II SA/Rz 176/24

II SA/Rz 176/24 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2024-05-14
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-02-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Jerzy Solarski /przewodniczący sprawozdawca/
Karina Gniewek-Berezowska
Maria Mikolik
Symbol z opisem
6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne
Gospodarka gruntami
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję w części
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 775
art. 138 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 344
art. 9a
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, art. 200, art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Jerzy Solarski /spr./ Sędziowie WSA Karina Gniewek - Berezowska WSA Maria Mikolik Protokolant starszy specjalista Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 maja 2024 r. sprawy ze skargi Gminy [...] na decyzję Wojewody Podkarpackiego z dnia 28 grudnia 2023 r. nr N-I.7581.2.20.2021 w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję w części orzekającej o rozłożeniu na raty należności obejmujących zwrot zwaloryzowanego odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość oraz orzekającej o zabezpieczeniu tej wierzytelności wraz z odsetkami w formie weksla podpisanego przez przedstawiciela Gminy [...] oraz K. R. [I.2. punkt 2 i punkt 4)]; II. w pozostałej części skargę oddala; III. zasądza od Wojewody Podkarpackiego na rzecz strony skarżącej Gminy [...] kwotę 680 zł /słownie: sześćset osiemdziesiąt złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 28 grudnia 2023 r. nr N-I.7581.2.20.2021, Wojewoda Podkarpacki (dalej: "Wojewoda"/"organ odwoławczy"), na podstawie art. 127 § 2, art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm., dalej: "K.p.a.") oraz art. 9a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2023 r. poz. 344 ze zm., dalej: "u.g.n."), po ponownym rozpatrzeniu odwołania Gminy [...] (dalej: "Gmina") od decyzji Starosty [...] (dalej: "Starosta") z dnia 24 lutego 2021 r. znak: G.6821.1.33.2019 orzekającej m. in.: w pkt 1. o zwrocie własności nieruchomości położonej w [...] obr. [...] oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,9231 ha obj. KW nr [...] stanowiącej własność Gminy [...] na rzecz T.C., w pkt 2. o ustaleniu odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość w kwocie 230.308,00 zł, w pkt 3. o zobowiązaniu T.C. do zwrotu zwaloryzowanego odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość oraz w pkt 5 stwierdzającej, że decyzja stanowi podstawę do dokonania wpisu prawa własności do księgi wieczystej,
I. uchylił:
1. pkt 1 ppkt 2) zaskarżonej decyzji i w tym zakresie orzekł o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości stanowiącej własność Gminy [...], na rzecz spadkobierców poprzedniego właściciela, tj.: a) żony M.C. c. F.i K. w ¼ części, b) córki B.C. c. T. i M. w ¼ części, c) córki K.R. c. T. i M. w ¼ części, d) córki E.C. c. T. i M. w ¼ części,
2. pkt 3 zaskarżonej decyzji i w tym zakresie:
3.1) zobowiązał do zwrotu zwaloryzowanego odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość:
a) M.C. w kwocie 57.577 zł,
b) B.C. w kwocie 57.577 zł,
c) K.R. w kwocie 57. 577 zł,
d) E.C. w kwocie 57.577 zł
2) rozłożył należności określone wszystkim spadkobiercom w pkt 3. na 48 miesięcznych rat, z których pierwsze wynosić będą 1.199,56 zł a pozostałe po 1.199,52 zł, płatnych w terminie do 15 dnia każdego miesiąca, począwszy od miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiło uprawomocnienie się decyzji. Orzekł, że raty podlegają oprocentowaniu przy zastosowaniu stopy procentowej równej stopie redyskonta weksli stosowanej przez Narodowy Bank Polski. W razie zwłoki lub opóźnienia w uiszczeniu którejkolwiek z rat należności, naliczone będą odsetki na zasadach określonych w kodeksie cywilnym
3) wskazał rachunek bankowy do wpłaty odszkodowania;
4) orzekł, że zabezpieczenie wierzytelności Gminy wraz z odsetkami stanowił będzie weksel podpisany przez przedstawiciela Gminy oraz K.R.;
II. w pozostałej części utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu stwierdzone zostało, że wnioskiem z 2 września 2019 r. T. C. zwrócił się do Prezydenta [...] (dalej: "Prezydent") o zwrot nieruchomości położonej w [...], obr.[...], oznaczonej jako działka nr [...] (obecnie działka nr [...] poł. w obr. [...]). Z uwagi, że działka nr [...] poł. w obr. [...] stanowi własność Gminy, Wojewoda postanowieniem z 25 listopada 2019 r., na podstawie art. 142 u.g.n., wyłączył Prezydenta od załatwienia przedmiotowej sprawy, wyznaczając jednocześnie Starostę do jej rozpatrzenia.
Starosta, decyzją z dnia 7 lipca 2020 r. znak G.6821.1.33.2019, orzekł o zwrocie na rzecz byłego właściciela przedmiotowej nieruchomości oraz o zobowiązaniu do zwrotu na rzecz Gminy zwaloryzowanego odszkodowania za zwróconą nieruchomość w wysokości 230.308,00 zł. Na skutek odwołania Gminy, Wojewoda decyzją z dnia 4 sierpnia 2020 r. znak N-l.7581.2.56.2020 uchylił ww. decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Zobowiązał organ I instancji do zebrania materiału dowodowego, na podstawie którego będzie możliwe bezsprzeczne ustalenie celu wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości i wskazania na jakich dowodach oparto poczynione w tym zakresie ustalenia.
Starosta, decyzją z dnia 24 lutego 2021 r. nr G.6821.1.33.2019, ponownie orzekł m.in. o zwrocie na rzecz wnioskodawcy własności przedmiotowej nieruchomości oraz o zobowiązaniu byłego właściciela do zwrotu na rzecz Gminy zwaloryzowanego odszkodowania za zwróconą nieruchomość w wysokości 230.308,00 zł. W uzasadnieniu Starosta, jako podstawę dokonanych ustaleń, wskazał m.in.: mapę sytuacyjno-wysokościową m. [....], zawierającą adnotację: "niniejsza mapa stanowi integralną część decyzji o ustaleniu miejsca i warunków realizacji inwestycji budowlanej [...] z dnia 20 czerwca 1984 r., plan realizacyjny budowy osiedla mieszkaniowego [...], którego szczegółową lokalizację ustalono decyzją z dnia 20 czerwca 1984 r. L. ANB.22-83331/P-52/84, zaświadczenie Prezydenta z dnia 23 września 2019 r. znak GE-E.6621.1191.2019, zaświadczenie Prezydenta z dnia 24 grudnia 2019 r. znak AR.6724.51.141.2019.MR51, protokół z oględzin dokonanych na gruncie.
Od decyzji tej odwołanie powtórnie złożyła Gmina reprezentowana przez radcę prawnego podnosząc, że przedmiotowa nieruchomość nie podlega zwrotowi, ponieważ nie była nabyta pod cel uzasadniający wywłaszczenie. Wojewoda, decyzją z 19 maja 2021 r. znak N-1.7581.2.20.2021, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Skargę na decyzję Wojewody wniosła Gmina. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie (dalej: "WSA") wyrokiem z 12 października 2021 r. sygn. akt II SA/Rz 1051/21 uchylił decyzję Wojewody z 19 maja 2021 r. Sąd uznał, że rozstrzygnięcie Wojewody w zakresie stwierdzającym wystąpienie podstawowych przesłanek zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, jako rzeczywiście zbędnej na określony w umowie cel wywłaszczenia jest prawidłowe zarówno w kontekście norm postępowania administracyjnego, jak również norm prawa materialnego. Natomiast skarga Gminy została uznana za zasadną z powodu niewłaściwej wykładni i zastosowania normy prawa materialnego w postaci art. 136 ust. 3, art. 141 ust. 2, art. 142 u.g.n. oraz wynikających z tego uchybień w zastosowaniu przepisów postępowania - art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a., co miało wpływ na wynik sprawy. Sąd zobligował Wojewodę, aby ponownie prowadząc postępowanie wyznaczył stronom termin do ustanowienia w myśl art. 141 ust. 2 u.g.n. zabezpieczenia wierzytelności Gminy z tytułu wypłaconego odszkodowania, a w przypadku bezskutecznego upływu terminu zobowiązał organ II instancji do wyrażenia w decyzji rozstrzygnięcia w przedmiocie ustanowienia hipoteki na nieruchomości, która na skutek wykonania decyzji zwrotowej stanie się własnością Strony zobowiązanej do zwrotu Gminie zwaloryzowanego odszkodowania.
Rozpatrując ponownie odwołanie Wojewoda powołał się na stanowisko Sądu co do prawidłowości ustaleń organów w zakresie stwierdzającym wystąpienie przesłanek zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, jako zbędnej na określony w umowie cel wywłaszczenia. Wyznaczył stronom 14 dniowy termin na ustanowienie stosownego, w myśl art. 141 ust. 2 u.g.n. zabezpieczenia wierzytelności Gminy z tytułu zwrotu wypłaconego odszkodowania. Pismem z 12 lipca 2023 r., K.R. w imieniu własnym oraz jako pełnomocnik pozostałych spadkobierców wniosła o ustanowienie zabezpieczenia w formie weksla podpisanego przez K.R. oraz o rozłożenie ustalonego do zwrotu odszkodowania na 48 równych, miesięcznych rat. Wniosek uzasadniła trudną sytuacją majątkową następców prawnych wnioskodawcy oraz rosnącymi kosztami życia. Natomiast pełnomocnik Gminy nie odniósł się do tego pisma W tym stanie sprawy Wojewoda, na podstawie art. 141 u.g.n., kwoty podlegające wpłacie rozłożył na 48 miesięcznych rat, z których pierwsze wynosić będą 1.199,56 zł a pozostałe po 1.199,52 zł, płatnych w terminie do 15 dnia każdego miesiąca, począwszy od miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiło uprawomocnienie się decyzji, co uzasadniały sytuacja majątkowa stron i znaczna kwota podlegająca zapłacie.
W skardze Gmina, reprezentowana przez pełnomocnika radcę prawnego, wniosła o uchylenie decyzji w całości oraz zasądzenie od organu kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:
1. art. 153 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej: "P.p.s.a.") poprzez niezastosowanie się do wytycznych z prawomocnego wyroku WSA w Rzeszowie z dnia 12 października 2021 r. sygn. akt II SA/Rz 1051/21;
2. art. 1 ustawy - Prawo wekslowe w zw. z art. 141 ust. 2 u.g.n. poprzez zabezpieczenie wierzytelności zwrotu odszkodowania wekslem podczas gdy wierzyciel i dłużnicy zobowiązania będącego stosunkiem podstawowym nie zawarli umowy co do wystawienia weksla;
3. art. 141 ust. 1 u.g.n. poprzez:
a. brak należytego uzasadnienia dokonania rozłożenia wierzytelności na raty;
b. brak ustalenia warunków rozłożenia na raty;
W uzasadnieniu podniesiono, że w prawomocnym wyroku z 12 października 2021 r. wyraźnie wskazano, że Wojewoda ponownie prowadząc postępowanie będzie zobligowany do wyznaczenia stronom terminu do ustanowienia stosownego w myśl art. 141 ust. 2 u.g.n. zabezpieczenia wierzytelności Gminy z tytułu zwrotu wypłaconego odszkodowania, a w przypadku bezskutecznego upływu tego terminu, zobowiązany będzie do wyrażenia w decyzji rozstrzygnięcia w przedmiocie ustanowienia hipoteki na nieruchomości, która na skutek wykonania decyzji zwrotowej stanie się własnością Strony zobowiązanej do zwrotu Gminie zwaloryzowanego odszkodowania. Zatem termin, który ma wyznaczyć organ to termin na ustanowienie innego, niż hipoteka zabezpieczenia. Skarżąca podkreśliła, że nie można więc uznać, iż bezskuteczny upływ tego terminu powoduje ustanowienie tego innego, niż hipoteka rodzaju zabezpieczenia. Inne niż ustanowienie hipoteki zabezpieczenie wierzytelności z tytułu zwrotu odszkodowania może powstać tylko wtedy gdy strony go umownie ustanowią. Nie można bowiem ustanowić nie tylko zabezpieczenia wekslowego ale również poręczenia czy gwarancji na innej drodze niż umowna. Doktryna i orzecznictwo od lat jednolicie przyjmuje umowną koncepcję zobowiązania wekslowego (tak uchwała 7 sędziów SN z dnia 29.06.1995r. sygn. akt III CZP 66/95). Co prawda pełnomocnik Gminy nie odniósł się w wyznaczonym terminie do przedstawionej propozycji zaproponowanego przez drugą stronę sposobu zabezpieczenia wierzytelności, jednakże milczenie wierzyciela na propozycje zabezpieczenia wekslowego nie może być odebrane jako zgoda na zabezpieczenie w postaci weksla. Do zawarcia umowy potrzebne jest oświadczenie woli co najmniej dwóch stron. Zapis o zabezpieczeniu zawarty w zaskarżonej decyzji nie ustanawia więc w istocie żadnego zabezpieczenia.
Skarżąca zakwestionowała także kwestię rozłożenia należności z tytułu zwrotu odszkodowania na raty. Podniosła, że decyzja musi być należycie uzasadniona. Uznanie, że sytuacja majątkowa następców prawnych uzasadnia rozłożenie zobowiązania aż na kilkadziesiąt rat implikuje wniosek, że wnioskodawca nie posiadał i jego spadkobiercy również nie posiadają odpowiednich wolnych środków na spłatę zobowiązania. Dlatego ustanawianie weksla (podpisanego na dodatek tylko przez jedną ze spadkobierczyń), jest zupełną fikcją jeśli chodzi o ekonomiczne możliwości spłaty weksla.
Ponadto art. 141 ust. 1 u.g.n. wymaga także, by organ rozkładając w decyzji należność na raty, określił warunki tego rozłożenia. Spełnieniem wymogu określenia warunków nie jest na pewno przepisanie za art. 141 ust. 3 u.g.n. jakie oprocentowanie będą miały raty, skoro to oprocentowanie nie zależy od uznania organu. W tej sprawie rozłożenie należności na raty stawia skarżącą Gminę w sytuacji prawie identycznej do sprzedającego na raty (art. 583 - 588 k.c.). Bez zapisu w decyzji w ramach ustalenia warunków rozłożenia na raty nie może jednak skorzystać z możliwości, które daje stronom umowy sprzedaży na raty art. 586 § 1 k.c. czyli zastrzeżenia natychmiastowej wymagalności nieuiszczonej ceny.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
skarga jest zasadna, o ile kwestionuje rozłożenie zwaloryzowanego odszkodowania na raty oraz podważa prawidłowość zabezpieczenia w postaci weksla.
I. Stan sprawy jest następujący. Postępowanie wszczęte zostało wnioskiem z 2 września 2019 r. o zwrot nieruchomości szczegółowo na wstępie opisanej. Wyznaczony do załatwienia sprawy Starosta, decyzją z dnia 7 lipca 2020 r., orzekł o zwrocie na rzecz byłego właściciela nieruchomości oraz o zobowiązaniu do zwrotu na rzecz Gminy zwaloryzowanego odszkodowania za zwróconą nieruchomość. Na skutek odwołania Gminy, Wojewoda decyzją z dnia 4 sierpnia 2020 r. uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji i zobowiązał Starostę do zebrania pełnego materiału dowodowego pozwalającego na ustalenie spełnienia przesłanek uzasadniających zwrot. Starosta, decyzją z dnia 24 lutego 2021 r., ponownie orzekł m.in. o zwrocie na rzecz wnioskodawcy własności nieruchomości oraz o zobowiązaniu do zwrotu na rzecz Gminy zwaloryzowanego odszkodowania za zwróconą nieruchomość w wysokości 230.308,00 zł. Od decyzji tej odwołanie po raz wtóry złożyła Gmina podnosząc, że przedmiotowa nieruchomość nie podlega zwrotowi, ponieważ nie była nabyta pod cel uzasadniający wywłaszczenie. Wojewoda, decyzją z 19 maja 2021 r., utrzymał w mocy decyzję Starosty. Rozpoznając skargę Gminy na tę decyzję WSA, wyrokiem z 12 października 2021 r. sygn. akt II SA/Rz 1051/21, uchylił decyzję Wojewody z 19 maja 2021 r. Skargi kasacyjne Gminy i Wojewody od tego wyroku zostały oddalone przez NSA wyrokiem z dnia 22 marca 2023 r. sygn. I OSK 165/22. Zatem wiążące jest stanowisko WSA, w którym Sąd ten przesądził wystąpienie przesłanek zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, jako zbędnej na określony w umowie cel wywłaszczenia. Jednocześnie skargę Gminy uznał za zasadną z powodu niewłaściwej wykładni i zastosowania normy prawa materialnego w postaci art. 136 ust. 3, art. 141 ust. 2, art. 142 u.g.n. WSA zobligował Wojewodę, aby ponownie prowadząc postępowanie wyznaczył stronom termin do ustanowienia w myśl art. 141 ust. 2 u.g.n. zabezpieczenia wierzytelności Gminy z tytułu wypłaconego odszkodowania, a w przypadku bezskutecznego upływu terminu zobowiązał organ II instancji do wyrażenia w decyzji rozstrzygnięcia w przedmiocie ustanowienia hipoteki na nieruchomości, która na skutek wykonania decyzji zwrotowej stanie się własnością Strony zobowiązanej do zwrotu Gminie zwaloryzowanego odszkodowania. Rozpatrując ponownie odwołanie Wojewoda orzekł, jak na wstępie. Decyzja Wojewody z dnia 28 grudnia 2023 r. jest przedmiotem skargi Gminy.
II. W rozpoznawanej sprawie fundamentalne znaczenie ma art. 153 P.p.s.a., wedle którego ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Przepis ten ma charakter bezwzględnie obowiązujący co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu Sądu, gdyż są nimi związane (zob. np. wyrok NSA z dnia 245 marca 2021 r. sygn. I OSK 4162/18).
W wyroku z dnia 12 października 2021 r. sygn. II SA/Rz 1051/21 WSA stwierdził, że "Starosta (...), a za nim Wojewoda słusznie przyjęli zatem jako cel nabycia działki budowę osiedla mieszkaniowego [...], który to cel na działce o nr. [...], z całą pewnością nie został zrealizowany. Ustalenie zbędności tej działki na tak ustalony cel wywłaszczenia stanowi wystarczającą przesłankę materialnoprawną do wydania decyzji orzekającej o zwrocie nieruchomości. (...) Zatem rozstrzygnięcie Wojewody w zakresie stwierdzającym wystąpienie podstawowych przesłanek zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, jako rzeczywiście zbędnej na określony w umowie cel wywłaszczenia jest prawidłowe zarówno w kontekście norm postępowania administracyjnego, jak również norm prawa materialnego".
Jednocześnie w wyroku tym WSA, dokonując wykładni art. 141 ust. 2 u.g.n. naprowadził, że "przychyla się i uznaje za własne stanowisko wyrażone w wyroku NSA z dnia 13 grudnia 2017 r., o sygn. II OSK 380/16. W uzasadnieniu w/w orzeczenia opierając się literalnej wykładni art. 141 ust. 2 u.g.n. stwierdzono, że hipoteka nie jest jedynym możliwym sposobem zabezpieczenia wierzytelności Skarbu Państwa lub właściwej jednostki samorządu terytorialnego. Przez sformułowanie "stosowne zabezpieczenie" należy bowiem rozumieć wszystkie formy zabezpieczenia zgodne z obowiązującym porządkiem prawnym, w tym np. poręczenie, zastaw, zastaw bankowy, gwarancję bankową albo zabezpieczenie wekslowe. Niemniej jednak decyzja administracyjna nie może być ich źródłem, ponieważ w tych przypadkach sposób zabezpieczenia zależy od woli dłużnika i wierzyciela, a czasem też i osoby trzeciej. Zatem przyjąć należy, że organ prowadzący postępowanie w przypadku, kiedy zabezpieczenie wierzytelności ma stanowić hipoteka, powinien zawrzeć w decyzji o zwrocie nieruchomości rozstrzygnięcie o ustanowieniu hipoteki, skoro art. 141 ust. 2 u.g.n. stanowi, że "decyzja o zwrocie stanowi podstawę wpisu hipoteki do księgi wieczystej". Podsumowując tę część rozważań WSA jednoznacznie stwierdził: "Dlatego Wojewoda (...) ponownie prowadząc postępowanie mocą art. 153 P.p.s.a. będzie zobligowany do wyznaczenia stronom terminu do ustanowienia stosownego w myśl art. 141 ust. 2 u.g.n. zabezpieczenia wierzytelności Gminy (...) z tytułu zwrotu wypłaconego odszkodowania, a w przypadku bezskutecznego upływu tego terminu, Organ ten zobowiązany będzie do wyrażenia w decyzji rozstrzygnięcia w przedmiocie ustanowienia hipoteki na nieruchomości, która na skutek wykonania decyzji zwrotowej stanie się własnością Strony zobowiązanej do zwrotu Gminie zwaloryzowanego odszkodowania".
III. Sąd stwierdza, że Wojewoda będąc związany wyrokiem WSA z dnia 12 października 2021 r. sygn. II SA/Rz 1051/21, jedynie w części dotyczącej zwrotu wywłaszczonej nieruchomości wykonał wytyczne zawarte w tym wyroku. Natomiast w części dotyczącej zabezpieczenia, o jakim mowa w art. 141 ust. 2 u.g.n., wytyczne te nie zostały wykonane.
Przypomnieć wypada, że Wojewoda, pismem z dnia 26 czerwca 2023 r. wyznaczył stronom 14-dniowy termin, o ustanowienie stosownego zabezpieczenia wierzytelności Gminy z tytułu zwrotu wypłaconego odszkodowania. Stanowisko w przedmiocie zabezpieczenia wraz z informacją o śmierci wnioskodawcy, wyraziła jedynie K.R. W piśmie z dnia 12 lipca 2023 r. wniosła o ustanowienie zabezpieczenia w formie zabezpieczenia wekslowego; jednocześnie w piśmie tym zawarła wniosek o rozłożenie zwaloryzowanego odkodowania na 48 miesięcznych rat.
Kserokopię pisma z 12 lipca 2023 r. Wojewoda doręczył pełnomocnikowi Gminy, wyznaczając jednocześnie termin dwóch tygodni do przedstawienia stanowiska Gminy (pismo z 6 września 2023 r.). Zaznaczyć też należy, że w aktach administracyjnych jest akt poświadczenia dziedziczenia z 14 lipca 2023 r. i pełnomocnictwo notarialne z tej samej daty udzielone przez spadkobierców K. R.
Na pisma kierowane do Gminy (z dnia 26 czerwca 2023 r. oraz z 6 września 2023 r.), pełnomocnik nie udzielił żadnej odpowiedzi. Zasadnie więc skarga podnosi, że brak było zgody Gminy na zaproponowaną przez pełnomocniczkę spadkobierczyń wnioskodawcy formę zabezpieczenia w postaci weksla. W tym stanie faktycznym niedopuszczalne było uznanie milczenia Gminy za wyrażenie zgody i akceptację zaproponowanego sposobu zabezpieczenia. Wszystko to oznacza, że ustanowienie zabezpieczenia wierzytelności Gminy z tytułu zwrotu wypłaconego odszkodowania w postaci weksla nie tylko, że uchybia wytycznym zawartym w wyroku WSA z dnia 12 października 2021 r. sygn. II SA/Rz 1051/21, ale stanowi naruszenie art. 141 ust. 2 u.g.n.
Zasadnie też skarga podnosi, że Wojewoda bezkrytycznie uwzględnił wniosek o rozłożenie kwot zwaloryzowanego odszkodowania przypadającego na każdą ze spadkobierczyń wnioskodawcy na 48 miesięcznych rat. Sąd stwierdza, że jednozdaniowa argumentacja zawarta we wniosku w żadnym wypadku nie mogła stanowić podstawy do rozłożenia odszkodowania na raty tym bardziej, że we wniosku zawarte było także żądanie wyznaczenia rozprawy administracyjnej, "która zadecyduje o sposobie rozłożenia sumy spłaty na rzecz Gminy (...) zwaloryzowanego odszkodowania za zwróconą nieruchomość". Przy tej treści żądania przyjąć można, że wniosek o rozłożenia na raty był jedynie propozycją co do ilości rat, która to propozycja na rozprawie administracyjnej byłaby przedmiotem ewentualnych negocjacji z Gminą.
Wojewoda rozprawy administracyjnej nie wyznaczył, natomiast nie prowadząc żadnego postępowania wyjaśniającego w tym zakresie, wniosek o rozłożenie na raty uwzględnił. Dodać należy, że rozłożenie na raty, mające uznaniowy charakter, nie zostało uzasadnione stosowanie do wymagań art. 107 § 3 K.p.a.
Powyższe naruszenia powodują, że zaskarżona decyzja w części orzekającej o rozłożeniu odszkodowania na raty oraz o ustanowieniu zabezpieczenia w postaci weksla podlega uchyleniu, w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit a) i c) P.p.s.a.
Skarga Gminy skierowana została do całości decyzji Wojewody, gdyż wnioskuje o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, aczkolwiek nie zawiera żadnej argumentacji odnośnie do zasadności orzeczonego zwrotu, kwoty odszkodowania oraz osób, na rzecz których zwrot został orzeczony.
Sąd stwierdza, że Wojewoda orzekając o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości wykonał wytyczne zawarte w wyroku z dnia 12 października 2021 r. sygn. II SA/Rz 1051/21. Prawidłowo również ustalił spadkobierców wnioskodawcy, który zmarł 3 stycznia 2022 r. oraz udziały przypadające na każdą spadkobierczynię. Również kwota zwaloryzowanego odszkodowania przypadająca na każdą spadkobierczynię została prawidłowo ustalona. Zatem skarga w tej części, jako niezasadna, podlega oddaleniu, na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Orzeczenie o kosztach postępowania uzasadnia art. 200 P.p.s.a.