Orzeczenie · 2024-04-11

II SA/Rz 1820/23

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Miejsce
Rzeszów
Data
2024-04-11
NSAochrona środowiskaWysokawsa
ochrona środowiskahałasuchwała rady gminyprawo ochrony środowiskasamorząd gminnyswoboda działalności gospodarczejzasada proporcjonalnościkontrola sądowaakty prawa miejscowego

Sprawa dotyczyła uchwały Rady Gminy [...] z dnia 22 sierpnia 2023 r. nr LXVII/489/2023, wprowadzającej ograniczenia czasowe w funkcjonowaniu instalacji i urządzeń emitujących hałas na terenie miejscowości K., w szczególności urządzeń przeładunkowych. Uchwała została zaskarżona przez Wojewodę Podkarpackiego oraz R. sp. z o.o., użytkownika bocznicy kolejowej i bazy przeładunkowej. Skarżący podnosili, że Rada Gminy nie wykazała negatywnego oddziaływania hałasu na środowisko zgodnie z wymogami Prawa ochrony środowiska, a także naruszyła konstytucyjne zasady swobody działalności gospodarczej i proporcjonalności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, rozpoznając skargi, podzielił argumentację skarżących. Sąd stwierdził, że Rada Gminy nie wykazała, iż hałas emitowany przez instalacje i urządzenia faktycznie negatywnie oddziałuje na środowisko, co jest warunkiem koniecznym do podjęcia uchwały na podstawie art. 157 Prawa ochrony środowiska. Ponadto, Sąd uznał, że uchwała narusza zasadę proporcjonalności, ingerując nadmiernie w swobodę działalności gospodarczej spółki, zwłaszcza w sytuacji, gdy nie zakończono postępowań administracyjnych dotyczących ustalenia dopuszczalnych poziomów hałasu. Wobec powyższego, Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w całości.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Uzasadnienie uchwał rady gminy dotyczących ograniczeń w zakresie ochrony środowiska, stosowanie zasady proporcjonalności w prawie administracyjnym, ochrona swobody działalności gospodarczej.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji ograniczeń czasowych funkcjonowania instalacji ze względu na hałas na podstawie art. 157 Prawa ochrony środowiska.

Zagadnienia prawne (3)

Czy Rada Gminy może ograniczyć czas funkcjonowania instalacji emitujących hałas na podstawie art. 157 Prawa ochrony środowiska bez uprzedniego wykazania negatywnego oddziaływania hałasu na środowisko i bez wydania decyzji o dopuszczalnym poziomie hałasu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, Rada Gminy nie może ograniczyć czasu funkcjonowania instalacji emitujących hałas na podstawie art. 157 Prawa ochrony środowiska bez uprzedniego wykazania negatywnego oddziaływania hałasu na środowisko i bez wydania decyzji o dopuszczalnym poziomie hałasu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że art. 157 Prawa ochrony środowiska wymaga wykazania negatywnego oddziaływania hałasu na środowisko, co powinno być poprzedzone wydaniem decyzji o dopuszczalnym poziomie hałasu (art. 115a P.o.ś.) lub nałożeniem obowiązków w trybie art. 362 P.o.ś. Uchwała Rady Gminy, która arbitralnie ogranicza funkcjonowanie instalacji bez takiego dowodu, przekracza zakres upoważnienia ustawowego.

Czy uchwała Rady Gminy ograniczająca czas funkcjonowania instalacji przeładunkowych narusza zasadę proporcjonalności i konstytucyjną swobodę działalności gospodarczej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, uchwała narusza zasadę proporcjonalności i swobodę działalności gospodarczej, jeśli wprowadza dalej idącą ingerencję niż jest to konieczne do osiągnięcia celu ochrony środowiska.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że ograniczenia wprowadzone uchwałą były nieproporcjonalne i nadmiernie ingerowały w działalność gospodarczą spółki, zwłaszcza w sytuacji, gdy istniały inne, mniej inwazyjne środki prawne do ochrony środowiska.

Czy uchwała Rady Gminy może być podstawą do ograniczenia funkcjonowania instalacji, jeśli nie zostały zakończone postępowania administracyjne dotyczące ustalenia dopuszczalnych poziomów hałasu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, uchwała nie może być podstawą do ograniczenia funkcjonowania instalacji, jeśli nie zostały zakończone postępowania administracyjne dotyczące ustalenia dopuszczalnych poziomów hałasu.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że brak ostatecznych decyzji w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu uniemożliwia Radzie Gminy prawidłowe zastosowanie art. 157 Prawa ochrony środowiska i stanowi naruszenie zasady proporcjonalności.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Stwierdzono nieważność
Stwierdzono nieważność uchwały Rady Gminy nr LXVII/489/2023 z dnia 22 sierpnia 2023 r. w sprawie ograniczenia czasu funkcjonowania instalacji lub korzystania z urządzeń, z których emitowany hałas może negatywnie oddziaływać na środowisko, na terenie miejscowości K.

Przepisy (14)

Główne

u.s.g. art. 101 § ust. 1

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

P.o.ś. art. 157 § ust. 1

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska

Umożliwia radzie gminy ustanowienie ograniczeń czasowych w funkcjonowaniu instalacji lub korzystaniu z urządzeń emitujących hałas, ale wymaga wykazania negatywnego oddziaływania na środowisko i nie może być stosowany dowolnie.

P.p.s.a. art. 147 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do stwierdzenia nieważności uchwały organu jednostki samorządu terytorialnego.

Pomocnicze

u.s.g. art. 8 § ust. 1 pkt 15

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

u.s.g. art. 40 § ust. 1

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

u.s.g. art. 42

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

P.o.ś. art. 115a

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska

Określa procedurę wydawania decyzji o dopuszczalnym poziomie hałasu, która powinna być podstawą do ewentualnych ograniczeń.

P.o.ś. art. 362

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska

Nakłada obowiązki ograniczenia oddziaływania na środowisko lub przywrócenia stanu właściwego.

Konstytucja RP art. 20

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 22

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 31 § ust. 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada proporcjonalności ograniczeń praw i wolności.

Konstytucja RP art. 64

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

k.c. art. 140

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny

Prawo przedsiębiorców art. 2

Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców

Argumenty

Skuteczne argumenty

Rada Gminy nie wykazała negatywnego oddziaływania hałasu na środowisko zgodnie z wymogami Prawa ochrony środowiska. • Uchwała narusza zasadę proporcjonalności i konstytucyjną swobodę działalności gospodarczej. • Ograniczenia czasowe są nieadekwatne i nieproporcjonalne do celu ochrony środowiska. • Brak było podstaw do podjęcia uchwały bez zakończenia postępowań administracyjnych dotyczących dopuszczalnych poziomów hałasu.

Odrzucone argumenty

Argumentacja Rady Gminy, że mogła ograniczyć funkcjonowanie instalacji bez uprzednich decyzji administracyjnych dotyczących poziomu hałasu.

Godne uwagi sformułowania

Sąd w całości podziela stanowisko skarżących, że w świetle art. 157 ust. 1 p.o.ś. wprowadzenie ograniczeń jest możliwe tylko wówczas, gdy emitowany hałas może negatywnie oddziaływać na środowisko, a wprowadzane ograniczenia powinny służyć eliminowaniu takiego negatywnego oddziaływania. • Ustawodawca w art. 157 ust. 1 p.o.ś. nie upoważnił organu stanowiącego gminy do dowolnej i samowolnej oceny, iż danego typu instalacja bądź urządzenie emituje hałas, który negatywnie oddziałuje na środowisko. • Prawo do prowadzenia działalności gospodarczej jest jednym z praw konstytucyjnie chronionych, a tym samym ograniczenie tego prawa musi spełniać warunek proporcjonalności oraz konieczności wynikający z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP.

Skład orzekający

Elżbieta Mazur-Selwa

przewodniczący sprawozdawca

Jolanta Kłoda-Szeliga

sędzia

Magdalena Józefczyk

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie uchwał rady gminy dotyczących ograniczeń w zakresie ochrony środowiska, stosowanie zasady proporcjonalności w prawie administracyjnym, ochrona swobody działalności gospodarczej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji ograniczeń czasowych funkcjonowania instalacji ze względu na hałas na podstawie art. 157 Prawa ochrony środowiska.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy konfliktu między potrzebą ochrony środowiska a swobodą działalności gospodarczej, pokazując, jak organy samorządowe muszą przestrzegać prawa przy podejmowaniu uchwał. Pokazuje również znaczenie prawidłowego stosowania przepisów Prawa ochrony środowiska.

Rada Gminy nie może zakazać pracy firmie z powodu hałasu bez dowodów. WSA unieważnia uchwałę.

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst