II SA/RZ 184/24

II SA/Rz 184/24 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2024-06-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-02-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Elżbieta Mazur-Selwa /sprawozdawca/
Jerzy Solarski /przewodniczący/
Magdalena Józefczyk
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2023 poz 682
art. 47 ust. 2, art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Jerzy Solarski Sędziowie WSA Elżbieta Mazur - Selwa /spr./ WSA Magdalena Józefczyk Protokolant starszy specjalista Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi J. B. i G. B. na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z dnia 6 grudnia 2023 r. nr OA.7721.15.9.2023 w przedmiocie nakazu usunięcia nieprawidłowości dotyczących stanu technicznego muru oporowego - skargę oddala –
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi jest decyzja Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie (dalej: "PWINB") z 6 grudnia 2023 r. nr OA.7721.15.9.2023 nakazująca usunięcie nieprawidłowości dotyczących stanu technicznego muru oporowego.
W podstawie prawnej organ wskazał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm. – dalej: "k.p.a.").
Jak wynika z uzasadnienia i akt administracyjnych sprawy 21 grudnia 2021 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta [...] (dalej: "PINB") przeprowadził czynności kontrolne w trakcie których ustalił, że na działce nr [...] obr. [...] przy ul. [...], własności G.B. i J.B., zlokalizowany jest budynek 2-kondygnacyjny (wpisany indywidualnie do rejestru zabytków), który w poziomie parteru posiada warsztat samochodowy, a w poziomie piętra nieużytkowane lokale mieszkalne. Budynek posiada wyjście z klatki schodowej na niewielkie podwórze. Przy zachodniej granicy działki, na terenie podwórza istnieje mur, pełniący funkcję oporową dla zlokalizowanej powyżej działki nr [...] obr. [...] przy ul. [...]. Mur usytuowany jest równolegle do elewacji tylnej budynku nr [...], na całej szerokości działki nr [...]. Mur wykonany jest w konstrukcji ceglanej z betonową czapką na zwieńczeniu. Posiada grubość około 0,43 m oraz zmienną wysokość od ok. 2,07 m do 2,42 m (w prawej części). Po lewej stronie podwórza część przedmiotowego muru, na długości około 8,35 m uległa zawaleniu w górnym fragmencie, tj. 8 rzędów cegieł wraz z czapką. Wysokość muru w tym miejscu wynosi ok. 1,67 m. Przy powstałym ubytku w murze, od strony działki przy ul. [...] znajduje się pozostawiony korzeń drzewa, a także skarpa ziemna kończąca się na górze muru. W pozostałej części muru, poziom terenu sąsiedniej działki sięga do betonowej czapki muru. Częściowo jest to teren wypłaszczony, przy którym znajduje się skarpa ziemna, wznosząca teren w stronę zachodnią. W/w teren porośnięty jest drzewkami, krzewami i roślinnością pnącą. Pozostałość muru (na odcinku częściowo zawalonym) jest w całości zawilgocona, posiada poziome rozwarstwienie w połowie swojej wysokości oraz ubytki cegieł od dołu. Mur w dalszej części która nie uległa zawaleniu posiada znaczne rozwarstwienia cegieł i wybrzuszenie w stronę wewnętrznego podwórza, na wysokości ośmiu górnych rzędów cegieł. W dolnej części tego fragmentu znajdują się liczne ubytki cegieł od dołu, ślady zawilgocenia i zarysowania, w tym skośne zarysowanie przy prawym końcu muru. Czapka betonowa posiada znaczne ubytki i pęknięcia betonu. Przy prawym końcu znajduje się pionowa szczelina o szerokości 5-7 cm pomiędzy prostopadłym fragmentem muru. Podczas kontroli przeprowadzono pomiary odległości pomiędzy murem a elewacją tylną budynku tj. w dolnej i górnej części, a wykonane pomiary potwierdziły wychylenie się górnej części muru - największe wychylenie wynosi 30 cm. Pomiędzy fragmentem częściowo zawalonym, a częścią z czapką betonową (fragmentem który nie uległ zawaleniu), widoczny jest niestabilny fragment muru, na odcinku od drzwi w poziomie parteru do okna po lewej stronie w/w wyjścia. Uczestnicząca w kontroli G.B. stwierdziła, że do niewłaściwego stanu technicznego muru, przyczyniły działania mieszkańców nieruchomości przy ul. [...], którzy zasypywali stopniowo skarpę ziemną, istniejącą poprzednio przy murze.
Z uwagi na stan techniczny muru, stwarzający zagrożenie bezpieczeństwa dla ludzi lub mienia, PINB wpisem do protokołu kontroli zakazał użytkowania wewnętrznego podwórza, zlokalizowanego przy zachodniej granicy działki nr [...] obr. [...] przy ul. [...] w P.
Następnie PINB postanowieniem z 31 stycznia 2022 r., nr NB.5 162.1.2022.2, nakazał G.B. i J.B. wykonanie ekspertyzy stanu technicznego muru oporowego, na terenie działki nr [...] obr. [...] przy ul. [...] w P..
Po przedłożeniu ekspertyzy stanu technicznego wraz z uzupełnieniami PINB, działając na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 oraz ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2023 r., poz. 682 ze zm. – dalej "P.b."), decyzją z 12 października 2023 r. nr NB.5162.1.2022.2 nakazał G.B. oraz J.B. usunięcie nieprawidłowości dotyczących stanu technicznego muru oporowego, usytuowanego na terenie działki nr [...] obr. [...] przy ul. [...], przy granicy z działką nr [...] obr. [...] przy ul. [...] w P., wykazanych w ekspertyzie technicznej (oraz jej uzupełnieniu), sporządzonej przez mgr inż. L.W. oraz w protokole kontroli przeprowadzonej przez pracowników organu I instancji, poprzez:
1) wykonanie wzmocnienia istniejącego muru ceglanego, w postaci układu żelbetowych słupów (o wymiarach 30 x 30 cm i 30 x 25 cm), rozmieszczonych maksymalnie co 2,0 m, połączonych poziomymi ryglami (o wymiarach 30x20 cm i 25x15 cm), z wykonaniem betonowej nakrywy na murze (zgodnie z rysunkami nr K-3, K-04 uzupełnionej ekspertyzy),
2) usunięcie zawalonych fragmentów muru z terenu podwórza za budynkiem przy ul. [...],
3) przemurowanie wybrzuszonych i odspojonych fragmentów muru, w tym górnej części muru (w pasie o wysokości ok. 70 cm), przy użyciu cegieł pozyskanych z zawalonych fragmentów muru po ich wcześniejszym odczyszczeniu,
4) wymianę i uzupełnienie brakujących spoin pomiędzy cegłami,
5) zabezpieczenie muru od strony nasypu oraz osadzenie w murze rurek drenarskich,
6) zabezpieczenie muru przed działaniem wód opadowych, poprzez odpowiednie ukształtowanie terenu podwórza za budynkiem przy ul. [...],
7) usunięcie drzew i pozostałej roślinności porastającej koronę i lico muru,
zgodnie z ekspertyzą techniczną muru oporowego, sporządzoną przez mgr inż. L.W. w listopadzie 2022 r., uzupełnioną w lipcu 2023 r., stanowiącą załącznik do ww. decyzji.
Ponadto organ wskazał, że powyższy obowiązek należy wykonać w terminie do 31 lipca 2024 r. Jednocześnie, w związku ze stanem technicznym przedmiotowego muru oporowego - zagrażającym życiu lub zdrowiu ludzi oraz bezpieczeństwu mienia, zakazał dalszego użytkowania wewnętrznego podwórza, zlokalizowanego przy zachodniej granicy działki nr [...] obr. [...] przy ul. [...] w P., do czasu usunięcia w/w nieprawidłowości. Na podstawie art. 108 § 1 k.p.a. decyzji nadał rygor natychmiastowej wykonalności.
Odwołanie od tej decyzji złożyły G.B. i J.B. – reprezentowane przez pełnomocnika adw. M.B., wnosząc się o jej uchylenie. Zarzuciły naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez zaniechanie podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a w konsekwencji nieustalenie istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych oraz oparcie się na niepełnym materiale dowodowym, ocenianym w sposób dowolny, poprzez: błędne przyjęcie, że przedmiotowy mur, jest murem oporowym, podczas gdy pełni on funkcję ogrodzenia, błędne przyjęcie, że za nieprawidłowy stan muru odpowiada strona podczas gdy prawidłowym byłoby ustalenie, że odpowiadają za to osoby trzecie, których ustalenia danych organ zaniechał, nieustalenie osób należących do kręgu stron postępowania i tym samym błędne nałożenie nakazów na stronę, z pominięciem osób trzecich. Wskazały na naruszenie art. 8, art. 11, art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 28 k.p.a. poprzez nieprawidłowe określenie stron postępowania i pominięcie przy wydawaniu decyzji właścicieli nieruchomości nr [...]. Odwołujące kwestionowanej decyzji zarzuciły także naruszenie przepisów prawa materialnego a mianowicie: art. 61 P.b. poprzez przyjęcie, że to strona doprowadziła do pogorszenia właściwości użytkowych i sprawności technicznej muru, a co za tym idzie obowiązana jest do utrzymywania go w należytym stanie oraz w szczególności do wykonania prac szczegółowo wskazanych w decyzji, podczas gdy osobami odpowiedzialnymi za stan techniczny przedmiotowego muru są właściciele nieruchomości położonej przy ul. [...] w P. i to oni winni zostać zobowiązani do wykonania ww. czynności; naruszenie art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 P.b. poprzez zaniechanie dokonania prawidłowej oceny właściwości użytkowych i technicznych muru, a tym samym błędne nakazanie stronie dokonanie szeregu czynności zabezpieczających i wzmacniających mur, podczas gdy to nie strona winna zostać obciążona takim obowiązkiem, a ponadto nie ma możliwości wykonania prac na nieruchomości sąsiedniej, do czego zobowiązał ją organ; art. 66 ust. 2 P.b. poprzez nadanie decyzji waloru natychmiastowej wykonalności i zakazanie użytkowania podwórza strony do czasu usunięcia nieprawidłowości, podczas gdy według skarżących to do działki nr [...] obr. [...] winna zostać podjęta przedmiotowa decyzja, gdyż to na skutek dokonywania nasypów od strony ul. [...] w P. pogorszył się stan techniczny muru, a co za tym idzie przestał spełniać wymagania określone w art. 61 ust. 1 pkt 1-7 P.b.
PWINB w Rzeszowie wskazaną na wstępie decyzją z 6 grudnia 2023 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji w zakresie konieczności wykonania nakazanych czynności, a wyszczególnionych w zaskarżonej decyzji. Nieprawidłowości zostały ustalone i udokumentowane w prowadzonym postępowaniu wyjaśniającym. Z dokonanych ustaleń i przedłożonej ekspertyzy technicznej (oraz jej uzupełnienia), sporządzonej przez mgr inż. L.W. jednoznacznie wynika, że mur oporowy usytuowany na terenie działki nr [...] obr. [...] przy ul. [...], przy granicy z działką nr [...] obr. [...] przy ul. [...] w P., jest w nieodpowiednim stanie technicznym, może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska. Widoczne są ubytki cegieł, liczne poziome spękania i przesunięcia. Cegła jest zawilgocona. Z materiału dowodowego wynika, że mur oporowy będący przedmiotem postępowania pierwotnie raczej pełnił funkcję ogrodzenia, a z czasem przejął funkcję muru oporowego. Według autora ekspertyzy nasyp za murem formowany był przez wiele lat i dlatego nawet po zawaleniu fragmentu muru skarpa pozostała na swoim miejscu. Na długości ok. 8,3 m licząc od południowego narożnika mur zawalił się, spadło około 65 cm muru wraz z betonową nakrywą. Na tej wysokości, w kierunku północnym na długości 3,5 m, mur jest rozwarstwiony i przesunięty poza swoje lico około 3 cm, a cały mur w tym fragmencie jest wychylony od pionu do 15 cm. Według organu I instancji największe wychylenie muru wynosi 30 cm. Brak jest systemu drenującego, który odprowadzałby wsiąkające wody opadowe poza mur na niżej położony teren, woda gromadzi się przed murem i hydrostatycznie go obciąża. W ocenie PWINB dla zapewnienia bezpiecznego użytkowania muru oporowego niezbędna jest wykonanie wyszczególnionych w decyzji czynności.
Odnosząc się do zarzutów odwołania organ wyjaśnił, że adresatem decyzji wydanej na postawie art. 66 P.b. jest właściciel lub zarządca obiektu budowlanego lub jego części. W trakcie postępowania PINB jednoznacznie stwierdził, że mur w całości usytuowany jest na terenie działki nr [...] obr. [...] przy ul. [...] w P. i obowiązek usunięcia nieprawidłowości jego stanu technicznego organ I instancji prawidłowo nałożył na współwłaścicielki działki nr ew. [...] obr. [...] przy ul. [...] w P..
PWINB stwierdził, że wydane rozstrzygnięcie jest trafne. Organ nadzoru budowlanego prowadząc postępowanie w trybie art. 66 ust. 1 P.b. nie bada przyczyn powstałych nieprawidłowości, ale je koryguje aby utrzymywać obiekt w należytym stanie technicznym. Jako nieuzasadniony ocenił zarzut niewykonalności decyzji w zakresie pkt 5, gdyż przedmiotowy mur w całości znajduje się na działce nr ew. [...] i fragment nasypu od strony zachodniej muru obejmuje działkę nr [...] będącą własnością skarżących.
Nie zgadzając się z powyższą decyzją G.B. i J.B. – reprezentowane przez pełnomocnika adw. M.B., złożyły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę. Zwróciły się o jej uchylenie oraz przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Zaskarżonej decyzji zarzuciły naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na naruszeniu:
1. zasady praworządności wyrażonej w art. 6 k.p.a., zasady uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu stron wyrażonej w art. 7 k.p.a., zasady zaufania obywateli do organów władzy publicznej wyrażonej w art. 8 k.p.a., nakładających na organy administracji publicznej obowiązek praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania i rozstrzygania sprawy;
2. art. 77 i art. 80 k.p.a., poprzez brak wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności sprawy, a w konsekwencji nieustalenie istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych oraz oparcie się na niepełnym materiale dowodowym, ocenianym w sposób dowolny, czego wyrazem jest błędne przyjęcie, że przedmiotowy mur, jest murem oporowym, podczas gdy mur ten jest murem pełniącym funkcję ogrodzenia, błędne przyjęcie, że za nieprawidłowy stan muru odpowiada skarżąca, podczas gdy prawidłowym byłoby ustalenie, że odpowiadają za to osoby trzecie, których ustalenia danych zaniechał PINB,
3. art. 10 k.p.a. poprzez nieustalenie osób należących do kręgu stron postępowania i błędne nałożenie nakazów na skarżącą z pominięciem osób trzecich.
Skarżące zarzuciły ponadto naruszenie przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy:
1) art. 61 P.b. poprzez przyjęcie, że to strona doprowadziła do pogorszenia właściwości użytkowych i sprawności technicznej muru zlokalizowanego pomiędzy działkami przy ul. [...] i ul. [...] w P., a co za tym idzie obowiązana jest do utrzymywania muru w należytym stanie oraz w szczególności do wykonania prac szczegółowo wskazanych w decyzji, podczas gdy osobami odpowiedzialnymi za stan techniczny przedmiotowego muru są właściciele nieruchomości położonej przy ul. [...] w P. i to oni winni zostać zobowiązani do wykonania ww. czynności;
2) art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 P.b. poprzez zaniechanie dokonania prawidłowej oceny właściwości użytkowych i technicznych muru, a tym samym błędne nakazanie stronie dokonania szeregu czynności zabezpieczających i wzmacniających mur, podczas gdy to nie ona winna zostać obciążona takim obowiązkiem, a ponadto nie ma możliwości wykonania prac na nieruchomości sąsiedniej, do czego zobowiązał ją PINB;
3) art. 66 ust. 2 P.b. poprzez nadanie decyzji waloru natychmiastowej wykonalności i zakazanie użytkowania podwórza do czasu usunięcia nieprawidłowości, podczas gdy to co do działki nr [...] obr. [...] winna zostać podjęta przedmiotowa decyzja, gdyż to na skutek dokonywania nasypów od strony ul. [...] w P. pogorszył się stan techniczny muru, a co za tym idzie przestał spełniać wymagania określone w art. 61 ust. 1 pkt 1-7 P.b.
Skarżące podkreśliły, że organ błędnie pominął właścicieli (zarządców) nieruchomości sąsiedniej, którzy w rzeczywistości odpowiedzialni są za przedmiotowy stan rzeczy. Organ nie wyjaśnił według jakich kryteriów wyznaczył osoby odpowiedzialne za stan techniczny muru i nie przedstawił żadnych ustaleń dotyczących ustalenia właścicieli nieruchomości sąsiednich, co więcej wskazał, że mur znajduje się na ich działce, co nie znajduje odzwierciedlenia w rzeczywistości.
PWINB w Rzeszowie w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje;
Skarga jest oczywiście niezasadna.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja PWINB z dnia 6 grudnia 2023 r. utrzymująca w mocy decyzję PINB z dnia 12 października 2023 r. nakazującą skarżącym usunięcie nieprawidłowości dotyczących stanu technicznego muru oporowego, usytuowanego na terenie działki nr [...] obr. [...] przy ul. [...], przy granicy z działką nr [...] obr. [...] przy ul. [...] w P., wykazanych w ekspertyzie technicznej (oraz jej uzupełnieniu), sporządzonej przez mgr inż. L.W. oraz w protokole kontroli przeprowadzonej przez pracowników organu I instancji w sposób szczegółowo wskazany w decyzji.
Ponadto organ wskazał, że powyższy obowiązek należy wykonać w terminie do 31 lipca 2024 r. Jednocześnie, w związku ze stanem technicznym przedmiotowego muru oporowego - zagrażającym życiu lub zdrowiu ludzi oraz bezpieczeństwu mienia, zakazał dalszego użytkowania wewnętrznego podwórza, zlokalizowanego przy zachodniej granicy działki nr [...] obr. [...] przy ul. [...] w P., do czasu usunięcia w/w nieprawidłowości. Na podstawie art. 108 § 1 k.p.a. decyzji nadał rygor natychmiastowej wykonalności.
Materialnoprawną podstawą ww decyzji były przepisy art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 i ust. 2 P.b.
Zgodnie z art. 66 ust. 1 P.b., w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany:
1) może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo
2) jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub
środowisku, albo
3) jest w nieodpowiednim stanie technicznym, albo
4) powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia
- organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku.
Decyzje wydawane w oparciu o ww. przepis mają charakter związany, co oznacza, że jeżeli wystąpi choćby jedna z przesłanek, określonych w jego treści, to organ nadzoru budowlanego jest obowiązany do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. Zakres rozstrzygnięcia każdorazowo zależy od skali i formy stwierdzonych nieprawidłowości.
Zgodnie z art. 66 ust.2 P.b., w decyzji o której mowa w ust. 1 pkt 1-3, organ nadzoru budowlanego może zakazać użytkowania obiektu budowlanego lub jego części do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Decyzja o zakazie użytkowania, jeżeli występują okoliczności o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2, podlega natychmiastowemu wykonaniu i może być ogłoszona ustnie.
Stan faktyczny w sprawie został ustalony prawidłowo.
Zarzuty naruszenia art. 6, 7, 8, 10 k.p.a. oraz art. 77 i art. 80 k.p.a. w sposób wskazany w skardze nie potwierdziły się.
Sąd akceptuje ustalenia organów oparte na ekspertyzie technicznej mgr inż. L.W. (i jej uzupełnieniu), że mur oporowy usytuowany na terenie działki nr [...] obr. [...] przy ul. [...], przy granicy z działką nr [...] obr. [...] przy ul. [...] w P., jest w nieodpowiednim stanie technicznym, może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska. Widoczne są ubytki cegieł, liczne poziome spękania i przesunięcia. Cegła jest zawilgocona. Jak wynika z materiału dowodowego, mur oporowy będący przedmiotem postępowania pierwotnie raczej pełnił funkcję ogrodzenia, a z czasem przejął funkcję muru oporowego. Według autora ekspertyzy nasyp za murem formowany był przez wiele lat i dlatego nawet po zawaleniu fragmentu muru skarpa pozostała na swoim miejscu. Na długości około 8,3 m licząc od południowego narożnika mur zawalił się, spadło około 65 cm muru wraz z betonową nakrywą. Na tej wysokości, w kierunku północnym na długości 3,5 m, mur jest rozwarstwiony i przesunięty poza swoje lico około 3 cm, a cały mur w tym fragmencie jest wychylony od pionu do 15 cm. Największe wychylenie muru wynosi 30 cm. Brak jest systemu drenującego, który odprowadzałby wsiąkające wody opadowe poza mur na niżej położony teren, woda gromadzi się przed murem i hydrostatycznie go obciąża.
W sentencji decyzji organu I instancji precyzyjnie wyszczególniony został zakres prac uwzględniający zalecenia autora ekspertyzy, niezbędnych do wykonania dla zapewnienia bezpiecznego użytkowania przedmiotowego muru oporowego.
Ekspertyza ta wraz z jej uzupełnieniem stanowi załącznik do decyzji organu I instancji.
Organy prawidłowo ustaliły adresata obowiązku, przyjmując, że są nim skarżące jako współwłaścicielki nieruchomości, na której posadowiony jest mur oporowy. W ocenie Sądu nie budzą najmniejszych wątpliwości ustalenia organów, że mur w całości usytuowany jest na terenie działki nr [...] obr. [...] przy ul. [...] w P. i obowiązek usunięcia nieprawidłowości jego stanu technicznego współwłaścicielki działki nr ew. [...] obr. [...] przy ul. [...] w P.. Wynika to jasno z protokołu oględzin z dnia 21 grudnia 2021 r., a przede wszystkim z treści ww ekspertyzy, w tym w szczególności mapek K-1, K-3. Szczegółowość i profesjonalizm ekspertyzy i jej uzupełnienia pozwolił organom na oparcie się na przyjętych w nich ustaleniach. Powołany w skardze wyrok odnosił się do innych okoliczności stanu faktycznego.
Skarżące nie przedstawiły żadnego dowodu na okoliczność, że przedmiotowy mur choćby w części znajdował się w granicy sąsiadujących działek.
Kwestia zniszczenia muru, pierwotnie pełniącego funkcję ogrodzenia (uległa ona zmianie na skutek usypania nasypu od strony sąsiada) przez właścicieli sąsiedniej nieruchomości nie miał znaczenia w kontrolowanej sprawie.
Jak słusznie wskazał NSA w wyroku z dnia 17 kwietnia 2023 r., II OSK 1182/20 w decyzji wydawanej na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 P.b. organ administracji nie bada przyczyn, dla których obiekt jest w nieodpowiednim stanie technicznym, ani kto ponosi za to odpowiedzialność. Ujawniając nieodpowiedni stan techniczny obiektu budowlanego organ nadzoru budowlanego kieruje nakaz usunięcia nieprawidłowości do właściciela bądź zarządcy budynku.
Nie można w ramach postępowania prowadzonego na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy P.b. nałożyć obowiązków na podmioty odpowiedzialne za nieprawidłowości w stanie technicznym budynku. Te kwestie będzie rozstrzygało postępowanie cywilne. Ujawniając nieodpowiedni stan techniczny budynku organ nadzoru budowlanego kieruje nakaz usunięcia nieprawidłowości do właściciela bądź zarządcy budynku. Organ nadzoru budowlanego nie rozstrzyga także o sposobach finansowania wykonania robót, ale o obowiązku usunięcia niewłaściwego stanu technicznego obiektu. Spory dotyczące rozliczenia kosztów poniesionych w związku z wykonaniem robót mogą być rozstrzygane na drodze postępowania cywilnego.
Nieuzasadniony jest także zarzut niewykonalności decyzji w zakresie pkt 5 i 7, gdyż przedmiotowy mur w całości znajduje się na działce nr ew. [...] i fragment nasypu od strony zachodniej muru obejmuje działkę nr [...] będącą własnością skarżących.
Wskazać należy, że jeżeli dla wykonania nałożonych obowiązków konieczne będzie wejście na sąsiednią działkę, to jest to możliwe w trybie opisanym w art. 47 P.b.
Przepis art. 47 P.b. normuje bowiem sytuację w której wykonywanie prac przygotowawczych lub robót budowlanych bezwzględnie wymaga wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości, co niewątpliwie wiąże się z pewnymi ograniczeniami w korzystaniu z praw podmiotu dysponującego uprawnieniami do tej nieruchomości. W tym miejscu zaznaczyć należy, iż w orzecznictwie sądów administracyjnych dominuj pogląd, że ingerencja w prawo własności sąsiada dotyczy tylko robót budowlanych wykonywanych legalnie tj. np. zgodnych z dokonanym zgłoszeniem czy udzielonym pozwoleniem na budowę. Zatem zastosowanie art. 47 ust. 2 P.b. jest zależne od ustalenia, że wnioskodawca, który wystąpił o wydanie decyzji o niezbędności wejścia do sąsiedniego budynku, lokalu lub na teren sąsiedniej nieruchomości jest osobą, która może legalnie przystąpić do wykonywania określonych robót budowlanych (por. wyroki NSA z 14 lutego 2019 r. o sygn. akt II OSK 739/17 i z 13 marca 2019r. o sygn. akt II OSK 1109/17 – dostępne na: http://orzeczenia.nsa.gov.pl ). Jak zauważył, NSA w wyroku z 10 października 2018 r. (o sygn. akt II OSK 2999/15 – dostępny na http://orzeczenia.nsa.gov.pl) przepis art. 47 ust. 2 P.b. ma zastosowanie także do wykonania obowiązków określonych w decyzji administracyjnej, wydanej na podstawie art. 66 P.b.. W judykaturze sądów administracyjnych ugruntowało się bowiem stanowisko, zgodnie z którym wykonanie nałożonego w trybie art. 66 P.b. obowiązku nie wymaga wydania decyzji o pozwoleniu na budowę lub dokonania zgłoszenia np. wyroki NSA z: 24 stycznia 2003 r. sygn. akt II SA/Ka 1147/01, 17 października 2003 r. sygn. akt IV SA 610/02, 4 listopada 2016 r. sygn. akt II OSK 198/15, wyrok WSA w Bydgoszczy z 26 listopada 2008 r. sygn. akt II SA/Bd 762/08 – dostępne pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Wbrew twierdzeniom skargi organy prawidłowo zastosowały w kontrolowanych decyzjach przepisy art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 i ust. 2 P.b. Zaskarżona decyzja i decyzja organu I instancji odpowiadają prawu.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę jako niezasadną.