z dnia 27 października 1992 r. i z 12 listopada 1992 r. Pism tych nie ma w aktach sprawy, a do akt sądowych skarżący złożył kserokopię w/w pisma z dnia 27 października 1992 r., które według jego twierdzeń jest najwcześniejszym z tych, którymi dysponuje, dotyczącym odszkodowania za działkę nr 237. W odpowiedzi na skargę nie odniósł się organ do tych twierdzeń skarżącego i dowodów przez niego wskazanych, a także do podniesionej przez niego okoliczności, że decyzją z dnia [....] kwietnia 1993 r. /.../ Urząd Rejonowy w J. po raz pierwszy odmówił wypłaty odszkodowania za przejęte na rzecz Skarbu Państwa 3852 m2 gruntu zarządzeniem Naczelnika Miasta J. nr 11/83 z dnia 20 lipca 1983 r. Tym bardziej więc Sąd nie mógł zająć stanowiska, co do takich twierdzeń skarżącego i powoływanych przez niego dokumentów, poprzestać więc musi na ocenie, iż aktualny stan dowodowy sprawy zawiera luki i miejscowości. W skardze podniesiono również, że w sprawie o wypłatę odszkodowania byłym właścicielom toczyło się postępowanie administracyjne z urzędu i zakończyło się decyzją z dnia [...] lipca 1985 r. /.../ Urzędu Miejskiego w J., ustalającą odszkodowanie za grunty obejmujące także działkę nr 237 dla Z. i W. K., zaś M. G. P. i B. decyzja z dnia [...] listopada 1996 r. /.../ stwierdził nieważność tej decyzji, wywodząc następnie, że termin przedawnienia roszczenia o wypłatę odszkodowania nie mógł biec w czasie trwania postępowania o wypłatę odszkodowania, postępowanie to nie jest zakończone decyzją i trwa w dalszym ciągu, a więc termin przedawnienia nie biegnie. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie ma jakiegokolwiek stanowiska organu co do stanu postępowania administracyjnego toczącego się z urzędu w sprawie odszkodowania za działkę nr 237, zaś w aktach sprawy znajduje się jedynie w/w decyzja M. G. P. i B. z dnia[...] listopada 1996 r. /nie wymienia w swej treści działki nr 237/. Zatem konieczne są też ustalenia organu, czy faktycznie – jak stwierdzono w skardze – termin przedawnienia nie biegnie. Ponownie rozpoznając sprawę organ skompletuje materiał dowodowy i wyda decyzję, kierując się wskazanymi wyżej uwagami Sądu. Z tych względów i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 200 cytowanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI