II SA/Rz 182/24

II SA/Rz 182/24 - Postanowienie WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2024-10-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-02-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Elżbieta Mazur-Selwa
Magdalena Józefczyk /przewodniczący sprawozdawca/
Paweł Zaborniak
Symbol z opisem
6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne
Umorzenie postępowania
Skarżony organ
Burmistrz Miasta i Gminy
Treść wyniku
umorzono postępowanie sądowe
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 161 § 1 pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Magdalena Józefczyk /spr./ Sędziowie WSA Elżbieta Mazur - Selwa WSA Paweł Zaborniak Protokolant starszy specjalista Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 października 2024 r. sprawy ze skargi G. L. i I. L. na czynność Burmistrza Miasta i Gminy [...] w przedmiocie zmiany numeru porządkowego budynków – postanawia – I. umorzyć postępowanie sądowe; II. zasądzić od Burmistrza Miasta i Gminy [...] na rzecz skarżących G. L. i I. L. solidarnie kwotę 200 zł /słownie: dwieście złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
W dniu 6 lutego 2024 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wpłynęła skarga IL i GL (dalej: "Skarżący") na czynność Burmistrza Miasta i Gminy [...] dalej: "Burmistrz" lub "organ") podjętą w przedmiocie zmiany numeru porządkowego budynku.
Z uzasadnienia skargi wynika, że zawiadomieniem z 11 grudnia 2023 r. Burmistrz poinformował skarżących o zmianie numeru porządkowego budynku [...]. Jako podstawę prawną zmiany wskazano art. 47a ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz.
1151 z późn. zm.) - dalej: "p.g.k." Skarżący podnieśli, że zmiany dokonane w związku z podjęciem uchwały Rady Miejskiej w [...] z [...] marca 2023 r. nr [...] o nadaniu drodze publicznej w obrębie [...]". Podali, że interes prawny do zaskarżenia czynności wywodzą z prawa własności nieruchomości, której dotyczy sporna czynność zmiany numeru.
Zdaniem skarżących, zaskarżoną czynność podjęto z naruszeniem:
1. art 47a p.g.k. poprzez błędne zastosowanie i dokonanie z urzędu zmiany numeru porządkowego nieruchomości z dotychczasowego numeru "[...] " w [...] na numer "[...] " w miejscowości [...] - stanowiącej w istocie także zmianę całego adresu dla ww. budynku (miejscowości, w tym właściwej dla kodu pocztowego), pomimo braku istnienia przesłanek określonych w przepisach, a stanowiących podstawę prawną wskazaną w zawiadomieniach organu z 11 grudnia 2023 r.;
2. art. 47b ust. 5 p.g.k. w zw. z art. § 9 rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 21 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji miejscowości, ulic i adresów (Dz.U z 2021 r. poz. 1368) poprzez ich niezastosowanie, a dokonanie aktualizacji zmiany danych adresowych bez wskazania i zastosowania podstawy prawnej oraz bez dokonania ustaleń organu w zakresie spełnienia przesłanek z ww. rozporządzenia, w szczególności dokonanie zmiany miejscowości w trybie zmiany numerów porządkowych, gdy taka zmiana wymaga aktualizacji danych ewidencji;
3. art. 107 §1 pkt 4 i § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 572) - dalej: "k.p.a.",
poprzez wskazanie niepełnej podstawy prawnej oraz brak wskazania faktów, dowodów i przyczyn na jakich organ się oparł dokonując kwestionowanych czynności;
4. art. 10 k.p.a. poprzez dokonanie zaskarżonych czynności o charakterze publicznoprawnym bez zawiadomienia o wszczęciu postępowania i jego zakończeniu, a tym samym bez umożliwienia zapoznania się z materiałem dowodowym i wypowiedzeniem się w sprawie;
5. art. 7 i art. 8 w zw. z art. 75 i art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 2 i art. 7 Konstytucji RP polegające na wadliwym ustalenie stanu faktycznego sprawy, leżącego u podstaw podjęcia zaskarżonej czynności.
Mając na uwadze powyższe skarżący wnieśli o stwierdzenie bezskuteczności zaskarżonej czynności oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Burmistrz Miasta i Gminy [...] wniósł o umorzenie postępowania, względnie oddalenie skargi.
Burmistrz podniósł, że skarga dotyczy czynności technicznej i wykonawczej polegającej na nadaniu numeru porządkowego. Poza zakresem zaskarżenia pozostaje podjęta i opublikowana uchwała Rady Miejskiej w [...] nr [...] z [...] marca 2023r. w sprawie nadania nazwy ulicy. Nadanie numeru porządkowego miało zatem charakter techniczny i do tej czynności organ był zobligowany, działał w ramach swoich kompetencji, a nawet obowiązku. Burmistrz podał, że nadanie numeru porządkowego nie spowodowało likwidacji miejscowości. Nie zrobiła tego też wspomniana uchwała, bowiem nigdy nie istniała miejscowość [...]. Nadanie numeru porządkowego wynika z ustaleń poczynionych w operacie geodezyjnym - na jego podstawie zostały nadane numery porządkowe, a mieszkańcy otrzymali stosowne informacje. Powyższe okoliczności uzasadniają oddalenie skargi w całości.
Wniosek o umorzenie postępowania Burmistrz sformułował w związku z podjęciem przez Radę Miejską w [...] uchwały [...] z [...] lutego 2024 r. uchylającej uchwałę z 29 marca 2023 r. w sprawie nadania nazwy ulicy. Zdaniem Burmistrza, sprawa stała się bezprzedmiotowa w rozumieniu art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 1634zpóźn. zm.)-dalej: "p.p.s.a.".
W piśmie procesowym z 8 kwietnia 2024 r. organ poinformował, że 16 lutego 2024 r. ponownie zmieniono numer porządkowy nieruchomości skarżących i od 28 lutego 2024 r. mają oni taki adres, jak przed pierwszą zmianą, tj. [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie żart. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji wtoku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Należy również pamiętać, że sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest wyłącznie w granicach danej sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Przedmiotem zaskarżenia w sprawie jest akt z dnia 11 grudnia 2023 r., którym organ zawiadomił skarżących o zmianie adresów. Takie sprawy, adresatami których to aktów były inne podmioty, ale przy tym samym stanie faktycznym i prawnym były przedmiotem orzekania przez tut. Sąd i prowadzonej pod sygnaturą II SA/Rz 173/24. Postanowieniem z dnia 21 sierpnia 2024r. Sąd umorzył postępowanie sądowe i orzekł o zwrocie kosztów postępowania sądowego. Skład orzekający w pełni podziela stanowisko Sądu i argumentację zawartą w uzasadnieniu ww. postanowienia.
Ze stanu faktycznego sprawy bezspornie wynika, że zaskarżony akt w toku postępowania sądowego został uchylony zawiadomieniami Burmistrza z 16 lutego 2024 r" że z dniem 28 lutego 2024 r. następuje zmiana adresów przedmiotowych nieruchomości na poprzednio obowiązujące, tj. sprzed zawiadomień z dnia 11 grudnia 2023 r.
W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, zgodnie z którym w obecnym stanie prawnym ustalanie (nadawanie) numerów porządkowych nieruchomościom jest "inną czynnością z zakresu administracji publicznej", która następuje w formie czynności materialno-technicznej (por.m.in. wyroki NSA z:1.02.2008r., I OSK 6/07; z 7.12.2011r., I OSK 30/11; 22.10.2013 r" I OSK 980/12; a także wyrok WSA z 23.11.2016 r" II SA/Po 576/16, i tam przywołane dalsze wyroki sądów administracyjnych - wszystkie orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl; w skrócie "cbosa"), zaś kontrola sądowoadministracyjna takich czynności dokonywana jest na podstawie art, 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.
W realiach niniejszej sprawy zaskarżony akty został już wyeliminowany z obrotu prawnego, W związku z tym w toku postępowania sądowego przestał istnieć przedmiot zaskarżenia. Powoduje to więc konsekwencje tego rodzaju, że brak jest już podstaw do merytorycznego rozpoznania wniesionej skargi, zwłaszcza w kontekście przedstawionych przez stronę zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego i formalnego. Uchylenie zaskarżonej do Sądu czynności po wniesieniu skargi, choć w skutkach podobne, nie przybrało formy autokontroli. Natomiast czynność podjęta przez organ w dniu 16 lutego 2024 r. stanowi odrębne rozstrzygnięcie podlegające takiemu samemu trybowi postępowania, jak każdy inny akt z zakresu administracji publicznej dotyczący uprawnień i obowiązków wynikających z przepisów prawa, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.
Sąd jest natomiast zobligowany do uwzględnienia skutków prawnych jakie z racji wydania aktu następują. Skoro rezultatem działania organu było uchylenie aktu stanowiących przedmiot zaskarżenia w niniejszej sprawie, to należało przyjąć, że nie jest już możliwa jego kontrola w toku postępowania sądowoadministracyjnego. Nie uniemożliwia to jednak stronie skarżącej prawa do zakwestionowania aktów z dnia 16 lutego 2024 r. w drodze odrębnych skarg.
Należy zwrócić także uwagę, że w niniejszej sprawie nie znajduje w ogóle zastosowania art. 147 § 1 p.p.s.a., umożliwiający ewentualne stwierdzenie nieważności zaskarżonych aktów. W rezultacie dokonanej jednoznacznej kwalifikacji prawnej uznano, że jest to akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. W konsekwencji rozstrzygnięcie uwzględniające skargę w niniejszej sprawie mogłoby polegać, co najwyżej na uchyleniu zakwestionowanych aktów, ewentualnie stwierdzeniu ich bezskuteczności, na zasadzie art. 146 § 1 p.p.s.a., nie zaś stwierdzeniu ich nieważności w oparciu o art. 147 § 1 p.p.s.a. Reasumując należało stwierdzić, że wobec wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego aktu, przestał istnieć przedmiot zaskarżenia w niniejszej sprawie, co powodowało jej bezprzedmiotowość.
Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Za taką "inną przyczynę" należy zaś uznać uchylenie rozstrzygnięcia będącego przedmiotem skargi. Stąd też Sąd, działając na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., umorzył postępowanie sądowoadministracyjne w niniejszej sprawie, o czym orzeczono w punkcie I sentencji postanowienia.
Poza sytuacjami wskazanymi w art. 201 § 1 i 2 p.p.s.a. w zasadzie brakuje podstaw do zasądzania zwrotu kosztów na rzecz skarżącego od organu, gdy z innych powodów postępowanie zostanie umorzone (art. 161 § 1 p.p.s.a.). Należy jednak zwrócić uwagę, że w orzecznictwie wystąpiły przypadki zastosowania poprzez analogię rozwiązania zawartego wart. 201 § 1 p.p.s.a. do sytuacji o skutkach zbliżonych do objętych tym przepisem. W postanowieniu z 29 października 2008r., li SAB/Rz 33/08, (vide: cbosa), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uznał, że skoro przedmiotem skargi była bezczynność organu, która istniała w momencie wnoszenia skargi, a następnie ustała w wyniku wydania decyzji, co skutkowało umorzeniem postępowania sądowoadministracyjnego, stosownie do art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., to stan taki uznać należy za surogat "uwzględnienia" skargi, który uzasadnia zasądzenie kosztów postępowania na podstawie art. 201 § 1 tej ustawy (zob. też wyrok WSA w Krakowie z 2 czerwca 2022 r., II SAB/Kr 64/22, LEX nr 3357846). To stanowisko spotkało się z aprobatą w piśmiennictwie, gdzie zwrócono uwagę na okoliczność, że taka wykładnia realizuje zasadę równości wobec prawa (zob. J. Leszczyńska, Glosa do uchwały NSA z 26 listopada 2008 r, 1OPS 6/08, GSP-Prz. Orz 2012/2, s. 39-56).
Stosując tą regułę w rozpoznawanej sprawie Sąd orzekł jak w pkt II postanowienia, zasądzając na rzecz skarżących solidarnie zwrot uiszczonego wpisu od skargi w wysokości 200 zł.